De melancholia et morbis melancholicis.

261쪽

vario gradu , ita ut divetii generis tincturas nunc dilute, nunc sature virides referant. Acidis hoc Commune Vitium est,eo fottius quo fortiora sunt, ita ut acida mineralia bilem in fuscum convertant colorem , aqua diluente Virescentem. Hinc

adeo saepe, infantibus quibus acidum in primis

viis abundat e cognita eorum natura , fCeces

alvi virides exeunt. Hinc a fructibus horaeis immaturis, nondum saponaceam Vim adeptis, quae emicant diarrhese , Viridescunt, quasi aliquando tinctae forent aerugine. Sed haec intra primarum viarum spatium peraguntur. At si altior fuerit, verso in habitum acidorum ab usu, mali radix,

ipse sanguis inficiturin principiorum suorum vi, bilis viridescit.

Nec sum nescius plures esse Medicos maximae autoritatis, qui transitum hujusmodi iasmatum a primis iis in sanguinem negentri eo quod exilissima, summe sensibilia vasorum absorbentium lacteorum quo oscula vix aliquid extranei possint admittere. Verum breve erit responsum scilicet non semper acris est, in vasa ab iis quae lingua judicat acria, sensatio ita multa per haec oscula feruntur, quae lacrymas oculo exprimunt, ut de sale marino quotidiana testatur

eXperientia Praeterea Vero non idem est effectus eorum quae multa aqua diluta, Vim amiserunt, principia tamen non mutarunt, Unde nisi per habitum nocere non poli unt,m sanguinem delata. Praeterea vero quid adversus firmissima experimenta Valet ea quae nobis talis Videtur ratio

cum in acidorum abusu quotidie saliva dc sudores acescere videantur , sed saliva praecipue

262쪽

quam magno impetu acidam exilire iis freque est, qui fructibus horaeis immaturis delectantur ;ut non sine magno this eos discrimine viro a lenti accidisse vidi, cum insueto pomacet immaturi potu nimio per delectaretur. Quartam demum classem constituimus earum Causarum quae, dum in alia corporis parte latent, bili tamen aliquatenus viridem colorem largiuntur : hae spasmum concitando subitum bili vinculum injiciendo, agere videntur. Quanqua ni subito saepe hoc mechanismo plura ignorari fatendum sit. Si qui grave aliquod vulnus ad caput patiuntur, Corripiuntur vertigine in illico bilem viridem evomunt, antea sanissimi. Sic si violentus dentium dolor infantem antea sanum corripiat , vomet ille bileta; aut saltem scientibus id nutricibus omnibus , oeces alvinae illico flavedinem deponunt, viridemque induunt colorem Plura de his inquirere supervacaneum est, Cum longum , citra operis metas foret, in venena quae simile symptoma inducunt, ingredi. Viridescentis quidem Torraceae , Caeruleae bilis existentiam nemo negat ecquis enim eam non vidit Sed qua ratione vertitur illa in liqua

men atrum , in hoc tota continetur nostra Tractatio.

10. Quidem sola stagnantis liquidi in eodem

loco mora , Ut acrimoniam, motu spontaneo in

tensiore facto adauget, sic etiam densat illud spissatque ut quasi piceum imbri lapideum evadat. Facilis porro est viridis in fuscum colorem transitus, Cum in ipsa colorum e toniana theoria sese quasi proximiori contactu attingant.

263쪽

I'. Vero quae Virorem produXerunt causae, agere si perrexerint, intenduntur jamque spe Ciem referunt succi melancholici, ondum vero atrae bilis Color idem , feritas non eadem est wea sunt nigra quae aliquando ad salutem aegri exire vidit Hippocrates , quanquam in genere nigrum colorem eXitialem pronuntiat Nigra haec

per anum cina licet rarius per os Xeuntia Consistentiam inaequalem habent, sed semper aliquid amurcosum quale ab assato oleo superest, du-liginosum. Imo nigra in lienosis , Verno pra sertim tempore , si saponacea diluentia ex plantis adhibeantur, sub forma tenuissimi pollinis faustis aegri rebus exire vidi, ut in viro forti quidemin Philosopho , sed circa hypochondria aliquid duri sentiente magnam vim quot annis X ire ideo ; qui quidem polle nigerrimus cum reliqui eXcrementis non miscetur , sed delabitur ad fundum. 3'. Vero notabunt Praetici omnes, quod in atro sermando humore lien plurimum conducat. Tantummodo hepati, ut jam diximus , inservit viscus illux sed sua mala patitur δε quaecunque patitur, secretio bilis luit. Hinc liene vel leviteraste sto , scybala dura exeunt plerumque nigra; si Vero Corrumpatur iam inflammationem saltemper doloris sensum deprehendendam ViX unquam patitur tunc diarrhoea nigra , Vomitu niger adsunt prae foribus Adde quod habitus corporis

nemine unquam adeo exacte atque ab Hippocrate notatus . exacte correspondet colo i mate riarum. Etenim oculi atro colore maCulantur,

colore instar malicori tinguntur genae, dum

264쪽

materia nigra liberatur corpus per diarrhoeam; vultus ipse floridior evadit. Quid, quod saepe notantibus qui de urinis scrip.

serunt Autoribus , praecipue inter recentiores mulieribus praecipue Cum fausto exitu urinae nigrae exeunt , quod pius in hysterica muliere observavi, quae quoties parOXysmus solVeretur, urinam atram instar atramenti redderet quo primum aspectu territa,eo postea laetabatur. Idem etiam de utero observavit Hippocrates , de quo

cum insigni levamine vidit exire atram bilem Qego in muliere hysterica quidem, sed hystericae frectionis genere ub ad Melancholiam potius humoralem, quam ad aliud genus referatur, obseruaui.

Mulier scilicet ingenii summo donata acumine, sed simul Mintemperantia summa in animi aegritudinibus consecta, per annum integrum Variis quidem convulsilvis pathematibus fuerat varie amicta , sed praecipue pertinaci erga cibum potumque odio, ut quasi quadam hydrophobia chronica laborare dici posset Mobilissima nervorum

Compages Vultus aliquantisper tamen lividus. Quid plura. Exit aliquando e uter materia picea , nigra, nullius odorisci sublevatur illico, di sensim ad sanam mentem redit, dum sensim etiam materies illa est uit. Infanti pulcherrimae septem annos natae aderat febris , cum sopore tendinum subsultibus atque diarrhoea, quarto morbi die ter alvum materiebus nigris Minstar picis, deponit Semel vomit atrum eundem humorem , qui Vase lato , seu patella argentea X- Eeptu , non lum eam atramenti instar tingit

265쪽

sed etiam ita maculis inficit, ut arena elui patellam oportuerit. Accersitus horrui. At tota simul quasi per crisi materies ejecta erat, ipsa infans persanata. Sed gravem hic objectionem adversus nigredinem bilis , ipsiusque atrae bilis existentiam proinponit Simsonus, dum a solidorum turbat tono, labefactataque oeconomia,Omnes pendere morbos demonstrare annititur Scilicet a rupta per phlO-gosim, vel alia quacumque de causa vasorum

compage exstillare sanguinem Contendit , qui mora ter factus, pessimis aegri rebus exit curri WVasa rosa in humoris naturalis foedissimam Corruptionem arguat. Nec ratione solum probarerem conatur , sed eXemplis nititur adstruere, cum in morbo eleganter tam ad veram Naturae normam, quam ad Artis leges descripto , rem oculis usurpaveritra scilicet in cadavere viri post atras dejectiones atque Vomitiones extincti, de vasorum orificia aperta distincte varios putrescentis sanguinis Colores Viderat. Verum longe a nobis abest, ut causae quam tuemur , potius quam veritati addicti, in suspicionem velimus adducere Viri in artem nostram

meritis clarissimi, autoritatem Contra ipsi similes observationes suppeditare non verebimur. Vidi ipse hominem qui vitam militarem ut deliciarum sic exerciti plenam egerat , post acerrimum spirituosorum usum, nigra Omere, inuidem ut ipsa partium per quae transierat, arguebat Xulcerati , maXime acria Hos vomitus a rubri sanguinis vi multa incoeperat, hos etiam eodem sanguine finierat, ut mihi dubium foret an omitus

266쪽

ille ab exulcerant .sanguinem eliciente atrabile penderet, an rejecta tota massa merus sanguis foret. In extincti cadaVere problema solutum fuit. Nam non solum inflammata ventriculi vasa reperta fuere , sed adhaerebat ventriculo hepar lien, membranis erosis fere evanuerant viscera illa , cum amurca quae corrupto hepati familiaris est, viscus illud mirum simul sanguinem, famulante praesertim liene, in ventriculi

fundum evomebat.

Aliunde quotidiana noscitur Xperientia quod qui in haemorrhagia aut narium , aut stomachi, multum sanguinem deglutivere , plures per dies integros scybala Vere nigra ejiciunt sine ullo alio

incommodo. idemus pariter non infrequenter sanguinem utrum per Urina eXire in per alias quascumque partes m quibus stagnando aut corruptuS, aut Coagulatus fuit. Nonne etiam inter eas morbi

nigri species quas Hippocrates descripsit,in quae

a diversis Autoribus postea fuerunt examini subiecitae , aliquae sunt quae a sanguine nigro pendent. Certe res Videnter legentibus patet sed utut rem ipsi fateamur, imo, adstruere, ab atrabile distinguere sit animus, non minus tamen atrae bilis existentiam propugnabimUS. Et certe in ipsa Georgii Lo Historia, cui praecipue nititur Sinas nusci quanquam multa sint cum Melancholia communia symptomatari plu-xima tamen sunt quae huic nullatenu competere possunt Dolores , cruciatUS enormes , Olor ad

attactum , liquidi admissi pessimus et lectus, syn-ῆOpe cum puli, depresso, non aequivoca sunt

267쪽

morbi stomachum mintestina mechanice ami- gentis symptomata, quae nullatenus ad Melancholiam referuntur. In eo , de quo modo loque bar , homine quem, vivum Vidi, 3 mortuum lustravi, anxietas ingens per aliquot dies praecesserat. Sanguinem vomiturO,aspectus erat lividus, torVUS, O morienti similis , pulsus depresius defer syncopalis , sudor frigidus quae omnia sanguine rejecto cessabant omnino. Remanebat ad scrobiculum cordis dolor ManXietas non melancholica tamen ; nam plenus spei, post Xanthiatas per multiplices ejusmodi Vomitus Vires, syncope subit periit. Unde eum atra bile laborare nunquam putaVeram , sed vero intestinati

Quaerenda ergo est vera Melancholia ejecta melancholice M observatio observationibus refellenda. Vir quidam cupedinarius, natus annOS Circiter quinquaginta , macie horridus igni fere perpetuo astidens dum liba dulciora Coquit, corripitur horrore rigore totiu CorporiS, quem non febris excipit; sed persistente Xtremorum frigore sudore tantum frigido , si1 aliunde

compos , ne graViter ingemiscen , nigram materiam, atramentum dicereS, Copiose eVOmit. Vocatus a territis allistentibus QChirurgo heri ejus domestico, qui nihil se simile unquam vidisse testabatur , Uae X Arte erant praescripsi. Sed nihil aut liquidi aut solidi subire corpus poterat, quin

illico in vomitus erumperet Vultus erat Macie de nigredine horridus, urinae copiosae, Vires cente S, quibus notis atram bilem ut dicam alibi

268쪽

agnoscens conclamatum mecum statuebam. Cum

vero nihil examini sedulo quod instituere decreveram, Obstaret,sequentes in ea notas deprehendi. Aterrimus quidem erat liquor , sed ex duabus distinctis partibus constabat. Cum quievisset sursum extabat liquidum tenuius atrum ' inferius . De quaedam amurcosa ramentis Variis constans:

nullatenus mutabatur illa a liquoribus variis admixtis, nisi quod obscure cum debilioribus acidis iniret effervescentiam , Clarius cum fortioribus. Linteo ejus tinctura imbuto maculam imprimebat atram, non nisi frequenti seponis usu dele-hilem. Sed sanguis ut ut ater, si copiose diluatur, si linteo imprimatur , obscure semper rubescit nullatenus vero Melancholia quae diluta flavescit in varias partes secedit, flavamque diluta linteo maculam imprimit Vir noster post enormem spatio quatuor dierum vix cessantem omitum , per alVum tres integros dies easdem deposuit materies , quibus sensim flavescentibus, evasit praeter spem. Quem postea sanum vigentemque invisens , interroganti respondit se dura, nigraque scybala per anum semper reddere Vultus laetior erat , subniger alitum. Ecce autem nuper post tres annos exactos eodem morbo

Correptus, ardente Syrio, praeter spem adhuc eadem ratione evasit. Quanquam metuendum sitne Vir paupertate indocilis, aliquando ab eodem liquore acerrimo facto occumbat. Certe nullum hic sanguinem experimentis deprehendere licuit. Dolor nec ante me postea adfuit Nec ulla inductae cicatricis in intestinis indicia Nec unquam ulla comperta putrefactione. sanguinis talem

269쪽

hypochondria , nec vel leVissimum remaneret latentis obstructionis vestigium. Verum pulvis illo niger quem vegetantium saponaceorum admini- Culo, Vere quot annis a viro praestantissimo sed melancholico elicimus , an ad sanguinem referri

potest mihil certe commune habet ; sed magis

ad bilem , cum exsiccatus inflammetur bilis enim suam fluiditatem aquae vaporabili tantum debet, indurari prae natura sua atque iis quae occupat locis quotidie Videtur eam amur Cosam, prorsus nigram in folliculo felle reperire non adeo rarum est eam hujus 3 qualitatis .coloris ipse reperit Simsonus demum facile a sanguine , Visu , tactu , odoratu distinguitur Odor enim tum omitu, tum per alvum nigrae bilis emissae, ad nares sortiter aceLCebat , qui odor sanguini putrefacto competere non potest in foetidissimum vertitur , si quando ut in nobilissima foemina, in puero contigit vidisse, atra bilis ulcerando , sanguinem elicit. Unde Hippocrates altri Dysenteriae quae ab atra bile incipiunt, lethales. Nec multum ad praesentem thesim Convellendam facit , quam in suae opinionis argumentum attulit Vir Clarissimus, observatio , lienem scilicet putrefactum, vasis penitus destructis liquore terrimo exundasse quem inde, quasi in pus lienis , huic visceri proprium, piceum conVerti asserit. Ipsi enit primo concedemus, pos sanguinem materiam atra bilis suggerere,in in ipsam converti ; secundo, pars quae colorem bili conciliat, forte eadem est atque ea quae cruor rubedinem impertit, ut mihi expe-

270쪽

gas Chemicus asseruit. Ne minus etiam magnum Consentimus esse ad hujusce atrae bilis formati nem lienis momentum, qui in ipsa sanitate integer atque valens nigrescit semper interius, licet fateri non erubescamus nigredinis hujus causam in ipsum lienis ossicium nobis plane ignorari, rem Certe altiori dignam indagine. Hae vero atrae bilis species biliosis praesertim competit, quibus bilis per se summe acris per principia a sanguine suppeditata copiosior, sensim sine sensu in suo emuxu cohibetur. Hin ut Coalescit, sic terrestris coacescens evadit. Unde facile sentitur quantum Cum prior Melancholiae humoralis specie coincidat tum causis, tum effectibus is fere in principio tantum differant,

tum etiam in sineri nam hae ultima, mora, corruptela, calore aliunde accersito ferocissima evadit, eaque acerrimos effectus atrae bilis motae inducit notantibus id nobiscum Galeno, Fernelio,

Id vero habet etiam sibi proprium atque singulare , quod licet deliria, mentis alienationes &C symptomata communia concitet , aliquid semper ferat anxiosi circa praecordia, ut intestinatis morbi faciem prae se ferat,et nunquam nativi oblita loci, non aliqua sui in hepat aut liene impressa fixa relinquat vestigia.

Ρituitam vero si quando acescat, Melanctiolis seu potius atrae bilis.causam esse posse , secundum Fernelii a Galeno aliquatenus mutuatam opinionem , jam ex dictis abunde demonstratur. Si vero sub pituitae nomine aque tantum parS