장음표시 사용
311쪽
3oci I. Vos sI OasARVATIONES, niteant, utique litas lacernas, quae nihil habeant splendoris S tam vili emantur pretio, non esse ex veris castoreis contextas pilis. Nam ut nunc, ita quoque olim praecipue laboratum filii in eo, ut lanae castoreum induerent splendorem. Sive is conchili succo, ut habet Suidas, sive alia ratione esset inducendus. Porphyrius in Isagoge ad apotelesinata Ptolemati tincturam hanc vocat βαφίω κιο . Mirifice est a te tractvi utrunque malum J A te interpretantur tua ini. precatione , quod non probo. Viri docti in suis libris repererunt actu, unde Murcius faciebat astu, sed vera scriptura est, ac tu.
Dicebas quondam, solum te nosse Catullum , Lesbia: nec, prae me, velle tenere Iovem. Dilexi tum te, non tantum ut vulgus amicam , Sed pater ut gnatos diligit & generos. Nunc te cognovi. quare, etsi impensius uror, Multo mi tamen es vilior & levior.
Qui potis est Z inquis. Quod amantem injuria talis
Cogat amare magis, scd bene velle minus. uod amantem injuria talis J Libri vetustiores; Quid amantem in
juria talis cogit, Pro, Quia amantem &c.
Desine de quoquam quicquam bene velle mereri, Aut aliquem fieri posse putare pium. Omnia sunt ingrata: nihil fecisse benigne est:
Imo etiam taedet statque magisque magis. Ut mihi, quem nemo gravius nec acerbius urget, Quam modo qui me unum atque unicum amicum habuit.
312쪽
AD C. VALERIuM CATu L. t u M. 3oirmo etiam radet statque magisque magis J Alphenum Varum Iuttia consultum hoc episrammate perstringi recte monuerunt viri docti. Sed de veritate lectionis non satis constat. Guyetussc emendabat olim;
Omnia sunt ingrata, nihil fecisse benigne
Prodes, imo etiam radet obestque magis. Vulgata tamen lectio, uae in pluribus comparet libris,non temere rejicienda est. Probum enim & Latinum est benigne facere AElicui, quom do etiam Cicero in oratione pro Planco locutus est. Nec displicere debet magisque magis, pro magis magisque. Nam & apud Suetonium in Tito haud procul initio magisque ac magis deinceps in libris antiquis scriptum invenias. Etiam absque conjunctione veteres dixisse mage-maru ex optimis cognoscas glossis. Attamen siquid in hoc Catulli loco sit mutandum, sequar libenter eam quam & Achilles Statius & Mu- retus dedere lectionem; . Ima etiam radet taedet obestque magis. Nam pro statque, vel ut habent antiquiores libri flιtque, in aliis veteribus scriptum invenies obestque. Notum vero geminatas voces a librariis negligi & semel tantum poni. Itaque cum bis scribendum esset taedet, & hiatus compareret, bis posuere magis, qui versui consulere
Gellius audierat, patruum obiurgare solere, Siquis delicias diceret, aut taceret. Hoc ne ipsi accideret, patrui perdepsuit ipsem Uxorem, & patruum reddidit Harpocratem. Quod voluit , fecit: nam, quamvis irrumet ipsum Nunc patruum, verbum non faciet patruus.
Et patruum reddidit Harpocratem J Patruum obscoeno silentio compescuit. Harpocratem esse silentii deum norunt pueri. Sed Harpocrates & Harpocratiacos etiam accipi de formosis quidem , sed tamen
313쪽
Di I. Vos sΙ ΟΒsER ATION Es, ineptis ad res Vsnereas pueris, id non perinde est notum. Ptolentaeus in tetrabiblo lib. iii, ubi de monstris agit, meminit Harpocrati acorum. & conjungit cum androgynas. Viri docti balbutientes hoc loco intellexere. Sed vero de mutilatis inseriori corporis parte accipiendam esse hanc vocem, clare satis colligi potest ex Plutarchi de Iside& Osiride scripto. ubi dicit Harpocratem, inteni pestivi mensibus natum & imbecillem inferioribus fuisse membris, ἐπιπμίμονκ, ἀθενῆ πῖς κοιτωθεν γκοις. In Graecis anonymi ad hunc locum scholiis editis Basileat, legas αρπινι ορες. pro vel A quomodo & Proclus habet. In numismatis, gemmis de amuletis apud antiquarios, crcbro occurrit imago Harpocratis, sub specie pueri sermosi. sed loripedis . & non stantis, sed άνα cάδ insidentis floribus loti arboris. Illud quoque Obscrvatione d gnunt coelo ab AEgyptiis donatum fuisse hunc Hai pocratem & inter coelestia relaturi . signa. Nam qui Engonasia seu ingenicia dicitur . quemque Herculem esse Graici existimarunt; illum Harpocratem esse ex sententia AEgyptiorum colligo ex Manilio libro v. . Nixa genu stecies, o Graio nomine dicta . Engono, ingenicia vides sub Origine constat. Sic liber Genablacensis: optimus vero meus codex non vides sed lo-des. Nempe scripserat Manilius Claudens ab origine collat. Claudens id est claudicans; loripes enim ut diximus, natus est Harpocrates. Chaldaeos & Ceyptios aliis formis & nominbus expressisse signa coelestia certissimus testis est Hero in astronomicis.
Nulla potest mulier tantum se dicere amatam
Vere, quantum a me, Lesbia, amata mea es. Nulla fides ullo fuit unquam foedere tanta Quanta in amore tuo ex parte reperta mea est. Nunc est mens adducta tua, mea Lesbia, culpa,
Atque ita se ossicio perdidit ipsa pio: Ut
314쪽
Ut iam nec bene velle queam tibi, si optima fias,
Nec desistere amare. omnia si facim.
Licet non libenter admittam trajectiones & transpositiones versuum , aut etiam integrorum epig ramiliatum, praesertim si invitis fiant libris, lioc tamen in loco non possiun non probare sententiain Maligeri .discreta longo spatio episrammata ita commode & seliciter conjungentis , ut cum neutri quidquam decedat , copulata digna prorsus Catullianae possint videri Elegantiae
Si qua recordanti bene facta priora voluptas Est homini, quum se cogitat essὰ pium: Nec sanctam violasse fidem, nec foedere in ullo
Divum ad fallendos numine abusum homines: Multa parata manent in longa aetate Catulle Ex hoc ingrato gaudia amore tibi. Nam quaecunque homines bene quoiquam, aut ducere possunt, Aut facere: haec a te dictaque, factaque sunt. Omnia quae ingratae pcrierunt credita menti. Quare jam te quur amplius excrucies ΘQuin te animum offirmas atque istinc te reducis ,
Et, diis invitis, desinisci se miser. Dissicile est, longum subito deponere amorem Dissicile est: verum hoc qua lubet, cilicias. Una salus haec est, hoc est tibi pervincendum. Hoc facito sive id non pote , sive pote. O dii, si vostrum est misereri, aut si quibus unquam
Extrema jam ipsa in morte tulistis opem Me miserum adspicite: &, si vitam purirer egi, Eri
315쪽
:o L V o s s Ι Ο a s a R v A T I o N T CEripite hanc pestem , perniciemque mihi. Seu mihi subrepens imos . ut t8rpor, in artus , Expulit ex omni pectore laetitias. Non jam illud quaero, contra ut me diligat illa, Aut . quod non potis est, esse pudica velit: Ipse valere opto, & tetrunt hunc deponere morbum.
O dii reddite mi hoc pro pietate mea.
Dirum ad fallenias namine abusum homines 4 Nomine reposuimus Elibris, de hane veram esse lectionem , facile intelliget, qui noverit hoc tritum, pueros talis, viros jurejurando optime talli. Multa parata manιnt in longa atate Catulla J Nihil minus quam senex suit Catullus. cum trigesimum & sextum non excesserit aetatis annum εc junior ista scripserit. Longa itaque aetate . se accipe, ac si dixisset, si longa sibi contingat attas. Vel potius longa hic est misera & taediosa. Miseris vero, qualem & hic & passim alibi sese profitetur Catullus , omne tempus lonsum est & taediosum. Sic Martialis lib. x. Ep. Decembrem vocat Iongum, quem triste frigus extendat. Sed &Juvenalis hac eadem ratione longum annum vocavit Sat. vri.
PIιbdum in circa positum esto in aggere fatum
Qua nudis Iongum ostendit cerricibus annum, Consulit ante phalas delphinorumque columnas , An saga vendenti nubat caupone relicto. Annum repositimus pro aurum , uti vulgo inepte legitur, & ineptius etiamnum a viris doctis exponitur. Longum nem pe annum vocat, quem longum & taediosum faciat frigus. Hane emendationem nostram confirmant sequentia, ubi muliercula ista quaerit , num rectius factura si si caupone relicto, nubat negotiatori sagario , qui nempe frigus
Quin te animo affirmas atque instinctuque reducis J Vanae ad hunc Io- cum sunt doctorum conjectiirae , ea Catullo a gentium, quae ne ipsi
316쪽
An C. VALERIuM C A. T ii L L u Μ. so ipsi quidem velint scripsisse. Cum in veteri nostro libro ita scriptum
Quin tu aes a Uir atque instinctque reducis, facile fuit veram lectionem eruere. Sic nempe scripserat C his; et in tu animrem Uirmas, atque istinc te reducis. Reducis pro reducas, ut solet. Ied & cum prima in hoc verbo pso ducitur . & hoc quoque fit ex more veterum. Sic supra; Nunc jam illa non vult, tu quoque ipse te reduc. 'Qua mihi subrepens imos ut torpor in artus J Longe aliter habst liber
. Qua mihi subrepens imos velut anguis in artis. Sed cum nimium haec temo recedat a caeteris exemplaribus, suspicor esse antiqui alicuius interpolatoris commentum. Sequenti versu pros iiiii, libri quidam habent delicias.
Ruse mihi frustra, ac nequicquam credite amice. Frustra ρ imo magno cum precio, atque malo: Siccine subrepsti, meque intestina perurens Mi miseroeripuisti t omnia nostra bona Eripuisti, heu heu nostrae crudele venenum Vitae , he heu nostrae pestis amicitiae ξ
IIta heu nostra pestis amicilia J In libris antiquis inveni s pectis, non
pestis. Martialis. ix. Ep. xv. ' L. . Hunc quem coena tibi, quem mos pararit amicum,
'se Divi sida pectus amicitia. In hoc autem Catulli loco aut ironice intelligendum, aut potius sub intelligendum olim , quondam; quomodo & aput Papinium Syl- varum iv in fine carminis ad Marcellum; neqκe enim Tirynthius alMapectin amicitia, quod non erat sollicitandum.
317쪽
Gallus habet si tres, quorum est lepidissima con-
Alterius, lepidus filius alterius. .. Gallus homo est bellus: viam dulces jungit amores, Cum puero ut bello bella puella cubet. Gallus homo est stultus, nec se videt esse maritum, Qui patruus patrui monstret adulterium..' ocis nunc id doleo, quod pune impura puellae Suavia conjunxit spurca saliva tua. Verum id non impune feres: nam te omnia sectae . Noscent; &, qui sis, iama loquetur anus.
- Sed a1unc id dolea J Hos sequentes quatuor versus, suo movit Scaliger loco, & ei quod praecessit ad Rufum conjunxit epiarammati. Non probo, neque enim isti magis, quant huic conveniunt loco Reduxi itaque aused pristinam, illam forsan non naturalem, a , tamen 1 pluribus possessam seculis, & unde nullo ejiciantur jure,quam diu legitima iis non adsignetur statio.
IN LES DIU MLesbius est pulcher: quidni 'quem Lesbia malit,
Quam te cum tota gente, Catulle, tua. Sed tamen hic stulcher vendat cum gente Catullum Si tria natorum savia re rerit. Leibiis est pulcher J Sunt qui Gellius, non scitius, in quibusdam
libris reperiri scribunt. Plerique ta pen, quos ego vidi. eam, quam, dedi. exhibent lectionem. Si tria nator ansaria repererit J Non recte haec mutarunt viri docti. Nati vocabantur a Romanis qui clari & nobiles essent, ut contra qui obscuri, illi ne nati quidem dicebantur. Martialis lib.iv Ep.Lx x X H r.
318쪽
Sic idem alibi, sic Plautus, sic Cicero, sic quoque alii. Est autem imprimis observandum, ex hoc loquendi genere provenisse, ut siqui ad honores olim promoverentur, eos diem, quo melior ipsis affulsisset fortuna, pro natali coluisse, ac proinde rinum & imperatorum natale; dies habitos potius fuisse quo imperium essent consecuti, quam quo lucis facti essent paticipes. Neque aliter accipienda Herodis γενέθλια, in Evangeliis Quamvis autem non ignorem notos accipi pro amicis& propinquis, perperasa tamen id ipsum Scali radstrue re conatur ex istoc Naevii lom, qui apud Charisium. lib. ii legi-
Nunquam quisquam amica amanti amico nimis siet fidelis, Nec nimis erit morigera nota quisque. Postrema enim separanda sunt verba & siclegenda; Nota quisquam. Nerape sunt ipsius Sosipatri Charisi, monentis notandumesse quisquam feminine, more antiquo. Porro epigramma hoc interpretari minime opus in a palam enim in hoc pulchello notat oris obsceni
Quid dicam, Gelli, quare rosea ista labella
Hiberna fiant candidiora nive . Mane domo cum exis & cum te octava quiete E molli longo suscitat hora die pNescio quid certe est. An vere fama sitsurrat, Grandia te medii tenta vorare viri ρSic certe: clamant Victoris rupta miselli Ilia & emulso labra notata si o.
319쪽
Miror hic haesisse virum magnum, cum plana sit lectio, & longe me lior ca , quam pse substituit.
Nemone in tanto potuit populo es e, Juventi, Bellus homo, quem tu diligere inciperes, . Pra terquans ille tuus moribunda a sede Pisaut Hospes, inaurata pallidior statua, Qui tibi nunc cordi est, quem tu praepollere nobis. Audes' Ah nescis, qdod facinus facias.
Moribunda a sede Pisauri Etiam hoc tempore oppi una istud. licci'
non inamoenum male tamen audit propter aeris intemperiem, quae incero creditur, ut rari ibi senes compareant. Non destini tamen
qui hujus rei causim nimiae Ductuum ubertati adscribant. Quamvis vero in hoc loco libri vere es nonnihil discrepent : ita tamen scripsisse Catullum patet etiam ex Vibio SHucstro; Pisauriu qui ct auriti ut LucanusJ a quo civi s Pisaurum de qua Catullus moribunda a ede 'isauriJ decurrit in Adriticum. In scriptis tamen Vibii istius exemplari bus uncis inclusi non comparent. Et sane silium est Pisaurum amnem a Lucano Iliurum dici. Quo enim loco apud illum legitur Ojunctu, Sapis Isauro, vel puer videat scribendum es e ct junam Sape Pisorus. Apage itaque istam licentiam poescam, Qua Lucanum Isaurum pro Picturo dixisse volunt viri eruditi. Hospes inaurata pallidior statua J Turium notit culus paupertatem superius descripsit. Recte vero non aurea, sed Haurata statua pallidiorem esse dicit , ut ostendat, eum non esse id quod velit videse, sed pauperem & ligneum, quemadmodum supra matrem cius ligneam vocavit. Istiusmodi homilis ina ci Uzτο γλους appellant, ab inauratis stati iis sumto vocabulo. Scholiastes a nonymus ad Hermogenis Rhetoricam capite σεμνοτέγ. κυρ- καλεῖται ποῦ οἰγιλειαΓι Oiς εκ ξυλων κινn sciασμενοις e πιλῆς ἐπε- ' Ωἰ των λαμπζων μ ν εξω
320쪽
An QVAL Riura C A T ii u M. ωνθ κ ; Ουδ ιάτας ει- αῖ θεοῖς Εα λγ. ανδ ἔκίcὸ λ κ, ά γνησαῖ . Ita reserinandus est locus, qui vulgo male set, bet. Sed & Euliathius ad K. Iliad. notat ludibrio olim nabitos aurei & buxei coloris homines velut ictericos de cadaverosos. Ride bantur illi a magis nigrientibps, veluti AEgyptiis, Mauris de Cyre . naeis. Verum ipsi vicissim ridebant albos & glabros, vcluti fatuos Zequi nihil praeter corium boni haberent. O-ν λιοκα, ανθῶν ο φερο
Quinti, si tibi vis oculos debere Catullum, Aut aliud, si quid carius esto lis: Eripere ci npli, multo quod carius illi . Est oculis, seu quid carius est oculis.
gannire ad aurem aputNonium ex Afranio. Sed de Juvenalis Sat. i putaratim: Sicut in amplexu. Graecis ποῦ arm ειν, & morari, λαs: quae
Seu quid carius est acu is J Rectius omin no , si qui carius est oculis, ut paulo ante. Nam certe omnium gentium consensu nihil in hac vita carius luce Se oculis esk potest. Hinc Graecis φωῖον non tantum oculum notat , sed & quidquid est dulce & jucundum.
Lesbia mi praesente viro mala plurima dicit. Hoc illi fatuo maxima laetitia est. Mule nihil sentis. si nostri oblita taceret , Sana esset. quod nunc gannit, & obloquitur, Non solum meminit: sed, quae multo acrior est res, Irata est: hoc est uritur, & loquitur.
Gannito obloquitur J Gannire est proprie canum, de quibus L cretius; gannitu vocis adulant, & seriau factum est galinire ex cani re. Nec obstat syllabae modulus, qui in derivatis saepe mutatur. Hinc