De melancholia et morbis melancholicis.

341쪽

dura nigraque cybala prodierint. Tum mitiga tu dolor nihil remansit nisi delicium triste, pertinaci alvi constipatione comitatum quando alvum deponeret, dura nigraque emittebat. Si catharsis institueret ut , bilem puram fla-Vam ejiciebat, nec nisi raro nigra reddebat bala. In duo tempora dividebatur morbuS. Furoris primum , in quo julatus , Vociferationes ululatus vere rudentis sub ergastulo belluae hominis furias comitabantur imbecillitatis alterum , in quo pauca, obscura submurmurabat, torvus aspectu, impeXuS, furens done triennio exacto febris accenta Omitibus nigris triduo

sceletum illud vivens, absumpserit. In duobus illis viris exquisita omnino Melancholiu habebatur. In illo felicius terminata , in hoc Vero mors sola malo finem fecit. Verum ut Omnium symp- tomatum theoria possit eXpendi, Qui in omnimoda malorum farragine aliquis saltem ordo ins tituaturri Melancholiam nun praesentem 'am confirmatam duplici in stadio intuebimur. rimum scilicet erit ejus decursus. Alterum Vero jam degenerascentis ad aliquem terminum

tendentiS.

Supponamus igitur Virum constitutione aliunde forti praeditum, sed silve acquisita , sive nativa intemperie ad Melancholiam procliuem. En X ipso rei fundo adest Melancholia Ea vero sive universam sanguinis molem pessum det, sive in

Unam aut alteram partes decubuerit, vel ibit Crescendo , Vel Vi Naturse e corpore deturbabitur. Hic postremus casus, ut levior, ut felici. r,cum

342쪽

Naturam malo superiorem ostendat, prima inquisitione dignus est. Adsunt hic omnia primo aspectu graViora. Non enim simplex se ostendit Melancholia sed etiamsi nulla febris adsit , aliquo motu concitata dici potest naturara actuosa est; adeoque quod ipsius activitati proprium est, fibras mordet

vellicat humor melancholicus. Hinc adsunt anxietas summa , moin gravitas dolorifica partium in quas decubuit Melancholiari imo levia deliria, acerrimi capitis dolores. exitus urinarum flaVescentium Quiridium , tristis Mabjectus animo , mala sibi pessima quaeque aeger minatur. Adsunt crurum surarum gravitas, oculorum acieS mutata, hypocondria sublata , spiritus lentus , suspiriosus in qualis esse solet mente occupata delirio in morbis acutis imminentera febrem lasmodem, malignam dicunt , instare crederes , nisi qud pulsus lentus,

tarduS, magnu , aliquando tamen durus omnem

febris suspicionem evertit IIae autem omnia, si singula causae conferre libuerit, a duplici capite pendent. Hinc vellica fibras , nerVosque Onvellit humor acer , mordaX, erodens Illinc sanguinis circuitum praepediunt capillarium , in visceribus atque cute, Vasorum stricturari tum etiam tenaX , lenta , picea humorum in Melancholicis constitutio. Rebus quidem ita se habentibus, nulla hucusque videtur intercedere inter Melancholiam Vulgarem atque eam quae brevi terminari debet

dit serentia sed cito ad eam distinguendam atque

343쪽

dignoscendam accedunt, frigora hucin illuc de-

Currentiari saepe cum enormi glaciei sensu in hac vel illa parte ad ossa usque interiora penetrans. Frigori huic succedunt calores incerti tum sese manifesta produnt symptomata propria parti per quam debet humor melancholicus X ire. Aut enim ad cutem defertur, aut ad glandu- lasci aut vias quibus intestina patent, aflectat Sudoribus enim simplicibus atque urinis , humor, si quis alter crassior, atque Naturae viribus indomabilis judicari non potest. Si ad cutem defertur, ulcera , tumore , plyctaenas , indurationem producit. Si ad glandulas, in cirrho atque cancros , pessima critiabit. Si vero potentior Natura omne Venenum ad alvi emunctoria deposuerit, tum pro natura loci producit icteros, vomitus nigros , diarrhoea , dysenterias , haemorrhoides, aliaque mala quibus liberatur Corpus, non sine enormibus aliunde symptomatibus , sed quae si cum elancholiae Conferantur, leVia apparent. Unicuique vero horumce exituum sua sunt symptomata : a primo quidem sit ad cutem feratur feralis humor, plura illum signa antecedunt, plura sequuntur symptomata. Exemplum suppeditavit mali ad cutem leniter abeuntis unus, imo alter homo. Prior erat vir illustrissimus sexagitata, tres Circiter annos natus , qui praestanti alioquin sanitate donatus , continuo tristis atque melancholicus evasit insomnes agebat noctes , ne insomne tantum, sed a ias Febris aderat nulla,

344쪽

3: DE MELANCHOLIA, sed ingens ad scrobiculum ventriculi anxietas

quam vel cruciatibus redemisset anorexia, imo Modium cibi enormeri dolores in cruribus atque femoribus ingentes frigore importuno VeXaba turri cum subito mane Vigilanti tumere utrumque femur deprehensum, cum ingenti titillatione quam unguibus scalpere summa ipsi voluptas

eratri tantaque , ut inde concussis toto Corpore Vir probo , modesto, gravi semen Xiliret cum impetu. Ea autem erat tumoris forma cutis color vix mutatus erati, nisi quod Mnitorem & laevitatem amisisset. Consistentia autem ea erat, ut ligno

quasi assimilasies adeo, intractabilis cutis quasi ad digitum sonans erat. Musculi sub ipsa

liber omnia motuum genera eXequebantur. Sed ut Volumen fere duplo auci um , ea asperitas in omnibus ejus glandulis erat, ut cutem rhinoceroti similem jurasies. Pondus tibiae demoris immaniter auctum incedendi libertatem vix relinquebat. Interea vero pruritus ita intolerabilis erat, ut constantiam viri fortissimi frangeret Scilicet huic uni operi intentus noctu diuque , femur utrumque ViX enarranda Violentia scalpebat. At brevi post femur omne cruSUtrumque

pustulis latis replebatur, seu potius phlyctaenisichorem te uuem,acrem referentibus.Color phlyctaenae non adapertae, fuit quasi lividus. Drupta humor nunc sanguinolentus , nunc omnino lymphaticus exibat sed fundus semper apparebat

nigerrimus, renascens eodem modo bis terve

donec ipsa suppullularet granulosa cutis. Exibat paucos post dies pellicula nigra quasi a sanguine

345쪽

coagulato. Eadem qua emicabant phlyctenae proportione, femur detumescebat Pruritus ad pustulas solas pertinebat , eisque cicatrice obductis , adhuc sed levior supererat; unde sensim factum est ut optima frueretur sanitate Vir omni viri

tum genere praeditus, qua nunc etiam grandaevus Viget.

Haec una est e viis quibus Melancholia quasi impete facto e corpore eliminatu : altera est cum in glandulas decumbit , sed fatendum est quod nisi purissimum corpus sit, raro hic eXituS felix evadat. Indurationes scilicet quae ab humore melancholico pendent, adeo compac taesunt, glandulas arcte funditusque ita obstruunt. ut facile imo saepe subito in cirrho degenerassicant, iique quasi in acutorum morborum spatio Cancrosam naturam induant. Ubi vero id semel factum, jam non risis facta dici debet, sed adest novus morbo raelancholico fomes , a quo sit moveatur , in universas partes iterum pessima aegrotantis sorte diffundetur. Si tamen mite fuerit malum , aliquando ab illo fomite quasi a fonte, pustulae melancholicae erumpunt, quae imminens malum possunt avertere. Ιmo, si omnimoda Antiquioribus fides adhiberi potest , anthrax ipse inter melancholicos tumores numerari debet , quod hi loci expendere, cum sit distinctus ia-turam sibi propriam habens morbus, operae pretium non est. His autem omnibus malis praeter symptomata parti quam Occupant, commune em pervicacia esse, obstinatain ad omnia remedia obsistere quae aliunde Natura indicare videretur. 2'. DOlOIex

346쪽

S symptomata quaecumque ad tumore pertinen tiae gradu procreare , Ut nullatenu aut causae. aut tumori proportionalia judicentur. R. Vero non solum totum Corpus afficere , sed mentem etiam in Vadere , ita ut queruli, inconstante gemitibus omnia imp seant, amicis solantibus raucantur medicis dissidant. Vidi sic Granimen rem quemdam seXagenarium , religiosum virum, sed tristem atque melancholicum , jamque a longo tempore sine ullo evidenti malo de sanitate sua plus nimio solli- Citum , Cui unica tantum in dorso prodiit pus tula Vix attentionem postulare per se videbatur, fundus erat albicans cum aliqua nigranti macula. Febris nulla : vi tamen credere quanto eju- latus eliceret Vix a delirio immunis erat aeger. Totus quali perpetuo concutiebatur, nec nisi integro remediorum ad Melancholiam facientium apparatu, sanari miser potuit. Ut recte ex Hippocrate Concludi posit, quod, cum symptomata Causae evidenti non respondeant, aliquid lateat melancholicum, , ut ait Ballonius noster, cancro sum.

Superest ut jam Melancholiae per alVum eXeum tis Xpendamus symptomata Non enim sine ingenti corporis tumultu Xit e corpore humor ater quicumque , morbusque inde exoritur qui niger a Recentioribus, nomine, non re ab Hippo

Crate mutuata, Vulgo Ocatur.

Raro non nisi post longa Melancholire praeliminia , corpore alioquin robusto , cum praesertim Melancholia non a nativa temperie pendet, sed aut moerore , aut longis meditationibus concia

347쪽

liata est, exitus ille sperari potest. Tum nausea, cibi fastidium , anxietas summa jactatio, dolores

artuum in praxipue crurum graVitas , salivae eXitus perennis, dentium stupor , omnia sunt symp- tomata quae Ventriculum doceant vellicariis ab humore quidem melancholico Essicacia autem humoris illius in tunicas nerveasin sensiles ventriculi, vicina omnia,jure Viciniae contrahit atque convellit. Hinc ad guttur Wos ipsum, arctatio procedit. Hinc pulsus in epigastri arteriosus. Hinc dolor atque anxietas quam miselli omni corporis positura , omnim OVendi se forma deprecantur hinc inde se motantes , plicantes , quasi

haereret ibi aliquid quod corporis motu possint

avellere. Aliquando etiam gravi per se malo gravior succedit imaginatio, Contineri intus in Ventriculo mordentem belluam. Verum simul adsunt pessima Melancholi symptomata, oculi

torvi, truces , Vultus luridus I decoloratus , re L

piratio suspiriosa, anxia, sed praesertim transito ria illa convulsi musculorum in artubus crambedietari donec vomitu primum tenui, postea Virescenti, demum vero nigrescenti aliqua tantis malis quies primum, dein etiam sanatio omnimoda concilietur. Ea autem Omitus nigri forma est. In humore per se queo atque limpido

natant ramenta nigra , quasi foliorum putrefactorum detrita, mixta simul pulveri tenuissimo ab ipso liquore separato per naturam suam sejuncto, quasi motu mixtus fuerit in aquari iupaulisper materia vomitu rejecta quieverit ad fundum , partim subsidunt, partim subnatant. Ex hac mixtura porro quasi atramentum fit quod

348쪽

vascula nigro Colore tingit, imoin ipsi argento tincturam imprimit facile quidem delebilem sed satis alte impressam, ut mordacem humoris naturam demonstret. Raro humor ille solus evomitur, sed saepe cum pituita atque bile mixtus Saepius cum indivulsis atque crassis glutinibus, aliquando cum sanguine qui nulla alia ratione cognoscitur, quamqu5d lintea hoc humore imbuta aliquid rubrae

tincturae referant .in hoc casu quae antecesserunt omitum , eique quasi praeluserunt symptomata , anXieta , jactatio , dolor , desperatio fortiss1ma fuere, maximi mali praenuntia. Imo aliquando ea est humoris nostri acrimonia, ut Ventriculi, aut Vicinarum partium vasa sensim eraserit, unde stillans sanguis in grumos ejicitur, ab ipsa stagnatione concretus rarumUS autem

nunquam nisi cum ingenti vi liquidi cruoris eji

citur.

Hic quidem vomitus sanguineus saepe a Melancholia tanquam a causa pendet; aliquando tamen nullatenus ad eam pertinet; sed repeti debet a causis externis , ut violentis concussibus, ictibus , nixibus violentis , unde Vomitum sanguineum, sed nullatenus melancholicum vidi saepius in aurigis in iis qui equos desultorios MCeleres ascendunt, usu quotidiano quanquam uterque Vomitus aspectu idem esse possit, differunt tamen inter se, tum natura aegri, tum signis quae praecessere , tum etiam odore cum fatendum sit in vomitu melancholico semper aliquid acoris sublatere. Nam quod ad vultum luridum atque nigricantem attinet, quanquam propius ad Me-

349쪽

lancholiam referatur , neminem tamen unquam

vidi sanguinem vomuisse, quin aspectu torV at que lurido fuerit, vultu nigricante. Illud est ventriculi in faciem imperium, quod nulla postiteXplanare rationalis Physiologia lMiij a omnia sunt quoties per alvum fertur

humor ater , aut saltem per alvum solam. Nam saepe impetus humoris per vomitum atque alVum subit erumpit, quo in Casu a gravior symptomate, prognosis deducenda est. Quanquam tamen nunquam certe sine symptomatibus etiam formidandis, humor noster e corpore Xeat. Nunquam , V. gr. deest anXietas , quae aut adest tempore exitus humoris , aut aliquot diebus praecessit. Adest saepe dolor enormis per intestina volutust ipsum exedens podicem , aut aliquando tantum mediocrisin quasi obscure dysenter i-CUS. Non una vero est forma humoris plius. Aliquando enim grumosus quasi e sanguine concret formatus apparet,in revera sanguini mixtus est. Altera, qua exit humor forma, ea est in quo sincerus apparet, picis liquidae figura in ab aliis quibuscumque humoribus distinctus atque discretus Lita ut quasi seorsim in vase haereat, ipsi arcite glutinos nexu adstrictus Madhaerens, a quo difficile est ipsum evellere Me verrere. Raro tum solus prodit, sed secum abrasa ab intestinis glutina in mucaginem loco natiVam , Vehitra cum vero ea sub effigie conspiciendum se praebet, raro perdurat, sed violentia symptomatum, mali durationem Compensat.

Vidi altera larvatum figura exire, scilicet qualis evomitur, infra exit, ramentorum nigrorum

350쪽

summe dilutorum specie. Raroque in hoc casu sine sanguinein quidem ab atra materia distinctissimo, nec sine dysentericis doloribus , exit ab intestinis, saepe sitne alia violentia symptomatum. Sed cum priorem piceum raro ultra septem die rum spatium perdurare viderim , menses integro perduravit evacuatio posterioris formae, ab arte quidem delinita , sed non prorsus impedita.

Tertius demum modus quem septem omnino menses perdurasse vidi, est cum pulveris tenuissimi nigeri imi forma , mixtus cum aliis alvi X- Crementis eliminatur, tunc symptomata fere nulla sunt. Sed ante hanc vacuationem Corpus ad Melancholiam dispositum erat, postea vero liberum relinquitur. Foemmis natura aliam Melancholis crisin dedit, quam Hippocrates Melancholiam in utero

Ocauit, Chim scilicet humor ater eXit ab utero

modo non adsuit signa quae aliud malum designant. Hae convulsivis atque hystericis symptomatibus antea crudeliter veXatae, parOXV smumque nuper Xpertae, exeunte humore illo liberan. tur cujus fi us raro septem aut novem dierum

spatium excedit. Sed lintea atramenti forma ma-Culantur, nihilque sanguinei referunt Pnisi tempore menstruorum, fluXus incoeperit aut perdu- rarit. Tunc enim non cessare visus est, sed sanguini intimius misceri, quasi ex iisdem vasis eXeat. Praeterea Vero rarius quidem viris , sceminis Contra frequentius accidit, ut per vesicam irinas Melancholia expurgetur fluxu per aliquot dies perdurant , imo statis atque certis horis reduci. Sed ubi hanc viam humor ille affectat,