장음표시 사용
361쪽
Ap. vi. DE RH2TORIBVs L. L. GLORIA possimus verborum et proprio m et tranStatorum vi, tum copia et Ueritate: ut rem eandem crebro et sine
fastidio possimus exponere. Multumque alere potest facundiam Latinam metaphoris potissimUm, Prae ceteris scriptoribus dextre accommodatis.
Ex omnibus Senecae Rhetoris operibus hodie nihil exstat praeter quinque libros controuersiarum , qui ex decem, nec integri et valde corrupti supersunt; epitomen , seu excerpta ex libris controuersiarum decem
memoratis; et suasorias, quaS licet post controuersias o edidit, vulgo tamen illis praemittere solent: quia su soriae , utpote faciliores , Olim controuersias in rhetorum scholis antecesserint. p Ex tragoediis, quae S necae tragici nomen prae se ferunt, Daniel Heinsius Herculem furentem , Thy esten atque Oedipum rhetori nostro tribuit. Sed de istis supra quaedam monuimus. Ad controuersiarum et suasoriarum libros quod attinet, NI C. FABER q) non satis conqueri potest, quam corrupti et mutili ad nos venerint. Eandemque Senecae nostri sortem miseratus AN D. sc ROTTVs r frustra
conquisiuit vetera exemplaria : quod filii philosophi Stoici scriptis plenae sim omnes omnium bibliothecae,
contra vero nullus rhetoris codeX antiquus inuestiganti offerretur. Ε Vaticano codice controuersiarum libri primum editi sunt Venetiis I 49Ο. iterumque Iso3. Graecis, quae pasIim a Seneca fuerant adspersa, Omis sis , et Latinis valde corruptis. Suasoriae Primum adiectaeo Controuersia XII. enim Has demum promittit. ρὶ Vid. Andreae Schotri praefat. q) in praefatione. ν Vid. eius ad Lipsium epistola Senecae ab te edito praemissa. Disiti sed by Cooste
362쪽
n EcRE, CENTE ILL vs R. IhRεκv iectae sunt anno Is Ia. Ba leae in editione Frobeniana: quas Heruagiana duplex, ex recensione Erasini una, autera Coelio Curione Secundo accurante, .secuta Est.
Andr. Scholius tandem anno I 6o3. ex Codicibus JUStis Graecorum hiatus suppleUit. Optima ergo Senecae Rhetoris editio est quae ad Calcem Senecae philoiplii ex recensione Fed. Morelli prodiit Parisis.1613. ibi. cum integris notis et commentariis Nic. Fabri, Andri Schotti, Ian. Gruteri, Fr Iureti, Iusti Lipsit, I h. P treii, Fer. Pinciani, I. Opsopoei. Adiectus est Andreas Schotti de claris apud Senecam rhetoribus libellus. Editiones reliquas recensebimus, ubi de Seneca philosoleo, quocum Parentis opera reliqua vulgo edi so-
Vi ct NIvs RVFus Rhetor temporibus Neronis Iuventutem in eloquentiae studio exercebat. s) Teste τι aio t) de arte Rhetorica scripsit. Illius etiam nasminit PLi Nivs v) et TRANqviLLus de claris Rhetoribus , si fides est catalogo, quem ACHILLES ITA IIvs
Lusitanus in utriusque manuscripti sui principio reperit. α) Ιbi vocatur Virginius Flauus , et dictus videri possit Virginius Flaccus , ut apud veterem Persii sicli fiastem, γ) nisi Flauus quoque in vetusto B. Vulcatii codice scriptum inuenerit L i P s i v s, qui testatur hoc ad Taciti annalium decimum quintum librum. f. m.
s Vid. Taci Tus annal. l. I s. t Instit. Orat. lib. 3. c. I. v Lib. 1. epist. t. x Conser. vos sIVs de Rhetoricari tura ac constitutione cap. i 3. I in Iu vita Persi
363쪽
Hispanus , oppido Calaguri Tarraconensis prouinciae natus. Ita enim diserte III ERONYMus: a uim Lanus ex Hispania Calaguritanus, qui primus Romae etc. c Ass Io Do Rus: b) nis consulibus, Silvano et Prisco, tauintilianus ex Hispania primus Romae scholam pubi eam et salarium e co accepit, et claruit. Et AUSONIVs, c)ubi Tiberium Victorem Mineruium alterum Vocat rh toricae Quintilianum togae, Ad erat, inquit, et seque licet Fabium Calagurris
Non si Burdigalae dum cathedra inferior. His tamen atque aliis veterum testimoniis auctor vitas Quintiliani fiuem non habet, eumque Romae natum fuisse asserit: I. quod MARTIALIs d) Calaguritani agri alumnus, cum Iberos memoria dignos suis inserat epigrammatibus, nullam Quintiliani mentionem faciat, eum vero separatim cum Veneratione nominet: e) a. quod ipse dicat, se, cum esset adolescentUIUS, cogno-oisse Domitium Astum et Senecam, qui ambo sub N rone perierunt: 3. quod Seneca in libro sexto diuisi num Quintiliani declamatoris meminerit, qui sit M. Fabii Quintiliani avus, et Romae multis annis rhetoricen
cum summa laude docuerit: quod ipse riirsum Qui tilianus mentionem faciat patris, qui caussidicus fuit apud
ut In quibusdam veterum axemplis uuinctitiarius legitur, perin ut Quinctus, quinctilis etc. Chron. Euseb. ann. Domini m. b Chron. sub Flauio Domitiano σὶ Commemoratione Burdigalensium Professorum c. a.d I. V r. οχ. ca Lib. a. eyis . I Dissiligod by Cc oste
364쪽
apud principem. Quod ad primum attinet, ex silentio scriptoris alicuius nihil probari potest. Martialis vero
etiam, ut epigrammata lcriberet, breuitatis esse studiosus, et minime Omnes, verum illoS tantum, qui ad foliciorem carminis exitum vel ex poetis primum obuii, nominare debuit. Nec stringunt reliqua: haud enim raro viri illustres ex prouinciis Romae aliquantisper via Xerunt, et serta lubitu in patriam redierunt. Ita Valerius Flaccus Patauium, Statitas Neapolim, et ipse Ma tialis natione Hispanus et Bilbilitanus poeta cum esset prouectior, taedio rerum urbanarum aflectus, in pa- triam rediit. Quod ad maiores Fabii attinet, omnino parentis sui meminit et cur, inquit, me prohibeat e
uor uti demestico exemplo P Pater meus coutra eum, qui se legationi immoriturum dixerat, delude vix paucis di bus infumiis, re infecta redierat Dou exigo uti immori ris legarioni, immorare. Ex quibus patet, eum quoque rhetorem fuisse ac suis inclaruisse declamationibus. Et quidni illum dicamus fuisse ipsum Quintilinum in
torem, cuius M. ANN. SENECA meminit y Sunt, qui auum eius fuisse arbitrantur ut D. sinorius B Marcum Fabium Quintilianum, auum, Patrem et ne-Potem oratores agnoscit: et GER. IOH. VOS SIVs i
bunus plebis apud TAcr1πM annal. l. s. c. m. initi quem Tiberius Caesar literis modice increpavit, ignarum antiqui mo ris ob iuuentam. De aliis Quintilianis vid. I . ALB. FABRI eius bibl. Latinae volumine altero pag. 673. et Praefat. lib. s. controuers. et lib. s. controu. 3I.εὶ De claris apud Senecam rhetoribus pag. 26., Initit. orat. l. I. cap. II. Confer. eluia. de rhetorices natura et constitutione cap. I s. p. m. .s. Dissiligod by Cooste
365쪽
corum probat sente miam, qui Senecae illum Quintili num nostri auum fuisse arbitramur. Sed nihil muto, atqcle iitum, quae et NICO LAI FABRI h) sententia est, aut rhetoris nostri, cuius elegantistimi et doctissimi oratoriarum institutionum libri frequentantur , parentcin mille credo, aut quemvis alium, nullius certe numinis aut famae , qui vix filo tempore innotuit, et
cuius memoriam cum eo eXtinctam ciue, iam tum NL c A l testatus cst..Certe noster patris quidem sui de clamatoris mentionem facit, nullam aui. Neque ex V
teribus quisquam plurium Quintilianorum meminit, qui tantam declamationibus sibi laudem pararint. Quo- quo se res habeat modo Marcus Fabius Q aintilianus, teste Hi ERONYMo, m) a Galba Romam perductus est, post Neronis necem, Valde adolescenS, circa annum Christi LXVHI. Romae multorum si specit patrocianium; n) neque solum in foro maxima cum gloria Ue satus est, Verum etiam ad docendi munUS artemque rhetoricam praesertim tradendam insigni cum aIac tale animi fidam aliquando transtulit suam operam. Adeo sibi doctrina , studio et industria nominis famam, opes, Romanam ciuitatem et nobilitatiS iura parauit. Feliciora attigit Titi Flauii Vespasiani tempora, qui teste svETotiio o) PrimuS e fisco Latinis Graecisque rhetoribus annua centena p b constituit, praestantes
scholi publica rhetor a accepit , respondent nostrae moneta. italitis milie sexcentisce Lxaginta. . . --
366쪽
prunus publica auctoritate constituit. Οὐ Et Fabius noster prunus circa annum Christi LXX. e fisco publico saturium recipiens, gymnasio Romano studiosam iuuentutem coepit docere artem dicendi, sitaque praecepta V1u frenuenti et exercitatione felicius inculcauit. r) EX ea Iclaola, tanquam ex equo Troiano , minimi prodierunt viri, et literarum amantissimi heroes : quos inter et consulis Nauu Clementis filii fuerunt: et hodie Plinius laudatur iunior , qui lubentissime Quintilianum praeceptorem suum vocat s) et praeceptorum memianit, quae ex eo Olim audiuisse grata mente agnoscit. idem Iulium Nasonem commilitonem suum fuista
dicat, t) qui non fluuiorum uaodo, verum m. 4 μ diosorum amantissimus prope dubiididi ψM 'V0β γ
gnitate Polleret in ren. OH ' kW' P ῆς Pt re Valde familiariter inis pq Jyxς in m saepius seripsit, e filiae illius no tinti quinquaginta ilia nummum do-o dedit. V. iscipusum Quintiliani Caium Caelium
Grammaticis c. 37. quod iam ium iub Augusto Verrius Flac. cus sestertia centena in annum acceperit e sed ille ex singulari gratia , qua apud Augustum valebat , eiusque nepotibus erat praesectus . minime vero ad usum communem Romanae iuuentutis pecunias accepit. o Vid. Eusa alvs chron. anno Christi sa. et c Assi ODOR v fi - in chronico, Silvano et Prisco C O 1s.sὶ PL N i us lib. a. epist. 34. n. s. ι Lib. c. eP. s. n, s.
367쪽
Drosecerit, ut omnes sui temporis oratores facile superarit, ac plenum disciplinae castigatissimae testimonium reliquerit, auctor anonymus scribit, qui M. Fabri intiliani vitam, vulgo illius operibus amam, posteritata robauit. Sed mendum satis apertum est , et Omnino Iegendum Carus Caecilius, nec alium Intelligit, Mam tum Plinium Caecilium Secundum. Quod equidem miror, L. ALB. F a B R I ci vis x his literis versatissimum nostri seculi polyhistorem non animaduertisse, et ea lectione securum scribere : ex discipulis tauintiliani iam stribus fuere C. Caelius orator et Plinius tunior , quι eum modicis facultatibus fuisse tesatur. Et ne quis eum ex 'inii testimonio proletariorum ordini adlcriptum Iuli lead Quintilianum scripta epistola F) probe Disting ri Eequis sibi periuadere poterit, illum
Praeceptori tu . 1ἡm Viso consulari, voluisse pQupor tatem literis exPro ι. 4 Liberales etiam erga diuit possumus esse, nostrisO- , --splendido viro inbentium ornamenta ' Etiam non parata pecunia, praedilS facile ae diutius Fru galitatem Quintiliani praedicat, quou continenti limus sit, filiamque suam decenti modo insti nuula prorfias re luxuriantem. Quoniam Vero nunc In .striori viro nupturae ratio ciuilium officiorum necesibtatem quandam nitoris imponat; nitii die vomeditae
amicissimus parenti, imo ut parens alter Puellae, On ris partem ubi vindicat, et quinquaginta millia nummum confert: Plus collaturus, nisi a Patris verecundia
368쪽
confiderit sola munusculi mediocritate impetrari posse, ne recusaret. Eum scribit animo beatissimum, modicum
cus certe noster facultatibus fuit, si cum maximis Plinii , aut Nonii Celeris generi sui diuitiis componendae fitissent. Sed felix satis et diues, inter omnes sui te poris doctores, Quintilianus est etiam xv v EN A L i: a ubi eum ceterorum nomine Producit, qui parum pretii pro liberorum institutione reportarint an sordide uaris parentibus. Ipsum Vero diuitem filisse, ac saltus habuisse multos: mrtunae tribuit, non literario m neri , aut praemiis pro fideli filiorum informatione ab liberalitate parentum accipiendis: nos, inquit, inter sumtus sesertia Vuimilia Vt multum duo susicient ἰ res nulla minoris Consulit patri, quam Alius. Vnde igitur tot stitutilianus habet saltus P exempta nouorum
Cum in publico gymnasio noster annis Viginti rhetoriacam docuerit, circa annum Christi X G Domitiano imperante , publico muneri Valediait, suisque studiis quistem nactus et otium elegantissimos Oratoriae instituti ius libros edidit. Ita enim ipse: AE post impetratam δε-
diis meis quietem , quae per vigInti Unos erudiendis , uenibus impenderam , cum a me quidam familiarit' p stilarint, aliquid de rarione dicendi compsnerem etc.
Alibi: Nos quando et praecipiendi munus etiam prideindeprecati sumus , et in foro quoque dicendi, quia Bon mymum Maem putabamus demere, cum de eraremur. Cum x bHr. 7, . I 6. in b, μὶ lossiti m in se
369쪽
3sa EA . VI. DE RHETORIBVs L. L. GLOMACum a pnaecipiendi atque in sero dicendi munere vacationem impetrarit iam, suosque ad Marcellum Victorem pararet de oratoria institutione commentarios: domestico usu contentus, ut sui et illius amici filii disciplianam formatet: noua diligentiae caussa et altior solicitudo accessit. DomitianuS enim, tyrannus et infensissimus philosophorum hostis, sororis suae nepotum illi curam delegauit. Quem honorem oneris magnitudine profecto metiri debuit, ac Patrono suo adulari: quem, ut tempora erant tristia, sanctissimum morum censorem et principem Vocat, Vt in omnibus, ita in eloquentia quoque eminentissiInum. Hinc ad summum honoris gradum euectus anno Christi XCVI. ab V.C.
DCCCXLVII. N. Domitiano Augusto XVII. et T.
Flauio Clemente COSS. hUius commendatione Quintilianus ipsi noster consul surrogatus est: ita quidem, ut, teste AVSONIO, c) consularia per Clementem cuius liberos olim quoque 'nstituerat) Ornamunia sortitus, honestamenta nominis Potius Videretur, quam insignia potestatis habuisse. Ipsium magna tamen gloria mansbat: quod eloquentiae magister senatorio clauo et ornata mentis consularibus insigniretur. Quam ob rem Min τ11L1s d rogans ut sibi etiam in tenui re fugientis vitatae gaudia carpere liceret, nostrum alloquitur:
bὶ Qv i N T. inst. Orat. lib. 4. prooem. Ad Gratianum imper. discipulum gratiarum almone pro consulatu cap. Io. quintilianus consularis, inquit , per Clememtem ornamenta borirtus, honestamenta nominis potius videsur.
quam insignia potestatis habuisse.
370쪽
BpcREsCENTE ILL vSTRlORIB L 333st utilianae, vagae moderator summe ira cutae Gloria Romanae, Quintiliane, toga Et irrisor IvvENALIs: e Si fortuna volet, rhetore consita, da haec eadem, conseiae Metor.
Ciceronis quoque exemplum innuens, qui fastiis de rhetore consul; atque Valerii Liciniani, qui exul de senatore, rhetor de consule famis. Saepius animum stibit dubitatio, quid sit, num Quintiliani summa auctoritas, quae maior in aliis et doctis huius seculi viris profecto fuit; an alia caussa, ut satyricus ille poeta non modo rhetorum loco omnium principem nominauerit nostrum; verum etiam data quavis occasione illius docti, probi et diserti viri nomen prope ut appellativum carminibus suis usurpare consueuerit. Hominem a coniuge caste amandum bonum et sincerum fuisse oportet. Nam ubi Postumo disiiiadet matrimonium et stilo mor- 'daci in muliercularum scenicos ludos, libidines, stipe hiam , Graecae linguae et liberalium disciplinarum in- uerecundam affectationem , superciliosum denique et impatiens imperium inueh tur, inter alia acerbissima: g
Solvitur his ni vo, inquit, comoedi uia. Sunt quae 1 Urionum cantare verent. Hispulla tragoedo Gaudet. An exspectas, vi tauintillanus ametur P
Sed iacet in seruis complexibus , aut equitis , dic. Die aliquem sodes, clic , Quintiliane , colorem.