장음표시 사용
241쪽
moschat e , caryophyllorum an . 3 iij fiat puluis qui bombaee carpta exceptus coaptetur in cucullum. Cerebrum quoque roboratur siccaturque odoratis in noduluin. coniectis,
ves in globum pomi specie, ut/Seminis melanthij torre- saeti Iss, spicae nardi nucis moichatae, caryophyllorum an. 3 h. trita concludantur syndone in nodulum. Pomum odoratum hac formula.V.Sa inplachi ,rosarum rubrarum ipse donardi an. 3 ij. maceris, xyloaloes, nucis moschatae, caryophyllorum an. 3 iij. styraci ς, benio in an . I j. Trita contusaque omnia excipiantur lassano purissimo , vel mucilagine gumini tragacanthae , finganturque globuli pertust, asperso puluere ambaris & nios chlanis si .
VI τi A quae tum pulmoni tum pectori inhaerescunt
purgato iam corpore atque destillatione sedata, serEquidem vel leniendo, vel detergendo extenuand6que tolluntur. In idq; ex in sarctu liberantiu ordine aptissima sunt quae incidendo atque detergendo,nec vehementer calfaciut siccent ve, nec exasperent: sed leniant & quadamtenus humectent,ut strobili, mel,terebinthina. Interdit etiam acri ra,sed ex insicrato,ptisana, vino dulci, aut leniente sorbiatione data. Arteriae autem pectorisque asperitatem haec peculiariter leniunt simulque ardorem extinguunt. Pruna dulcia moderatὰ refrigerant, humectant vero o dine secundo aluum molliunt ac subductan t , pectus arteriamque leniunt bilis ardorem ac sitim compescunt.
Zyetypha quae Sc lutubae ac myxaria quae & sebesten, quo prunis dulciora, hoc viribus hinnibiis eis antecellunt. Cremor hordei refrigerat , humectat & oblinit , sitim restin-suit deterget sine adstrictione , ac facile in thoracis partes
illabitur. Succuq amygdalarum dulcium arteriam pulmonὀmque lenit, ac simul emolliens humores Ethorace sputis educit: qui ex amaris elicitur, obduratoς ac tenaces validius expe- Aorat. Semen maluae quia humectat & oblinit alli, mali eis bibendum datur, thoracem pulmonemque proprietate
Semen bombacis quod crassa leniendo extenuet, tussi &thoracis vitiis peculiariter medetur. Viola servidos acress
242쪽
que humores temperat & siccescentes pulmones humectando recreat, e uia que exasperatas vias lenit. Glycyrrhira temperata calore, modice humida omnia, exasperata proprie vero arterias lenit,tullina siccam, asthma atque sitim mitigat Gummi arabicum refrigerans ac modice siccans sed tamen quia emplasticu in,asperitavibus omnibus medetur, nec ventriculum relaxat.
Tragacantha frigida secundo, humida primo rccessu humidior quam gumini, aptiusque tussim veterem omnesque asperitates lenit. Nuclei pinei calore temperati luculenter humidi emol- liunt ac detergunt, purulentam, crassam , lentamque expuitionem promouent.
Pistacia quia leniendo subamara sunt & adstringetia pulmonis thoraci que obstructiones liberant. Auellanae tostae destillationem arcent o crudae vero ac recentes tussi veteri medelitur, stomacho tamen infestae praesertim quae vetustate nimium exaruerint. Mel calidum siccumque ordine secundo, valenter detergit alii inaque abducit, non nisi coctum sumitur, nam fatus crudum excitat & ventriculum offendit.
Saccharum minus calidum & siccum quam mel , vique gratius est & suauius, ita & omnia mitius quam mel efficit, nec stomacho infestum est. Compositiones ab his extant, syriapus Zyryphorum, sy- supus violatus,electarium tragacanthae frigidum i eclegmae pino, piluta: bechicae , pilulae albae S penidia. Ad qua rum imitationem aliae quo iste possunt in rem pr sentem praestitui, quemadmodum & potiones quaedam lenientes peoorales appellatae , qtra es ex hordei m. j. passarum ryzyphis, myxariis an .viij mi. glycyrrhitiae Is, in aquae n-iij.percoctis fHaec vero pectoris pulmonumque vitia detergendo di extenuando purgant Vita passa quae dulcis sui rit , leniendo deteisendoque leniter choracis ac pulmonis affectibus exi-
Ficus abstergendi facultatem & incidendi obtinent, prae- . si pud Vero thoracem purgant, tussi veteri diuturnisque pulmonum vitiis conueniunt, gutturi, arteriae, & ahhela ori- bus aptissimae. Capillus veneris proprie rectus M pulmo-
243쪽
oes expurgar, pleuritidi & perii neumoniae utilis. Adiantum album crassa & lenta ex pulmone educit. Hyssbpus peculiariter peripneumoniae, asthinati, orthopnoeae& tu sit veteri ex destillatione opitulatur, praesertim . si ex melle aut vitis passis, fico & ruta decoctus potetur, detersor familiaris. Prassium quod album appellatur, crassa E pectore educit, utilitErque daturasthmaticis, tussientibus, ct interdum tabidis. Origanum linctum ex melle tussibus inedetur inclinanti quoque Peripneumoniae & pleuritidi. Calamintha orthopnoeae, asthmatique confert ex hydm-
metite. Abrotanum maximeque crus semen recta ceruice
spirantibus, ruptis,conuulsis, tussi orthopnoeae auxiliatur. Polypodaum radice usurpatur calida siccaque ordine secundo dulcis paritetq; sub austera est, crassam pituitam detrahit praecipuc vero e pulmonibus, quia lenis est & dulcis. Cilici semen ac proprie eius medulla in usum venit, calida siccaque ordine secundo: abstergens & aperiens, simulq; lenien ς, proprie pectiis atque Pulmonem lenta pituita expurgat,vocem clarificat.
Iris fore ac radice insignis, calida siccaque ordine secui do , inueterata omnia pectoris pulmonumque vitia blandE expectorat. Hellenium radice utile, calidivia ordine tertio, sccum primo , ad educendos lentos & crassos thoracis bu-
mores accommodatum: veterem tussim emendat, orth
pnoeam,conuulsiones, inflationes, stomachique vitia,menses quoque mouet & urinas. Satureia quae & thymbra, me-ἡetur pulmonis & thoracis vitiis & thymqna viribus aemulatur. Thymus ut obstructionea hepatis visceritin solui:& expurgat, ita crassa te in Ostu pulmono thorace expe- ctorat , anhelosis& asthmaticis cupi melle datum omnia thur cis Mitia excreabilia sici sed netum excutit. Iuniperus calida & sicca ordine tertio , baccae crassos MIliuinosos humores extenuant. Potae ad viti thoracis , ad . inues , in si tiones & tormina prosum: sed ramenti in ligni deuoratum interficere cxeditur. Seseli insiliense officinis siler montanum calfacit & desiccat ordine secundo, radix Si semen tenuium sunt Iartium,stomachi viscerumque concoctionem iuuant, tuisses diuturnas san nt, & orthopum
Oraculis ulus calidus siccus,a r & amarus, leniterque ach stri In
244쪽
stringens, tenuium est partiti. Radice viscerii omni u crassos ac lentos humores attenuans expurgat, tu ilibus ex destillatione prodest: bis terve elixa in cibo radix crassos ac glutinosos humores Θ pulmone validὰ exterget, incidit, & cxpurgat. Arum calidum siccum ordine secundo : easdem atque dracunculus vire ,sed multo infirmiorcs obtinet. Cepa, porrum , allium , scordium vim acrem & ex calfactoriam habent, qua viscerii omnium imprimisque pectoris cratios & viscoloς humores cxtenuant, detergunt & cxpurgant : praecipud vero porrum & scordium purulentam crassamque pulmonum materiam e pectore expellunt & arterias purgant,si aut cum ptisana hydromelitEve coctae lantur,aut clim nassiartio , melle & resina in eclegmate delingantur. i semel atque etiam iterum mutata aqua parum praecoquantur, acrimoniam quidem illa & cacochymia deponunt,sed inefficaciora ad comemorata paul 5 redduntur. Scylla pectus crassis & lentisi humoribus in farctum ex- purgat, tussim veterem & asthma persanat, saniem e pectore elicit. Crocus lethargicos strenue iuuat.: scd pituitam at-
mi is constri. Zin Ziber crassam pulmonum pituitam attenuat, tenuem , cscoquit,tussis veteris, a limatis frigidorumque affectuum miliare remedium , quod praecipue rccens conditu fuerit. Aristolochia viraque amara & subacris, abstergit & digerit, sed rotunda crassos humores validius extenuat, & ab iis natas obstructiones promptius cxpedit. Hinc asthmaticis, suspitiosis & pleuriticis auxilio est. Gentianae radix extenuando & abstergendo obstructiones enicaciter expedit, idque tanta vi ut iumentis etia non tussientibus modo, sed ilia quoque trahentibus auxilietur pota. Myrrha tulierculo fabae deuoratur in vetere tussi, ortho placea,in laterum pectorisque doloribus. Haec autem peculiari dote tabidis opem serunt. Scabiosa
calida sicca, uota ino id quia amara sed & ingenita facultate' validcc adeo pulmonem ei purgat, ut cius tu abscessiis atque omicas rum etia pleuritidas proprietate rupat & eipi get. Pimpinella calida siccaque ordine secundo, absterii is 1 adi ctiona que particeps: tabidis aptissima , cruentas ex
ereationes silit , sortiidas ac Drulentas expurgat , Ilcer
245쪽
detergit mirifice siccat & agglutinat. Tullilaginis radices & folia petuntur, haec virentia temperatis proxima sunt, siccata vero modice acria & calida evadunt,hinc sccas tusses & orthopnoeas sanat, & accensa inspirato sumo pulmones tam blande expurgant, Vt sine noxa omnes thoracis abscessus rumpere credantur. Symphytum, consolida maior ordine secundo excalf eit siccatque Collectum in thorace pulmoneque pus expuzgat & sanguini; reiectioneq sistit. Pulmo vulpis arefactus si bibatur suspiriose; adiuuat, tabidorum ulcera agglutinat, roboratque pulmonum substantiam. Ex his coponuntur extantque medicamenta huiusmodi,syrupus hyssopi,syrupus prassi j, electarium diatreos simplex & diai reos compositum conditum adianti, conditum forum irridis,conditum radicum ennulae, etinetiber conditum,eclegina E scylla simplex de compositu, pitulae scabiosae. Et quae adflanguinis excreationem & ad tabidos purulento sue conserunt, trochisci e terra lemnia, strupus symphyti. Q uim in na sit horum compositorum supellex, raro decernuntur alia nisi cum penuria subest,aut ad implicitos affectuq4nsueta deside atur permistio, ut quae leniendi α expectorandi hoc modo vim obtinet. v etyzypha, myxa ria,ficus passas an .vj.nu .vuarum passuum ab acinis liber
rum 3 j. polypodij quercini, seminis enici, radicis helenijan.I. Κ.adianti albi, hyssopi,prassj,origani,satureiae an. m. j. seminis althaeae & seseleos an .3. ij coquantur exprimant 'que ad sesquilibram, adiectoque pari iacchari pondere recoquantur in syrupum. Si vel eclesinata vel electaria rei praeientis necessitas expostulet, horti permistio ex his quas . aiare protuli sermulis discenda. Qua cordis discutiant affectus cardiaca appιssata.
oo affectus pauci in cor inuadere posse credantur, cardiacae facultates praecipuae sitiit, noxia omnia m lignaque depellere, A cordi robur conserre. Malignitatem depellut alia se ida, alia calida. Cardiaca frigida haec sunt Bugiosum vir unque languentibus medetur & syncope
246쪽
ualescentes recreat. Viola & nymplueae in e rdiacis frigidi quoque habentur,utraque coisis taedia discutit, spiritus excitat ac tetros arcet vapores. Semen mali citri j amaru veneni resistit oris suauitatem comendat, ad mulierum malaciam confert. Succus mali citrij & punici acidi, & aran-cij acidi frigidus siccus ordine tertio , aduersiis internas αpestilentes putredines, ycnena, & partium principum maximeque cordis imbecillitatem in primis utilis est, & dum cardialgia,hoc est, mordicatio ventriculi os infestat. Semen Oxalidiς cordis & oris stomachi inextricabilia vitia, maxi-mὰ scorpionum ictus sanat.
Mali odorati,atq; cotonei succus cor & stomachum roborat, syncopen tollit,uenenuin consopit aut arcet.
Calida, leti isophylium syncopen ex frigida causa, ince- rorem tristitiamque excutit. Doronicum quod Paulo Arnabo dicitur, radix calida & sicca ordine tertio, subdulcis, intus alba, ris flaua pollicis crassit te,nodosa,densa, cordis palpitationi & venenatorum morsibus atque ictibus auxiliatur, ipsi inque cor peculiariter roborat. Vctonica altera quae & tunix & bistorta, calida & sicca, subamara, contra nocturnas peregri attones & dissiciles se innos commendatur , aduersus toxica, serpentum & scorpionum imas ex vino albo bibitur succus pestis arcet contagia, & vomitiones cohibet.Dictant radices & solia in usu i unt, calfaciunt& siccant ordine tertio tenuium sunt partium : ad morsus& ictus venenatos exhibentur, & ad pestilentium febrium malignitatem. Pentaphyllum tormentilla vulgo,siccat tertio recessu citra manifestum calorem , subadstringit, tenuium est partium, venenis resistit & pesti, omnes sanMinis eruptiones cohibet. Atramlis birsutior quibusdam, aliis acanthium,carduus benedictus vulgo calidus siccus, marissimus, obstructiones internorum viscerum tollit, α eorum ulcera fanat: aduersus pestilentes ali6sque venen tos & putres astectus imprimis essicax. Stoebe scabiosa, ut abscessus interiores rumpere, ita & pestiletium morborum virus E corde seras extrudere creditur, & eorum bubonas carbunculosque discutere. O cimi semen cardiacum est,cor enim exhilarat eiusq; desectionem tollit & humidum stomachum roborata
247쪽
13s METHODI M pDgNDI Corroborantia frigida. Os o corde cerui, hominis cor qua- , dam substantiae similitudine roborat, ad cardiacam asse ctionem & syncopem in primis utili . pro quo in eosdeia' , vilis cornu cerui substituitur. Cornu unicornis omnium praestantissimum creditur cor tueri, veneni vim omnem ob itundere,& pestilentium morborum perniciem lenire. Ebur frigidum siccum primo gradu,cordis robur ii tur .& conceptum adiuuat. Aurum temperatissimum, soliolis re veluti bracteoli; ad naturae robur & assectus melancho- 'licos, ad exolutum stomachum, ad cardiaco; & praeter ram itionem moestos efiicax. Argentum frigidum hulnidum- . que temperate, auri vires quadamtenus aemulatur, sed lain . metallicae malignitatis quodammodo particepS. Vniones seu margaritae frigidae siccae, integrae potiores, cor proprietate roborant, syncopen tollunt, putred rii cor obsidenti pestique & venenis Obsistunt. QSaphyrus potus ictos a scorpione iuuare,& ςor ab omni iveneni labe tueri creditur,& intestina; ulcerationes emendare. Hyacinthus virulentarum quoque bestiarum ictibus& maligni; medetur affectibus. Smaragdus: eadem no po' ius modo, sed & collo iubnexus conseri, & melancholiam moestitiamque soluit. Coralliis frigidus sccus secundo gradu, ut aditi ingendo stomachum roborat, dc sanguinis reiectiones magnopere sistit,ita & cordi robur conseruat, idq; munit aduersus pestilentium morborum iniurias. Succi num cor & stomachuin firmat, cardiacis & cordis palpita
Sigillum lemnium frigidum & siccum primo recessu,
morsus ierpentum & omnium reptilium sanat, mortiferas'.& venenatas potiones nocere prohibet.
Bolus armena stigida ordine secundo, pestilenti febri pitulatur eique resistit,putredinem cohibet,& sanguinis expuitionem & dysenter iam & destillationem. Caphura malignos vapores praesertim calidos ex inguit,
ab hisque ortam sensuum exolutionem reparat.
Cati a.Xylaloe ad cardiacos asiectu , ad 1 copen alo' .mia denique cordis frigida vitia utiliter exhibetur. Cortex citrei mali, odorus, calidus siccus, cor aliasq*e. principes tartes muniens,Putredini & venenis resistit. Cinamomum calidum tertio ordine, siccum secundQ,
248쪽
putridam saniem exorbet a deleteria & venena utile. Caryophyllum calidum siccum tertio gradu, doratum, acre,stibamarum cardiacos affectus & syncopem tollit,uisse cera corroborat & cordis spiritus resarcit. Amomum calidum siccum tertio gradu,validὰ siccat & adstringit odorisque suauitate cor recreat. Crocus calidus ordine secundo, Iaccus primo,coquit, digerit, mediocriter adstringit, cor inprimis deinde alias partes roborat, emendat trie earum pum tredines : sed extra modum sumptus lethaleiu vim inferre perhibetur. Moschus calfacit siccat ordine tertio, tenuium est partium, odore spiritus instaurat,tanguidas partes ac pretcipue cor firmat & roborat,tipothymiam & vires resolutas sarcit sed imbecillum cerebru biliosis praesertim serit. Ambatum calidum siccum secundo gradu ; humores calfacit, incidit,attenuatque,stomachicis miscetur, cor & cerebrum tarietate roborat, & sy ncopem tollit, scd ebrietatem acre dicitur permistum v i no: sen ibus & natura frigidi ribus accommodatius quam iuuenibus. Haec porro simplicia in compositiones coaptantur, quae sunt huiusmodi: Syrupus buglossi,s rupus E succo aut insu-so violarum, syrupus nymphaeae, Dympus e succo oratidis, sympus malorum redolentium,s Irupus c succo persicorum malorum,sympus e succo lii nonum, syrupus granatorum, syriapus e cortice citri j, syriapus e succo citrij acido. Quibus omnibus cardiaca quodammodo vis inest cor. muniendo .rcendoque putredinem: unus autem syriapus melissophyli malignitatem omnem extinguit. Electarium quoque de gemmis, diamargaritωn frigidum, electuarium de ambra, electuarium exhilarans, mithridatium & theriace. Flores praeterea & fructus saccharo conditi conseruatique, ut bu- glossi foς & radix, flos stolarum persica condita,mala odorata condita,cortex citri conditus,& nux moschata codita. Quinetiam non paucae extemporaneae compositiones in alias quoque transferuntur serinas, ut in pulveres in condita, in passam regiam, in destillatum instauratiuum, in epiathemata,in sacculos, in sumtus & odoratos globulos: quorum exempla quaeda exercitationis gratia hic subieci. Pul-uis.V. Cornu cerui & unicornis,margaritarum splendidaria, scobis eboris an . g vj. fiat puluis tenuis ex cochleari sumendus,aqua bustos si & vino albo dilutus. Eiuste pulueris
249쪽
drachmae duae exceptae unciis tribus saecliari albi soluti a qua rotarum stillatitia, concinnantur in tabellas quas ma nus Christi appellant. Huic & nonnihil interdum additit r.electari j de gemmis aut de ainbra, inter tu & ambaris mo-- mentum. Fit 5 ad pestilentiam hac formula: V. Fragmentorum gemmarum sapphiri livacinthi, smaragdi, margaritarum, coralli r bri an Θ j ostis e corde cerui,cboris,leminis ocvmi cardui benedicti citri j,oxalidiς radicum tunicis, tormentillae & angelicae,doronician. 3 g. terrae lemniae,boli armenae an .3 j. moschi ambaris an . gr. viij. iacchari albi
soluti aqua mellilophylli Jh si cocinnetur electarium in ta bellas pondo A ij. Condit um cardiacu. c. Corticis citri co-diti conseruae buglossi, violarum & rorismarini an .I f. pulueris electar ij diamargaritωu frigidi & electari j de gemmis an Θ s,sacchari albi quod satis est ad conditi serinam .Epi- thema. V. Aquarum stillatitiarum melissophylli, bi glossi, cardui benedicti & rosarum an . ij. aceti I j. In quibus disses Hue omnium santalorum,xyloal Oes,caryophyllorum,corticis citri j sicci tritorum omnium an . 3 j. croci 9 j. caphiarae 9 fi,fiat epithema cordi inducendum ad aestum Sc malignitatem arcendam. In i Quoque pulueres sacculo ines uduno tur,qui veJ siccus cordi admouetur, vel supra dicto liquore imbutus. Odore quoque labes arcetur ex his quae epithema constituunt. Destillatu in cardiacum & instaurans. V. Conseruae buglossi utriusqur, violarum, rosarum & nymphaeae,
corticis citrij conditi an I ij. pulueris electari j dia margari- tian frigidi, electari j de gemmis & de ambra, croci an. 5 ij. seminis citri Oxalidis cardui, atrachylidis & citri j mali, radicum dictamni, vetonicae & petapsylli an .3 iusculi ca-liorum iuuenum alteratorum cuin lamica, Oxalide, portu-aca, scabiosa & melissa sti vj.trita consulaque omnia vaporario vitreo inclusa igni mandentur, vel aquae seruenti,scnsimque liquor eliciatur. His nonnun*3am perdicii aut turturum, aut etiam nemoralium testudinum praeparatarum concisa caro permiscetur cum medulla panis albi. Excepti deinde liquoris libra dimidia cum sacchari unciis duabus& cinamomi drachma una colo transmittitur in usus,Mλ- si interdum semuncia succi grana torti aut limoniarn. Destillatum aliud malignitate arces & obtundes. . enditrix,
buglossi utriusque, flabes, pentaphrili, cardui benedicti,
250쪽
oxali sis, pimpinellae, betonicae recentium omnium an. m. j.radicia n dictamni, vetonicae, & pcntaphylli,aristolochi rotundae, gentianae, doronici romani,Zedoariae an. s. seminum o talidis, cardui atrachylidis de plantaginis an .5 vj theriaces. mithridati, veteris an .i ij. Recentes herbae tundantur, hisq; aspergantur reliqua omnia exquisite trita, sinanturq. ixi duo macerari, ex his dein in vaporarium con-i ct s sensitu liquor eaecipiatur.
Ventriculo accommodata. P. TXI L
LVAE siqnaachica nuncupantur medicamina, alia bu- morum quibus est imbutia; ventriculus illuuic exu-gunt uo sumuntque , vel prorsus detersunt,eius robore seruato : alia concoctionem adiuuant, ceteras jue illius suu- sticines confirmant.Prioris quidem classi, sunt, malum citrium & medicum, malum punicum Sc cydonium seu cotoneu,cerasium, ribes, Oxyacantha, solba, mespila, & quaecunque supra dixi aestuantem bilem faenare.Haec enim bilis reliquias obtundunt, vomitiones sistunt, aestitantem Yctriculum refrigerant, sitim extinguunt, cibi sistidia discutiunt,& appetentiam inuitant, dissolutuinque ventriculum adstringunt & coi roborant.
Quae vero dein ps sunt id ipsum praestant in frigidis humoribus, qui stomachi tunica; in farciunt.
Menta vitaque calida & sicca principio tertij ordinis, gustu acetis,subamaia,tenuium partium, adstringendi & exic- eandi vim obtinet.Stomacho apprime utilis est,appetitum excitat,& in condimentis peculiarem usu in inuenit, in eo humores frigiilos crassosque excalfacit, attenuat & abser-bet,singultus, vomitiones chole: am l. sedat, sanguinis vomitiones sistit sed conceptioni resistere creditur. Betonica rudoru concoctionem adiuuat,datur acidum mustantibus& stomachicis, dolore capitis ex vetriculi si in pathia cedat Absynthiu calidum primo gradu siccirin secundo , adstringens,amaru N acre, eacalfaciens paliter & deterges, robo- ans & desiccans: eius decoctum uomach a corioborat,bilem eiq; inhaerentem pituitam detergit, vacuatque tum per aluum tum per urinas. Hinc moibo regio correptos sanat, malaciam stomachi,& inflationcs discutit,appetitu excitat, nauseam arcet,lmi ibricos pellit: comae,solia & semen usu;-