De melancholia et morbis melancholicis.

361쪽

nerveas affectiones comitantur Haryngem Vexant nec nisi in summo gradu tibi altera alteram parit, reperiuntur. In affectibus tamen uteri,

ubi humor ad uterum descendit, larynX Vulgo assicitur Lindeque ortam non semel vidi sine ullorum Oro , aliquam anginae speciem quae deglutitioni plus mors quam doloris injiceret ad

omnia ob 1tinatior resisteret remedia, donec nigriS CX utero purgatis, morbi Causa tolleretur. Per decem menses integros talem anginam perduras , non sine summo metu, in nobili muliere vidi, quam solveret plenior a nigricans menstruorum eruptio Generatim Vero consensus uteri

cum larynge ille est , ut ab ejus morbis Vox modulata saepe saepius mutetur. Id vel ipsae fatentur Cantatrices. Sui cati Vero, tussis, anhelitus , quae quidem omnia melancholicis superveniunt , nihil indicant quoad diagnosim , sed contra diagnos aliorum symptomatum egent, ut pro melancholicis agnoscantur. Asthma tamen periodicum convulsivum ab humore atro melancholico pendere Vidi, cujus qui dem observationis cum alibi mentio facta sit, huic amplius inhaerere supervacuum Videtur. Generatim tamen sciendum est quod metu atque moestitia Caput occupante, nunquam libera prorsus reperiri possit respiratiori sed frequentibus interrupta suspiriis quasi anxietatem corporis universalem partita Ne minus Vero latitante in hypochondriis compressione, comprimuntur

parte in thorace Contentae, unde OV respira

tioni labes infligitur. Quid si tota sanguinis

moles melancholica sit , spissa, atra nonne

362쪽

3 D E MELANCHOLIA, concipi potest ingens per angustissima bronchiorum vascula transeunti sanguini, mole densitate insolita , dissicultas; unde etiam ingens glutiriosi humoris in lateralia receptacula vis D fundi debet, novamque suffocationi praebere OC-casionem humidae quidem illi, sed excreatione summe dii racili prae Xeuntis materiae tenacitate indomabili. Sed maxima symptomatum thoracicorum Violentia, si quando adest, ab irritato atque Convulso diaphragmate pendet eoque jure tam ad abdomen qukm ad thoracem refertur singultus. Convulsiones ver , Clamore imo Wrugitus , dolores , torsiones ad sternum , imo, postice ad renes , familiaria sunt melancholicis symptomata , vulgo ab irritat centro repetita, quae saepe horrendum praebent spectaculum. Susi catio vero seu strangulatio hystericis fa- liaris, a larynge pendet, quae cum Melancholis nervere quasi indigena sit , furorique uterino ita comes , ut nunquam ab ea absit, humorem nigrum etiam Comitatur; si praesertim insederit utero Hin mulieres illae , ligaturas quascumque respuunt simul ac incidere in paroXysmum , toto Vultu rubescunt, Violaceo quidem rubore,

quasi ligatis jugularibus venis respiratioque fit

alta frequens, anXia Velut si reVera angerentur atque premerentur a constringente corda. EO autem plus terroris atque formidinis injicit illud symptoma, quo Vitali Omnia organa partem laboris majorem in se suscipiunt. Corscilicet ipsum summa simul violentia atque frequentia quasi vincendis resistentiis minus ap-

363쪽

tum palpitat, miteratos nixus essicit, nec sola auricularum atque Ventriculorum micatione , sed quasi totius substantiae subsultu movetur. Nulla vero est Melancholis species in qua palpitationes Cordis frequentes non sint live nervea sit, sive atra bilis ventriculi superius orificium mordeat Vomitum minetur sive etiam delabatur in intestina, ibique diarrhonam aut dysenteriam intentet, sive demum nondum Collecta, sanguinem inficiat, aut latitet in uteris Casus pene singularis est, multibi alias vidi, aut artem faciendo aut authores legendo, mulieris quae melancholico humore exata, simulque thoracis debilitate; sputa nigra , pulVereque atro Obsita longum per tempus expuit. Tussis importuna erat, anXietas summa ad scrobiculum cordis suffocatio matrutina ingens, qua vim liquidi nigri summam ex pecti ore reiiciebat. Superest tamen , nec Valet, sed mutata sorte in melius , adeoque mente magis hilari, jam ad temporis mulieribus critici limina pertingit.

ARTICULUS TERTIUS.

De Sinmpromatibus vitis.

S 1 partes in calvaria contentae nullatenu aut in suis functionibus laederentur, aut alia quacumque ratione paterentur, vix adesse Melancholiam dici posset. Causa morbi adesset deesset vero morbus Verum nulli bi symptomatum tanta arietas. Omnibus seque competit metu atque moestitia in confirmato morbo constans atque

364쪽

s46 DE MELANCHOLIA.

gravis in incipiente levis atque fugax Plurimis incipiente Melancholia vix aliud agnoscas quam quod extra se erantur saepius quasi excessii

quodam laborent, nssnc moeroris, nunc laetitiae. Hos Melancholia nerve laborare pronunties.

Nostris nil nisi moeror atque moestitia incumbit. Ab hoc primo gradu alterum sequitur , seu potius illum excipitra scilicet prae metu , prae moerore turbantur atque vacillant deae,in in omni melancholico leve delirium adest, dum suo de morbo loquitur. Omnia dira, exitiosa, sibique crudelia, semper atque taediosa repetitiove loquitur, Vixque sentit quantum a rationein a cuvilibus ossiciis alienum sit tam absurda loqui, neC solantibus Medicis credit, ne obsequitur amicis saniora suadentibus si prae verecundia de morbo aliquando silet, aspectu torVO, tetro, OC-cupato, facile demonstrat se aliis vix moveri, hoet solum triste objectum intueri. roximum hoCesie delirio nemo non videt. Inde levi in planum atque apertum delirium sit transitus. Et id habet peculiare illud, quod de rebus ad se non pertinentibus nunquam delirent melancholici de se vero objectisque ad se solos pertinentibus insaniant. ro gradu er morbi adhuc Varietas inest in deliriis. Si enim circa morbum solum

delirent aut Circa ejus gradum , ita ut quoties de eo cogitant praeter Constantiam Virilem terreantur , levius est malum. Sed brevi excandescit illud , ita ut jam palam , aperte , inVerecunde m-nibus suum terrorem exFutiant sese in aperta pericula prae metu mortis conjiciant: adeo miserum est perpetuum sepulchri aspectum larmidare,

365쪽

ut satius foret semel illud animose ingredi.Nec sine

aliquo horrore recordari possum mulierem mi serrimam , quae plures per annos perpetuo astantes interrogabat an non insaniret an non ad mortem praeceps ferretur Perpetua formidine malum gravius reddente.

Deliri melancholici fons principium est ipsa animae debilitas quae humore melancholico

labefactata, insecta , alia prorsus Videt a quae vera sunt; , ut Veterum Ore loquar, atro fucata velamine, tetris Obscurata vaporibus. Imaginatio sola deturbatur atque vacillat. Humor Corporeus ipsam menti arcem Oppugnat.

Uinc saepe ipsis plus prodest violentius obsistere , minis miseros compescere quam blanda adulatione iis obsequi. Et imprimis nihil satius est quam contemptu prosequi tot absurda quae vociferant illisque parum attentioni praebere. At jam altas radices sumpsit veterascendo malum, cum tristibus occupata atque funditus Conturbata imaginationibus mentis sedes absurda ab ipso morbo jam omnino dissita animae pro veris objicit, quae misere amplectitur illa , quibus inhaeret, ita ut meraco elleboro vix inde possit avelli. Sic sese incineos credunt, crura vitrea Caput plumbeum sibi ita fingunt, ut alios ad ignem accedere, alios a sedili surgere, alios caput attollere vix persuadeas. Pleni sunt auctorum libri similibus exemplis , quibus insistere supervacuum foret cum nihil sit absurdi aut temerarii, quod non suaserit Corrupta imaginatio Circa omnia recte , quanquam debiliter ratiocinantur, ad omnia vel maxime dissita ter-

366쪽

rorem atque superstitionem addunt. Sed si de se. ipsis ratiocinantur , tunc larVa tollitur , apparet amentia. Longos quidem per annos tale subsistit nihil mutatum delirium Postea tamen in Veram insaniam vertitur. Nisi alia de causa ex ipso morbi fonte petita prius aeger succubuerit. Verum aliud est delirii genus melancholicis etiam familiare, quod non semper, sed intervallis repetitis, miseros vexat, si quando scilicet dilutusmoVeatur humor melancholicus, per intervalla tantum , quod plurimis accidit. Tun prae morsu ventriculi acri subvertitur ratiori sed eo genere

deliri quod fuga dicitur, nec ad unum refertur objectum, sed potius ad quamdam temulentiam pertinet ne ultra quosdam temporis aut vehementisci limites extenditur. Alioquin in meram phrenet idem lethis eram transiret in febris vehementissima Melancholiam motam comitaretur; quod quando accidere possit, alio loco a nobis referetur. In hoc deliri genere ne metus nec moestitia adsunt, cum non ab ipso humore melancholico pendeat, sed ab acri in fibras morsu

atque vellicatu Ne adeo metuendum est, cum

Causae levi atque fugaci debeatur. Tristior casus est si uterque complicetur simul atque priori

posterius accedat.

Forsan vix a delirio differre credenda sunt

ea quae oculis objiciuntur an a phantasmata, Cum a Vitiata potius imaginatione quam ab acie oculorum laesa pendeant. Qualem novi Virum , qui fervidus ira , innocuum occiderat hominem Adstitit ad lectulum tetra occisi imago usque ad mortem, que brevi melancholice accidit. Ut

367쪽

avi nostri divini ingenii hominemIastalium videri runt imaginem praecipitii ad cubile aperti, quan

quam repugnante ratione , Xhorrescere. Sed

nihil deliri inest in vertigine scotomia, flamin

mulis ex oculo erumpentibus, duplicatione objectorum, quae saepe X mutato musculorum Oculi ton oritur, aut a perverso intra cerebri vasa sanguinis influxu atque Huxu. Haec enim innia Convulsive peraguntur in utraque Melancholia frequentia sunt. Facies quidem in melancholicis vulgo macilenta est. Aliquando, tamen

vix aliquid pristini splendoris arnisit, nisi quod

tristitiam exprimat moerorem , angorem internum, oculis simul aut fixis aut in determinate errabundis. Quid morer in variis faciei musculorum convulsionibus Θ quae ita diversimode agitantur ut videantur insaniae figmentum , cujus sunt aliquatenus praeludium Ab errore pariter animi saepe fit tyalismus frequens. Cepius tamen a cognita humorum spissiorum diathesi pendet illa in universali Melancholia, quae tenuiorum humorum Consortium ita respuit, ut immiscibilia fiant quae sanguinis molem ingredi atque renovare nata sunt, tenuiora chyli suppeditamenta.

Unde fit ut saepe saepius in hisce viris odorem

atque saporem alimentorum saliva referat. Quod sanis etiam aliquando accidere fatendum est, sed nunquam nisi acribus atque volatilibus comestis.

At quod a nobis profundiorem expostulat meditationem est melancholicus capitis dolor, qui non eadem forma nec iisdem phoenomenis elucet in variis Melancholiae speciebus.

368쪽

In omnibus enim morbi nostri speciebus caput grave est, praesertim a somno surgentibus, cum sanguis per se jam viscidior, somno factus magis

haerens, per arctissima menyngum Vasa parum

fultus, somni temporis quam quoVis alio magis hae litet Corva levis iis etiam maxime familiaris est, tum quia a crassamento sanguinis facilior ut modo dicebatur, haerentia , tum quia segregantur facilius fluidiora, quibus in membranam Schneiderianam facilis es det centus. In iis diseficilior ad quaecumque seria objecta attenti O , atque non niti capitis dolore luenda. Vino vel mediocriter sumpto, excessibus vel levissimis, caput impletur. Uno verbo adest hic semper causa quae capiti minas intentati dolorem de levistima occasione parit. In Melancholia vero universali cum plus pateat causis incidentibus caput pro deli- Catae structurae mollitie , plus patitur Angitur magis quam dolet caput, in functionibus suis plus turbatur quam in sensu cruciatur, si morbus

capiti insederit. Sed atrocissimus est capitis dolor in illa Melancholis specie in qua morbus hypocondriis inssidet. In illa praesertim specie hemicranis feroces, dolores acutissimi plures per dies perdurant. At quod saltem aliquid miseris

solatii aster plane omnino cessant nec supersunt miserae reliquiae quae, in caput inficiente Melancholire specie , Vitium in cerebro inhaerere demonstrant. Mirum est quantum sit hemicraniarum cum Melancholia hypochondriaca conjugium: facilis est illarum in hanc transitus , ita ut hemicrania frequens, nunc pro symptomate Melancholit hvpochondriacae , nunc pro causa

369쪽

habeatur. Novi hominem qui si vel leviter sed

plures per dies in Viet peccat, Xcessu quidem. vel duriorum alimentorum esse, qualia Quadragesimae tempore Catholico Romani edunt, sit melancholicus, se miserum deflet, homines ave satur , silentium triste servat. Quarto demum aut quinto die vividissima hemicrania hominem in diros dolores agit, omitusque enorme , aut saltem nixus ad vomendum immanes concitat. Virides entia pauca aliquando Cum aliquiabus sanguinis guttulis reddit. Dormit deinde sanusque atque alacer ad pristinum Vigorem redit En elementa Melancholiae hypocondriacae . quibus artum tectumque facit hemicrania.

Et certe quidquid apud authores de stupendo, hoc symptomate quod dimidiam capitis partem

doloribus dividit, reperiatur; nondum satis coniata a qua potissimum causa pendeat. Qui fit ut in plurimis redeat singulis mensibus ξ Quare evanescente illo raro non prodeat aliquis morbus a quo liberari corpus videbatur. Ad symptomata capitis, Cum in eo sensorium

Commune latere receptum sit, referentur quae

habitum melancholicorum ad appetitus Xter nos constituunt; .certe malesuada imaginatio in appetitu absurdo sibi Vindicat omnia Mulieribus inuidem ab utero laborantibus familiare est absurda appetere alimenta, Xquisita vero atque melioris succi aversando ejicere. Quod malum raro in viros incidit. At ut in genere tenaces sunt melancholici, atque proposito plus quam ratio suaderet inhaerentes quod semel concupiVere, arcte Osculantur in pro animi do

370쪽

3ue I DE MELANCHOLIA, bilitate quodcumque iis deesse videtur , amorern incutit .summum sui desiderium. Hinc in incipiente Melancholia utrique sexui vehementer appetita Venus Voluptatem ipso temporis instanti fugacem , tormentis animi mille redimit. Ea ei morbo confirmato delira evadit Ab ea, ut in Capite de causis diximus , oriri potes malum , totaque penitus concuti imaginatio servat porro Melancholia primaevam unde orta est impressionem, raro si ab aliis causis incoeperit, malo occupata Vexata mens,sese veneri tradit. Quod autem hic de venere dicimus , de aliis etiam appetitibus intelligendum est, quorum in mentem penitus malo suo imbutam eique inhaerentem , si non causae personam luserint Diactus illi, parvum est imperium.

ARTICULUS QUARTUS.

De Sy mytomatibus externis citis

Artuum. MELANCHOLICIS uti non nitet , nitore

illo qui sanitatem solam comitatur. Sed etiam rarissime aliqua ditantur illi pinguedine , cum ipsa quam adeps asteri solidis lubricatio . tensioni atque siccitati melancholicae,in ejus effectibus repugnet Vulgo melancholici macilenti sunt, morbo ipso intus grassante fere ad sceleti maci

lentiam evadunt, cum aliqua simul cutis duritie quae rugis ante senium deturpata corium videtur potius quam cutis. Im non color idem remanet,