De melancholia et morbis melancholicis.

191쪽

mere nerve dici deberet convulsio , Waliam

prorsu admitteret theoriam talis est, Xem

pli gratia, convulsio ebrilis , aut illa metallica quae saepius dirum hocce On Vulsionum genus in temperatioribus nostris regionibus producit, unde fit ut vix unquam illa deprehendatur apud nos , nisi in metalli os ribus, aut Artiticibus

qui circa metalla Versantur . In genere tamen duple Con Vulsionum genus , si de causis solliciti sumus, distinguendum

est. Alterum enim immane totam humanitatem sus deque agens, raro visum mihi oriri ab alia cau-S , quam aut ab animi affectibus, aut ab affecto Utero, cerebrique epileptici vitio , si infantiam praetergressa sit. At quae mitior est convulsio quasi convulsivum habitum constituit, aut aptitudinem ad concitandos paroXysmos, si aliqua ingruat OnVellens Causa. Non ab unico pendet illa fonte Primus est, haereditatis jure contracta staminum sentientium debilitas, seu ad tensionem dispositio , quae quidem primitus unde sit repetenda, parum constare Vudetur. Sensilitatis tamen illius praetermodum auctae cum aliis Autoribus incusare velim aro malicorum leorum D

sentialium spirituosis miXtorum, piperis, falsorum alimentorum, nimiam hodie profusionem , qua a teneris imbuimur, unde Vel ipsa in cladem atque perniciem cedit nutritio 2'. Vero saepe innascitur convwivus habitus in teneris atque delicatulis a vivida cujuscumque objecti impressione dum adhuc tenera stamina, cedunt rebus absurdis Minusitatis , aut a distimulato praesentis peri

culi metu. Unde fortiter concussa pars illaemo

192쪽

bilis atque sensu exquisito inde contracto , vibrat oscilla fortius , non solum ad praesentiam objecti quod tanto impetu affecit, sed etiam ad Caetera quaecumque Nemo est qui non viderit aut ora distorta, aut caput obstipum, aut artus timore in pueritia impresso, tremulos. Eosdem effectus saepe videre est ab usu medicamentorum acrium, Venenorum praesertim antimonialium quae longam labem inurunt corporibus, etsi ipsa fuerint Vacuata , dum nerVOS succutiunt , ipsorumque tonum prorSu immutant. 4'. Verum an ab obscura rei peractae aut perpessae memoria , an a natiVD inextricabili fibrae structura, an etiam a materniS, utero graVido debi

litatibus pendeant, famosae illaret fidem saepe sibi

derogante con Vulsiones, quae sympatheiae 4ntipatheiae nomine debiles animas diveXant,operae pretium foret hic indagare. Verum nulla lux a fulget, quae dirigat errantes , unde rationale nascatur observationi fulcimentum , adeoque nec convulsiones ab antipatheia oriri negabimus, nec

omnino historiolis circa illam unde quaque per vulgus distusis fidem adhibebimus. Certe si aliquid olim nocuit Vel in pueritia, nauseam saepeti vomitum memori ventriculo imprimit. Nota pluribus vivit hodie nobilis foemina , quae pri mi aetatis annis ab acicula deglutita Cene X- tincta , sine convulsionibus ciculas spectare non

valetri sed vis fele exanimari, strich ad aspectum gladii deliquium animi experiri, ut de Anglorum rege Jacobo narrat Digbreus, quia stricto ante oculos gladio, confossoque Amasio, mater ejus Maria tuarta fuerat perterrefacta, dum p -

193쪽

sum utero gereret, non a Naturae ordine cognito

potest enodari licet hic misere ingenium torse rit Mallebranchius nec tamen res prorsus ideo impossibilis reputanda, cum etiam in convulsionibus concitandis videatur aliquid conferre, dissitus astrorum infJuxus, quod quidem non facile refellendis observationibus probasse videtur MeadiuS. o. At convulsi semel nata novis Convulsionibus ansam praebet, sive, quod idem est, nihil est quod tam potenter habitum convulsivum inducat, quam semel nata , a potenti cauSaconvulsio. Scilicet novum inde tonum concipiunt

fibrae, ab ipsa sua distractione distractiles fiunt atque vibratiles. Imo inde fit ut semel nata convulsio non protinus finiatur, sed quasi per gradus

cesset se nisi obscuretur , saepius renOVanda. Ιmo causa quae primitus levem inducebat Convulsionem , si perseveret,in continuatis ictibus agat, conditione corporea semel inducta , atrociore , indeque atrocissimos spasmodicos motus arcesset. Inde fit ut ad convulsiones debellandas multum intersit, aegrotantis animi impetum regere debilitatem firmare concitatos affectus refraenare, ita ut saepe violentissimis Corporeis motibus e morali, medicina quaerenda sit. Ex dictis vero circa nerveas conVulsione non obscura erit earum diagnosis , ne a metallico tetano dissicile secernentur, nec Cum uterina passione confundentur , sed ut sine signis oriuntur, mechanicam causam arguentibus , sic fere nunquam convulsivus habitus abest, aut aliqua externa Causa violenter sensus Concutiens, huncque habitum prius non existentem importans.

194쪽

i MELANC OLIA, ARTICULUS SECUNDUS. De Morbis P a Melancholiam neri eam

excistiant. C GN11 intimius perlustrata Melancholiae nerVese natura, superest ut de sorte ejus inqui

Et certe si vehementiam symptomatum, Causarumque pertinaciam consideremuS, mirum for san videbitur corpus adeo labile atque fluxum tot Qtantis insultibus contra stare , ita ut e me dio convulsionum tumultu integrum resurgat, Cum raro admodum vel violentissime convulsa mulier ipsos inter spasmos occubuerit Verum labascit interea tonus fibrarum , jamque destinatis usibus recusant obsequi Laeditur inde secreti , nutritio, aliaeque mechanicae funetiones unde nova eXoritur morborum soboles , qui Melancholiam per se innocuam lethalem faciunt. Hos vero sequentibus articulis eXequemur Agemusque, ' de Febre lenta nerveari 2'. de Ma-rasno , se uilitis nerveari 3'. de Paralysi Mydrope ab eadem causa pendentibus. Unde duplex morborum classis constituta inde deprehenditur alia tonum auctum mentitur alia contra fractum pessumdatumque ribrarum tonum eXhibet.

g. I.

195쪽

vex, nuperrimis Autoribus Cl. Pringle Uuxham, aliisque summa cum diligentia descripta , quae a lenibus orta principiis clam grassatur, id mortem aegros deducit vehementissimis stipata symp. tomatibus. Hae apud nos malignae nomine nimium generali cognita , ab Hippocrate variis symptomatum nominibus designata, coctionis atque cris eos capaX, a Venenato miasmate intus admisso pendet; mihi cum hac nostra commune habet, morbumque sui generis constituit. Illa inter acutos morbos numeranda est, nostra, o ad chronicos refertur nec nisi veterii jamdudum grassanti Melancholiae competit. Etenim perfraeto omnino pessumdato vasorum tono, destructa fibrarum sentientium ad aequa.

bilem actionem aptitudine , necesse est ut stimulis naturalibus impulsae vibraent inaequaliter illae, adeoque discordem circuitum essiciant, sed auctum imul atque impetu quodam donatum. Ipsa enim debilitas a resistentia Circa Vasorum axim frequentiore essiciet vibrationes , adeoque pulsum exhibebit frequentissimum .imbellem. Nunquam igitur cum Melancholia nervea incipit febris nervea, sed inveterascenti succedit, aut illam, potius comitatur quasi trementis musculosae Vasorum tunicae ideam praestat. Latenter quidem incipit illa in vix ejus principia cognitione possumus astequi, cum illa pulsus Tom L M

196쪽

frequentia praeternaturalis debilitati semper conjuncta sit. Praevideri tamen potesta praesentiri languore quodam animi S corporis, in oculis facieri ariditate cutis , dolore artuum , quem Di eo copum scholae Vocant , depressione omnium functionum , quae quidem depressio convulsi vis motibus, 'otius machinae luccussibus succedit. Existentem autem imbis jam confirmatam demonstrant, non aestus, non ardor febrilis, sed pulsus vacillantis frequentia , summae debilitati consociata In Vehementiori paroXysmo serratilis, quasi trementis chordae durities adest , undolum in morem X asperata aliquando, aliquando etiam in minus regulari ictus ratione intermittens Calor ad aliquas partes delabitur , sed nunquam universalis est nunc

faciem , nunc Olas manuum ita Occupans, ut

quae modo aestuabant momento post partes al

geant.

Tum Vero meticulosa mentis depressio, imo pusillanimitas, saepe lachrymis , ejulatibus , desperationis signis comittata, increscunt insiliunt miseros . Nec absunt levia convulsionum vestigia . tendinum subsultus, distorquetur os, pervertitur , aut dolet in variis motibus collum , ut de lumbi in sceminis. Febris autem nerVea, aut intermittens est, aut Continua. Quae intermittit, saepius periodum servat , aliquand abnormis cincondita est. Quae intermittit, nunquam incipit a rigore. aut horrore sed illud symptoma, saepe ipsum intercurrit paro Xysmum Sudores erratici nihil pariter in illa febre absolvunt, de saepius per somnolentiam

197쪽

Ievem, febris decidit. Nec alius est typus ejus

quae Continua est. Rationem intermissionis dit ficile est augurari, sed corpus iisdem horis eumdem statum allectat, unde periodus nascitur. Farraginem ejus symptomatum enumerando eXponere ut inutile , sic impossibile est. Nihil enim inter se Commune habent,in ad affectionem nerveam Otius quam ad febrem ipsam referuntur. Vidi febre nerVea , periodica, quotidiana, intermittente laborantem, quem ad Clamores julatus cogeret dolor ad orbitae scissuram, qua nerVea fibrilla ad frontem transmittitur.

Occupabat primo dolor ille, partem vix lineam latam, quam si vel minime tangere , ejulabat aeger miserrime Inde dolor ille ad instar rivuli per omnes faciei partes decurrebat, eamque gryphis ungulae mordaci comparabat aeger. In alia thora totus occupabatur, sese infelix, quasi phaleris Constringentibu VeXatum que rebatur. Unde mirum quantopere distractionibus levaretur in distorto situ. In continua febre Cruciatus illos leviores esse aequum est , Cum brevi moderationem adipiscantur , quae perpetua sunt re ViViscant Contra acrius quae intervallo sopita conquievere minus tamen eXtenuatur corpus ab intermittente febre quam a Continua , cum ab ipso quiescentis mali intervallo reparetur Corpus.

Abit autem febris haec nostra saepe inopina sanatione, in statum sanitati propiorem, si excitantes causae fuerint semotae; eXCeperit, V. gr. ,

lanitia moerorem, si secuta sit mentis assiduas

198쪽

contentiones, diversio atque distractio is demum aegri sese legitimo atque moderato rerum non naturalium usui dociles praebuerint. Verum ingravescentibus, aut etiam perpetuo saevientibus mali causis, ingravescit etiam malum. Hinc perturbatis secretionibus , obstipataque canalium culaneorum apertura , nulla fit a cute eX-halatio , unde annotatum quod simili morbo laborantum , lintea vix Cedentur. Unde Cachexia huic febri, cum febre cacheotica succedit, quam

excipit hydrops. Vel si nimia sit siccitas , Melancholia humoralis nerveam excipit, de qua mox erit dicendum. Sed omnium quibus infeliciter terminatur febris nostra nervea viarum, miserior nulla , nulla frequentior, quam ea qua in litisim febrim hecticam abit Sensim scilicet invalescens vasa que nutritioni suscipiendae dicata, apta constringensin exsiccans, ipsam materiem nutritiam stagnatione Corrumpit. Unde hecti cum Wiabificum fit quod alendae atque reparandae machinae fuerat institutum. Melancholiam vero, seu nerveam febrem in hecticam delabi plura docent digna. Ρrimo , si ei adjungatur calor qui prius Constans non erat; tum , si ad vesperam aestus ingravescat; mOX Verorubor quidam faciei, oculis fulgor accedet. Et primo quidem praeclare secum agi credent aegri, accedetque brevi postea ipsa ex hectico statu nata Confidentia Frigus pedum quod hac febre laborantibus familiare est , tardius recedet quam in omnibus aliis febribus, cedet tamen. Tum pulsationes arteriarum, sudores matutini , vigiliae

199쪽

aestuosae , aliaque signa quae tabidam febrem comitantur , adsunt. Progreditur interea tempus,

nec jam dubia sunt hecticae febris symptomata, nec ulteriori indigent descriptione Verum quis sit tantorum laborum finis quaerituri Certe ubire Me angustis devenerunt, non dubitandum est quin ominosum sit malum 5 nulla prorsus arte emendandum Imperat per univerit corporis ambitum , corrumpens diathesis, & ipsum ejus Centrum depascitur, unde optima quaeque perVertuntur,in per abnormes eXcretiones colliquescit Corpus Collabitur.

Tristis limum quidem mali hujus exemplum in Meliten si quite nobilissimo me vidisse memini, qui cum febre hectica plures per annos

Colluctatus, tandem misere ita contabuit, ut ante mortem ad instar sceleti exsiccatus ambularet tamen, non sine omnium spectoantium terrore. HunCremotis omnibus remediis quae ossiciosa seduli ta obtulerat, Victoque per Vim, quem ad omnia edulia afferebat, terrore, tandem pristinae Videram sanitati restitutum. At dum rus abit ferere convalescens, iterum eodem delirio melancholico correptus , metuensque alimenta, rursus se febre corripi atque marcescere permisit, unde per immanem diarrhaeam e Vivis absumptus est.

Alterum vidi Militum Praetorianorum cohortis Ducem, Cui eadem contigit infelicitas, sed in illo nullum erat ad capiendos cibos fastidium; sed solo infelici amore, qui in corpore summe sensili altas egerat radices, sensim febre lenta contabuit At quatuor ante mortem diebus febris vehementissima exarsit cum delirio atque convul

200쪽

18st MELANCHOLIA,sionibus , unde non vana mihi humoralis Me. lancholiae motae, exorta suspicio.

De Tabe nerveat. Curi raro aliquis sine febre colliquescat, i seque febris lenta tabem , tabes vero febrim lentam inducat, actum agere videremur , nisi illa saepe sine febre ingentem corpori vim inducere nata foret, nec nisi jam confirmatae ab Comes accedere febris possit. Ut enim tabes immineat, sussicit esset ali homo cui impendet. in aut deesse debet, aut non applicari materie nutritia , unde ffit ut detrita quotidiano vitae usu Natura rore non perfundantur, quod a triplici origine pendet, autore Galeno, cujus in hac disquisitione vestigia sectamur, Naturae observationi

Origines autem phtiseos tres illae sunt; I Q. Solidorum siccitas, sive arida praetermodum dia- thesis Past illorum torrefaci io 30 humorum putredo seu Crimonia. Quamvis autem voces illae non omnino saniori hysice consonae sint , rem

tamen enodare aptae, causas omnes quibus per- Vertitur nutritio comprehendunt.

Quoad vero humorum acrimoniam , nihil in phtis nervea enodanda conferre potest, ad nos non pertinet, sed alias fere omnes litiseon species comprehendit. Ea autem quae a torrefactione solidorum s cundum Galenum pendet, non repetenda est ab ignea intus redundante materie, qualis habetur