장음표시 사용
281쪽
pularum εἴ aurium fluxiones inhibet. Compositi nes ab iis extant unguenti aut emplastri sor-ma,unguentum album,unguentum e cerusa, unguentuin E lithargyro, Unguentum nutritum, unguentum diachalcis teos, unguentum diapompholygos & unguentum exiccans rubrum. Ad haec autem alia in rem praesentem comparantur hac sormula quae sanguinis aliorumque humorum su-xum sistit. v. Boli armenaei ij. amyli J j. sanguinis draconis, mastiches, myrrhae, olibani an I g. symphyti, rosarum rubrarum an 3 i j. Bolus & sanguis graconis diluuntur aceto, caetera teruntur, omniaque oui candido & oleo rosato vel myrtino excipiuntur in cataplasma. his interdum v hementiora accedunt adstringentia, ut trochisci e terra lonia & alumen ustum. Plaeraque etiam intro sumuntur ad immodicos sudores,ad dysenteriam, ad cruentam excre
conem , quae fiunt ex mucilagine gumini arabici & tragacanthae deprompta ex aqua plantaginis & rosarum,asperso amylo aut tritici vel orizae polline. Conuenit & puluis qui habeat, boli armenae I j.terrae lemniae ξ g. lapidi; haematitae, corallij rubri an . 3 j. sacchari rosati 3 j. g. vel conseruae rosarum & symphyti an. 3 j. Idem quoque puluis exceptus mucilagine tragacanthae in lirpo ottidas fingitur aduersus haemapto icOS.
Gadyna medicamenta. CAP. IIII.
DOLOR is causa admodum multiplex est, & quicquid
eam contrarietate tollit, dolorem verὸ sedat,at nequaquam anodynum id appellamus,sed quod persistente causa dolorem lenit & mitigal,quanquam proprie paregoricum dici debet. Id autem vel temperatum existit corporiq; nostro consimile,vel ordine primo calidum tenuisque substatiae: quod nimirum doloris causam aequabilem reddit,temperat, demulcet, corporisq; substantia fouet. Eius sunt gene-ris quae tu pus mouent tum emolliunt, praecipuὰ vero haec. Althaea ordine primo calida & modice humida laxat,digerit phlegmonem demulcet,mitigat & concoquit. . Radix in aqua mulsa decocta & cum adipe anserino aut suillo subacta ad uteri inflammationes & praeclusiones viis lis. Decoctu radicis ex aceto collutione dentiu mitigat d larem: radicis muci ago ad omnia uiliter accommodatur.
282쪽
Malua humida & glutinosia , leniter digerit & emollit,
moderato & tepido calore pr ita. Eius decoctum vulvas insessione mollit erosionibus intestinorum, vulvae &. sediς prodest cly stere insusum aut sotu admotum. Sacris igni-bii; & ambustis decocta ex oleo solia i inponuntur, neruig rosunt & vesicae: potum decoctae ius facilem partum resit crebriore usu,tilita inflammationes lenit Sc indurata
emollit. Id illi peculiare est ut imposita ictibus vesparum Scapum dolores leuet.
LiIium radice & soliis desiceat, abstergit & digerit. Ra-ὀix alla aut cum rosaceo trita ambustis medetur, uteros emolIit mensesque prouocat,& in vino cocta clauos pedum tollit,si triduo non soIuitur. Succus e flore expressus ad Guinia efficacior. Chamaemetum temperato est calore,extenuat,digetit,rarefacit dc laxat,dolores mitigat,& ad lasmtudines mire confert.Tensa remittit & laxat, 'uaeque mediocriter dura sunt emollit & condensata rarefacit eius dococto vesicae vitia utiliter foventur. Melilotus omnes sed praecipue oculorum inflammationes mollit, deinde etiam
teri sedis & testium in passo decocta Sc illita addita aliqua do Denigraeci farina,aut lini semine aut polline molario. Lini semen primo ordine calidum, omnem intus forisque inflammationem copescit & emollit cum melle, oleo'& exigua aqua decoctum. Cum lixivio parotidas duritiEDque discutit herpetes & Duos purgat in vino decoctunt. Ad vulvae inflammationes in desessionibus utile. Foenum gr cum secundo ordine calidum,siccum primo. digerit,eius farina molliendi & discutiendi facultate praedita: inflainmationes exiguas sed duras digerendo curat. SOminis decoctum insessii ad uteri inctaminationes praeclusionesque utile, & exulceratis locis commode insun)itur. Farina cum anserino adipe pessi vice apponitur, loca quae
iuxta uterum sunt emolliens de relaxans.
Lac alienae omnis qualitatis expers, medicamentum leniens est .ad acres & mordaces fluxiones praecipuὰ ocul rum commodissimum,non eas modὁ sero abluens, sed Otiam pinguedine corpora illiniens,ad quae omnia lac in lieris bene habitae recens, utilissimum de humano corpori' est similiarissimum. Lac omne concoquit dc relaxat, sed maximὰ bubul V phlegmonas oculorum cum rotaceo dc
283쪽
ouo concoquit: infunditur & utero exulcerato, Id sedi; δρpudendorum ulcera Mad omnia quae leniri postulant ap- .prime conducit. Hinc cancrosis ulceribus aliis medicamentis anodynis permistum applicat tr. Collum oris Phlegmonas mitigat,tosillas & columellam phlegmone liberat, venena erosione interimentia nocere prohibet. Butyrum facultatis est remollientis,concoquentis, pau- Iulum etiam digerentis. Exiguas & qua in teneris & mollisbus 1 unt corporibus phlegmonas id solum persanat, ut parotide bubones & oris inflammationes. Gingiuis puerorum assidue illitum, exitum dentibus accelerat: cataplasmatis inditur quae extrinsecus imponiitur parotidibus, hypochondriis, bubonibusq., idq; initio ex aqua rosecea lotum,& modico intinctum croco. Oleum quod ex mali ris oliuis exprimitur, salis expers, aetate mediuin,moderate calidum est, lenit,omniumque maxime humectat & cmol. 1it,lassitudinis optimum remedium,ob idque Graecis acopum appellatum: corpus ad obeunda munera promptius alacrisi que reddit. Oleum amygdalarum dulcium ad haec omnia quam simplex oleum praestantius & ciscacius tum admotum tum sumptum OEsypus calfacit ac emollit jaalsimque digerit: omnium partium doloribus tum per se tu ex aceto & rosaceo essicaciter imponitur. Succida lana eassedem vires habet, percussis contusis peculiariter succuserit. Adeps omnis qui tenuitate substantiae sit praeditus: dolorem lenit atque demulcet, humorum acrimoniam obtundit & aliquantum digerit:eiusmodi est qui a seris & agrestibus animalibus sumitur at qui a domesticis quae coii clusa degunt in urbibus uni erassior est tu humidior Adeps sitit,lus insigniter humectat,emollit Orelaxat,at non ad modii excalfacit,quod calorem obtineat nostro calori finitimum vicinam oleo vim nactus nisi quod aliquato magis tum emollit tum concoquit.Quamobrem cataplasinaris quae ad phlegmonas exiguas & aliquantum duras accommodari solent miscetur,in teneris praesertim corporibus. Adeps vitulinus suillo aliquanto calidior &sccior,esimque proxime viribus imitatur. Adeps gallinaceus suillo vehementius emollit & relaxat simiaque humotum acrimoniam obtundit. Adeps anserimas tum suillatum etiam gallinaceo calidior est & partium tenuiorum,naagisque obtundit 'us. in alto
284쪽
in alto eo ore demersa suerint. Adeps humanus ut omni u medius,ita & mediocritςr ad omnia usurpatur. Medulla indurata & scirrhosa corpora emollit. Optima omnium ceruina dein vitulina ex utraque pessi componuntur ad emolliendos uteros: in licentur commodE omnibus medicamentis emolliendi vi praeditis. Et haec anodyna sinplicia. Quae autem causam vel summouendo vel copescendo leniunt dolorem, quod curandi lege id essiciant, ex iis petenda.& depromenda sunt, quae ad unumquemque curandum affectum proserentur. Eliciuntur extantque ab iis oleum chamae melinum , oleuin liliorum, oleum leucoij lutei, oleum sesaminum, oleum amygdalaruna dulcium, oleum anethinum, oleu irinum oleum ex vitellis ovorum.Itaq; cum dolor vehementer fatigat, is promptὰ ne vires prosternat leni edus est sotu ex iure althaeae, maluar, violae,liliorum,chamae meli, meliloti, anethi, semine lini & scenigraeci, ex aqua S lacte percoctis, deinde cataplasmate ex libra una medullae panis similaginei ex lacte aut sapa coctae,adiectis ovorum vitellis trisus, rosacei sescuncia Sc croci drachma una. Huic etia inter dii pςriniscentur mucilagines seminis althaeae,lini& scenigraeci,cum fiorum chamaemeli & meliloti tritorum an. I g. Summε conserunt memoratae mucilagines depromptae ex qua cham meli, additis oleis aut adipibus accommodatis& cerae momento illitus sorma, ut qui 2 . mucilaginis seminis althaeae & lini tractae ex aqua rosarum I j olei liliora& amrgdalarum dulcium, oesypi, axungiae anseris recentisau. I h. cerae 5 vj. Haec vera est & simplex anodynorum ratio , quorum tamen vis eorum permistione augetur & increscit, irae doboris causam tollunt. Sic enim ad artuum atque neruorum dolores ex frigi da materia ortos, veteres acopa & myracopa ex his concinnarunt. Campsuchi, rori si narint,rutae, pulegi j,origani, centaurii minoris, marru-bij an. libram cti miliain, radicum iridis floretinae,cucumeris agrestis & aristolochiae rotudae, baccarum lauri S my ti contusarum an . I ij. florum iunci odorati I j. Tunsis omnibus affundantur vini &olei. an. vj. macerenturq; horis xxiiij. postridie coquatur dum vinum suerit absumptu. In ex pretia humore eliquantur terebinthinae , bdellij, ammoniaci, resinae di cerae an. I iij. caryophyllorum,nucis mP- S i ij'.
285쪽
schatae,cinamomi an .I i Acopositio in pyxidem reponatur
ad usus.Sic etiam plethorico aut cacochymo corpore quuacerbus dolor ex fluxione urget,qui mitigari e vestigio p stulet,qubd sola lenientia partes laborantes relaxant & neruant euocantq. fluxionem,unde magis distenduntur atque dolen ipsis propterea conuenienti modo adstringetia permiscentur. nimia siquidem adstrictio conduplicat dolo. Iem,& relaxatio partes dolentes effoeminat. Modus itaque erit ut fluxio leniter reprimatur, infirmisque partibus robur,& excrucianti dolori lenimentum adseratur.
DO L p R E M idcirco narcotica leniunt,quod inducto
stupore partis sensum obtundant torpidiorεmque reddant,vi doloris urgentem causam ea minime percipiat. Omnia quidem vehementer frigida existunt, sed quae tamen non hae sed peculiari facultate sensum adimant .Etenim semperuiuum maius licet alterco frigidiu ς, minime tamen partem ullam admotum stupefacit. Hyostyainus seu altercum cui semen & stos candidus est, ad externos asse-etiis usurpatur. Folia recentia tum per se tum cum polenta mista ad oculorum,pedum aliarumque partium inflammationes ad omnes denique mitigandos dolores utiliter illinuntur. Succus quoque ex virente herba contusa,aut etiam
ex semine expressus ad acres calidasque oculorum fluxiones,dolores aurium,& Vuluae vitia benefacit, semen cofert podagris testibus inflammatis, mammisque a partu lacte turgentibus si tritum cum vino inducitur. Miscetur utiliter M aliis cataplasmatis dolorem leuantibus.
Cicuta suimna refrigerandi vi pollet, folia dolorem omnem & epiphoras sedant.Succus exprimitur e foliis floribusque aut etiam e semine viridi,qui in sole densatus in pastillos ad inflammationes,erisuelata,& herpetas medic mentis leuandi doloris gratia permiscetur. Mandragora tertio est ordine refrigerantium. Succus e cortice recentis radicis contus aut ex pomis expressus & sole concretus, miscetur medicamentis ocularibus,& omnibus quae dot res finiunt.Folia quoque Iecentia oculorum inflammationibus omnibusque ab ulcere ortis cum polenta auxiliatur Radix trita ex aceto ignibus sacris medetur: articulorum dolor
286쪽
Σ77 dolores cum polenta sedat. Torpedo tanta stupefaciendi insita vi insignis est, ut petsbi infixum tridentem piscatorum manus protinus stupe- faciat: eumque uniuersiain qui manibus eam prehenderit aut nudis pedibus calcauerit. Oleum narcoticum id redditur in quo viva torpedo extincta suerit. Papauer album quod &latiuum, tu tum solij tum capitis ex aqua decoctimnanum accersit, sed potu magis vigilias discutit. Capita trita & per se & cum poleta ignibus sacris & inflammationibus prosunt: oculorum vero inflammationibus cum tota oui luteo & eroco: igni sacro & vulneribus cum aceto, podagris cum lacte mulieris & croco. Papauer nigrum frigidius est magisque narcoticum. Meconium papauere liquanto magis refrigerat & torpesecit,sed usu tamen periculosius est. Opium tum ipso papauere tum meconio mulato ad refrigerandum & stupefaciendum potentius desiperatis duntaxat leuioribuq auxiliis admouendum in ardore summo & intolerabili cruciatu cum exquisito sensu. Nain sensus obstupefacit, tenues & acres fluxiones coercet: sed nisi moderatum & correctum suerit, periculi plenum existit. deuoratum enim mortiserum est: oculis agmotum caliginem & rugas inducit, surdastrasque reddit aures,& partes omnes ad motum sensumque torpidiores factas, excrementis tandem opprimit.
In narcoticis compositionibus praecipuae sunt, philoniuxo manuni, & pitulae e cynoglosso,oleum hyoscyami,papaueris & mandragorae, in quibus & opij nonnihil interdum
diluitur. Narcotica leuiora externis medicamctis tuto permisceri possitiit quae vigilias & deliria sedant,&iis quς ardores atque erysipelata extinguiuat,ex hisque ortos cruciatus sedant. Opium vero non nisi quum dolor acerbior vires dis luit lyncopesq; metu incutit, nec alia remedia iu- Uant medicamentis permiscendum. Qusimq; id rei necessitas exigit corrigitur castorio, myrrha & croco : possiantque trochisci mitigatorii hac ratione teneri. Gummi Drabici & tragacanthae,amyli an. I g. cerusse lotae aqua rotariun 3 vj styracis, myrrhae, castorij, opii sapa soluti si gul rum B iiij. croci 3 g. Trita omnia excipiantur mucilagine psyllij ex aqua rosa a,fingatiturque trochisci,hi in usus varios aptari possim atque externis praesidiis misceri quet adr 3 - 1 s iij
287쪽
hibentur leniendis partium doloribu . Hae quidem secultates simplicium medicamentorum sunt quae calidis anctibus eorumque symptomatis medentur. Quae autem sibgidis & frigido concret6que humore in partem quamlibet tinpacto genitis opitulentur,proxime tradendum.
Aliens 'relaxans, m riresaciens medicamentum.. CAP. VI.
sis VRvM id corpus dici solet quod pressiim carni no- .itii l strae minime cedit. Est autem id triplex,unum quod
vehementer siccum est atq; terrenum, siue natura tale eu
Dμ sit ut lapis, siue ab externis causis ut exercitatione valida, μ' Solis seruore,aestuario, ardenti febre, aut inedia. Alterum quod plenum distentumque est largiori; humoris affluxu ut plenus uter, aut hydropaci venter idque proprie nobistensum ac renitens, Graecis appellatur. Tertium quod frigoriς vi concreuit, siue id extrinsecus incidat, ut in lacie,sue ex propria partis intemperie ut adeps siue ex inuentis humoris natura, ut crassa pituita in scirrho' proprio caldie destituta sponte obdurescen ς atque concrescens. P stremum hoc verὸ ac propriὰ durum est medicis: caetera in alias reserunt disserentias, ut siccitate durum in siccum, plenitudine durum in tensum ac reniten Q. Emolliens igitur medicamentum id propriὰ fuerit, non quod copia disictum ac reniten ς vacuat aut siccum humectat, sed quod cocreta excalfacit,soluit atque colliquat. Est autem mediocris id materiae, & moderatὰ nec supra secum dum ordinem calidum, ne tenuiorem humoris portionem distatuens reliquam obauret. Est id quoque humore ad ioconsertum,ut oleum maturum, & adeps temperati anim lis omni acrimonia omnique externo sapore & qualitate vehementi destitutus, pingui & oleagineo e6que lub dulci sapore id dephehenditur. Si tensum totide modis atque di rum dicitur trifaria qudque relaxans dicetur,& quod humectat, & quod calore emollit, & quod in tumore consectam materiam euacuat: siue sanguis ea sit siue pituit siuestrosus humor,sive flatus. Sed hoc proprie relaxans appelletur, quemadmodum Graecis c& emolliensam, . . Quod vero rarefaciens appellamus & Graeci αρω-
ν, solidam compactamque materiam soluit & diffundit,
288쪽
eiusque partes inuicem longius disiungit ut exiguos poros
ampliores reddat. Eiusmodi diaphoreticum quoq; est quod cutem corporis Plutiorem efficiat ut per eius spiracula vapores commodd dissiari possint. Substantia huic tenuis est , t altὸ satis penetret,eaque moderate calida ne adustione aut siccitate immodica meatus coaristet.Quod huic cotrarium cst condensans seu πυκνωτικὸν partis substantiam. solidiorem compactioremque reddit,& cutis toros cotrahit, ut eorum partes . . minori interuallo coeant. Id moderate est frigidum, ted tamen crassum est,acerbum vel austerum.Itaq; quae simplici ter humectant ut viola,hilitiae,acanthus, malua, althaea leum simplex, omnium quidem mitissime emolliunt.Quae vero Eiς paulo calidiora sunt & tenuia,emolliunt,laxant, at . que rarefaciunt ut chaia aemulum lilium, ficus aridae, butyrum recens, adeps suillus recens. Quae vero hoc genere calidiora atque tenuiora sunt ad secundum tertium ve ordinem, scirrhos emolliunt digerunt, dissipantque, ut haec. Lini semen omnem duritiem emollit,& leuiter discutit ex oleo α aqua coctum: vulvae tumores & duritias insessu perfanat, uteri & intestinorum exesones demulcet & lenit. Ficus aridae praesertimq; pinguiores coctie & illitae tumores duros, strumas, nodosque omnes, rarotidas ac furunculos emolliunt. Decoctum earum eius tam naturae est : nam cuiae sarina triticea ad tumores maxillarum, panos, parotidasque illinitur. Foeni graeci semela molliendi & discutiendi quoque facultatem habet, eius Earina cum anserino adipe terum emollit & relaxat,& in hydro melite oecocta, addita axungia I enital bus induratis medetur Vitis albae seu bryoniae radix calfacit sicca que modcrat E inflammatione; dc duritias emollit & discuti abscessiis rumpit lienes induratos liquefacit & abii init sori: cum ficubus imposita, psoram etiam ac lepram sanat,lentigines, varos ugillata αcicatrices nigras cum Caenogramo emeiadat. Cucumeris
agrestis radix calida ricta emollit digerit & abstergit. Illita ex polenta Omne vetus a dema discutit , imposta cum terebinthina resina tubercula rumpit, decocta ex aceto & iblita podagras aliosque articulorum dolores discutit, arida trita alphos,lepras & impetigine abstergit, & in sacie in culas aut cic ilices nigra expurgat , ad quae omnia Pr.
289쪽
stantius est elaterium. Iridis radix calida ordine secudo,se'ca tertio, strumas veteresque duritias cocta Sc illita mollit, idem & succus ex ea expressus confert, qui malagmatis αacopis utiliter imponitur, lienes ex aceto impolita ext nuat : decoctum radicis ad muliebria somenta apprimὰ setile, molliens aperiEnsque locos. Ebulus exiccandi & mo-8icὲ diserendi facultate pollet, radix vulvas cocta emollit& aperit, & quae circa eas sitiit affectiones insessione corrigit, inueteratos tumores cocletosq; soluit, podagricis cum
taurino adipe auxiliatur. Folia recentia ac tenera cum polenta illita inflammationes mitigant. OEsypus omnium pinguium mitissime mollit laxat digeriique. Adeps suillus
inueteratus & salis expers, potentius quam recens emollit: vetustate enim substantiae tenuitatem , calorem & acrimoniam quandam nanciscitur,qua recens languiduς & imboeillus indiget. Caeteri autem calidiores: ut adeps gallinaceus, anserinuς, anatinus, vitulinus, bubulus, recentes in gis, vetustate acriores iam facti,minus emolliunt: digerunt, vero potentius & siccant. Qiu vero E siccioribus sunt an malibus, ut arietinus,hircinus, ceruinuς, abude siccant nec emolliunt. Medullae omnes ut dolores compescunt, ita tiam molliunt,calfaciunt, rare ciuntque. Colliguntur et statis exitu, ex ossibus humidiores, E spina vero sicciores. Laudatissima omnium ceruina, quae viscera, chordas, te
don Esque emollit: hanc proxime sequitur vitulina, eadem, sed aliquanto segnisi; praestans. Ladanum calliciendi molliendique vi praeditum, venarum ora patesecit, in pessis vulvae duritiem senat: in media
eamenta quae dolorem fini ut, ut quae duritias omnes emoruli unt,utiliter inseritur. Gumini si pino recens,articulorum maxilnEque coxendicum lenit dolores, praeduros tumores emollit atque concoquit: quod autem vetustius est calsecit magis ac digerit. Terebinthina resina ab hac dein lenti sciana,& aliae omnes acrimoniae expertes, emolliunt, concoquunt,leuiterque disinitiunt.
Ammoniacum cal Acit, mollit, extrahit: ex aceto commode liquatur igne leni ne uratur,aut x aceto tunditur inmortarior tubercula duritiasque mollit ac discutit, articulorum coxendicumque doloribus auxilio est cum nitro Zeoleo subactum impositumque &ex aceto solo iecoris i ie
290쪽
ni'; duritias soluit: nodos qui in artubus occalluertit cum melle aut cum pice illitum discutit Bdellium molle & pingue,calsacit & emollit,coquit, modicEque digerit: duritias
omnes & bronchocelas discutit, cum ieiuna saliua subactum: vulvae spiracula appositu & sumtu laxat: malagmati; inseritur quae contra duritias & neruorum nodos prosunt: contusum soluitur assii ib vino aut aqua calente. S rax liquidus calfacit,emoli it & concoquit: vulvae praecluta duritiave laboranti conuenit . menses educit appositu, miscetur utiliter emollientibus & discutientibus malagmatis. Ammoniaeum, bdellium & styrax, aliaque generis eiusdem ubi iam vetustate exaruerint, discutiunt potius quain emolliunt. Attamen in recentium de molliorum penuria arida ista pingui oleo soluta usurpantur. Galbanum excal est,mollit,coquit & discutit,surunculos sanat,uteri euersiones atque duritias, articulorum nodos, concretaque omnia
aceto liquatum soluit. Opopanax calidus ordine tertio,sc-cus secundo emollit ac mossice digerit, galbano aliquanto valentior & calidior. Compositiones hinc sunt oleum liliorum oleum violaceum,oleum chamaemelinum,oleum lumbricorum,oleum lini, oleum irinum: unguentum de althaea,Vnguentum resumptiuum,emplastrum diachylaen magnum, emplastrum c mucilaginibus. Cum autem reserentur in usum,ut sedadidoloris ita scirrhos concret6sq; humores emolliendi initia ab humido sotii ducetur. Id autem comparatur ex radice
liiij & althaeae, ex malua, viola, adiectis quibusdam attenuantibus , anetho, origano, calamintha, serpilio , pulegio, thymo,quae omnia ex aqua simplici vcl hydrel o cocta adhibentur in sotum. Mox a solii quum tepefactus humor adhuc incalescit ac modicὰ solutus est cutisque spiracula patent, illitus adhibendus ex unguento althaeae vcl resuinptiuo,vel ex hoc extemporali.V mucilaginis seminis althaeae, lini,& sceni graeci depromptae ex decocto ficuum I 3.f. olei liliorum,anethi & irini,adipis anseris & anatis an. g. s.cerae pinguis quantum satis est ad illitus consistentiam. Haec igitur quod calore liquata & frictione adacta alte subeant possintque in affectam sedem & in noxium humorem p