장음표시 사용
361쪽
pBRIOD. II. CAP. I. ues,ardores,ceteraque ante expostua,eveniant. Aliud non minus notatu diMum Dioclis fragmentum exhibet de aliment. Devit. I. ubi disputat aduersus eos, oui alimentorum medicamentorumve vires a priori, ut cicere solemus, indicare , omniumque rationes reddere conantur , aut potiusi reddi posse et debere contendunt, quum tamen talia per experientiam discantur et addidicisse suffciat. Etiam ORr-BAsrus medita collest. Lib. VIII. e. 22. Dioelis doctrinas, de iis quae ad vomitum valent, recenset, ubi ea, quae me dicamenti vim habent, quaeque essicacia sunt, adhibere vetat, uti vero iubet familiaribus et praesertim quae con suetae victus rationis sunt, cuius generis nonnulla recen- . set. Non tamen satis clarum est an illo loco de omni vomitu agat, an tantum de diatetico.
XVIIII. CELsus refert Dioclem tenuioris intestini morbum chordapsum , plenioris ileon nominauisse; quum tamen alii illum priorem ileon, hunc colic*m . Vocauerint, quod etiam nostro aeuo obtineti Praxeos Diocleae specimina conseruauit CAEDUs Α-ELIANVs, eX quibus colligimus eum in hac parte ab Hippocrate parum fuisse diuersum. Forte primus fuit,
qui in passione iliaca globulos plumbeos deglutire
iussit. ' i l. tis. In cap. I 3. Eiusdem meminit, ubi de ictero agit, libr.
XX. Chirurgiam quoque Dioclem exercuisse, minime dubitare nos sinunt Vetustorum auctorum monimenta. Nam CELSUS nbster ipsum, cum Hippocrate et Philotimo aliisque , adducit ad confirmandum quod femur luxatum reponi et ex toto restitui possit: idemque auctor , ubi de telis e corpore extrahendis agit, commendat feriramenti quoddam genus , quod Diocleum graphiscum Graeci vocant, quoniam au rem Dioclem habet quem inter priscos maximosque medicos fuisse asserit. Eius descriptionem auctor posuit, apud quem releSatur. Vu 3 Libr.
362쪽
' Lil . VIL eap. s. Id instrumentum non solum recentissimi editores Celsi, verum iam mari Stephanus et Rob. Constanti nus in suis editionibus vocant, ut supra scrinsi, maphiascum. Sed illa editio, quam Philippus Plari sumtibus Benedicti Fontrae CII. CCCC. xCvir. Venetiis excudit, legit, quod Dioeris Greei heiulcum vocant et manifestumque est bis, In ea scriptura erratum esse, legique debere Dioclis belαι. eum Vnde vero graphiscus desumtus sit, fateor me nondum inuenire e de antiqua vero editione non dubito quin illa in scriptis codicibus nomen hoc ita inuenerit: plane enim nullum apparet vestigium quod suspicionem faciat de editore, qui sibi in Graecis vocibus tentanis dis quicquam arrogauerit. I o. s o R R AE o in de illa nibus medicis sub belvici et graphisci nomine idem dein scribit.
XXL Non pauca Dioclem nostrum scripsisse, a
paret ex Dequentibus allegationibus apud vetustos'auctores obuiis: Consulatur celeberrimus D. D. FABRI- Civs. η Ad nostram aetatem, praeter supra indicatam epistolam, eamque dubiae genuinitatis, omnino nihil
peruenit. Fragmenta autem non omnino contemnenda ORIBAsius conseruauit. Inter haec notabile illud est de alimentorum praeparatione,' ' ex 'quo apparet
Dioclem χ non indignam Occupationem existimasse, si praescriberet ciborum recte parandorum, et condiendorum, rationes. Finem in eo duplicem habendum profitetur, honam Valetudinem et iucunditatem. Con dimenta laudat rutam, cuminum, coriandrum, origanum , satu eiam, thymum , salem, acetum et oleum: porro caseum et silphium ac sesamum. En simplicitatem Graeciae priscae, ante quam commercia per Alexandriam faciliora reddita aromatibus exoticis eam ob-
363쪽
XXII. Ceterum ad laudem Dioclis hoc maxime pertinet, quod, teste G A LENO, medicinam haud lucri cupiditate, emolumentorumque desiderio exercuerit, sed in facienda illa, pariter ut Hippocrates, hominum utilitates liberaliter spectauerit.
Quod si de Hippocrate id certa scientia cognitum Galenus nabuit, oportet non genuinum esse librum, qui Praeceptio- . aes inscribitur . et ad Hippocratem auctorem resertur Illius enim S. 4. praecipit de sostro statim ab initio curationis paciscend , huiusque cautionis utilitatem ostendit. Attamen et gratis aliquando operam, indisentibus et peregrinis, nauare pulcre praecipit, et messico
XXIII. Progrediemur nunc ad Praxagoram Nicarchi filium, patria Coum, ex Asclepiadarum semilia ultimum artis eximia gloria celebrium. Hunc Diocli coaevum. ambos autem Hippocratem proxime imsequutos fuisse , iam supra indicaui. De vita et gestis eius, quod referam, apud veteres nihil inuenit quare demeritis, dogmatibus et discipulis, ea , quae comperta
habeo, eXeonam. binis locis GALE Nus patrem hunc denominat, sine dubio etiam medicum: scilicet de difflea. matris. p. 2I 3. et de Iacult. naturai. II. prope finem.
XXIIII. Anatomicis ipsum studiis occupatum
fuisse, ita tamen Vt rudimenta primorum conatuum non multum superauerit, ex testimonio 'GALENI su-lira addiicto patet: in hoc tamen felix quod Herophium discipulum habuit, qui praeceptoris doctrinam et diligentiam, felicioribus temporibus adiutus, longe superauit. XXV. O ALE N v s nostrum citat,ad declarandum quid veteres dixerint colyledones, nimirum vasorum ad uteri superficiem internam pertingentium Oscula: cui descri-
364쪽
descriptioni Galenus addit pro illustratione, quod similia illa sint colyledoniformibus exstantiis, quae vasis haemorrhoidalibus in intestino recto solent accidere.
XXVI. Principale ipsius dogma, quo et aliis insequutis praeluxit, fuit illud, quod in arteriis sanguinem naturaliter: contineri negauit; quod testatur GALENus, et simul miratur, qui potuerit idem docere, ex pulsu sanguinis statum cognosci debere: Inde vero colligimus, quod ab hoc tempore coeptum sit inter arterias venasque in medicorum scholis distingui: quum Hip-POcrates Vtrumque genus vasorum uno nomine complectatur. ae dignoti pulsuum libr. IV. p. 8 I. Gr.
XXVII. De arteriis autem docuit, quod propria
et connata sibi facultate pulsifica, non minus ac cor ipsum, gaudeant: et quod illa cordis pulsatio a palpitatione, tremore et spasmo, non genere, sed magnitudine. tantum, disserat. Naturaliter autem conitituto corde pulsum edi: quo praeter naturam intenso auctoque primo 'asmum accidere, deinde tremorem, tandem palpitationem. teste a A L E N o de disserent. puis. IV pa . . et 4s Gr. Sed forte cum hoc testimonio non adeo facile conciliabitur aliud, quod circa finem libelli, an satauis in arteriis natu ra conti-. neatur, his verbis legitur: non sertur, sed trahitur Jiritus in arterias o nec a corde solo, sed undiquaque, sicut Heropbila plaeet, et ante hanc Praxagorae, Philotimo. Diocli, , Hippocrati et aliis sexcentis. Vim tamen, quae arterias extendit, a corde,ceu fonte quodam, mariare ab Omllibus antedictis viris concessum est.
XXVIII. Cum Aristotele communem sententiam fouit, neruos a Corde originem ducere , de quo inferius dispiciemus. Venae cauae nomen, teste RUFO
365쪽
EpΗEs Io, imposuit isti canali, qui a iecore ad renes tendit, inque ea initium esse febrium afirmauit. E dem auctore discimus Praxasoram peculiari quodammodo succos corporis nostri nominauisse. Recenset autem γλυκυν, dulcem , ,οκροατον, aqualiter temperatum vitreum, ἐξῆν acidum, πιριάδη, nitrosum , inunis fassium, mκ δην, amarum, p reaceum, triginum, μήτι-s,minicatorium, flabilem, se 'xum, quod in venis inhaereat, neque in carnes permeet.' de anesi. corp. hum. lis. I. cap. 3 3. et 36. Nescio autem an s lis integer sit hic Rufi locus , quoniam undecim hum rum nomina refert, quum G A L E N vs de facis. nat. II. ci ca finem , commemoret, Praxagoram decem humores. omisso Gguine, emunerasse,quo addito undecim omnis exsurgant. Apparet autem, ni fallor, Praxagoram ine antiquitatis tenacem fuisse, quod sanitatis morborumque causas potius ex fluidis quam solidis deducere conatus estiuuem quidem morem omnes deinceps medici, donec me thodicorum sem exorta est, tenuerunt.
XXVIIII. Crebra praxeos specimina de nostro Praxagora refert passim Caelius Aurelianus. Ex his notam Gigna videtur audax , aut potius proterva chirumgia, quam proposuit in passione iliaca. Scilicet vomitoriis medicinis nihil omnino proficientibus, suasit ventrem pubetenus diuidere, diuidere etiam intestinum . . detractoque sterCOre iterum consuere. Hanc audaciam nonnulli, ut Obseruationes η fidem faciunt, hactenus imitati sunt, ut abdomine aperto, manuum ope ingres sus et complicationes intestinorum explicarent et expedirent, hocque facto abdomen consuerent.
XXX. Scripta Praxagorae omnia diu iam sunt perdita. Sed discipulorum clarissima celebrantur nomiria,' Philotimus , Plistonicus , et omnium facile nobilis
366쪽
mus Herophilus, de quibus deinceps agendum nobis
XXXI. Philotimus quod Praxagorae auditor et Herophili commilito fuerit, G A LENI testimonio certum est. A CELso nostro inter claros admodum auctores refertur. Inter anatomicos rudioreS GALEAyti iudicio reponitur, inque eo comparatur Diocli
et praeceptori suo Praxagorae. Nec forte iniustum faccile Galenum in hoc aliquis dixerit, qui considerauerit apertam illam assertionem Philotimi, quod cerebrum sit inutile. Scripta iam olim desiderari coeperunt.
method. medend. lib. L p. 3 8. Gr. Libr. VIII. cap. 2α vui resertur inter illos, qui perhibuerunt semur non solum reponi, verum etiam ex toto restitui sieposse, ut ne rursus excidat: quam controuersiam anti
suam esse supra intelleximus. edili P. matric. p. aia. adde de Uupis. libr. VIII. pag. 4s3.
XXXII. Plistonicum Praxagorae discipulum fuisse locupletem testem habemus CELsVM, quo auctore discimus, quod cibos in ventriculo non concoctio nem subire, sed putrescere docuerit. GALE Nus ipsum passim laudat, seorsimque testatur, quod de spiri tu consentanea Herophilo docuerit, de cetero autem dogmata pristina conseruauerit.
's . libr. I. Nescio quam longe ab hac sententia remotus Philotimus fuerit. Certe si non putrescere alimentum statuit, sermentationem in eo fieri, bullasque excitari d cuit, ut apparet ex ORI BASII medic. codest. Lib. R. cap. XXXII. In quo quantum a Platonico-Timaeanis dogmatibus recesserit alii inquirant. eum adscripsi S. adde meo. med. I. p. 38.
XXXIII. Et sane Plistonicum nostrum, ut et modo dictos,Philotimum ac Dioclem,antiquitatem tenuisse vel ellebori exemplo discere licet, cuius usui hos Viros, ut et Dieuchen, de quo mox dicemus, valde studuisse
367쪽
ex ORIBASIO' elucet. Quippe inuenerunt laudati viari diuersos modos, quibus hoc purgans vel mitius redderetur, Vel externo usu effectum tuum ederet.
Medicis. Colleae Lib. VII. eis. Vinno. Manifestum autem est ex antiquo quodam auctore ibi referri, siue is Rurus est. siue alius quicimque. Ita autem scribit: veteres veratri a mota atque odorata purgare sint eo si. E quorum numero est Plia soricas. Me enim glandes aliter atque aliter ex elleboro e sciens o apposuit et vomisas excivit. Palpo eum commonens et diluens una eum felle bubula, odorandum iis dedit, Pisas aeque mactu e, araso, nive starum posset procedere, ratus, id quod erat, fore ut vomitas saeue provocareatur, ae magis etiam / qvis eo diutius v- . teretur. . Diocus vero anum quo=ue elleboro instar emplast i cn ἔ α dedit -- Memini etiam Philotimum, ubi mitiore purgatione
opus esset , post comam nou dare, sed elleborum rapharis impi eis restarum, et sequenti die rub os praebiuste. Ita rata comita . tisme homo vomet, id quoa minas ex elleboro faciet.
XXXIIII. Herophilum , Praxagorae celeberrimmum discipulum, quique arti plurimum emolumenti ata tulit, nec minorem praeceptori gloriam peperit, suo loco reseruamus: nunc Herophilo seniores aliquos medicos, aut saltem coaevos, interserere visum est, hisque absolutis ad Chrysippum Cnidium , eiusdemque diici-ἶulos, pedem pr*mouebimus. Sunt autem, de Pius dicere debebimus,' Eudemus , Mnestheus , Dieu-ctes et Antigenes. Et Antigenem quideri non alium
.de notum hahemus, quam quod GALE Nus' ipsum inter plures alios. rudiores anatomicos, Herophilo et Eudemo superiores recenset: Vnde de aetate satis certus, vel nomen eius referre volui. Alius fuit Antigenes, ab
hoc, ut credo , diuersus , Cleophanti discipulus , qui sub PtolemRo Euergeta vixit, de quo suo roco dispu
. cimment. II.di de natura haeman. pag. 22.Gr. Sermo ibi est de quatuor venarum paribus ex capite prodeuntibus, secunaum textum quendam Hippocratis libris intersimum ed a Gale-Xx a no
368쪽
MisTORIAE MEDICINAE no aliisque reprobatum et de quo nos supra p. 224. dixiamus. Nubem ibi testium Galenus adducit, quibus, quum Hippocratis aeuo proximi essent, illa quatuor venarum pa- .iu rimnino suerunt ignota, hosque inter Antigenes noster
XXXV. Eudemus fere ubique Herophilo iungitur quoties de anatomes melius et subtilius cultae auiactoribus apud GALENUM' sermo est. Seorsim ipsi in .cceptis refertur , quod de cerebro et neruis longe utiliora et praeclariora, quam quisuuam ante ipsum, prodiderit: omninoque existimat poli Eudemum et Herophilum nulla anatomicae disciplinae incrementa fulta. Praecipue autem pulcrum est, quod ipse et Herophilus ad glandulas animum accuratius appulerunt l, quum alias quidem existimarent tantum vasorum fulciendorum gratia a natura factat esse, quasdam autem fluidi cuiusdam humectantis causa. In hoc sermone G AL Nus manifeste prodit his duumviris glandulas La uales eorumque excretorios ductus , forte etiam pam eaticum , minime ignotos fuisse.
x . ut loco modo adducto: nec non de dogmatib. ωποπ. et Pin.
.. o LEsus de locis agetais III. pq 8a' - a ...' Locus est notatu dignissimus, In fine UPr. H. ae Iemine met46. Gr. et sie sere habet: ex glandulis radici lingua adiaereistitas saliua venit. Intestina autem suberat twm illa, quae ex ventriculo dimissa sunt, tum vero etiam ex hepate idum biliosem . et mox ex aliis Elandalis ibidem collocatis, Midum quoddam l .rieum instar saliuar deque his glandulis non modica disceptatio. rude ab Herophili et Eudemi temporibus inter Malo cossvit. Et paulo inserius sic ait: prod vero glandula saliuam gener res ductibus in sensus ineaerrentibus eam ad os doerant,prope nulli amplius est dubium. Nescio autem annon senereas eiusque durius iatis clare innuantur, quando in praecedenti loco,post
bilis mentionem immediate subsequuntur glandulae ibidem collocatae, fluidum instar uae fundentes et in intestina
369쪽
34 XXXVI. Ubi vero praeclarus hic vir vixerit, quibusque subsidiis usus sit, de eo nihil certi me adferre posse doleo. Fere inducor ut suspicer ipsum in Aegypto vixisse , ibique eadem libertate, qua Herophilus et
mus quidam eharmacopola: sed hunc nostrum esse uix mihi persuaserim.
in Pluto v. 88s. ad ovem Ioeum scholiasses annotat ipsum fuisse pharmacopolam et philosophum. Vendidisse eum
annulos arcanae virtutis δακτυλόους aduersus
daemones, serpentes et id genus alia. Celeberrimus D.D. ν AB RI C Iu s bibl. Gr. Hol. XIII. p. isS locum integrum Graece exhibet, et mauult legere , morsul, quam histor. plant. lib. IX. cyp. ι8.
XXXVII. De Mnesitheo GALE Nus aliique papsm testantur, quod praestantissimus et dogmaticus meiadicus fuerit, testimoniisque ipsius haud raro utuntur. Aetatem eius GALE Nus satis clare indicat, quando ipsum cum Diocle , Praxagora et Philotimo vixisse
docet. meth. medeia. I. p. cet comment. in de flat. human. II. p. 22.
XXXVIII. dum vero duos fuisse huius nominis medicos certum ut, alterum Atheniensem, alterum Cyzicenum: non satis clarum videtur ad quem referri de Mnesitheo apud Galenum, quantum memini tantum non sempe' sine patriae nota positum, dicta debeamus. ORIB As Ius ambos, aliquando distincte, saree vero etitam satis vage allegat. Videtur autem Aineniensem hunc Vetustum et celebriorem fuisse , quippe cui PA s A NI AS ' testis est, quod in medicina excelluerit. Atheniensem hunc de eduliis , seu facultatibus aliment xum scripsisse ex o RIBΛs Io clarum est, quippe qui fra. x 3 gmen
370쪽
3m ISTORIAE MEDICINAE gmentum aliquod ipsius adfert: ''' et ATHENAEus sub
inde libros eius arsumenti laudat. Sed idem Oribasius ex Mnesithei Cyziceni libris adfert lonsum Dagmentum de brassica rite apparanda : ubi id genus edulii multis laudibus effertur, modusque ostenditur, ut hoc uno edulio, diu satis continuato, multi graues morbi vinci possint.
Unicus mihi Ioeus obtigit, ubi Patriae notam Galenus ipsi apposuit, et honorificum encomtum tribuite plenim de hoe scripsierant qui Hippocrate posteriores fuere, et eω ferapta
bene intellexerunt. Horum unus fuit etiam Mastheus Albinimissis vir in reliquis ad artem pertinentibus abunde docleas, tum veroqva methodo ars exercenda sit nemini peritia secundas. de arte curati ad Glaucon. 8. 2ον. Medicia. eossessi Lib. II. cap. 67. Titulum libro isti fuisse .. ἐ-G ALENus docet de alimenti facult. u. p. 33 ubi pariter fragmentum quoddam ex eo adducitur. ' Ibid. Libr. IH cap. 4
X X X VIIII. Nescio cuius Mnesithei sit illud apud
ORIBAs IvM , quo ellebori usum suspectum reddit, nec adhibere suadet, nisi in illis, qui se tuta curatione alia restitui non posse putant. Itemque aliud apud eundem Dagmentum, quo de clysteribus recte applicandis amis
pie agitur. Ibid. Lor. VIR cap. 9. Eodem eap. XXXVIII.
XXXX. Dieuchen ex eadem ratione, qua Eudemum et Mnesitheum, huc pono. De patria et vita eius nihil apud veteres reperire mihi licuit. Saepe ipsum pGNIUS, GALENUS, ORIBASIUS et ΛTHENAEUs citant, sed fere tantum in illo argumento, quo de alimentorum facultatibus et praeparatione agitur. PLINIO auctorς brassicae laudes peculiari libro prosequutus est. Longe plires hic possem subiungere huius aeui medicos, quorum in historia Alexandri fit mentio : Verum hos sequentic piti, ubi de Alexandro ipso dicendum est, reseruaui, ut tandem