Historia medicinae a rerum initio ad annum vrbis Romae 535 deducta studio Io. Henrici Schulzii ... Accedunt tabulae aeneae, chronologica, et indices copiosi

발행: 1728년

분량: 491페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

241쪽

PERIOD. I. SECT. III. CAP. I. 22 Ista sunt, minus censeo medica arti conuenire, quam picto m. Iudico autem de natura aliquid mami sum ac MAdens cognostere ex nusia parte aliunde continee, quam ex medicina. AtqMe hoc tunc condiscere postolis est, et quis ipsam medicinam totam recte comprehenderit.

Atqui mihi necessarium ese videtur , ut omnis medicus de natura Riat, s sudio annitatur, ut cognoscat, qualis μ homo ad ea , qua comeduntur ac bibuntur, comparatus, s quid cuique as unoquoque contingat ac

accidat. de prisc. medic. I. 36.

X X VIIII. Apparet, ni fallor , quo sensu Hippocrates naturae cognitionem, & qualem , in medico reuuirat, scilicet eam, quae per experientiam seu collectionem effectuum , quos singula extra nos posita in coriapus nostrum edunt, comparatur. Et hoc pacto 1imul intelligitur, quo iure VetereS HippoCratem rationalis medicinae principem laudare potuerint et scilicet quoniam primus fuit ex iis longe civissimis auctoribus, Illius medicinae partis, quae Victu morbos curat, qui, Vt CELsus derite scribit, etiam altius quadam agitare conatι , rerum

otioque natura sibi comionem Senicau unt, tamquam

hine ea trunca debilis medicina Dico autem , Draeeunte Celso, rationes a medico requisitas fuisse olim tantum in parte illa, quae Victu morbos curat, seu diae tetica easque tantum ab effectu sangulorum, quae vel intra corpus assumuntur , Vel corpus exterius assiciunt,

petitas.' prefat. libr. I. 3XXX Adeoque Hippocrates a philosophia medicinam separauit hoc sensu, ut nihil voluerit ex philoso-nhia ad medicinam a priori discendam adferri: ratio

242쪽

nalis autem medicinae diaeteticae auctor illo dicitur intu, tu , quod ex ipsis phaenomenis, quae praxis quotidiana suppeditat . colligendam esse philosophiam naturuein medico utilem & necessariam suos admonuerit, & exemplo optimo in hoc studio praeiverit. Atque adeo physica Hippocratis doctrina nihil fuit praeter collectionem obseruationum, per experientiam cognitarum, de effectibus rerum extra nos politarum, corpuS nostrum, si vel intro sumta sunt, vel quocunque modo nos affecerunt , iuuandi vel laedendi viribus instructarum. Omnem autem speculationem: hos fines excedentem, inutilem medicinae censuit, & ad sophistaS amandauit. .

CAP. II.

De dogmatibus Hippocratis p sologicis. i CONSPECTUS.

Hippocratem faciunt magnum alla- Quid de penerationis negotio docve- tomicum, circulique satauinis probe ξηarum. I. Quibus argumentis hoc contendant. II. III.

Sed multis disrultatibus premitur, hoe asrtum. III1, AEu hominin eadavera secuerit. φ, VIII. Urget natura cognitionem. VIIII. rit. XVI. Feminis aeque ae viris semen tribuit. XVII.

Quomodo formationem foetus proposuerit feri. XVIII.

Originem hominis ex ovo intellexit. XIX. XX. Quid de nutritione N articulatione foetvs docuerit. XAI- XXIII.

mum est. X. II. Yν Oliter de albet o Hippocrati imputato. XII- XIIII. An natumam Hippocrates intelligat animam rationalem. XV. XXIIII. Quam partus tempestivi causam dederit. XXV. De partus tempore. XXVI. An uterum hi manum Hippocrates probe coonoverit. XXVII. Deciis Digitigod by Corale

243쪽

PERIon. I. SECT. III. CAP. II. a13 Specimen dubiam medicine forensis. Pulsus arteriarum causam non aceo XXI LII. quutus est. XXX. De arteriis, venis nervis aliisque Quid θiritus ηοmiae intellexeriti parum distincte loqritur.XXVIIII. XXXI.

OMO Vero melius cognoscamus qualis & quantus

Hippocrates fuerit, iuvabit ipsum, secundum medicinae singulas partes, considerare. Faciamus ab anatomes doctrina initium, in qua quidem disciplina per hibetur adeo omnia ad unguem perquisiuisse, ut & sanguinis circulationem eum probe cognouisse LI N D ENI v s, aliique, Operose contenderint. qui nouem supra viginti disputationibus publicis id demonstrare conatus est, teste Almeloumio in invent. novantiq. s. 28. p. m. 226. Rarissime eas venales exponi idem testatur. Mihi videre illas nondum licuit.

II. Maxime urgent quod Hippocrates, ubi de fianguine sermonem habet, saepe meminerit alicuius : uo eum manifeste designare circulum sanguinis conten-unt, quoniam iugem sanguinis motum ab internis ad externa, & e diuerso, hoc cst a centro ad circumferen tiam,inculcat. At vero nemini Hippocratem sine praeiudicio legenti obscurum esse potest, quod statuerit quidem dari fluxum & refluxum sanguinis : non autem illum a corde per arterias in Venas, perque has ad cor reditum, sed per easdem semper venas, euripi in morem, fieri illum circulum intellexit : Vt iam olim docuit ARCHi-

BALDUS PIT CARNIUS. ' Apud MANGETuri in theatr. allatore.

III. Eodem fine adducunt quod obseruauerit Hippocrates arterias a corde deduci, earum, Vt & venarum truncos ad cor esse maximos, &, Ut accuratum virum agnoscas , valvularum ad cor positarum cognitionem

ipsum commendasse. At vero ut de valvulis obiici posset

244쪽

set earum mentionem non nisi in libro manifeste spurio fieri: sic reliqua ita comparata sunt, ut ab eorum cognitione aut professione ad cognitionem circuli saginnis quicquam concludere nequeamus; quum manifestum sit etiam illos, qui circulationi ab Harueo propositae acerrime contradixerunt, haec omnia nouisse M docuisse.

IIII. Concipi autem mente nequit, qui fieri potuerit vet tam nobile dogma Hippocratis, si omnino tam notum scholae eius fuit, quemadmodum contenditur, adeo cito aboleretur ut Polybus, discipulus , gener &successes Hippocratis, ut G ALE N vs testatur, maxime genuinus, quique in nulla re ab ipso discessit, propes

xierit a vero alienissimam doctrinam,de quatuor venarum paribus a capite Ortis, atque Ier totum corpus disseminatis, quam ARISTOTELES benignius excusare non potest, quam ea coniectura, quod veteres venarum vias non nisi in extenuatis comoribuS, Vbi per cutem trans-

parent, Obseruauerint. Eadem vero doctrina totidem omnino verbis in Hippocrateis monumentis hodieque his legitur : aetate vero Galeni etiam ter omnino exstabat: quo eodem teste discimus fuisse sita adhuc aetate medicos, qui se tum demum genuinos Hippocrateos

existimarent, si inani & falso isti dogmati pertinaciter

adhaererent. prooem.conment.I. in de natur. hum. histor. mma III. eap.III. de natur. hum. s. o. pag. 27 devmis A. XL pN. 3-. edit.

Linden. tertium locum in secundo de diaeta libro exstitisse Galenus indicat.

V. Possemus certo adserere Hippocratem hominum cadauera dissecuisse, si probari posset librum devenis esse genuinum. In eius enim principio haeC leguntur: semen Delutoum ab utraque vesica parte s. iad iam dudiimo ALENvs illum catalogo HΘων, manifese sura

245쪽

PERIOD. I. SECTIII. CAP. II. ars spuriorum non obscure inseruit: & Galeno antiquior tarotianus plane ignorauit. de placitis Hippocr. N Platon. sis. R. p . 3 .

VI. Videtur clare colligi ex fine libelli desum natura Hippocratem ossa hominum tractasse, & forte sciston , It nodie passim fit, vel ipsum possedisse vel saltem alicubi vidisse. Sed si recte consideremus libellum incertissimae auctoritatis , apparet totam illam particulam a recentiori quodam auctore esse appositam, ut corrugeret quod breui ante de spinae viginti ossibus male fuerat traditum.

U H. Nec solus hic locus est qui, obiter inspectus, ad sceleta apud Hippocratem quaerenda nos inducere queat ;sed conantur aliqui eadem , in subsidium vocato P ΑφsANIA, ipsi vindicare. Sed omnino apud Pausaniam nihil dici, quod ad sceleton referri debeat; alio loco fusius disputaui. -

Liis. X. cap. II. pag. go . histor. anatom. Decim. I. s. XXVI. ubi di alius Hippocratis locus expenditur.

VIII. Nihil itaque vereor profiteri de Hippocrate

me nondum conuictum & certum esse quod nomines dissecuerit: quum nec in scriptis certa ac indubia arguis menta occurrant, nec rideam qui potuerit Hippocrates stiperare illa impedimenta, quae omnibus Graecis, humana corpora secturis, Obiecta erant, quaeque supra ait, gimus. VIIII. Plura de Hippocratis anatome non addo &commode progredior ad physiologiam eius. Urget scilicet quam multis locis, principium in medicina addiscenda esse debere cognitionem naturae: sed oppido obscurum est quid naturam dicat. Videtur autem commin

246쪽

226 HISTORIAE MEDICINAEnissima acceptio esse illa, quae conformationem & constitutionem corporis, quoad singulas partes , denotati Sic quando Hippocrates libelli de locis in homine prooemium absoluit & nunc tractationem instituere vult; ita sermonem orditur: Ceterum natura corporis . principium sermonis in arte medica. Hanc expositurus statim incipit, initio a capite duct', naturalem structuram & con-λrmationem partium eXponere. Eodem modo procedit , ubi de articulis spinae constitutum est agere. Oportet autem ,sina naturam, qualis es, wcere. Et deinceps structuram eius anatomice eXponit.

X. Atque his quidem locis apparet Hippocratem

naturam maxime referre corporis structuram, adeoque eam disciplinam, quae hanc Icrutatur, imPense commendare : Veruntamen non ulterius, quam au practicam

utilitatem pertineat: quod quidem clarius innotescit ex libro de etetere medicina ubi philosophos quosdam ac medicos longius evagatos coarguit, distinctionemque inter physiologiam medicam & philosophicam satis clare urget. Sed illum locum iam supra vidimus , ubi quaerebamus quomodo intelligendum sit quod Hippocrates medicam disciplinam a philosophia primus separauerit. textu XXXVI. Et quon iam hic liber est ex illis, quos ape te spuriis annumerauit Mercurialis, conferri meretur libri de natura humana initium, ubi in eundem sensum Hippocrates loquitur: de huius autem libri genuinitate, nemo , quod sciam, dubitauit. ' Sessi III. cap. I. g. 28.

XI. Naturis Hippocrates passim tribuit, quod sint

morborum medicatrices. Hoc adsertum Variis, ut quisque hypothesi suae conuenire arbitratus est, expositionibus varii tentaverunt & ad sua placita rapuerunt. Ego

247쪽

PERIOD. I. sECT. III. c AP II. 227 vero ingenue fateor me nondum clare intelligere quae nam fuerint notiones illae, quas Hippocrates de naturis

medicatricibus habuerit: praesertim quum ad hanc rem elucidandam longiori disputatione opus sit, qua quaeri &declarari debet quid Hippocrates de anima humana senserit, quidque sit calidum illud innatum , quod ab ipso

scholae medicar acceperunt. Quo minus vero ad illari descendam, quaeque olim de hoc argumento meditatus& commentatus sum, nunc proferam, deterret me tum ipsius argumenti huius, prolixum sermonem postulantis, amplitudo, tum illa incertitudo de genuinis monumem, tis Hippocraticis, de qua antea conquestuS sum.

XII. Multo minus immorari placet illi quaestioni, utrum Hippocrates de DEo recte senserit 3 quum ad medicinae historiam earum faciat. Praecipuus certe Iocugex quo vir illustris D. NICO L. HIERONYMUS GVND-LiN G ostendit cum Heraclito communem errorem aniamo fouisse Hippocratem , desumtus est ex libro qui de principiis, vel , secundum alios, de camnibus inscribitur, quem Mercurialis tertiae classi, illorum scilicet qui Hippocratem auctorem non habent, adiudicauit. Et quum ipso principio libri auctor profiteatur se communem hypothesin aliquam nunc stauilitum ire: in eo repugnat sane alii adserto Hippocratis quas characteristico, quo medicinam hypotnesi non indigere contendit ; illicuo Communi veterum de Hippocrate traditioni, quod phi'

losophiam a medicina seiunXerit. . . t

XIII. Sunt quidem alia in scriptis Hippocrateis

praeter modo indicatum, loca , quae trahi in hunc senium posse videntur, sed non aeque clara : quibus excusationem meliorem non inuenimus, quam, quod ing nue fatendum est, HippoCratem , ut hominem pag num, extini non posse communi illo elogio, quo Omnes

248쪽

HISTORIAE MEDICINAE

philosophi veteres comprehenduntur, scilicet Paulino, ruo vixisse dicuntur ἡ Θιοι ω τῶ -μω. Nam quum oppio pauci, si modo quisquam illorum , effugerint illum scopulum, ad quem haerentes Deum materiae confundebant , ipsumque animam mundi statuebant : apparet

quam late illud falsae philosophiae venenum fuerit di-6ersum XIIII. Ceterum absit ut Hippocratem professis

atheis annumerari sinamus. Tot insunt scriptis eius documenta , quae pietatem, 'uanta in hominem paganum cadere potest, summam spirant, ut iniustissimi simus oporteat, si ipsum alio sensu, quam qui calamitosam conditionem inuoluit, id est homini sine concursu reuelationis nullo pacto discutiendam caliginem, hac accusatione onerari vellemus.

XU. Saepius mirari subit aliquos nostri aeui scriptores, qui Hippocrati tam sollicite vindicare student illam hypothesin, quae animam hominis rationalem & naturam idem esse itatuit. Si clarissime demonstratum id dederint, nihil aliud, opinor, consequentur, quam Ut se impietatum SpinoZismi suspectos spontanea confessionereUdant. Sed & difficillimum puto illum consensum Hippocratis euincere: supponit enim haec demonstratio ut prius Hippocrati vindicetur eadem idea animae rationalis, quam nos habemus: quod quidem non facillimum ctu existimo. XVI. Sed iuvabit dogmata quaedam Hippocratis physiologica propius intueri, sumto ab iis, quae de hominis generatione tradita leguntur,exordio.Et quoniam longum esset singulorum adsertorum genuinitatem hic examinare, testimonia Vbi exstent. accurate indicasse mihi nunc sufficiet. Semen' viri docuit prouenire ab omnibus corporis partibus, tam solidis quam mollioribus &

249쪽

PERIOD. I. SECT. III. CAP. II. is

humidis: ita ut id quod robustissimum est secernatur. I, lud vero secretum ab omnibus partibus, praecipue vero a capite, ad medullam spinalem confluere, ninc ad renes, viis ab urinariis quidem diuersis, sed contiguis, per venas deferri ; per ipsos testes autem, beneficio neruorum tenuium ac crebrorum, in pudendum deduci. Hos neruos, dum aliquantulum teruntur, calescere ac impleri: hinc humidum in corpore calescere, diffundi, amo.

tu conquassari ac spumescere. demitura, sis quinque prioribus M. Lindem XVII. Feminas non minus viris semen emittere: quod si cum virili mixtum in matrice retineatur, comceptionem fieri docet: si emuxerit, irritum es, coitum. Ceterum in masculo & femina genituram esse femineam & masculam : quod si igitur ab utrisque foristius semen emittatur, masculum concipi: si debilius fe

mininum.

ibidem gis quatuor posterioribus. XUIII. Utraque vero genitura' Vtero retenta ibidem miscetur, coaceruatur di crassa per calorem redditur : deinde spiritum concipit. , Vtpote in calido existens, & matre respirante. Ubi vero spiritu repleta est, viam hic ipse sibi foras facit, & per mediam genituram erumpit. autem spiritui calido via foras facta est, rursus alius frigidus a matre inspiratus subit: atque sic

- per vices spiritus omni tempore emittitur,novusque a trahitur per fissiiram, unde nutritur. A spiritu hoc inflata genitura pelliculam acquirit: circumtenditur enim quod forinsecus circum ipsum est,. continuumque euadit, utpote viscosum existens, quemadmodum panis calescens& inflatus eleuatur: qua parte vero inflatur,isthic pelliculae species excitatur & consistit. Per illam tamen pellic lam,quae ad paucitatem & rotunditatem redactam genituram includit, spiritui transitus extra introque permittitur.

de uam a pueri Sis quatuor prioribus.

250쪽

. Vnde hoc didicerit non dissimulat. Oh-tigisse enim sibi conspiciendam genituram sex dierum, amatrice teminae cantricis elisam, quam contexit etelis si quis ouo crudo externam tesam circumcirca adimat, in interna vero pellicula inclusus liquor peltacescat rufer erat liquor θ rotundus. In pelliculis vero libra dam alba ac crassae inesse videbantur iuxta medium etero tenue qui eminebat, quod mihi umbilicus esse Oidebatur, per istam sanestrationem extra ta intro primum

facere appinebat. Ibidem S. 4. sXX. Atque haec sunt verba, quibus doctissimus AL-MELOVE EN IVs' putat probari posse veteribus vesiculas illas seminales , quae ova ab hocliernis medicis vocitan tur, descripta & cognita fuisse, etsi tam exactam, qua- Iem nos habemus, fuisse cognitionem minime conten- t Quod eo libentius concedimus , quum ipsemet Hippocrates deinceps ad experimenta, in ossis a gallina incubatis instituenda, diserte prouocet.

XXI. Quomodo conceptus foetus nutriatur ex his eius verbis colligetur: Sanguis a toto c&Ucire muli ris descendens in ordiem forinsecus pelliculam circumstat, utque cum spiritu sanguis intra per pia culam trahitur qua parte perforata es , congelaturque futuro animali augmentum 'abet. Cum tempore autem alia pelliculae intra primam pes culam tenues multa circumtenduntur eo modo quo Arima pelocula facta fuit. Sunt autem iaha ah mmbitico protens es Inter se mutua ligamenta iamoent. Euum vero ram hoc factum es, ex descendent

a matre sanguine s congelato caro s.

Iuxta

SEARCH

MENU NAVIGATION