장음표시 사용
231쪽
M. T. CICERONIS. I rejusdem i) nonnisi duae tantum Vi li ae in Tusculi summitate
locari possint , dicendum erit , Ciceronianam Villam extra praedicti montis summitatem , atque adeo in loco monte ipso inferiore ponendam esse : quod alia etiam ex re magis pro
XXI. Ex pluribus Ciceronis ipsius testimoniis a ) certum est, Uill e suae in Tusculano Lucullum vicinum habuisse,& Tullii ipsius morem fuisse, quoties in sua diversabatur, ad Lucullanam identidem saepe se conferre librorum petendorum , vel aliquid lectitandi gratia . Certe si talis Uilta Ciceronis ) in eo Tusculi dorso suisset, quod Cl. P. Zuggeri descripsit, & non Gabiniana potius , ex eo tam edito loco in Luculli Villam , quam sic longe inferiorem habuisset , conten den S, per non modicum tractum descendere debuisset, unde in Ciceronis i plius lucubrationibus, ubi de tali transitu in Luculli Villam mentionem facit, verba haec defendimuρ, vel descendi reperiremus; quemadmodum ubi voces illae propriae sunt, ab eo factitatum invenimus . Sic enim de sua Academia loquens , quae in suo Tusculano erat , quaeque inferiori in loco posita erat, habet i) . Pori meridiem in Academiam descendimus, & alio in loco a): Itaque expossis Tridui disputationibus, quartus dies hoc libro concluditur, ut enim tu inferio rem deambulationem descendimus. Quum tamen ipse accessum suum ad Lucullanam Villam sinnificat , verbo Veniendi nono
descendendi usum deprehendimus ). Nam , inquit, quum d a iu
232쪽
in Tusculano essem , sollemque e Bibliotheca pueri Luculli quibusdam uti libris, veni in ejus Cillam , ut eos ipse , ut sol bsm , promerem; quo quum Penissem . . . & post pauca, causa fuit huc veniendi; quosdam hinc libros promerem . . . Nnt ut auferrem Commentarios Aristotelicos ) quos legerem , esset otiosus; tandemque sermonem , quem cum M. Camtone illic instituerat, sic clausit si) . quo uiam a Pespera sit, G ad Villam revertendum es, quidem haes nus : perum hoc idem saepe faciemus . ex quibus postremis etiam verbis magnum accedit pondus ad evincendum , nequaquam fieri potuisse, ut Villa Ciceronis in loco Rumnellae esset sita. Quum enim non modo nulla de descensu , R adscensu per Ciceronem mentio fiat , sed etiam de frequenti hinc atque hinc reditu sermo habeatur; quod σέ. cfaciemus , & prius, zeni in ejus Villam , ut eos isse , ut solebam , inde prome Tem e vel ex hoc ipso extra omnem dubitationis aleam poni debet , non fieri potuisse , ut ex tam arduo , & dissicili tractu , proVecta jam aetate quum esset tunc Cicero, tam facile ac libenter ultro citroque commearet . Eo Vel magis quoque, quod quum hujusmodi frequens accessiis & recessus commentandi gratia institueretur, nemo non videt, quam in verisimile sit, eruditas disputationes a doctis illis habitas, dum se vel praecipiti loco, ut ita dicam , dimitterent , Vel ardua montium conscenderent.
XXII. Sed quid pluribus argumentamur Z Tam perspicua , tam manifesta signa sunt verba ipsa , quae Cicero ad hanc rem usurpat , ut vel sola omnem explodant Adversarii hypotheseos improbabilitatem; quodque maximum est , magis magisque Strabonis ideam de Tusculani situ , & genio , ΠΟ-
233쪽
M. T. CICERONIS. 29stramque , & aequiorum eruditorum de Ciceroniana Villa in
Crypta-Ferrata traditionem confirment . Convenit nos inter , atque Adversarium , praeter primarium aedificium , duo alia Ciceronem gymnalia habuisse, atque aliquanto ab eo pedificio dissita , ac remota , ad quae animi gratia identidem di-Vertebat; superius nempe alterum , cui nomen Lycei , alterum in serius , quod Academiae nomine distinguebatur . Hic jam consulantur opera Ciceronis ; ubi de suo ad utrumque locum acce Tu mentionem habet: ob oculos ponatur Topographiae species, quam P. ZuZZeri proponit: convertantur autem oculi ad Crypto Ferrat ensis situs facilem illum aequabilemque tractum. Quid ait Cicero Z quibus verbis utitur Z sequentibus ;quae licet non ignoret Adversarius, eaque laudet; mirum sane esst , eum non videre quam perperam sententiae suae respondeant . Et quidem sic habemus si : suibus de rebus O alias saepe, paulo accuratius nuper quum essem cum EFratre in Tusculano , disputatum es : nam quum ambulandi causa in laceum peni mus : id enim superiori omnino nomen es a). Et Nam quum de Disinatione Frater ea disserumquc superiore libro scripto sunt, fati ue ambulatum pi-deretur , tum in BibliotΘeca , fluc in Lyceo es , ad edimus. Quibus exprimendi sormulis , quas adhibet pro itinere ad superius Gymnaia n significando , non absimilia etiam usurpat , qunm de altero loco agitur , qui respectu prioris erat insertor , ut facile intelligas non de operoso itineris molimine , sed de commoda ingrediendi opera rem intelligi , Sc quana maxime verbis Strabonis ri ρε μοι κορυφoi λενΘ , placidos te at tollens adscensa , haec omnia respondere ῖ) . I sque quum
ante cl) De Divinitat. lib. I. eap. I. ca) Ibidem lib. II. cap. I. 3) Tusculan. disputat. lib. II. cap. I. , O lib. III. cap. I.
234쪽
bro concluditur , ut enim in inferiorem ambulationem descendimus , quod idem feceramus superioribus diebus et c acta res es . XXIII. Et quoniam ad peculiarem aedificiorum mentionem , quae in Ciceronis Tusculano , praeter princeps Villae aedificium , existebant , devenimus ; R in eo adhuc versamur lOCO , ut pugnantes Cl. P. Zuggeri inter se rationes excutiamus ' non videtur & hanc prie termitti debere , quae ex iis quae repugnantiam habent , omnium repugnantissima est: quod ex iis animadversionibus , quas hic subjicimus ad evidentiam usque compertum habemus. Ex Ciceronis verbis, & ex Patris
ZuzZeri confessione a) constat , memorata aedificia invicem inter se distantiae non modicum habuisse . Animadvertat ergo Lector ; si in sententia Adversarii Ciceronis Tusculanum in Ruffinella statuatur , quid inde absurdi exoriturum sit . Si enim ipse , ut evincat, Tullii Uillam in memorato loco esse, ad spatii mensuram confugit, Sc Gabinianae Villae vicinitatem suam praecipuam , & maximam rationem adducit, eamque ita propinquam facit, ut nonnisii tertia milliarii parte dissita nave lit ): Hic ego eum optimo jure rogaverim, ut spatium mihi indicet, in quo superius Ciceronis Gymnasium reponendum
sit, Viaeque tractum, per quem institutae illae ad commentandum deambulationes conficerentur . Non modo enim secundum
235쪽
M. T. CICERONIS. dum mensuram ab ipso positam, deambulationis locus deerit,
verum utriusque Villae ambitus tam angustis limitibus erit circumscriptus , ut altera in altera contineri debere videatur. Quod autem Tusculanum Ciceronis fundo late extenso nequaquam careret , tum ex dictis ambulationibus ad utraque separata, atque inter se distantia Gymnasia, optime colligitur; tum ex regula illa in aedificandis Villis pra cripta , ut fundidc Villae spatia apto sibi modo responderent. Cato si) : Da a disces, ne Villa fundum quaerat, neve fundus Villam , & Plinius sa): Modus hic probat m , ut neque fundus Villam quα-rat , neque Villa fundum quum Villa Scaevolae fundureareret, Villa Luculli agro , ex quibus postremis maxime Verbis Plinii ostenditur, minime factum esse , ut 8c Cicero in hujusmodi errorem inciderit . Quum enim is, ut alibi diximus,
Lucullum vicinum haberet; quam notam in aedificandi ratione Lucullus incurrit , ab eadem certe Cicero nequaquam immunis evasisset. Quae quum ita sint ; aut sententia Adversarii nostri prorsus vel ex hoc in verisimilis est ; aut debito spatio duabus Villis Gabinianae 8c Ciceronianae assignando, confictum
quidem Ciceronis Tusculanum totam pene Gabinianam occupare , Gabinianus autem fundus tam longe extendi deberet, ut intra vetus Tusculum collocandus foret. XXIV. Quarta res at nota , secundum quam , e X Strabonis sententia, Tusculanum Ciceronis non in dorso Tusculi, sive in Ruffinella, optime vero in Crypto-Ferra tensi Agro sit reponendum. Quid igitur ait Strabo Z Quid de Tusculano a Lfirmat Profecto Collem hunc non modo fertilem , irriguum, variisque in locis placidissime assurgentem , Verum δέ regiis,
236쪽
pulcherrimisque aedificiis exornatum esse aperte testatur. Hoc autem in praesentia nobis instat, ut probemuS, non modo no tam hanc Cryptae-Ferratae quam maxime convenire , verum etiam id tam esse contrarium systemati Adversarii nostri, ut luce clarius perspicuum fiat, omnia contra illum esse, cuncta autem pro afferti nostri confirmatione pugnare . Atque ut ab iis, quae minoris momenti ducimus, exordiamur utque aliis, quae
pro se affert, atque objicit Cl. P. ZuZZeri , paria reseramus; hoc considerandum lectori primum proponimus , quinam stvere is locus , qui regiis pulcherrimisque aedificiis capiendis aptus esse possit. Nosterne qui , ut adhuc probatum est , placido ac suavi adscensu se erigit , R lato traditi protenditur,
an Vertex angustus, & praeruptus, quem nobis Adversarius noster vindicare contendit ξ Hoc autem Crypto-Ferrat ensem nostrum agrum invisenti factis prius , quam rationibus apertum fiet . Quocumque enim lustrando accesserit ; pauca praedia , paucas Villas inveniet , in quibus veterum paVimentorum , aedificiorumque disruptorum materies conspicua non sit . Ex hisce autem nos in hac dissertatiuncula nostra pauca sane ex quamplurimis dabimus , idque non ea gratia, ut monumenta haec eruditis proponere , aut hisce armis pro causa nostra , quibus certe non eget, pugnare velimus, sed ut ex hac etiam parte noverit Cl. Vir quid novis suis inventis, ac monumentis CX parte nostra referri possit.
XXV. Ne igitur hic expendendum proponamus quod non minimam meretur animadversionem ) Monasterii nostri veteris aedificii partem tali in loco sitam conspici , ubi subterram diversae vetustatis reliquiae porticus appareant reticulato opere insignes, ne de orbiculata mensa disseramus, quae,
237쪽
ut nonnullorum tulit opinio i) , ille est Trapezophorus, cuius meminit Cicero et , quique in Pamphilianam Villam via
Aurelia , una cum Hermathena ab eodem Cicerone sy) commemorata , Sc prope Coenobium nostrum reperta , translatus fuit, ne item hic recenseantur statuae M. Tullii Ciceronis , & M. P. Catonis nominibus insignitae, ac duae illae aeneae, quae
a Friderico II. Nuceriam hinc asportatae ) , & marmoreae Inscriptiones , sive litterati lapides , qui alio pariter avecti,& ablati sunt 3) , dc denique anaglyptici operis monumen tum , quod Coenobii Palatio supra Atrii ostium apposita in muro inscriptione 6) etiamnum conspicuum est , ad alia pergendo , quae variis in locis Crypto serrat ensis Agri reperiuntur; primum vetustorum aedificiorum , quod tibi lector exhibemus , vestigium , ac monumentum in loco extat, qui non procul a Monasterio nostro dissitus est, cui ab antiquis Romanorum balneis, nomen faetum est Ia Bagnara. Hoc autem in loco non modo antiquissimae Fabricae rudera adhuc visuntur, Verum etiam circa eumdem anno I 73O. sumptibus Cardinalis de Polignac marmorea , pulcherrimaque signa , atque Inscriptiones erutae sunt , quae in Placentinii Graecae Pronunciationis Commentariolo relata videre est 7). Eadem porroe etiam id Sciommari Not. XXXIII. alia Vita di S. Bartolomeo in Roma 1728, pag. 192. a J Famil. lib. VII. epist. 23. O) Attici lib. primo epist. I. , O ibidem epist. 3. q) annon. Tom. II. edit. m. ad anu. I 263. O Vide Sciommari loco eit. pag. I93. , O Ieqq- 6) conjicient posteri quae O quanta fuerint Tusculanam Villam exornantia
sigηβ , mevo, aliaque Monumenta , quae Nuceriam a Friderico II. translata ex hac una tabula velut e naufragio relicta , quam consorvari cu ravit Franciscus Barberinus S. R. E. Vice. Cancellarius.
238쪽
etiam veterum substructionum vestigia Coenobii nostri Vinea repraesentat , quae in Clivo posita, & maris adspectu , & aperto Sole jugiter gaudet , cui nomen nunc Is Vigna grande ;ubi musi vi operis, veteris aedificii , & aquaeductuum reliquias superstites videmus, quae latere variis, pulchrisque figuris impresso clauduntur. Quod si Do m. Oftaviani Vinetum adeas,
ubi Hospitium Monasterii, ab eo si quidem parum distat ) , atque Nos comium quondam extitisse fertur, eadem sere antiquitatis signa pariter tibi occurrent; quum in eo vetustae fabricae , & rudera visantur, in eodemque aquarum receptacula, atque aquaeduistus quondam reperti sint. XXVI. Quid deinde si Roseti vineam in eodem Cryptae Ferratae positam Territorio ingrediaris ξ Mirum quantum ibi confirmatum Strabonis di istum agnosces, ubi in ea rudera veterrimae, atque amplissimae Villae, Sc porticus, atque muros, uti vocant , reticulatos , reliquias insuper antiquissimae viae grandibus saxis constratae ibidem videbis et per quam ot casonem, ut aliquid de eruditione in studiosi Lectoris gratiam delibandum praebeamus; paucula hic adnotamus , ac delineata exhibemus, licet nec ad affertum nostrum probandum necessaria, neque vero magni momenti. sint . Via igitur illa, quam memoravimus, Gnigisio dicebatur, cujus Syllam auctorem fortasse fuisse , rotunda haec tegula, quam subjicimus, in. dicare videtur. VIni-
239쪽
Vingsa VIa SH. , scilicet Sullae . In aliis vero lateribus M. PUBLI L. POTIDOMITIT. DO M. PRO N. COS. Quas forte ultimas litteras legere possumus, Aproniano Consule.
240쪽
In fragmento marmoris optimi: : : : IOLAN1 Ex quibus conjicere quis poterit, eum fundum diversis temporibus diversos Dominos, eosque Urbis primarios habuisse :Neque hic sane praetereundus Passarini fundus est , non amplius quam XL. circiter pas uum a Crypta-Ferrata disjunctus, ubi triginta pene sepulcra tegulis constructa, variisque vasculis, & lucernis exornata anno 1733. detecta sunt ; quarum ., non nul cae apud nos asserVantur . Quam per occasionem ad sepulcrorum antiquitatem magis illustrandam, non omittendum duco , integram , quam inibi reperiri contigit , tegulam hic, expressam apponere.
Marc7 L. Laberii secundi sepulcrum ; ubi signum illud post eas litteras SEP. pro Tati esse accipiendum perquam verisimi-