장음표시 사용
371쪽
e Ap. VI. DE RHETORIBVs L. L. GLORIA
consueta eloquentia , colorem aut rationem aliquam ad
magnitudinem sceleris excusandam. Sed docta hic so lasse magis placebit ignorantia. De re domestica optimus ipse testis est. i) In matrimonium duxit seminam nobilissimam, quae nondum expleto aetatis UndeUicesimo anno duos enixa filios, quamuis acerbissimis r
pia fatis, felix in ipso iuuentutis flore, decessit. Quo malo sic erat amistiis , ut iam nulla sibi perstiaderet fortuna posse felicem emci. Liberis tamen superstitibus oblectabatur: donec filius minor, quintum egressus annum, immatura morte alterum ipsi ex duobus vider tur eruere lumen. Quem nec longe post alter secutus est filius, decimum aetatis ingressus annum, cum obiexit diem supremum, maXimae spei iuueniS, cuius eminens ingenium solicitam parentis diligentiam merebatur. Triplex orbitatis vulnus largis prosecutus est la-Crumis, suaque calamitate domestica debilitatus iam lon e progressum opus, cuius scribendi calcar fuit defuncti iam natu maioris filii virtus , non modo intermisit, Verum et reliqua omnia sua distulit studia. Tandem vero proculcatis doloribus, spretisque Omnibus fortunae. ludibriis, ad coeptum Opus rediit et Optimum in aduersis solatium a literis petiit, ratns et aliorum quam priuatis se Dire commodis gloriosius esse. MOX ad secunda vota transiit, ac Tutilii equitis Romani filiam uxorem duxit, filiamque ex eo matrimonio suscepit, forma et virtute inmgnem: quae honestissimo viro, Nonio Celeri, Hispaniae praesidi, nupsit: cui, ut PLAEIus h) loquitur, ratio ciuia
372쪽
Si tamen et Celerem , quod legis, Aucte , iuuat. Ille meas gentes et Celtas rexit Iberos, Nec fit in nostro certior orbe es.
Maior me tanti reuerentia turbat ct aures
Non auditoris, iudicis esse puto. Uti vero, hanc Quintiliani filiam ex secundo matrimonio fuisse, credam, maxime inducor illius silentio, ubi coniugis et filiorum meminit, et quicquid rerum do mesticarum se assiciat, non sine lacrumiS exponit; nul-' Iam vero, quae tum ne quidem nata , filiae optime institutae mentionem facit. De obitu nihil certi constat: sed tamen aetate grandior , ut florentem Plinii discipuli sui fortunam , sic et plures Traiani imperatoris annos attigisse videtur. Vitam eius scripsit anonymuS. quao vulgo praemittitur eius operibus. Sed consulendi sunt in primis REN R. DOD WELLI annales Quintilianei; m)xiLLE MONT i us historia imperatorum i vi Nic. GEDOY-vvs Quintiliani Gallicus interpres. o)g. XVI.
Quem auctor vitae anonymus perperam cum filio Qulatiliani confundit. Confer. QVrΝΤiLMNI prooem. lib. 6. ubi praematutum filii huius dccennis obitum deplorat. Diuitiaco by Cooste
373쪽
CAP. Vl. DE RHETORPB Us L. L. GLORIA
amicissimum quem inter multos habuit; et cuius fialio hos libros plurimum profuturos credidit. Liber priamus elementa ante rhetoris ossicium continet: secundus rhetorices progUmnasmata: tertius , quantus, quintus, sextus et septimus inuentionem et dispositionem cum orationis partibus: octauus,nonus et decimus elocutionem: dindecimus memoriam et pronunciationem: duodecimus vltimam denique Rartem definitionis OratoriS, i. e. m res, Nirtutes et Officia pertractat. Operis initio bibli
polae Tryphoni q) illius edendi causiam significat, quod ipse illud vehementer , et prope quotidiano comiticio, emagitarit. Simul docet, quod opinatus sit, nondum satis maturuisse libros istos, quibus componendis paulo plus quam biennium, tot alioqui negotiis districtus, impenderit: quod tempus non tam stilo, quam inquisitioni operis instituti prope infiniti, et legendis auctoribus , qui suerint innumerabiles, datum
sit. Prohat Horatii consilium in arte medica, ne pra cipitetur editio, nonumque prematur in annum. Scriptis suis libris otium dedisse, ut refrigerato inuentionis umore, diligentius repetitos tanquam lector Perpenderet.
Extant M. Fabio Quintiliano perperam adscripta declamationes primum undeviginti maiores, deinde fragmenta alia , seti quae ex CCCLXXXVIII. 1iipersunt CXLV. declamationes, post Tadei Vmleti Parmensis editionem, r) ex veteri manuscripto a Ρ. Pithoeo restru
374쪽
turae: quibus et Calpurnii Flacci supra quinquaginta duae excerptae X. rhetorum annectuntur. Quantum illas quidem undeviginti declamationes, Fabii rhetoris institutionibus vulgo subiectas attinet, de quibus BARTHIvs s nimis sane benigne, quantivis esse pretii, iudicat: Vos-s I vs t) haud immerito arbitratur, neque eius esse, qui declamationes fecit alteras, quibus nihil habent mmile; neque illius, qui utilissimas nobis oratorias institutiones reliquit: cui et E RAs Mus υ) eas abiudicat, et L V D. VIVEs x Plane alias esse a Fabii praeceptis, et tales ut contra istiusmodi formulas potissimum inuehatur. PHILELPHUS F) quoque declamationes istas vehementer perstringit. Et sunt veteres libri ΜSti, in quibus Marco cuidam Floro tribuuntur. Imo a no nullis Postumii iunioris esse creduntur, eo quod TR se BELLI vs POLLIO et dicat, istum ita in declamati
nibus disertum, ut eius controuersae tauintiliano dica tur infertae ἰ quem declamatorem Romani generis acutisnmum, vel unius capitis lectio, primastatim fronte demon-
fleat. Esto superstites illas undeviginti a) esse Quintili
ni patris: certe quas addiderunt ex maiori numero ce tum et quadraginta quinque recentioris cuiusdam sunt
naum edidit Parmae r 4sq. Parisiis Iso'. recusas. Petrus Aeorodius deinde emendatas suisque notis illustratas edidit Parisiis Is 3. 4. Meiolani is I9. recusas. Sed reliquas nouem P trus Pithoeus addidit prioribus e MSQ codice emendatis Parisis 1sgo. 8 Hidribergae a sp . g. Geneuae I ε s. s. r. centioribus editionibus aliis. sin Aduers L 38. c. IA.. t in Instit. Orat. I. I. α Ioυ In Ciceroniano. x a De corruptis disciplinis lib. 4, ν Epistola ad Iohanneni Tuscanellam. Triginta tyrannis cap. aὶ In plerisque omnibus Quintiliani editionibus obuias..
375쪽
CAP. vl. DE RHETORI Bus L. L. GLORIA
rhetoriS , cuiUS cum ignoraretur nomen, Quintiliani
notissimi declamatoris, sed vetustioris nomen adscriptum fuit. Imo iam tum Quintiliani aetate fuerunt, qui d clamationum farragines undecunque collectus illi adscribere non verebantur: contra quos ipse b) id genus. scribi , de quo nokissime dixi, non solum inscholis saepe Tractatur, sed etiam in fo/ o. Nam id est in caussa Naevii Antiniani solum quaestitim , praecipitatavi esset ab eo uxor ' an se γ a sua ponte iecisset P e tam actionem equiadem solam in hoc rempus emiseram, quod me temn fecisse
seductum iuuenili cupiditate gloriae fateor. Λam ceterae. quae sub nomine meo ferunt, negligentia excipientium in quaesum notariorum corruptae, minimam partem mei II
fient. Oxonienses superioris seculi anno XCHΙ. Quintiatiani declamationes ediderunt, solas quidem undeui inti priores, miseras illas, quas vocant CXLV. a Pithoco editas, suis laboribus non dignas iudicantes. A qui etiam istas IoΗ. sΤvRMIus, e) ut foro et iudiciis non idoneas, reiicit: qui et Plinii panegyricum, omnium certe elegantissimum veteris Latii monumentum, eadem de caussa repudiat. Sed tamen veteribus passim non stane elogio citantur. LAcΤANΤIVS d) optime Quintilianum, inquit, in Fanatico dicere: fud si Deus cogit, iratus s. idem e) commendat, duod a Quintiliano egregie ac breuiter distiam in capite obuoluto , tantam virtutem non esse innocentiam, nisi laudem raritas dedisset. Rursum, ubi monuit, nullam esse tam Perditi pudoris adulteram, quae hanc caussam vitiis suis
, Instit. Orat. l. 7. c. toc De imitat. oratoria lib. I. c. 4.din Diuinarum institutionum lib. l. cap. 1 .
376쪽
non praetendat, iniuriam se peccando non facere, sed referre, ad Quintilianum prouocat, . qui illud optime
presserit, homo, inquienS, neque alieni matrimonii abstinens, neque sui custos: quae inter se natura connexa
sunt. AVSON Ius g) tacite palmam et primum rheto res inter locum Quintiliano dedit: quem non sine assem lationis nota Tiberio Victori Mineruio suo asserere si det: Primus , inquit, Burdigalae columen dicere , Minerata, Alter rhetoricae taururaliaue togae. MOX: Seu libeat fictas ludorum euoluere lites, Ancipitem palmam tauintilianus habet. Et Demosthenicum quod cer primum illa vocavit,. In te sic viguit: cedat ut i e tibi.
Agricolas, legumque caetos, fandique potentes, Praestitium sol e reis, quos curia Iumra os Munici prens vidit proceres, pretriumqm senatre m. tauos praetextati celebris facundia ludi Contulit ad veteris praeconia tauintillaui. HIERONYMus: i) Puto te tauiutiliani controuersae recordari, in qua pauper causatur, dolens ob interitum apum etc. Idem: h) me τero procul ab urbibus, foro, litibus, turbis remotum, sic quoque, ut tauintilianus ait, latentem inuenit inuidia. . Vbi etiam Quintilianus cit
g Commemoratione professorum Burdigalensium cap. 2.
377쪽
tur in ea controuersia, in qua accusatur matrona, quod aethiopem Peperiti
Tribuitur etiam illi certe non inelegans liber, vulgo cum Taciti operibus, haud raro cum Fabii nostri libris editus de oratoribus, siue inter Curiatium Μaternum , M. Aprum, Iulium Secundum et Vipsanium
Messalam dialogus, an eius seculi oratores antiquioribus, et quare concedant: quem alii de casis corruptae eloquen-- tiae inscribunt. H Noster certe huius argumenti librum 1cripsit, ut ipse testatur m cum filius natu minor quinquennis decesserit. Nec empus abnuit: scriptus est: enim dialogus ille, ut ex ipso contextu n patet, Fl uti Vespanisi principatus anno sexto, qui post Christum natum est LXXVII. Nec longe diuersus in eo deprehenditur stilus: ut ab eruditorum aliis Tacito, ab aliis Suetonio, ab aliis vero et cateruatim multis nostro Quintiliano adiudicetur. Sed res adeo dubia est, ut ipse Lipsius o) qui Fabio hunc dialogum tribuerat,axtremo quam lubentissime profiteatur sibi non liquere : et P. PITHOEus, p) qui Lipsium ante siccutus fuerat , sententiam mutet. Equidem puto incerti huius
y aeui, sed eruditissimi et elegantissimi viri, qui ex F hii nostri schola prodiit, hunc de Oratoribus dialogum esse. Certe quin ipsius Quintiliani foetum esse credam, obstant varia. Vix in aliquo vetusto exemplo alia libri
inscrisi Dialogus hic separatim recognitus, emendatus et illustratus a Christophoro Augusto Heumanno V. C. prodiit Gottingae III s. g. m Instit. orat. lib. s. prooem. n Cap. 27. Ο Notis ad hunc librum praeia , 'νὶ Itidem nutarum praelatione ad hunc librum, Diuitigoo by Gorale
378쪽
DSdRpsCxsrE ILL vs TR IOMA Ps. 'inscriptio est , quam de oratoribus ἰ vel an eius feci in oratores antiquioribus et quare concedam. Quintilianus de causis corruptae eloquentiae libro continuo, non dialogo scripsisse videtur. Aetas Quintiliani paulo grandior est, quam ut hic sermo, illo iuuene, potuerit a doctis haberi. Auctor vero dialogi haud longe ab initio, vix, inquit, hercle auderem, si mea sementia proferenda, ac non disertissimorum, ut nostris temporibus, hominum ser=no repetendus esset, quos eandem Bauc quae mouem pertractantes iuuenis admodum audivi. Quod ad ipsam pertractationem attinet, QUINTILIANVS q) tum, inquit, est perbole virtus, cum res t a, de qua loqueu- dum est, naturalem modum excessit. Conceditur enim amplius dicere, quia dici, quantum est, non potes melius que mitra quam citra flat oratio. Sed de hoc siatis: quia eundem locum flenius in eo libro, quo caussas corruptae eloquentiae reaedebamus, tractauimus. Ecquis vero de
tropis et sigillatim de hyperbole in dialogo de oratoribus, qui hodie extat, sermonem esse demonstrauerit inquam φ Et quae de inuenta primum declamandi ratione ille dixerat, hic paulo aliter exposita conspiciuntur. Plura inferius paulo, ubi de scriptis Taciti verba faciendi dabitur occasio.
In rhetoricis M. AvRE L. c Assio DOR Vs r se se eetur Fabium Quintilianum sequi, ubi facultatem ora di ait consummatam esse natura , arte et eXercitatione: qui
ρὶ Instit. orat. l. g. c. s. extr. ν Rhetor. libro cap. h. ubi de orationum generibus. Et apud GTuo EvM antriuos inter rhetores Latinos mizores pag. 332.
379쪽
ruibus partem quartam adiiciant quidam imitationem:
lam vero se arti stibiicere. Hilarius, quem sui temporis consessorem HlERONYMus s) nominat, quod
idem testatur, duodecim inintiliani libros stilo imit tus est, et numero. Et ipse iudicat, t) ex illis palam fieri, quid prae ingeniis puerilibus Possit maturior a
tas: ut perfectiora quaeque ex annorum numero exspectentur. SID. APOLLINARIS v) Quintiliani acrimoniam laudat i et flumen eloquentiae. xo Et paulo si aporius a nobis laudatus cASSI ODOR vs ν) Quintilianum vocat doctorem egregium, qui post fluuios Tullianos singulariter valuerit implere, quae docuit, virum bonum dicendi peritum a prima aetate suscipiens, percunctas artes ac disciplinas nobilium literarum erudie dum esse, quem merito ad defensionem sui totius ciuitatis vota requirerent. Vnde Ciceronis duo libros de arte rhetorica et Quintiliani institutionum duodecim libros iungendos esse iudicat. Sic quoque Is IDOR Vsvis PALENSIs α) ubi de inuentoribuS rhetoricae artis,
haec ss Ad Pammachum de optimo genere interpreta G Praefati in Abdiam. v Lib. I. epist. io. ad Sahaudum. πὶ In panegyrico ad Anthemium.
Crisipus breuitate placet, quo pondere Vareo, Oo gemo 'intus , quo flumine Quintili nus, a pompa Tacitus, nunquam sine laude loquendus.
Idem in carmine ad Magnum Felicem cos. Acrem Lampriclum, catum Leonem, Praestantemque tuba Seuerianum, Et sis stripere non minus valentem, Marcus uuintilianus ut si ebat. ω Rhetor. cap. i7. ubi de generibus caussarum. Et apud κTIIoavMantiquos inter rhetores Latinos P g. ι
380쪽
Mec, inquit, dis lina a Graeeis inuenta es a Gorgia. Misotele, Hermagora et translata in Latinum a Tullio videlicet, et Tiriano, et tauintiliano, sed ita copiose, ita varie, vel pro scientia, vel pro loquacitate verborum, veram lectori admirari in promtu sit, comprehendere impos-s bile. g. XX. Certe non illustrius fuit sub Domitiano imperat re, quam Fabii Quintiliani ingenium, qui unanimi doctorum omnium consensu rhetor a tUS, copiosus et
subtilis, quae Tullius sparsim et generalius, ordine suci disposita longe dilucidius de arte dicendi non sine gratia et simitate exposuit. Admirabilis viri eloquentia et ubertas ubique deprehenditur : ut solus propemodum
in hoc genere imperare videatur. Non modo artis prae cepta undecunque nec sine iudicio collegit: verum et iam miro candore veterUm ingenia, virtutes, merita et indolem indicauit: ut nulli Omnino eloquentiae camdidato praetereundus sit, magistris vero praesertim utulis et necessarius habeatur. Nam accuratissime et copiosissime futurum oratorem instruit, praeter artis fund menta, ut ERAS MVS in Ciceroniano a recte monuit elementa, progressum, rationem, Vsum, exercitationem ante oculos ponens, non paucis adiectis, quae Cicero vel praetermisit, vel obiter attigit. Nihil luculentius Beati LvTHERI b sententia: tauintiliantis unus es. qui optimos reddit adolescentes, imo viros. Hunc seu rogo aute omnia ne derelinquas - Ego prorsus uim lianum fere omnibus auctoribus praefero, qui finivi et in
a pag. 9 r. b) Epist. ad Georgium Spalatinum, inter eas. quas Buddaeus primus edidit, p. 8.