장음표시 사용
211쪽
ac eum febre Sc sine febre accommodati Ima. Hγ clopum solo solio valet, quod calidum siccsimque est
ordine tertio tenuium partium : praecipuam vim habet attenuari Hi α det: mendi humorem cratium quem per aluum etiam exigit sic viscerum omnium sed maxime pulmonum obstructiones expedit crastamque eorum Pituitam. Prassitim quod & marrubium album appellant, nam ni- rum cloia Dotidum intro nunquam sumendum i solio ae
1rie Lectando est calidorum ordine tertio siccoruin quod quia tenue di amarum est,iecur.lienem, thoracem, uterumque validὰ expurgat se obstructiones liberat. Id tamen censuit Dioscoridhs renimis ac vesicae nocere.
Scoechas calida sicca primo ordine, subastringens & me-
Mocinare amara, ctenuat, detergit, omniaque vi lcera obstructione liberat, simulque corroborat, & eorum putredi
Origanum selio atque umbella eo quo prassum ordine
uniuersan obstructiones aperit. Hinc tumentibus & peri- pneumonicis ictericisq; confert lienosis atra deducit, me inles quoque ciet. Crudo etiam nauseabundoque ventriculo efficax.
Calamintha praecipia E moviana eodem quoque ordine incidendo abstergend6que in sanctus omnes expedit, urina ac mense; expcllit , regium morbum & asthina expurgat, o pus sudore digerit, elephantiacis, quia crastos humore orenuat, cutem calfacit, mordet, surgit, postre .lao vicerat. Raaedio est. Praegnantibus vero sulpecta, quandoquidem si 'ora. seu admota conceptum interimit ac eiici . pulegium eodem calori siccitatisque est ordine : crassos, mores extenuat & lentos, quia sub amaru detergit, cras- ὸm pulmonum pituitam & lienis atram bilem educit, menis secundatque pellit, ventriculi cruditates nautealiaque tompescit. tureia quae & tymbra pulegii vires proxime imitatur. Tlumus calidus siccsisque ordine tertio strenuὰ incidit, 'i cera omnia potu expurgat, maxime vero pulmones atq; Ioracem. Menses quoque ciet,sed sextum expellit. Chamaedryς quasi pusilla quercus calida sicca tertio or- 'de, crassos lentocque humores incidit & terget, atq; visc obstructiones expedit urinasque & mentes ciet.
212쪽
Chamaepitys sicca tertio ordine , calida secundo, eaderit quae chama drys efficit: & peculiariter regio morbo correptis & arthriticis auxilio est, ab odore pinus & similitudine quasi pumila pinus appellata.
Rubia radice atque semine pollet,calida ordine secundo, sicca tertio .Eximia detergendi facultate insignis, qua iecur,
lienem, renes atque uterum exquisi id purgat. Nam icterum sanat, lienem absumit , urinam crassam atque copiosam nonnunquam & cruentam mouet, menses cie appositaque, secundas foetumque detrahit: ut proinde minime sit tuta praegnanti. - Centaurium minus calidum siccumque gradu secundo, solio ac flore utile. Iecoris, splenis, renum & uteri obstructiones vehementer adeo soluit, ut etiam, tamen immoderato usu, sanguinem atque etiam pr gnanti foetum excludat. Gentianae radix calida siccaque ordine secundo summe amara.Terget,tenuat, purgat & obstructiones liberat,eadem quae centaurium ac multo etiam validius praestat.
Aristolochia pr sertimque rotunda calida atq; sicca tertia gradus initio, radice ad omnia quae dixi superioribuς quoq; est eis cacior, ade6que valide cerebit & pulmonum lentam putremque pituitam expurgat, ut epilepsiae ab utero,tussi &
asthmati eximiὸ conserat,& interiores rumpat abscessus: sed abortum quoque prouocat. Aloe calida siccaque ordine fecitdo , adstringens & amarissima, ventriculum impense roborat, quae praesertim tota fuerit: lentam crassamque pituitam extergit , & omnes omnium viscerii obstructiones vali fle adeo soluit vi & venas corradat & earum oscula crebriore usu rescret & sanguis
emanet, quum praesertim extenuantium medicamentorum
permistione cxacuitur, idque non amarore solum sed purgandi quoque vi,qua, quod detersit, protinus expurgat detrahitque in aluum. Crudos humorei & superuacuos abso
bet,caeteros a putredine tuetur. Nunc autem extemporaneas aliquot ex his compositiones exempli gratia subiiciam , quae lentam crassamque pituitam apparent, contumaccsque obstructiones expediant.
aquarum hystapi, seniculi & b tonicae an. i iij. sacchari Ibi 3 ij. fiat tulepus clarificatus & aromatizatus 9 iiij. cinai pomi. APOzema, raditum apij, petroselini & seniculi
213쪽
an. I s. hyssopi , betonicae, origani, satureiae an. m. j. co quantur in livdromel. ad st, j. decoctiim coletur deturque ad I iij. Calidarum enim herbarum vis purior atque validior in hydrom si quam in aquam transfertur , hebescit enim si aqua permista sit.
Si acidum magi, que penetrans apoZema elle convcmet,
radices horis sex macerentur in acri aceto. Validius id autem reddetur si rubiae radicem , prassium , calamintham, thymum aut pulegium habeat, sed insuali ius 8c gestanti in utero mulieri suspectum. Id hvenae perinde ac aestate comparari commode potest , quod calidae stirpe ex arefactae calfaciendi, incidendi, detergendique integra facultate minime frustrentur. Quaproptet veteres vice apore malis aut syrupi hyeme aridas herbas in exquisitum laetiorem tunsas dabant ex hydrometite. Hy ine quoque in aporemata con seruntur semina an is,api 3 petroselini, sceniculi. Si magna attenuandi & in distantissma 'lii aeque penetrandi vis desideratur. haec ex gaiaci iusculo seu coeta leu in puluerem redacta offerantur apoete malis specie , maxime in fritidis attuum Sc articulo. u morbis: promotis quidem sudoribus si vitium in summo est corpore , aut sine his si in viscere reconditur. Si vetustior ac contumacior fuerit interiorum viscerum obstructio, minimo ciendi erunt sidores: sin vitium in summo sit corpore purgatione praemisi a cieri utiliter poterunt. Ex caeteris simplicibus quae postremo loco inter Valentissima recensui, compositionis & ad menses ducendos de atterendos calculos praestitui solent.
Purgantium medicamentorum materia. C A P. VI II.
NV N c quae medicamenta praeparatos iam humores exbgant e corpore omnemque impuritate tollant, propo- sta iam serie tradendum. Eoru autε quae corpus quouis in Odo seu sursum seu deorsum versus exinanivit alia id quadam materiae conditione , alia ibrinae & totius substantiae proprietate , alia virisque praestant. Solius materiae vi molliendo quidem & leniendo aluum subducunt , oleum & butyrum, malua, althaea, viola, mercurialis, pruna, psyllium &huiusmodi plurima: quae quoniam forinae proprietate prose
214쪽
. Arsax s. tos Furgandorum locorum certior cognitio ex medicamenti natura capi debet, quae ut cuipiam humori, ita & cuipiam parti expurgandae addi cta est & accommodata. Capiti a-garicus, pectori cassa fistula, ventriculo & intestinis alod. iecori rheumbarbarum,lieni sentia articulis hermodactyli proprietate assines sunt qua & eo vim suam dirigunt & inde potentius trahunt. Hae sumniae sunt purgantium medi inentorum vires ac differeotiae, quas deinceps sigill, tim persequemur. bilem flauam ducunt, Graecu chilago
MANNA quae dc mei roridum , calida ordine primo,
leniens leniterque extergens, citrinam bilem creditur bland 8 expurgare, idque nulla offensione virium .Quo-eirca insantibus bimulis aut etiam iunioribus dari potest duarum triumve drachmarum pondere, hordei aut pulli iusculo diluta: adultis vero de aetate florentibus tres unciae aut non satis aut parum commode aluum subduxerint. Cassia fistularis calida humidaque primo ordine, lenit, emollit & laxat bilis acrimoniam sebriumque aestuq obtundit, siti inque sedat, sed status excitat. Insantibus tesqui- drachmae, adultis vero imbecillis aut etiam praesitantibus unciae, validioribus sesquiinciae pondere, flava in bilem aluo leniter detrahit. Crassam vero pituitam etiam si contigerit, quia lubrica celerrime praeterfluit, ignauius expurgat. Datur itaque pulmonum thoracisque affectibus lenie- dis iecori bile aestuanti, sebri ardenti, praesertim si squalidum corpus est aut aestuosum coelum: datur quoque renum de vesicae ardoribus. Ventriculo tamen humidiori, laxiori, nauseabundo, ac imbecillo, quemadmodum & profluenti aluo infensa. Rosarum rubrarum ac praecipuὰ pallidarum succus calidus siccusque ordine primo, amarus, detergen , dc Obstructiones expediens. Bilem ab aluo atque aquas citrinas manifesto ducit. Permiscetur autem conuenienter vel sero lactit vel saccharo strupi specie cuius dosis est a sesquuncia ad ncias tres. Accommodatur autem propriὸ obstructo ieco-ai, ictero, cacheziae, incipienti bidropi,subribusque lentis;
215쪽
hoc METHODI MEDENDI . praegnanti parum tutus, quod venas plerumque reseret. Rheumbarbarum calidum siccumque ordine secundo amarum , crassiore iubstantia adstringens atque corroboranS, tenuiore vero deterges ac purgans, Educit flauam bi- letia atque pituitam. Tenuis eius portio purgandiq; vis c. ctura dissipatur atque disperditur: sincera vero elicitur in extenuante quodam liquore macerata, adiecto vino albo& cinamomo eiusque siccitas & adstrictio humectante aut leniente strupo vel alio liquore lenienda. Infantibus pueris, senibus , pragnantibus & ex morbo iam imbecillis si miliare ac tutum. Lactantes pueros drachmae Unius pondere purgat. eiusque diluti summum pondus est drachm rum trium febrium omnium materiam blande subtrahit, iecur proprie expurgat, idq; strenite corroborat, & eius obstructiones incipientes'; scirrhos dissoluit, icterti & cach . xiam sanat, ventriculum quoque conuenienter expurgat αfirmat,idque mitius qu im aloe. E distantioribus vero sediabus noxiu vix humorem prolectat: validioribus & quibus crassi humores per angustas vias ex alto sunt educendi minus congruit,quod adstrictionis vestigium purgando relin uat, sed, & iis aduersissimum est totum & cum magmateatum. Hoc autem summe confert vomitioni, lienteriae 8ysentetiae,sputo cruento, sanguini Undecunque erumpenti, ruptis atque contusis: proprie vero assiim & ex plantaginis succo haustum. Aloe deligenda substatiae mediocris, nam quae tenuis est& perspicua ignauior existit, bilem pituitamq; crassam expurgat,sed lente ac praecipue e ventriculo & intestinis, eas. que partes detergendo vacuandoque corroborat.Datur a 3 i. si ad 3 iij. Huic autem permisceri debent quae vim eius stimules cinamomum,macer,nux moschata, spica, cario-pbylli :& quae eius acrimoniam exesionemque retundant tragacantha & mastiche. Confert autem propriὰ nauseae, cruditati & quibus aut ventriculus aut praecordia multo crudo conferta sunt humore, voracibus, frigidis humidisq; corporibus: haec enim abunde siccat, vix tamen E partibus quae supra iecur sunt quicquam detrahit in aliauim. Nocet 1 hepati ut cuius tenues venas amarore & acrimonia vellicet,podicem corradit, aperitque haemorrhoidas. Aduersis ora igitur iis qui sanguinem aut vomunt,aut excreant, aut . quouis
216쪽
LIBER v. to quouis mogo ex aluo aut utero profundut.Deinde etia calidis siccis,extenuat iique corporibus, nisi quum ingens ς'
humidorum excrementorii prouentus.Nec puero apta nec praegnanti tuta, nec seni excrementis vacuo utilis. Scammonium calidum siccsimque ordine tertio : acre penetrans & conturbans. Bilem tenuem atque curinam ex
uniuerso corpore simulque aquam citrinam ac serosos humores trahit. Qusimq; vis eius quasi furens & effrenata sit. prompte quidem ac cito & e distantioribus vacuat, neque tamen crassiusculos ullos hinnores Mu pituitosos seu biliosos,qui circum praecordia ac viscera concreuerunt & obli Prent, euellit, sea effectum quasi praecipitans & accelerans, eos juntaxat qui tenues sint & fluxioni apti humores securapit. idque tum ex abdomine xt hydropicis tum e venis αἰ summo corpore,ac inde pauca succedit emictio.Nec puero,nec seni,nec praegnanti, nec imbecillo conueniens, nec ardente febre alirive acuto affectu iactato: sed robusto duntaxat, qui aetate sit valida & uniuersa purgatione indigeat. Eius tamen nonnihil imbecillis interdum pharmacis utiliter permiscetur, ut eorum aut tardiorem vim acceleret,auς sopitam extimulet. Opere quidem uniuersum corpus conturbat, calidos humores in staminat, paratis febrem accendit , visceribus principibusque partibus qualitate maligna
infensum. Quocirca non syncerum, sed temperatum retusumque datur, ut ea permistione quam diadacUdimn appellant. Fit autem hunc in modum. Scammonium lauatur &concutitur in aqua rosarum,in qua prius incoquantur cortex myrobalani citreae, spica & cinamomum. in hac horia viginti quatuor maceratum tandem siccatur,deinde diIuitur excipiturque oleo amygdalarum dulcium cum pauca tragacantha, ac demum coquitur in cotoneo malo acido expurgato,ac massa diligenter oblito. Qitibus conuenit da
Quae aeram bilem detrahunt nelanagoga pro ε' rea Licta. CAP. X.
SE N N A calida siccaque initio gradus secundi: solliculis
& semine quam solio praestantior, subamara abster-zEnsque est: melancholiam retorridam, bilem atque crase
217쪽
sam pituitam commodissime purgat, non stati in e distan , tioribus locis, sed praecipue e liene, deinde etiam ex aliis visceribus ex hypoch5driis & mes enterio, in quibus omnis est illuuiei sentina. Ex iic enim sedibus vix aliud quicquaniaequὰ valide corruptos atque crassos humores prolicit, aut
obduratos tumores evacuat, aut in tenues venas subiens veteres earum obstritistiones expedit: neque tamen vicinas hydropicorum aquas detrahere potest. D uturnorum atque lentorum morborum quos visceruin impuritas, aut vetus
obstructio gen iit singulare est praesidium , ut lentarum Veterumque febrium, melancholiae,epile pliae, scabiei,impetiginis vitiliginis, elephaluiasis & omnis denique impuritatis. Sensus pariter exacuit, cor exhilarat, torsionibus saepe molesta, non quod flatu lenta sit, sed quod firmiter hanentes humores ac plerumque acres nequeant sine sensu doloris euelli.Nunquam tamen deprehensa est vel intestina corradere, vel sanguinem proritare: blande alioqui sed tamen lente purgans, nulla qualitate inscitia, nisi quod ventriculo
aliquantum grauis : pueris ac senibus utilis, neque praegnatibus aduersa. Perinlicenda ei sunt quae ventriculum roborent, simulque tardiorum vim extimulent,cuiusmodi sunt etinetiber,cinamoinum aut spica: & quae leniendo sine to
sonibus facile deducant cuiusmodi sunt iura pinguia, pruna, intubae,Vuae passae, viola, althaea, polypodium, de qui ex his fiunt syrupi. Datur aute puluis eius ad drachmaς duas: aecoctiim a drachmis tribus ad drachmas sex: dilutum ab
uncia dimidia ad unciam unam. 1 Elleborus radice praecipue utilis: haec autem calida siccaque est ordine tertio. Albus vomitione purgat, sed maxima corporis perturbatione & praefocationiς metu ex qualitate venenata. Niger vero bilem imprimis atram, deinde etiam flavam atque crassam pituitam detrahit in aluum, non e visceribus modo, sed & e venis,e quibus sanguinem rapit, & e partibus extremis praeci Pueque e cerebro. Quo-eirca confert in primis elephantiau,cancro,he ct vitiligini, melancholiae, furori, vertigini & epilepsiae. Pursatio ex elleboro difficilis terrorisque plana, nec puero,nec leni, nec imbecillo, nec grauidae, sed robiisto soli & antinoso adhibenda , quum perui dicioris morbi necessitas expostulat, rec aliis cessit remediis. Infundantur autem radicum co
218쪽
tices contusi,aut etiam coquantur a scrupulo uno ad drachmam unam in iure carnium pingui,aut in hydromelite aut in aqua hordei, aut in aliquo leniente strupo, expressum- .iue detur.Puluis seorsum decernendus non est, ne conquionem accersat, eius quoque dilutum tutius aliis permistum medicamentis quam purum offertur.
AG , R i cus albus sit leuis & friabilis,calidus primo,
siccus secundo gra/u. Crassam praecipue ac lentam pituitam,deinde etiam bilem utranque expurgat: maximEquidem a ventriculo,mesenterio,iecore,liene,utero & putimonibus, quorum obstructiones atque in iis genitos inueteratos morbos tollit. A cerebro vero, neruis, articulis,
siminisque partibus debilisis trahit, quod vis eius ignaua sit & imbecilla. Aliquantum horrendo est sapore,& ventriculo insensus: quapropter maceratus vino in quo etinetiber aut caryophyllum aut spica maduerint c5cinatur & confingitur i ii trochiscos. Datur puluis eius a drachma una ad drachmas duas,decoctum vel dilutu a drachmis duabus aduncia dimidia,non robusti; modo &validis,sed & infitinioribus, puberibus, senibus nodum pri cipitatis, ac etia grauibdis idque nullo periculo,si morbi conditio expostulat. Turpethum quod album, gummosum eligitur, radix est Lerbae lacte turgentis,quae atypia dicitur, Δί solia habet tarulae minora. Id calidum siccumque tertio ordine,pituitam non modo tenuein , sed & crastam & lentam a cerebro a neruis & ab articulis eueIlit, mult6q; magis E pulmonibus de E visceribus. Confert morbis frigidis diuturnis, quos i uior purgatio non subtraxit.Vetriculum autem subuertit, corpus coturbat & immodice siccat. Quae mala corriguntur permistione Zinetiberis, mastiches, olei amyMalarum dulciu & sacchari.Raro seorsum datur, sed lenioribus permistum nec puero,nec seni,nec grauidae nec debili, sed uni robusto conueniens Datur puluis a scrupulis duobus ad drachmam unam, decoctum a diachma una dimidia ad drachmas tres. Nonnulli radicis thapsiae corticem pro tu retho substitiaut graui errore,ut qui scrupulorum duorum pondere vomitionem deiectionemque magna pertust
219쪽
1ro MITII OBI MIDENDI tione ac periculo concitet.
Hemnodactylus cuius radix rotunda. um soris tu intus alba & modice compacta sit,calidus siccus l .initio secundi. Crassam lentamque pituitam expurgat peculiariter ab articulis sed admodum lente & languidὰ,& idcirco vix unquaseorsum sed validiorum medicamelorum permissione corroboratur Ventriciatu offendit,flatusq. suscitat: luet incommoda tollunt cuminum, myrobalaniatque xinetiber,aut spica. Datur puluis a drachma dimidia ad drachmam unam: decoctum vero a drachma una ad drachmas duas. Colocynthis calida siccaque ordine tertio, amarissima.
Lenta pituitam crast sque humores ac glutinosset, paritεrque bile utraque quod vix alij concessumi detrahit & aqua citrina,idq. maxime ex articulis & distantissimis reconditissimisque partibus. Confert morbis inueteratis contumacibus,quos neque agaricus, neque turphetum soluerit. Veli menter autem Ventriculum: viscera corp&que contuibat:
venas aperit & sanguinem elicit,quam aloe aut aliud quod uis pharmacum potentius: intestina corrades grauibus torsionibus excruciat. Quocirca exquisitissime trita diluitur oleo amygdalarum dulcium,addita tragacantha aut mastiche concinnantur trochisci,vel coquitur ex iure pingui,aut ex alio quouis liquore leniente.Neciuerorum, nec senum, nee praegnantium scelus enim vel lupposita enecatὶ sed Plate duntaxat florentium & robustorum medicamentum est,uixque nisi aliorum permissione tuta.Datur a scrupulo.
uno ad drachmam dimidiam. Quae aquas oe serosos humores ducunt hydra ga
EB v Lus calidus ac siccus ordine secundo, hydropicoruaquas facile per aluum deducit,nonnunquam & vom tione reiicit. Est autem ventriculo aliquantum graui succivis efficacior,purgatque unciae unius pondere. Elicitur autem vel c radice,vel e mediano corticu stipitis contuso,assus . aqua hordei vel uvarum pallarum, cum cinamomi vel
nucis moschatae momcto &cum saccharo. Coctura vis eius
pursandi perit & exolvitur,neq. ut Dioscorides scribit eam persistere usu compertum est.Fructu nonnulli condiunt duplo sacchati de cinamomi parte octaua,exbibentq.unciam Vnami
220쪽
Vnam: acinoru vero drachma una tunsa idem ex mulsa aut vino albo praestat. S imbucus eodein temperamento iisdemque pollet viribus,sed ebulo aliquanto infirmior. Haec sola ex iis quae aquas ducunt imbecillis 3c praegnantibus jed ne temere quidem decerni possunt, caetera vero quae deinceps tradentur, ut nec pueris, nec senibus,nec imbecillis, nec praegnantibus quod menses ac plerumque conceptum expellant: ita neque extenuatis, neque biliosi , ii que sebre, neque acuto morbo correptis, neque aestuoso coelo conueniunt sed robustis duntaxat quae frigidis diuturnisque morbis teneritur,idque frigido aut certu temperato coeli statu. Iriς cui flos purpureus, essicacior est ea cui albus, calida& sicca tertio recellu, acris M sauces exurens, ventriculo acvisteribus insensa non parum est acrimonia qualitatis suae. Deiectione nonnunquam & vomitione aquam praecipue citrinam ducit, ab hac deinde & crassorem pituitam, viscerum obstructionibus expediendis efficacissima. Radicis succus unciae unius pondere ex uuae palla: iusculo ς laccharo,addita spica aut cinamomo moderate purgat: sicca vero tunsaque radix e codem liquore, aut ex sero lactis a drachma una ad drachmas duas. Decoctae huius purgandi vis vahescit: Nec pucro nec leni, nec praegnanti tuta,quod caede-roxum more quae vati v aquas expurgant, mentes moueat abortumque faciat. Soldanella hydropicorum aquas puluere ad 3 j. decocto & succo ad semunciam pota inlubriter. educit. Cucumer agrestis calidus siccusque ordine tertio, ehementer amarus,abstergens & ora venatum aperiens. Fructus praecipue aquas deorsu in sursumque mouet, nec non pituitam atque interdum bilem : nec multo infirmior ciuis radix: efiicacissimus autem succus e maturo fructu inclis nante aestate. leniter explessus siccatusque, elateriuin appellant. Permiscetur autem atque temper tur icniente liquore, vel tragacantha, addito cinainoino vel frica.Datur elaterituri a granis decem ad viginti, radix vero puluere a
granis quindecim ad triginta: decocto a drachma dimidia
Ricinus calidus siccus tertij ordinis initio .Deiectione aevomitione hydaopicorum aquas & serosos articulorum