장음표시 사용
211쪽
ANGUINEM humanum , ut Maliorum omnium animantium quae communi ita beneficio fruuntur, simplicem esse non posse , es cum variis partibus nutriendis Uarias etiam1ortiri partes. diVersis corpori elementis consonas accommodatae Ia pro potuit Hippocrates. Si enim emori γrmi aliquis lab . quatuor parte exire, pronuntiati
pituitam scilicet, bilem , sanguinem proprie di a de Melancholia melancholicum suc
Eo igitur utor habentur quatuor haec succorum genera , vi naturae genitorum , S illi non familiarium tantum , sed etiam excipi sentia requisitorum Hinc etiam quatuor illa, potentioruπ Corum vi educit, non simul confuse , ted admodum distincte , ita ut unusquisque suo ordine i pitu em prima elicitur ii ima lacilitate ce- vehementior vis sanguinem acceferocius vienti medic rucis auscultat tantummod5. Velancirialia. Unde quoties sur- aut deorsum apparet tune it temper eVentu educit arci pronuntiante Hippocrate , oritam abenteriam Iethalem esse. a Lib. de HIom. I. N
212쪽
Ea vero Oex Autore nostro cujus doctrinam hic exscribimus si moderata, ad legem Naturae temperata sit, ad optimam sanguinei laticis
constitutionem necessario conducitin in eo continetur, nedum noceat. Si Ver emineat, si per se exi stat, ut amat loqui, tunc effectus habet a Naturae ordine prorsus alienos. Qui vero sint
illi, non ab alio Autore, sed ab Hippocrate solo
Glutinosam atrabilem esse , quasi piceam multis locis asseruit; unde nihil mirum est si morbos ei adscribat qui tenacitatem summam in humoribus cim meabilitatem prae se ferunt; quartanam, magno S lienes , uteri obstructiones, morbos etiam inflammatorios , sed inflammatione lenta conficientes , tormina, difficultatem intestinorum seu dysenteriam , haemorrhoides, Cancros demum Sapientior tamen illis qui eum postea secuti sunt, hosce morbos nunquam ab Unica causa pendentes, sed a diversis saepe diversam mutuantes originem depinXit. Sic V. g. aliam agnovit dysenteriam ab atra bile pendentem , aliam a diVersa repetendam origine Generatim Vero, ut ea est corpori humano structura, quae summe mobilis sit, se influentes irruentesque undequaque Causas, ineluctabiles illas, alteranda : iis summe institit Medicorum communis praeceptor Minter hasce causas nullus etiam inter recentiores Physices praeceptis imbutos, aCCuratius tempestatum effectus expendit undo Pro naturali humorum Constitutione in necessario aeris in humores influxu , Varias praedominari lenas latares in sanguine partes pronuntiat.
213쪽
Frigido ex praecedenti aeris aestivi squalore, sicco adhuc, autumno Melancholiam adscripsit, quam hoc tempore prae dominari non uno loco pronuntiatra unde omnibus autumnalibus morbis Melancholici quid inesse, consequens est. Praecipue vero habitat illa in quartana , circa Cujus causam, nullam X ceptionem adhibuit Hippo
Crates. Inde Vero longius pro Vedius , inter eas hominis aetates quae autumno tum causis , tumerfectibus respondet, ea est maxime Melancholis obnoXia , quaeque est virilitati prOXima , cum vires jam antea firmae franguntur , corpus quo declinat in senium. Notandum est autem cum iis qui post Hippocratis tempora circa hujus dogmata versati
sunt, effectus omnes quos Autor noster ut proprios Melancholiae dicavit, frigidi quid habere
ut sicci aliquid atque exusti, unde Melancho. 1iam ut frigida, siccam habuere. Quod quidem effatum nulli bi apud Hippocratem reperire est , cum Contra sapientissimus Naturae Mysta, in ejus arcanis detegendis nihil omnino tribuendum es e qualitatibus illis fictitiis censuerit, sed
tantum evidentibus , quae scilicet aliquoi nsu ex terno se produnt, Colore , Odore , sapore. Praeterea inter causas quae Melancholis dominium aliquod inducere Valent, nullam de frigido mentionem habuit. Sed pro causis habet concoctionum languentium Vitia , si praesertim a crastis Minertibus succis languor ille inducatur, animi pathemata tristitia , ut amorem Moest tiamri carnis bubulae calet veteris usum , aliaque quae hic referre tot sparsa voluminibus, pe-
214쪽
196 DE MELANCHOLIA, rosum supervacaneum foret. Sed in illud omnes illae causae consentiunt, ut crassities partibuus anguinis tenacitas viscosa, in divulsa , tractilis ut loquimur, gummina , picea inducatur qualem reperire est in extractis quae vegetationi propria aqua a planti educta, parantur, ut X
Hippocrate Melancholia dici non possit frigida
sicca , sed crassa tantum siccari non quidem eo siccitatis genere quod per Vasorum acetionem coctionem, ut verbis Hippocraticis non desina )enascitur , sed quod tantum ex ablato liquido per exustionem , aporationem repetendum sit. Patet ex dictis inertiam quandam Melancholire propriam esse , unde in illa producenda concurrunt causae quae Vires aliquatenus infractas fuisse, simulque praecessisse incendium declarant. Talis sunt, autumnus ab aestate senium a virili robore, otium a laboribus ingens , vigiliae, tristes animi affectus, tempestates siccae post Aquilones , ali
menta dura , sicca , austera, immatura, potiones
similis generis. Hinc eam pici liquatae similem , ab intestinis Xire Videt. Quod vero spectat ejus et Iecstus, naturales quidem , eosque qui ex ordine constitutionis humanae debent ab humoris sanguinem pro parte Consitituentis X istentia pendere, parum X pedit Hippocrates sed atram bilem inter feracissimas morborum causas habet ; eam quidem non ut morbosam per se spectan .sed nunc ut corrumpi facilem, nunc Verbit eXundantem. Quae quidem atrae
bilis nocumenta non huic soli humori peculiaria Credit, sed cuicumque alii vel maxime naturali humori pariter competunt, si aut supereXundet,
215쪽
Parum fuit in investiganda theoria subtilis Hippocrates in cum in observandis evidentibus Causarum effectibus perspicax ante alios judicetur, mechanismum qua agerent , arte levissima prosecutus est. Morbos omnes ab humorum atque flatuum nunc corruptela, nunc de Viatione, nunc Xuperantia deduci voltiit, nomina sortiri a parte in quam decumberent. Inter corrumpentes causas primaria , Cri , aquarum, alimentorum vitia recensuit deviare humores a partium attractione explicabat; Xuberantiam Ver atque redundantiam a causis quae hunc illumve humorem producunt, X actione ergo causarum
Hac igitur adhibita divisione , quis locu tribuendus sit atrae bili satis patet Autumnali causa in autumnalibus praecipue morbis reperitur, in constitutione epide mica autumnalita , phrenitides , febres ardentes , intestinorum dissicultates ab atra bile repetebat, quibus pessimam pronuntiabat prognosim, tum ob tenacitatem vix Vincendam materiae morbum facientis, tum ob pessimam putredinem, quae dum acrius inhaeret, rodit, medicamentorum penetranti essicaciae resistit. Hinc Lib. de internis Assectionibus , Vari Cem pulmonis ab atra bile ortamin sanguinem effundentem, inter lethalia mala numerat. Verum licet distinctissime pronuntiet min- numeris quidem locis, quantam capiti atrabilis pernicies minetur , plus tamen ad arcem cerebri irradiant partes, quae bilem atram quasi suae naturae
216쪽
jure eXcipiunt, quam ipsum per se patitur caput.
Sic loco citato describit hepatis morbum atrae bili acceptum, qui dolente maxime, imo eVidentissime inflammato jecinore , mala imo pellima symptomata in omnes corporis partes miserrima communione diffundit, deliri scilicet levia, nugatori , sed praecipue strangulatum miserrimum. Hoc morbo descripto , ad alium transit, quem Cum Autor noster a bile sanguini commixta intra
Viscerum caVa erumpente acceptum reserat patebit ex modo dicendis ab atra bile esse repetendum. Hi autem miserrim morbo enecat, insaniam immanem inducens , ita atrocibus stipatam doloribus , ut ipsi erigantur capitis pili. Hi autem notatu dignum ad summi Hippocratis laudem licebit adducere , quod nulla eum circa bilis effectus praeconcepta opinio a Vero abduxerit ab Cum enim item colore Mossici licet minus distincte apud Hippocratem in
ad Melancholiam destinatus videatur tamendum ejus morbos X pendit, observationi unice fidens, multos recenset quos licet atrae bilis signa adsint saltem ambigua , aliis tamen qua obser vatio ipsi detexerat, causis adscribit. Sic primum abile attracta numerat in quo symptomata occupant artus, intestina, partes denique omnes. HunCfere ab immodico ejus volumine aucto pendere pronuntiat Eum tamen bili tribuit, non atrae
bili quod repugnent aliqua, tenacitati bilis atrae symptomata, Cum scilicet eodem die lien decrescat deinde vero rursus augeatur; quo sympi a De Morbis Lib. III. pass1m.
217쪽
mate necessum est significari humorem mobilitate Vigentem.
Nec audet tamen Hippocrates sed fatebor me qua de ratione nescires ad Melancholiam
referre alterum lienis morbum, in quo color ultus aut niger est , aut saltem malicorii instar, qui color ad atram bilem solam pertinetri membris quidem dolentibus prae graVitate, ore interea
gingivis foetentibus. Ego quidem Galeni ab
autoritate in ipsa rei natura, demum quod argumentum Hippocraticum est , morbi Curatione fretus morbum hunc ad Melancholicos ablegaVerim. Demum b morbum lienis ab atra bile recenset ab olerum crudorum usu praecipue natum, Vultu nigricant , aliisque Melancholiae symptomatibus agnoscendum sed pondere prae cipue quo te in viscera alia vicina incumbit. Nec jam minuitur aut augescit lien, sed constat eodem immaniter auere volumine, pondere, Wruptionis , imo rosionis periculum incurrit ab haerente tenacissima lacri atra bile. Tum lienruptus, digito tangenti, strepitum edit. Strepitus porro, seu rugitus lienis, si revera ad lienem
pertinet symptoma est , multis apud illum locis infame . Habemus ergo e supra dictis observationibus Hippocraticis atram bilem triplici quidem in loco , ac triplici sub conditione spectandam. I Q. In statu naturae partem sanguinis conLtituentem, adeoque alendis partibus analogis destinatam, usuique accommodatam, quem san- a Comment in Lib. de Morbis b Ibid.
218쪽
uot, D E MELANCRO LIA, guis ipse recipit, cujus pars est essentialis 20. In
morbis acutis ubi vel exuperans , vel deVia , aut simul & exuperansin deVia , pro diverso ejus perversitatis gradu symptomata accersit, nunc leViOra , nunc contra gravissima. Eam quidem nunc in pulmonibus commemorat, pro Varicis temorrhagiae nigrae causa, nunc ad caput delatam eventriculo , quasi afflantem lethargum deliria metum atque moestitiam inducentem; dum sensuum Originem pervertit, aegros lychni extincti fumantii adhuc odore delectatos Vehementer allicitos depingit Mox vel o atrocior facta in morborum acutorum principio pessimis aegri
rebus apparet, mortem minata certis1imam, eam que celerem si sursum Omatur , minu celerem,
minus certam, si deorsum prorumpat. Qua quidem in prognos docet nos ipse, quantopere disetinguenda sit materia nigricans, sola stasi in atrum Versa colorem, a Venenata illa atrae bilis pice ;Cum aliquando fausto omine in bonis aegri rebus materia nigrescens per inferiora Xeat JeLsimum contra sit, summe dolorificum saepius funestum, dysenteriam ab atra bile ordiri ; quae
etiam si aliquando potentioris naturae viribus in melius mutetur , longam tamen labem intestinis partibus omnibus, per quas rapta est , inurit. Signa porro quibus Melancholia a materia nigricante distinguatur atque discernatur , e nostro Autore eruere non admodum dissicile est , cum illa praesente semper adsint pallor, oculorum On-CaVitas , metu atque moestitia in perversio sensuum. Verum nulli bi dilucidius bilis atrae esseC-tus recensuit, ex se quidem, sua vi morbusn
219쪽
essicientis, quam libro secundo de Morbis , ubi morbos incipit describere ab illo quem curam seu sollicitudinem p . ,αιδα appellatri ubi ab hoc
morbo caput praecipue impetente ad morbos nigros progreditur. Eorum symptomatibus recensendis non minorabimur, cum ipsa rei dignitas requirat ut ad eum consulendum, qui hisce rebus studium locat, festinet. Notabimus tantum in hoc loco unice , de aciditate bilis atrae mentionem ab Hippocrate injici , quam adeo Videnter recenset, ut non absint aut dentium stupor , aut laesio
Iaryngis , aut demum , quod in hac re praecipuum est, terrae in quam decumbit effervescentiari hisce enim Caracteribus positis intelligere est, quantum Cum ejus sequacibus consentiat. Μulta praeterea prognoseon capita quasi de morbis ab atra bile pendentibus instituit quae suo quaeque loco referentur. Satis sit si hic indicaverimus atram bilem ab Autore nostro tanquam feracissimam malorum in acutis causam ha bitam fuisse ; ejusque caracteres, ut loqui amant,
specificos ab eo antiquitus ita constitutos fuisse ut hinc haberi non possit pro materiis sola stasi
Corruptis, illinc pro sanguine Xtra Vasa putre facto , Cum neutra horum materies aut acescere possit, aut tantam cladem inferre.
In chronicis vero morbis etiam sua atrae biliem cacia est. Quanquam fatendum sit chronicum
quodcumque cum aut parum , aut sensim tantum machinae deterat, enormem illam acrimoniam
excludere. Hinc ipsam semper aut minus acrem, aut magis crassam, ut in deliriis muris moeroribus praeter naturam depingit, aut exilui ,a-
220쪽
cuationi proximam, ut in illo morbo quem Me
Iancholiam in uteris vocavit. Eam etiam in cetericis quorum non unam speciem admittit, reperire est; quanquam circa Os Hippocrates Verea tu pronuntiare , Cum etiam vultum ad instar malicorii urinas virides, aegros immorigeros describit. At etiam aliquid melancholici ex Hippocrate habet, morbus ille quem splenes magni appellat, ubi ulcera nigra in cute, gingivis a tenellis partibus enascuntur splene interea in immensum Volumen aucto Verum fatendum est multo minoris apud Hippocratem momenti habitam fuisse pro causa morborum Melancholiam, quam aut bilem aut pituitam , quas fere pro universis morborum causis appellat Modo addas etiam inter Hippocraticas causas nunc solidorum
duritiem , nunc laXitatem aut raritatem teXturae, nunc denique aliam quamvis causam , ut Crassitudinem haerentis materiae Forsan ero, ut non unam pituitae formam agnoVit, sed nunc aqueam,
nun glutinosam , nun acrem nun acidam admittit, eadem etiam distinctio valet circa bilem quae Viridis, porraeea Variique coloris ab eo distinguitur. Rarius vero Melancholiam inter chronicorum morborum causam recensuit Hippocrates; non ex ignoratione effectuum. leni enim sunt ejus libri scilicet, Praenotiones,Prognosica, Coaco Praenotiones effectuum quos humori atro tribuit. Sic furorem ecstaticum .deliri pertinaci silentio juncta, non illa quidem a vocalis facultatis X- tinctione , sed a mentis alienatae moestitia , spiritum sublimem suspiriosum, qualis in meditante