Cajus Valerius Catullus et in eum Isaaci Vossii observationes

발행: 1684년

분량: 393페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

301쪽

rso I. Vos sI OBIERVATION Es, Dioscori. Uti enim post gravium & periculosorum declinationes morborum , ista circa aures apostemata seu inflammationcs solentim venire, ita quoque S Dioscori, non, nisi ja n in mortis pericuo constitutis, opem ferre credebantur.

arguta constituit soleat Arguta accipi hoc loco possit pro brevi &exili, quemadmodum Scrvius interpretatur illuci Vugilii i D. Geom.

A g tumque caput, ubi de equis agit. Sic quoque Gloss. Graecolat. in quibus argutum rcdditur ἐλαχ ν, non male, cum norum iit non minus in matronis & puellis pedum , quam in equis capitum commendari exilitatem. Commode tamen iis c interpretaberis de m gutosiano quem edant solear. cum eadem ratione urant m n mim N argu rum pectinem idem dixerit Virgilius. Notum quid in soleis scii crepidis Veneris notarit Momus, quod nempe hirun linum instar trissa - . rent & nimis cssent garrulae, οπι-ύζοι - τῆς τό χ πλμα κ λιανείη λαλον. Crepant autem soleae cum novae sinit, aut cum ad ignem sc cantur, aut cum arte construuntur. Ut olim ita quoque nunc ingentibus quae elegantiori student luxui frequentissimus pals in occurrit tinniculium crepidarum usus. Κρουπιζα vocabant Grercia sono

quem edum, & hinc Boeoti φοροι olim dicebantur. Pollux; Tta χαζοῖο ρους δ' ειν τους ΒοιωΤους Κυιῶν 4 2la τα γοα λη Τικοι κρουμα S. Ita legendum. Alia longe ratione κρουπιθα ligneae dicebantur soleae , quibus uvas & oleas calcabant Boeoti, quia nempe ipsi aeque ac fullones solerent pedibus argutari. Vcrum istiusmodi κρουmode. erant rustica, & nihil minus forsan quam Ge H κά. Sonantibus crepidis ac rasenda: qucque sunt αρcυλαι vel αρςυλι λς,non sic dictae M αρμοζειν, ut nugantur Grammatici, sed abunde & ιιωcυλ apud Hesychium. Theocilius Idril.

VII.

302쪽

An C. VALn Riu M CATu LLu M. 29 Istructurae. Quod siquis scire desideret , cui demi in usui iste inserviret tinnitus; ismuserum consulat ingenium. Quinaquaeque enim est, vel paulo sermosior, quae non eminus quoque audit i spectarique gestiat, quaeque si liceret, tota tintinnabulum fieri non cupiat 3 At

vero longe alia erat ratio, si moechatum ircvrellent. Tunc nempe μὲν κὰ usui erant ύμησο μι- , qualia erant, tunc ut

fures spongiis pedes substernebant, tunc quoque lanatae imprimis placebant soleae, utpote quae maxime essent taciturnae & ad fallendos miseros maritos anissimae. Hinc est quod nocturnis usibus potissimum destinarentur. De his Martialis;

Desuerit si forte puer, soleosque libebit

Sumere, pro pκero pes erit ipse tibi. Ita concipitur hoc distichon in veteribus membranis& recte omnino Ludit in vocabulo pes, quod & soleam puerum notat. Graecula enim meis , de Latinum pes, Martialis aetate eodem sonabat modo. A Tiberii & Caligulae inapp. temporibus, tam apud Romanos quam Graecos, mos obtinuit, ut diphthongus AI, velut E simplex pronuntiaretur, ut fusius alibi ostendimus. Pari sero ratione facium, ut apud Soles & Spartanos me de puerum, & pedem significaret. Ut vero ad sonantes redeam crepidas, clegantis simae omnino hintillae, qtiae a Persis & Indis nonnunquain ad nos deferuntur, prorsus similes veterum scabillis quorum figuram videre est apud Rubenium de re Vestiaria, quamvis nec is, nec alii rationem illorum satis perceperint. Compingebantur illa e duabus tabulis buxeis aequalitas & ejundem prorsus figurae ac si planta pedis. Hae tabellae ea sere ratione quaa oli seu solles conjunctae erant corio plicatili, ita ut adductione aut

impositione pedis comprimi & laxari possen Habebant vero duo

foramina, quorum unum admittendo acri inserviebat, alteri vero inserebatur fistula aerea aut terrea, per quam aer pressione pedis elisus sibilum ederet. Istam fistulam Libanius vocat κανονιι αδ ρο- . In Iudicis scamillis, quae sunt concinnioris formae, ac sint illa, quae in marmore Etrusco visuntur . si stula haec assurgit inter maximumsedis

disitum & illum qui huic est proximus. In asce hujus fistulae conspicitur vel rosa vcl alius flos, qui alternis clauditur vel aperitur. Pedeoo a sublato

303쪽

ryr I. Vos sI Oasvnv ΑΥ Io N Es, sublato clauditur, eodem vero appulso ad terram reseratur, ac totam

sere superiorem pedis seperficiem purpureis convestit seliis. Accedunt nonnunquam tintinnabula trusca, quibus fabricandis excellunt Indi. Verum talis habitus inimis de theatris convenientior, quam matronis. Rideant nonnulli crepitantes istiusmodi solcas, & tanquam barbarum concentum aspernentur, sed vero aliter sensuros este arbitror cos , qui aures habent teretes , & quod plus est, exercitatas quique norunt nullam esse gratiorem musicam, quam quae ex sonis constat disionis quidem, sed tamen ad numeruili redeuntibus. Ecquis neget crotali urias concinno pedum manuumque plausu gratiorcseoncitare affectus etiam apud viros musicae peritissimos , quam integri saepe possint muscorum chori λ A pud veteres quidem perscctissima omnino sacerdotum magnae matris fuit musica, utpote quibus in tam copioso castratorum grege praestantiu in cantorum magnus semper esset delectus. Illi ipsi tamen harmoniae suae aliquid deesse existi

urabant, nisi etiam accederent cymbala , crotala, tympana, scabilli, flagella S ditarmes ululatus, quo nempe ex tam dissono stre .pitu, numeris tamen & mensurae adltricto absolutior 3c ornatior mergeret symphonia, & ut contraria contrariis apposita magis elucescunt, ita quoque in communi harmonia rudior & incomtior sonus meliori succineret, ipsaque famulantium sonorum multitudo & vari tu apparatum faceret & majestatem concentui conciliaret. Qui no-

sicae sunt ignari difficulter haec accipient, sed vcro qui aures habent eruditas. hoc quoque largientur, si centum sint voces discrepantes quarum nulla melior esse fingatur quam si clamor corvi aut bubonis, aut latratus canis, aut denique quicunque alius ingratus & inarticulatus strepitus, & contingat ut seni isti dissoni ad numerum & men M. tam artificiose disponantur, ita ut fiat harmonia; illam harmoniam longe gratiorem & metiorem sere . quam si centum exaudiamur te-

nudines, licet pari . artificio ab optimis pulsentur magistiis. Verum haec sunt alius loci, itaque obiter attigisse sufficiat. Quod temere inrisu suscipiatur heru J Scaligor in suo libro monet

se reperisse quam temere, & explicare conatur, sed non persuadet. Antiquiora exemplaria vulgatam confirmant lectionem, quae sensum

continet meliorem.

Wam jejuria rium de idιret ara crusrem J Laodamia multis hostiis casia

304쪽

Λn C. VALRRiu M CATu LLu N. 29ῖ caesis placare deos conabatur, non tamen sitissecit, utpote quibus non niti sanguine illius , qui primus e navibus Graecorum egreder tur, esset litifidum. Clarum itaqu quare dicat aram jejunam , non quemlibet sed tantum pium & legitimum desiderare sanguinem. Nihil huc facit νηφαλιν βωμος & νη Λαοι, in illa quippuctiam mactabantur pecudes, ideoque tantum sic dicta, quod vinum in hoc sacrificio non libarent. Pro desideret notant docti viri legi in veteribus libris disteret, quemadmodum & nos in antiquis membranis scriptum invenimus. Forsan scripserat Catullus; quam jejuna pium diros roget ara cruorem. Posset ni abrupto virete conjugio J Recepi lectionem libri Mediol

nensis

posset ab innupto vivere conjugio. Innupto conjugist, id est innuptis nuptiis. Homerus de hac ipsa re

Q-a re trin nostro letum miserabilestatri J Sic quidem Scaliger, sed nemini, ut opinor, per iterit ita scripsisse Catullum. Veteres libri habent Qua vetet id nostro, unde feci mus Qua me: ct id nostra letum misera iis Datri De hac stilabica adjectione diximus supra in epigrairimate ad V Ad quam tum properans fertur undique pubes' Feruntur habent libri

manu Garati. Statius in tuis monet se reperi se sermur. In sequenti versu iidem libri habent deseruere focos aut deseruere deos. Noli dubitare quin sic scripserit Catullus Ad qsam tum properans ferrentior undique pubes Graeca penetrales deseruere deos. sie quoque Valerius Maximus lib. I. cap. v iii. scribit Penetrales deos AEueam Troja advectos Larinii collocasse. Ita enim legunt libri vete-Pbraeum prope Cyllenem J Pheneum H νικως quoque dici imonet Stephanus. Idem ejus situm docet quam exactissime cum scribit,

305쪽

ciam. Si itaque a septentrione ducas rectam per AEgiram & Pellenam, ac item aliam rectam a Cicia per Clitoriam vel Clitorent, scito ubi illae duo rectae concummi, istic situm sitisse Pheneum oppidum. In positione Clitoris peccat Ptolemaeus, dummodo numeri vitiati non sint, is quippe nimium facit australena. Callimachus hy mno in Delum oppidi hujus nomen effert per dis tu hongum, ἐύγνδ' . γέρων με ram θε Φενπιος. sed ut puto rectius Φενε sci P. scri- pleris, ut nempe fiat synizesis. Bene vero Cyllenaeum vocat Catu Ius, sita quippe erat Pheneus in monte Cyllene, τοοργ τἰά Κυλ νου, ut habet ibidcm Stephanus, quamvis Eulla thius non Uzziρ , sed Giata habeat. Plaeneatibus quod Cereri qua renti filiam Proserpinam barathrum ostendissent, qtro ad inseros descensus pateret, beneficium a Dea collatum litisse scribit Conon narratione xv apud Photium, ut nunquam plures quam centum Pheneatra bello caderent, unde colligo non admodum frequens fuisse hoc oppidum. Ut autem Catullus, ita quoque Pausanias & complures alii voragines istas paludinosas ab Hercule effossis tradunt. Strabo tamen S: Plinius terrae motui hoc adsci ibunt. Ab utrisque recedere videtur Theophrastus lib. iii. cap. I. qui naturae N tempori tribuit quod obstructa ea fossa quae aquarum in barathris stagnantium esset receptaculum , voragines denuo comparuerint.

Quod dirum domitum sene jugum docuit J Non placet haec Iectio &longe recedit a scriptura veterum librorum , in quibus cori stanter te situr , Qui isgum domitum, unde seci; Qui in vita indomitum Ierre jugum docuit. Laodamia viventem maritum flectere non potuit, quominus se relicta Ilium proficisceretur. Mortuo persuasit ut relicti, inseris ad se redirct. Nota est historia. Impia deis gentilis gaudia testen, Non recte hoc loco vir magnus ab aliorum interpretum ex positione recessit, cum tollere audia eadem ratione acti pi vult, qua tollere sesum. Tollere hic est au-krre, ut semper, & perit omnis venustas si aliter interpretemur. Suscitat a cano xultarium capite J Nihil mutandum. Vulturius divultur

306쪽

A n C. VALrnaum C A Tu LLu M. r93 vultur idem , utroque enim modo dicebantur haeredipetae. Seneca Ep. xCv. Amico agro aliquis adsidet, probamus; at bor hareditatu causi facit, vultur est, cadaver exspectat. Nec tantum niveo garisa est ulla ιolumba J Liberamiqiuis habet pulla columbo, unde seci pulla, quam veram esse lectionein ostendunt sequentia, quae perperam mutarunt viri docti legendo, seu quidquid dicitur improbius. Dicit enim pullam columbam conjunctam niveo, multo improbiora decerpere oscula, quam faciant ejusdem coloris columba .

Quantum praecipae multii ala est mulier J Libri scripti habent Quamquam pracipue multivola s mulier, ut s Statius monuit, unde iecimus Quam qua praecipue. Senses planus cli nec eget cxpositione. Discit non tantum esse gaudium quod iis contingit, quibus in extrema senecta nepos nascitur, nec item nigellae voluptas columbae niveo conjunctae marito; quam sit amor seu seror potius mulierum, quae natura sua sunt multivolae . Attamen licet tam multiplex harum sit amor, Laodamiam nihilominus omnes mulieres furibundo amore

superasse dicit, utpote quae post sata Protesilai, impetrata a Plutone venia semel revisendi mariti, in ejus amplexibus exspirarit: ita enim intelligendum id quod sequitur, Ui semel es flaro conciliata viro. Protesilao enim cum alii, tuni quoque Philostratus flavum tribuunt capillitium. Aut nihil aut paulo quoi tum concedere digna J In libris invenio, cuitu concedere digna. Quod non temere rejiciendum , cum saepe probatissimi etiam scriptores istiusmodi affectent solaecismos. Sic apud Charissum cx antiquo poeta; Vosque lares tectum nomin qui funditus curant, procuraris, ut hic contulit pro contulisti. Fulgebat crocina candidus in Attica J Ut in aliis multis, ita quoque in hoc imitatur Sapphonem Catullus, q iod Amori vellem tribuat. Locus Pollucis unde hoc constat, ita e veteribus debet refingi libris;

Conjugis in culpa flagravit quottidiana J Ita quidem correctores reposuere, sed non sic libri veteres, in quibus constat uer flagrantem scriptum invexiva, non flagraνit, & in sequenti versu facta non furta. Licet

307쪽

I. Vos sI O8s xv v ATIO ai as Licet solaecismus possit videri agrantem pro Myam, .nus tamen non dubitavimus lectionem eam reducere, cum passim apud optimos etiam scriptores istiusmodi Gλοι ,spois i occurrant, & subintelligendum hoc loco sit novimus vel audivimus. Sic Homerus Iliad. Z. Καὶ miε ῖς est Γι - ος P ο γε πιλλον ἀμεινων

pro ανιον5 ἰδων vel MecΘων. Sic & Ox A. Min ερο δ οι θυμος ἱ- φορματ' 'μεει T. Pomponius Praecone posteriore apud Nonium: Quod letiva i φιν atra modo mihi irrepsere in sinum. Alianum schema vocat Lesbonax , & frequens admodum Graecis Siculis id fuisse scribit; ut cum dicerent, ει-άναι AGI κλεισαs Em , pro ἀνοι ς. Huic contrarium schema fuisse molici illud ; A. γ A' - ον Μακεδονα πω ej τῆς ταρσας ἐλθων εἰς χωροον pro ελθονs. Et apud Homerum, κα5vc. Uzzερ- μενεα Κρονίωνα Α'vατῆων, pro οἰτω ἄοντα. Utrumque schema in hoc Catulli loco agnoscas licet, live flagrantem accipias pro 'a gratis, sive Puno noscens, postum sit pro Punonem noscentem. Nec tamen illa mihi dextra deducta paternu J Liber x diolanensis pro dextra habet vera, unde secimus Vesta. Non enim a patribus d ducebantur sponsae, sed a parochis seu paranymphi , qui et Sot λα- ζωας Quo νυμ pu εκ τῆς πιπωιμ εφοις c Ra sitis αμαξαι αἴ-

magni auctor in voce Zcγγοιο δεών. Idem passim & apud alios legas G rammaticos. Sed furtiva dedit nigra munuscula nocte J Mira munuscula nocte. Ita habent plerique veteres libit, quod non erat mutandum. Mira, id est praeclara, egregia. Sae supra in Epithalamio Thetidis; Heroum mira virtutes indicat arte. Ita quoque in carmine ad Januam mira pi rate. Sed & apud Lucretium & alios passim sic hoc vocabulum accipitur, ut opus non sit remotiorem aliquam significationem huic assingere, quemadmodum suspicantur nonnulli. Nonius in Conticinium. Auctores multi sunt miri, sed auctoritate deficiunt. Sic enim habent li

308쪽

AD C. VALERIuM CAY ut tu M.' 29 Ει qui principio nobis terram aufert A quo sunt primo omnia rata bara JHate eit veterum librorum lectio, quam varie immutarunt. In uno tamen invenimus aufer. An vere conjecerimus nescio , certe non lon se a scripta recessimus lectione; At qui principio nobis terram dedit, auctora a quo sum primo omnia nota bona. Iam saepius monuimus catullum amare versus hypermetros. Terram vero retinuimus, superius enim dixit ;Is clausum lato patefecit limite campum. Perturbato ordine ut mos est amantium singula enumerat Manlii bene ficia, bis aut etiam ter eadem repetens.

AD RUFUM

Noli admirari, quare tibi scemina nulla, Rufe, velit tenerum supposuisse semur. Non illam ram labefactes munere vestis. Aut perluciduli delitiis lapidis. Dedit te quaedam mala fabula, qua tibi fertur

Ualle sub alarum trux habitare caper. Hunc metuunt omnes: neque mirum . nam mala

valde est Bestia, nec quicum bella puella cubet. Qisere aut crudelem nasorum interfice pestem: Aut admirari desine, quur fugiunt.

Valle siub alarum trux habitare cuper J Quidam putatarum junctim scribendum existimarunt, quod non probo. Neque enim sequitur quod subalaris, ideo quoque subala sit Latinum. Nec juvant optimae Glossae in quibus legas; Μαλη ἀνθρωπου, subrata, subala. Male enim utrunque, cum scribendum sit; sub brachio, subala. Non L

309쪽

Σα8 I. Vos sI OBSERVATION Es, vocabulum exprimi cum dicunt Obraco, unde manifestum & hoc quoiaque factum ex sub brachio , liqui dein Hispanis braco est brachium Uine sobracados suffraginati. Non minus peccant qui grandibalas diiscunt vocari pilos illos subalares , cum in iis glossis unde dcsumta haec vox, grandebalvi corruptum sit ex grandes alvi; cx hoc nempe Juvenalis loco ;Et grandes miretur Laelius alas.

Tum sine lingua Latina carere possit istiusmodi vocabulis. Quare aut crudelem nasorum interlice pestem J Sic interficere musti Virgilius, & inter cere virginitatem Apuleius. Graeci ρινοφθορονόσι V. Attamen hoc potius accipi possit de fiatu ventris . quem de ρινος ρον αυραω dc ρινο ἔολους ἀνεμους dixerunt. Nec tamen in malam partem ista semper abeunt epitheta: siquidem & vinum optimum quod sui fragrantia nares seriat & alliciat, id ipsum quoque a Graecis γινοσολ de ρινηλα ς οἶν dicitur. Apud Hesychium pro ρινηλατIn οἰνον vulgo legas ' νηλαάν - , in quo miror harsisse viros doctos.

DE INCONSTANTIA FOEMINEI

AMORIS.

Nulli se dicit mulier mea nubere malle, Quam mihi: non si se Iuppiter ipse petat.

Dicit: sed mulier cupido quod dicit amanti, In vento, & rapida seribere oportet aqua. In vento ct rapida scribere oportet aqua J Atqui Ariadna id ipsum supra viris objicit, unde vidcas omnibus ex aquo amantibus tribui periuria, quae ut arenae, vino, aquae aut ventis inscripta cito deficiant& dissipentur antequam deorum aures contingant, quo licet perveniant , ipsis tamen suit ludibrio diis. Sed haec velut notissima libentermittimus.

310쪽

AD VIR RONE M.

Si qua, Virro, bono sacer alarum obstitit hircus . Aut si quem merito tarda podagra secat:

Emulus iste tuus, qui vostrum exercet amorem, Mirifice est, actu, nactus utrunque malum. Nam quoties futuit, toties ulciicitur ambos,

Illam affligit odore, ipse perit podagra.

Si quoi, Virro, bono sacer alarum obstitis hircis J In vetusto Mediolanens libro sic scriptum reperi ; Si qua viro ...... se obstitit hircis. Forsan pro si quoi vnosus .... obstitit hircus. Attamen cuin in plerisque aliis invenerim, Si qua viro bono sacrorum obstitit hircis,

vulgatam maluimus admittere lectionem, nam certe bona recte hic ponitur adverbialiter ut apud Ciceronem; ambus occissi Roscium bono fuit, convenitque cum merito, quod est in sequenti versu. Cessit enim in beneficium Virronis quod alter iste ipsus aemulus eodem quo ipse malo affigeretur, utpote qni nunquam cum amica Virronis rem haberet, quin ta se, & illam excruciaret. Virronum vero appellatio nota erat apud Romanos, & bene hominem alarum vitio laborantem sub hoc introducit nomine. Est enim Virro a βειρος, βερ- ρος & βιρρος , quae omnia διαπω seu pilosum interpretatur Hesychius, nempe ab ενον seu εινον, addito pro more Bloco digammatis. Hinc birem apud Latinos pro lanosa & hirsuta lacerna quam& bebrum posteriores appellarunt Latini, ac si ex fibrinis id est castoreis fuissent contextae pilis. Debebro & castoreo exstat Claudiam epigramma;

Nominis umbra manet veteris. nam dicere birrum Si custor niteat , castoreum nequeo. Dicit birrum seu bebrum retinere quidem umbram antiqui nominis,

quia bebrus dictus sit a fibro, id est castore; sed cum castorum pili P p α niteant.

SEARCH

MENU NAVIGATION