장음표시 사용
251쪽
PERIOD. I. SECT. III. CAP. II. 23 Iuxta messiam autem carnem umbilisus exit , per quem
strat ac alimentum s incrementum capit.
XXII. Dictam modo carnem, id est prima foetus
rudimenta, temporis progressis augescentem, a spiritu articulari docet, & abire in nac unum quodque simile ad simile, densum ad densum, rarum ad rarum, humidum ad humidum,& unum quodque in propriam regionem, iuxta cognationem ad id a quo genitum est , ita ut quaecunque a densis genita sunt Mensa evadant, quaecunque ab humidis, humida fiant: & reliqua iuxta eandem rationem procedant. Haec vero Vt eueniant omniaque inter se coarticulentur, spiritum -οηι) essicere. Nam imgata disinantur omnia , inquit, iuxta cognationem. Quod oraculum ut melius intelligamus, experimentum instituere iubet, quo inflationis effectus a spiritu in oculos incurrat. Scilicet vesicae iubet fistulam alligare, &ζer hanc imittere in vesicam icrram & arenam Sc plumi tenuia ramenta, linsuperque infusa aqua in fistulam inflare : quo futurum pollicetur primum quidem ut illa aquae permisceantur, deinde Vero temporis progressit inflata secedant, abeatque plumbum ad plumbum, arena ad arenam & terra ad terram. Uui. s. octauo , nono.
X XIII. Quod si cum his ex uno libro adductis alia
Hippocrati tributorum librorum loca contulcris, facile colliges spiritus emcaciam ad articulationem illam peragendam latius patere : neoue solum aerem , quatenus miscet & quasi conturbat humorum massam, comsiderari debere : verum etiam quatenus est ignis & aquae vehiculum, & cum ipso anima irrepit, & in corpore lensim augescit. vide locum insignem de diata I. g. i8. I9. qui liber,ex Merca-rialis censura, ad illos pertinet, qui non ab ipla quidem Hip-
252쪽
HISTORIAE MEDICINAE 232pocrate profecti , sed ad sensum di dogmata eius a filiis vel discipulis elaborati sunt: ut di ipse ille ae natara pueri, ex quo superiora retuli, nuncque referre pergam.
X XIIII. Hanc coagmentationem & coarticulationem incipere statuit in femella quidem, Ut longissime, quadraginta duobus a conceptione diebus: in masculis vero, ut longissime, triginta : atque pro eo etiam purgationes a partu tardius aut citius perfici, Ut puerpera vel filium vel filiam enixa fuit.
de nat. puer. s. X. V XIII. XIIII. Cons. de diei. ubi aliis, qua diuerentia notatur, sorte librariorum culpa in codices inistroducta. Causa , cur non omnes laetus aeque cito exornen tur & discriminentur, hoc loco adiicitur: prouis ali S unemo alimentum fuerint nasti.
XXV. Cur foetus decem mensibus exactis in lucem edatur , causam adsignat defectui nutrimenti: quem sentiens foetus calcitret membranasque disrumpat: quod iterum exemplo pullorum Volatilium ex ouis exclusorum comprobat.' de nat. puer. s. 4O. I.
XXVI. Vt partus legitimus beneque vitalis fiat,
requirit ut laetus periodum XXX X. dierum in utero septies exegerit: quo tempore nati satis censentur robusti, ut plerique eorum possint superuiuere. Sed & to lerabilem esse partum septimestrem , scilicet qui diebus c Lxxxii & paulo plus dimidio diei exactis, in lucem editur : quorum aliqui durare obseruantur. Scilicet se ptem mensibus exactis ad perfectionis principium foetus peruenit, & pelliculae , in quibus ab initio nutritus fuit, quemadmodum in frugibus spicarum membranae, laxari incipiunt. Quod si vero contingat, ut illo tempore Deiatus validius se mouere&exitum quaerere incipiat: neque tamen separandis & perrumpendis membranis issiciat, delassatum illum aegrotare & quiete per quadraginta dies indi-
253쪽
PERIOD. I. sΕCT. III. CAP. II. 233 indigere. Quod si vero contingat ante exactum hoc refectionis tempus partum fieri octimestrem , talem negat posse esse vitalem. Optime autem cum foetu agi, si nec nono mense prodeat, sed iterum xxxx diebus delitescat ' libris de partu septimestri U Octimestri. Quisquis accuratius haec
S ad calculos reuocata noscere cupit, adeat PROSPERi MAR
TiANi in hos libros annotationes, vel aliorum , qui de hoc argumento ex instituto scripserunt, Iucubrationes. Valde autem multas calamitates & rixas inter homines hoc nudum. nullaque idonea ratione sussultum, Hippocratis placitum attulit, postquam veteres ICti illud satis Inconsulte arripuerunt, insique legis au toritatem addiderunt. Sed hodie sorte ne superest, qui tam male fundatae sententiae amplius adhaereat.
XXVII. Quando rationem dare nititur , qui fiat, ut ab uno coitu gemelli nascantur, hanc adducit : Hieri sinus frequentes curuos habent, alios remotiores,alios 'opinquiorespudendo I quod quidem anatomici considerent, quam recte sit dictum de humano utero: nobis iam non licet esse prolixioribus.
XXVIII. Quaerit etiam , qui fiat, ut nati modo
huic modo alteri parenti similes sint: cur quidam coniuges plerumque filios generent, alii filias : de quo referre magis forte curiorum esset quam utile. Non pos- sum tamen, quin occasione haC ex diuo HIERONYMO
adducam Hippocrateum quid, de quo iam non meminime in scriptis eius quicquam legere. Sic autem habet: , Scriptum reperitur in libris Hippocratis , quod quaedam suspicione adulterii fuerat punienda, Pum pulcerrimum
peperisset utrique parenti generique diissmilem, nisi med
cus memoratus quasionem si uis et, monens quaerere, ne forte talis pictura esset in cubiculo e qua inuenta muliera suseicione liberata es. Memorabilis videtur locus, quoniam, mihi saltem, nondum occurrit antiquius vesti-
254쪽
a 34oium medicinae forensis , quam quod in hac narratione latis clarum conspici existimo.
Quast. Grais. ia Genesta pae. 222. edit. Frobem Historiam haud multum dissimilem legimus apud GALENvΜ de theriaci ad PMs m. Is vero antiquam vocat historiam , sed Hippocratem auctorem non nominat. Conser, si placet, IOAN. BAPTisT. svLvATior histor. medicis. VL qui ex Galeno eandem repetit,
sed nee ipse se apud Hippocratem legisse aliquid de eo meis
XX UIIII. Haec paulo latius edisserere visum fuit,' ut specimen physiologiae Hippocraticae darem: nunc brevius strictiusque nonnulla attingam. Ante Omnia notandum est , saepe apud Hippocratem Vno generali nomine diuersas res designari: cuiusmodi sunt vocabulum, quod non solum venam, verum etiam interiam, quin omnino neruum denotat ; quemadmodum nobis plene persuadent multa eXempla, quae quidem deside
ranti suppeditabit doctissimus & Hippocratis omniumque
antiquorum medicorum studiosissimuS IO. ANTONiD. VANDER LINDEN. Non minus late patet significatus voca-huli νευιον , quod inuum eXponimus, quo designantur aliquando nerui illi, quos nos hodie Vocamus , Uerum saepissime ligamenta & tendines. Quin ipsum vocab lum non idem ubique Valet, sed aliquando etiam pro pituita, seu sero, quam nos hodie lympham voca mus, accipitur. I Medicia. pholoe. cap. XVI. pag. 8 I9. seqq.
' docet hoc exemplum, quod se glaiaulis L I. Iegitur, ubi in descriptione earum commemorat quod , vasa' crebra habeant, μι vero di eces, sanguis largus erumpit , , meie albus S velutpituito, et: ν Qua occasione notamus veteribus aliauem subinde sermonem esse de sanguine albo. ΗΟΜΕRus Iliad. Uv. 3 o. N4i6. diis immortalibus talam tribuit. Apud PHILOsTRATvΜ de vita Apodon. T M. Lib. III. 27. adducuntur Indi sapientes, qui Apollonium docent maigaritas oriri ex sanguine albo ostrearum erythraei maris. Et Digitigoo by Coos
255쪽
Et sorte pretium, quod hominum aestimatio ma aritis imposuit, non minima ex parte debetur persuasioni isti, quoa originem immortali naturae non dissimilem nactae sunt. Foriste etiam antiquiores Aegyptii de sanguine albo aliquam do
ctrinam habuerunt. Docet enim CHAEREMON Stoicus, a D. HIERONYMo advers. Brumano II. pag. 78. 79. citatus, credidis
se Aegyptios sacerdotes lac esse singuinem colore mutato. Praesens vero Hippocratis Iocus persuadet vel dumim quemdam excretortu forte pancreatis, vel vas lymphaticum dis scissum auctoia libri obseruationem illam suppeditasse.
XXX. Quid de arteriis cognitum habuerit, doce re potest sequens locus : Aliae duae vena iuxta tempora feruntur, in medio temporum s au tum , quae premunt oculos flemper pulueant. Sola enim hae ex venis Ianguine non rigantur I sed auertitur ex ipsis sanguis. Mi autem auertitum influenti occurrit, es qui avertitur, v lens discedere, quι verosuperne in is volens infra proc dere , hic impiatantum ac vi Muntin , ac mutuo cπω-
agitantur es pussium etenis exhibent.. de locis in Domia. s. 6.
XXXI. Nihil frequentius est apud Hippocratem
mentione spirituum, ut partim ex antecedentinus patebit. Sed obscurissimum est quid spirituum nomine denotare velit. Certe fluidum illud nerueum, cui nostro aeuo id nominis tribuitur, non possiimus Hippocrati secure tribuere, quum de cerebro parum vero consentanea apud ipsum. legamus. Utitur autem diuersis vocabulis ad spiritus designandos. Modo enim , modo πτοην, alio tempore Φυσαν Vocat spiritum , & singulis in negotio tam sanitatis quam morborum partes tuas tribuit. Ex plurium locorum consideratione Videor mihi intelligere, spiritus Hippocrati designare frequentissime aeream quandam substantiam, respirando in Corpus attractam, eiusque omnem substantiam Intime
256쪽
pientem remitto ad doctissimos viros ANUTIUM FOMIUM, IOAN. GORRAEUM & FR. VALLERIO M : ut & Hippocratis commentatores.
in locis medicis. communibus libr. I. cap. I 6. quo loca Hippocratis uno intuitu considerare licebit.
CAP. III. De pathologia s ' omnos Hippocratis. .
Hippoerates alisubi viderum omnes morbos a salibus deducere. g. I. Exempli ioco datur pathologia febriκm intermittentiam. II -κSed alibi febres ad humores, seorsim bile refert. VI.
cundum Hippocratem. VII. Nee non morbi sacri. HIL VIIII. A quo Hippocrates causam diuinam excludit. X. An omnino Hippoerates negaverit Deos inducere homini morbos. XI. XII.
Uid αὸ in morbis dixerit. XIII. XIIII. An astris aliquid in hoc negotio tri-hverit. XV. Aeri, aquis, locis plurimum adprinit. XVI. Nec minus quotidiano victui. XVII. In causis morborwm proximis deteis
Paris parum profecit. XVIII. Quid veterum diligentia in patiato gia praestiterit. XVIIII.
Historiam morborum recte condere. allaborarunt. XX. Exitus singulorum adnotarunt. XXI. Hine orta est doctrina de cristiss. XXII. Et diebus oreticis. XXIII. Quorum rationes scrutari Hippocrates supersedit. XXIIII. Origo huius do malis ad P)ibu ram V As 3 ptios refertur. XXm Cur nobis crisum observatio in plerisque non respondeat. XXVI. Cristum doctrina aliorumque signorum obseruatio iηβeruiebat prognostformandae. XXVII. Pulfiuum signa Hippocrates par
attendit. XXVIII. Plura ex urina aliisque excretis obis seruauit. XXVIIII.
Denique nihil qua in egroto sunt. vel ab eo sunt, neglexit. XXX. Neque Digitirco by Corale
257쪽
PERIOD. I. SEc T. HI. CAP. II. a 3 Neque tamen nimiam his tribuit. Ru fallam Udetur ut ignorum δε--XL strina ex eo magis coleretaer Quamquam non deerant Hippocrati XXXIILia hoc valde dissmiles. XXXII.
Atque, ut hinc ad pathologiam transeamus, flatibus,
ἀυσακ, tantum tribuisse indetur ut plerorumque, H non omnium, morborum causas inde deducere ausus sit, peculiari libros de hoc argumento Conscripto. Ex quo clarissime patet id quod extra corpus aer voca tur , idem intra corpus delatum flatus & biritus auctori vocari. 1 videatur libri de flatibus conclusio , quae hunc in modum scripta est: hastentis morborum omnium cavis satas esse demonstra. xi: id enim a principio fatarum me receperam.
II. Quo vero facilius intelligatur pathologia Hippocratis flatulenta, videbimus quo pacto febrium interia mittentium generationem describat. Supponit has euenire hominibus mala diaeta utentibus, id est, ut ipse explicat, Cibos potusque iusto plures & varios adsuis mentibus. Cum multorum autem, inquit, ciborum ingessione necesse es s multum spiritum ingredi. Omnia enim quae eduntur re fibuntur Piritus corpori inferunt, aliquando plures, aliquando etiam pauciores. Id autem inde mani sum fit, quod plurimis pos cibos s potus eructationes euenire solent, sursum excurrente nImirum aere inclusio, τώ Eas, quibus inclusus fuerat, perruperit. Ventriculo adsumtorum & spirituum copia siC extento, ipsa multitudine exitum remorante, cibi potusque diu- tius restitant & aluus inde clauditur: quo facto per Onia Mersum corpus permeant flatus , sanguineque plenas corporis partes maxime petentes , eas frigefaciunt: f igefactis autem his lacis, nae fontes s radices sanguinis proMunt, per uniuersum corpus horror consequitur: quantoque -
258쪽
ori impetu multitudinis re frigiditatis ipsi flatus 'Me --
mi, tanto main t f hoarror. Cum Horrori s autem tremores corporis accidunt , singuis enim praesentis horroris timore perculseus concurrit, ac penetrat per omne corpus ad locos maxime calidos: decedente itaque ab extremis corporis partibus sanguine viscera carnes contremi H - ψ ammant.. '. de flatibus f 9. Io. II. III. Quo autem pacto post horrorem & frigus c lor insurgat, tandemque corpus in sudores exsoluatur, ex eodem fundamento deducit.' Gando autem, inquit, congregatus fuerit cumulatim plurimus sanguis, crilemi rursus ipse aer , qui antea sanguinem infragidauit. N mirum a calore multo victus accensusque ac velut igneus factus, per omne corpus calorem Nit, cooperante ei in
hoc etiam ipsi sanguine. Liquess ergo quicquid ignea vis ista attigerit, Atque inde stiritus. Mi cum corporis meatus irruerit, sudores Iuni ; Huiae 'iritus commiatus in aquam transmutatu , re per meatuae penetrans emtra prorumpit, eodem plane modo, quo a feruenti ου aquis
por eleuatur,s obstaculum habeat ad quod impingere oportet, condensatur , guttaeque aesistant aue his corporia μου , quibus vapor ipse fuit impactuae.
IIII. Ne vero aliquid desit pathologiae huic, etiam pandiculationum & oscitationum in parox mi initiis, ut & capitis doloris rationes ex supposita flatulentia reddit. ' Oscitationes , inquit, 'acedere solent febres rs idem mustus aer coaceruatus , cumulatim superna petens, commouet ac diducit os , quum per hoc facia mus ei exitus pateat. Gemadmodum enim ab aquis in lebete feruentibus vapor multuN eleuatur: pc corpore calefacto
penetrat per os aer conuolutus' adam vi erumpens. Cephalalgiae vero rationem ita reddit: Sanguinis transtus in capite magna angusiacoarctantur e repleti eri unt multo
259쪽
PERIOD. I. SECT. III. CAP. II. 23saerer cuius abundantia conclusio dolorem excitant in capite. Sanguis enim i e natura calidus exissens, qui co .
auus per angusam etiam transtre celerrime non potes,quum multa impedimento sint obuncula re oppilationes , eum propter etiam pul*s fiunt circa tempora.
U. Vidimus theoriam febrium ex libro Hippocrati tributo , si non iuste , tamen antiquissimo : &forte tam bene cohaerentem, Ut cum multis , hoc fa Culo, μετα proditis , de praerogatiua ce lare posse videatur: praesertim cum Britannos & Bata-Uos quarundam assertionum patronos acerrimos, viros
doctissimos & orbi notissimos, habeat: ut de nouitatis etiam Fratia , post tot medici dogmatis oriari posse videatur forte non paucis. Sed ingenuum istoricum non decebit dissimulare suod liber de satiabus, ex quo iam retulimus, Mercurialis quidcm iuvicio, sit ex illorum numero , quos ipsemet Hippocrates non perfecit: doctissimi autem & optimo iudicio cuncta pr ferentis D. D. CLERICI sententia pariter reponatur in illorum censum, qui ad Hippocratem minus secure referri
UI. Accedit huc quod Hippocrates aliis in libris, de
quorum genuinitate minus dubitatur, febrium gener tionem potissimum in humores, & seorsim in bilem, reiiciat. Instar omnium videatur liber de natura hum m. ubi sic scribit: febres plurima a bile sent. Species ipsarum quatuor sunt, continens , quotidiana, tertiana, luartana. Qito Pacto autem haec generatio intelligenia a sit , &, quod naec maxima sit germana Hippocratis doctrina, legatur, si placet, apuS PROSPERUM MAR
260쪽
. . VII. Vno vel altero specimine pathologiam Hip pocratis porro illustrabimus. Apoplexiae generationem in nullo genuinorum scripto inuenio traditam , sed in libro de glandulis quem classi quartae Mercurialis tri-huit, hanc inuenimus doctrinam : Cerebrum si rodatiar. multam turbationem sustinet, mens desipit αφήοMA, non intringit,) σ cerebrum conuinitur , totumque hominem trahit, qui in se ψέ vocem non edit a suffocatur I M.que huic assectioni apoplexia nomen Hydropis generationem sequentem in modum ''. exponit: Procedit
potus in Oentriculum , S ubi expletis e t , sim a se suscipit, re distribuit ad venas re ad omentum re in a
talue desomum , s in scrotum N ad crura pedesque. Sivero ex aqua multa morbus obortus fuerit, procedit de veniriculo , s siemper ad splenem venit de potu, obi homo
iberit. Contingit autem in hoc morbo - - ὀt Usca Netentriculus non isso modo excolent, neque conueniente diaeta homo otatur. At splen sufaegrotans a ventre de potu trahit. Morbo autem suborto Acrotum peltacidum , flauicula etero F ciatam re pectora attenuantur I coί quantur enim se hoc mo Do, s humor ad ventriculum δε- Ruit re infernae partes aqua plena sunt. '
VII L. Morbi sacri causam cerebro adscripsit, quod
idem aliorum maximorum morborum causam esse assecrit. Cerebrum membranae interpositu in dextram & sinistram partem diuidi: illudque subire duas venas, alteram ab hepate, alteram a liene. In hanc a liene venam spiritus attracti Coiam deferri, sicque cerebro suppeditari: ex quo clarum est HippoCratem arteriam intelligere , etsi obscurum manet, cur a liene arteriam derivarit. Habere autem cerebrum suas expurgationeS, quae pro eo , ac vel nimis parce vel copiose, in hanc vel illam partem fiunt, ibique decumbunt, morbos ingenerant. Optimum esse fi pi-