Ioannis Fernelii Ambiani Vniuersa medicina ab ipso quidem authore ante obitum diligenter recognita, ... Postea autem studio & diligentia Guliel. Plantii Cenomani postremùm elimata, .. Ioannis Fernelii Ambiani ... Theraupetices vniuersalis, seu Medend

발행: 1597년

분량: 627페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

311쪽

obducunt,quae omnia cohibet. Telephium tertia sempei- uiui species & quς huic similis crassilia maior appellatur insistendo sanguine & curandis vulneribus emcax: tertio rectati frigida humida secundo. Polygonum ab effectus prγ stantia sanguinariae nomen obtinuit, quod eo sue integi siue tunso stillati parti inducto sanguis coeat & in grumos

concrescat, ut non amplius essiuat.

Pimpinellae folia tunsa aut etiam cocta si apertam venam attingant. protinus sanguinem si stunt, quod & radix luculentius emcidieadem quouis modo suinpta sanguinis vomitiones excreation Esq; supprimunt: subdita vero mulierum purgationes haemoirhoidasque cohibent. Vrticae radice recenti in nare in inserta satagnis mox supprimitur, uod nec minus tum ea ipsa, tum soliis tunsis vulneri in- .uctis praestatur. Pentaphylli radices, solia florεsque vehementer adstringunt & desiccat s ne morsu & in multo sint usu ad sanguinis reiectiones. Andros aemum licet calidum &siccum, recenti tamen vulneri impositum, sanguinem continet. Hippiari; seu equisetum adstringit manifeste atque secat, proprie vero succus sanguinem e naribus manantem reprimit arefacta solia trita & inspersa cruenta vulnera glutinant. Salicis soli a & cortex praecipuEque lanugo & fiores inserti naribus erumpentem sanguinem promptE sistat, es redacti in puluerent & calamo efflati in nares idein Pr

stant.

Isatis valenter quoque siccat & adstringit: cuius solia recens vulnus conglutinant, nec sanguinem emuere sinunt. Symphytum maius atque etiam petraeum siccat atque coniungit moderato calore tunsae radices ut sumptae sanguinis reiectionem ita & recenti vulneri illitae, eruptionem sis ut, labraque vulneris conglutinalit, quemadmodum & minutim concisas carnes cogunt si una coquantur. Corallium,ihaematites lapis,iaspis & qui cornalinus appellatur,occultis quoque viribus sanguinem supprimunt. At vero mumia, thus, myrrha, mastiche,sauptiis draconis, terra Iemnia & bolus armena,in emplasticis nabentur,& obstruendi siccandique facultate sanguinis effluuia cohibent. Quum itaque recens Vulnus sanguinem immoderatius rios undit, empla , a quaedam aceto lota cum puluere e min

312쪽

quin quet proprietate fistunt,aut in pulueris inspergendi aut in cataplasmatis formam aptabuntur ovi candido exceptavt.boli armenae, terrae lemniae iotarum in aceto an . 3 j. mastiches, sanguinis draconis an . I g.iburis. myrrhae,radicis consolidae maioris, pina pincitae & urticae an.3 ij. fiat pulvis. vel V.boli armenae sanguinis draconis an.3 f.thuris, mastiches, aloes an. 3 ij.pilorum leporis minutim incisorum S iij. pul. succini A corallii rubri an.3 j. s. oui candido ex ei- piantur & turunda oblonga in dantur in nares. Causticorum usus si quando sorte ad cohibendum sanguinem ne cessarius fuerit, posthac tradetur.

Guτi NANs meaicamentum ira τυ ν Graecis appetilatum est, recentia vulneris labra adducta coniungit& ad pristinam reducit integritatem. Id autem efficit quia prohibet ne inter coitura labra aut influat aut succrescat humor. Adstringens id esse Nortet, crassae terrenaeque substantiae ac siccum ordine fecitdo,caloreteinperatum, i nec

ὰetersione nec acrimonia feriat.Arnoglossum quae plant go siccat & adstringit sine morsu, recentibus vulneribus Mptum, quae citra metum inflammationis glutinat, vetera quoque ulcera sordida maligna & elephantica expurgat,dcinaequalia cicatrice obducit. Cynoglossum seu lingua canina ut oris sauciumque ita& c terarum partiti ulcera terget,recentiaque Vulnera glutinat, horumq; calorem temperat. Myrtophyllum seu mibresolium adeo exiccat ut cruenta vulnera protinus gluti- net,& ab inflammatione vindicet,seu viride seu siccum, ex aceto oblitum. Salicis tum solita tum flores citra morsumit Eccant & adstringunt, cruentu inq; xulnus glutinant x in- flammationem arcent.Vlmi solia & cortex medianus spiς sandi vim obtinent mult6q; magis succus e pomis ex es sus, recentia, vulnera celeriter his ad inpiis coeunt atque solidescunt.Verbena siccat & adstringit, glutinandiς vulneribus familiaris, vetera quoque putrescentia ulcera cohibet, sordida ex melle purgat,& cicatrice obducit.

Myosotis quae pilotella adstringit atque siccati soliorum

riua vulnera mirum in modum glutina

313쪽

Anagallis citra morsum siccans, tua & admota recent, biis vulneribus praesertim senuin efficaciter medetur. Bet nica vulneribus quoque recentibus prxsertim capitis acco i. modatur. Stoebe quae & scabiosa,omnibus ψioque vulneribus & maxime pectoris succurrit. Bugula & sanicula recentioribus primum cognitar inter vulnerarias herbas prunas tenere creduntur.Hypericum siccat moderato calore,sblia, fores fructiis tunsi glutinantis vulneribus imponuntur. Atractylis in sanandis quoque vulneribus cssicacisiuna, eade, viceribus fistulisque diuturnis mede ur. Lumbrici tertie triti & admoti vulnera omnia praecipuε-que neruorum glutinare traduntur. Cochlest pusillae tritae iisdem quoque viribus esse creduntur, quas de ad interiora ulcera praesertim pulmonum v harpant. sarcocolla emplastica & subamara citra morsum siccat, & ulcera glutinat Myrrha,thus magis'; thuris cortex, aloe,muni ia, & omnia

sere quae sanguine cohibere diximus, glutinandis fisiit vulneribus aptistima. Terebinthina resina,atque etiam abietina quae nobis frequens est omnibus medicamentis vulnera'

glutinantibus utiliter periri iscetur: nec sola aut oui luteo' excepta parum con sicit. Pix mollis & liquida iisdem quoque medicamentis adiungitur:& pix sicca atque risina a facta, sed hae duriori jus corporibus aptiores. Lithargyro a uti quod emplasticii sit & bere omnis qualitatis expers n5 modo glutinantibus, sed de c teris quoque emplastris ut communis quaedam materia substituitur. Quum igitur recentis vulneris suppressus ia sangui; su rit idque citra phlegmones metum,labris propius adductis atque iunctis, instillanda aut linamentiu inducen a erunt

unguenta carptis linamentis excepta, varie ex iis cocinnata

simplicibus: bisque superponen fa lintea vino rubro tepides imbuta exprestaque leniter.Si exiguum est vulnus, salis stetit tercbinthina lota adiecto ovi luteo & sarinae moliren to. Efficacissimu in quoque est balsanaum arti sciale ita co cinnatum. V. utriusque plantaginis, semperuiui utriusque, symphyti utriusque, betomcae, verbenae, pimpinellae, pilo-

sellae pentaphylli, ab synthi j centaurij minoris, mille iij,

cynoglossi equiseti,atractilidis, hyperici an. m.i. recentibus contusis affunde aquae vitae I viij. sinantur macerari di bus quatuor, quinto succus ex his tepeActis exprimatur. in

314쪽

. LIBER VI. sir

iat. in quo dissolue olei optimi toti in aqua rosarum stilla- litia 1 ij. coquantur vase duplici dum succi dimidium absumptum sit, ac tum adde terebinthinae lucidae se i percoquantur in reli inii succi consumptionem pure, coletur at- ua recondatur ampulla vitrea. Potest & oleum rusis heris cum aqua vitae pariter affundi atque quatriduo macerari ac deinde coqui & liquor totus exprimi,puri que exco-l ri, ut in eo tadem tercbinthina vase duplici percoquatur. Hinc Munguenta quibusdam adiectis comparari possunt

in primis eis cacia vi 2 . balsami praedicti L s.cerae albae resinae an. J ij. sarcocollae t j. thuris, mastichrs an .i s. fiat unguentum in 'ase duplici. Rursum quoque validius ita comparabitur ad neruosarum partium conglutinanda vulnera . de carne implenda, Lumbricorum terrestrium expurgatorum atque tunsorum ly .f. macerentur diebus sex in olei

optimi L i, diis deinde seruefactis exprimatur oleum eiq. adde balsami praescripti 1 s. sevi arietini mundi d. f. picis hi grae 3 iij restoae J ij.ammoniaci, galbani opopanacis, aceto solutorii ira 3c calatorum an . ι j. thuris, massichesan. 3. s.coquantur vase duplici in unguentum, et etiam si volesiis emplastrum. Ex his quae ad balsami compositionc protuli,potio quoque perutilis fit ad vulnera, quae vel in pectoris vel in abdominis caua penetrant cum viscerum ostensione,& ad inueterata ulcera praesertim renum atque pulmonum si amaror metuitur nimius,subtractis ab synthio & centaurio minore subiti tuantur stoebe seu scabiosa agrim nisi & brassicae cymq.Tunsae omnes aut ex his quae' a vino aspei gatur albo & tenui dum prorsus mersae madescant mellis colati quadrante Macerentur diebus sex, tepefactis hiς aut modice seruesactis vinum exprimatur, lenturque ieiuno 3 iij.

rebiaca medicamenta. C A P. XV.

medicamentum est quod dEscientem car- inem in vulnere aut in viccre cavo progignit, ipssimq. cauum carne implet. Id quidem proprium est naturet opus: quodcumque tamen medicamentum ulcus moderate sic cat,cisisque sordes blande ac mediocriter citra morsum detergit quoniam sanguinem qui signendar carnis est materia tuetur,& impedimeta suotrahens lcus puru aut quale

315쪽

cinomata absumit & eliquat, maximeq; succus qni & radice & soliis est valentior. Cyclamini eius quae Arabum haatthanita,radix tertio ordine calida & scca, aperit,incidit, attrahit & discutit. succus medicamentis tubercula strumas aliasque durities discutiemibus commiscetur: ac bila suffusis cum melle illitus competit. Decocto radicis luxata,podagra & capitis ulcuscula,pernionesque utiliter fouentur Cauata radix oleo impletur & cineri seruenti imponitur,adiecto interdum cerae modico,& unguentum compa-iatur inprimis utile pernionibus & tumoribus omnibus stigidis ac crudis ipsos enim aut maturat aut resoluit. ossicula etiam extrahit. Cycla minus altera quae ossicinis beatae Mariae sigillum nuncupatur,illita cruda nam coctae vis perit sugillata non sine morsu tollit,tunsa exceptavi e pari axungi et veteris modo strumas,prqdurbsque tumores omnes emollit,& integra cute dissoluit. Tithymali omne; strenuEcalefaciunt,resoluunt ,sccantque & detergent: myrmecias acrochordonas, pterygia & thymos auferunt, detergunt

quoque lichenas & psora'.

Elleborus eruptionibus pituitet medetur cum axungia illitus,& suppurationi veteri: alphos,impetigines, scabies

leprasque eximit. Thapsae tam radix quam si accus omnium maxime quae pares cum eis vires adepta sunt, vim habent attrahendi,ubi ex imo aliquid euo indum est. succus illitu aut radix recens affrictu alopecias explent. Radix succusque cum aequis cerae thurisque portionibus sigillata liuoresque tollunt,cum melle lepras cutisque vitia emendantinum sulphure tubercula discutiunt, sed non diutius quam horis duabus dimittantur,ne inflammatio inuadat. Iocus deinde aqua maris calida ciuendus.Anacardi ordine quarto calidi ac sicci,serpiginem,impetiginem & morphaea illi tu tollunt, sed non multo post locus aqua abluendus. E resinis autem vita strobilina omnium casidissima & celerr. me siccam, ut terebinthina mordacitatis expers. Illa Eprosundo vallatus quam caeterae resinae trahit. Pita nigra

mollis & pinguis, vulvae duritia; & sedis tubercula discutit

laterum,articulorum Partiumque omnium dolores aut si3la aut cu sulphure inducta dissipat, carbunculos & strumas disrumpit cum melle subacta sique digerentium medica

316쪽

II B E R. VI.

in partium, calfacit sccatque: coquit ac discutit tumores contumaces ti scirrho sos illitum prodest tremulis , couulsonibus se omnibu; neruorum vitiis. Euphorbium cox rum doloribus patalys tremori, conuulsioni omnibus tib

gidis affectibus mire prodest, squamas ossium eadem die

eximit, pituitam per nares largiter euocat, & sternutamenta ciet. Sulsur calfcit,trahit E pios uti do di cutit, terget saliua,vel lotio, vel vetere oleo, vel melle si bactum ictibus venenatis prodest: ploras lichenas, lepras cum terebinthis . na tergendo & dissipando persanat. Ex eorum porro genere quae putredinis vi trabunt, mitillimum est sermentum, quod tenuium est partium, mediocriter calidum : proinde citra moles iam quae in profundo sunt extrahit & digerit, particeps est aciditatis Ac caloris ex putredine. Fimi omnes attrahendi facultate pollentiat non paruo discrimine. C lumbinus admodum calfacit, attrahit & rubrificat, cuin hordeacea farina & aceto mixtus strumas discutit, ares ctus tritusque cum nasturtii semine ,inueteratos coxendicis,lateris,ceruicis & lumborum dolores,podagras &arthritides omnes extirpat. Anserinus aliquanto calidior, iisdem viribu sed efficacioribus prςditus est, ac vix prae acrimO- nia vllius est usus. Gallinaceus vero eadem, sed inesscacius'

potest,nam in ut o quoque minus calet,si praesertim a co . clusis gallinis sumitur. Stercus caprilla digeretis & acris facultatis adeo ut induratis de stirrhosis tumoribus cogruat non lienis modo, sed redditur. Miscetur digerentibus cataplasinaris quae ad parotida; & bubonas diuturniores accommodantur. Inter composita autem quae valide trahant ac digerant habentur oleum ric ninum,olaum balaninum: oleuin sin

pinum,quae prunia perinde ac amygdalinum elici postulat. Emplastrum e meliloto,emplastruin e baccis lauri, eruptastruin oxycroceum. Sed his multo Iraestantiora sunt quae ex commemoratis simplicibuς pollunt in rem praesentem praeparari. Q sum igitur schirri a triorisve tumoris attenuatus praeparatusque humoi minimὰ potuit ericcati a medi--mentorum vi totus absorberi, euellendus resoluendo.q.

317쪽

est attrahentium medicamentorum viduae ii imo codito demersbsque humores in cutem summa transferunt. Eadeporeb si diutius parti insident, attractos tandem aut man,

seste aut sine sensu dissipant. Conuenienter ea in solidaint ulueris emplastrive formam aptantur, quae ipsa non intris e inseri,sed aduocat ad sese subditum humorem aut spiria lium. Extemporalia igitur his formis describentur. V. picis aridae,cerae nouae, axungiae suillae, saponis nigri an . L si.Ibquefiant coganturque in emplastrum. Aut sic V. picis si cae,cerae nouae aia .lli f.axungiae luillae I vj. sulphuris ignem non experti I iij liquentur in emplastri crassitiem . Aut fissulphuris, radicis pyrethri, hermodactyli an. 3 j.s .additur& nonnunqua salis nitri vel salis petrae vel salis marini torrefacti J j. Hoc etiam vehementer trahit & discutit. V olei veteris la j lithargyri,picis siccae an. L s. ladant,ammoni ci, galbani aceto sorti solutorum au. I iij. aerugini' tritae I ja,. fiat emplastrum. Imponuntur & cataplasmatum so

mulae quibus discutiendi vis summa inest v .pulpq ficuum

ex aceto aut ex aqua Vitae coctarum,sermcnti veteris an . iusi. radicum ireos, cucumeris agrestis & bryomae recentium& crudarum an.ξ ij. seminis urticς & nasturtij an .3.f.Trita omnia contundantur in cataplasma. Addi quoq; potest mmi caprini aut colubini sescuncta. Hi fimi arefacti triti ue& cerato aut pice excepti,valide etiam trahunt: at validiu; si ex caricis aut melle in cataplasmatis sorma aptentur, validissime si vel anacardino melle vel sapone nigro coquantur.Sinapi sinus quoque vehementer discuti sed vehementiori dolore & papularum arAore. 2 .pulp. ae caricarum c ctarum in aqua & aceto, seminis synapis ex aceto triti an . pares portiones. Aut pulpae caricarum, sermenti ari. y tem unam, sinapis partes duas. Tenelli corporibus lanapi minuenaum, auSendum veri, durioribus atque robustis, detracta etiam sinapis portione nonnunquam tantunde utiliter addetur seminis thiaspi, vel nasturti j colus. His ice autem omnibus multo validius trahit cataplasma quod

habet, Radicis thapsae tritae 3j axungiae suillae 3 iij. Hoc

tamen non modo albicantcs papulas excitat, sed & parte uniuersam in tumore attollit non leui sensu ardoris. Quod vero sequitur non attrahit solum,sed & attractum validissifime dis lipat leniori quodam pruritu aut ardore. Iadi

318쪽

eis cyclamini missae & contusis 3 j.axungiariij. Prior quidem cyclaminus erit efficax, sed multo praestitatior est altera quae Dioscoridi est posterior, Zc officinis beatae Mariae sigillum appellatur.

HVM o R E s paxti cuiuis insidentes qui neque mollientibus, neq; a Ienuantibus neque attrahentibus resolui discutive potuerunt, phoenigmis liquati trahuntur ac d fluunt. Eorum opς hydropicorum aqua & serosus humor

undeuis educitur,capitis coxendicu omniumque articuloria pervicax dolor eximitur. Compositu nihil quod vesicas excitet asseruari solet propte tamen si aliquod apparatur. Saponis nigri & salis vulgaris triti pares portiones colandito dum concorporentur & emplastri forma fiat:impositum vesicas excitat,aquamque ducit nullo sensu doloris. Tithymalus omnis acer quidem est, & hoc quoq; acrior

est ranunculus.Vterque lusus & impositus humores ex alto non sine dolore prolicit in vescam. Phoenigmus e cantharidibus omnium promptissime nec dmodum vehementi ardore seros ς humores largiter euocat. Canthariades in exquisitum laeuorem tritae parti imponiitur iam frictione rubenti & excalfactae. At miti ius unguentum fuerit quod in portione una tritarum cantharidum, axungiae vel cerati liquidi quadruplum contineat.Tutiuq quoq, & moderatius suetit cataplasma quod habet cantharidum trit xum partem unam, seminis sinapis contusi partes tres, pulpae ficuum aut sermenti acris partes ser. Cuicunq; autemi arti e cantharide phoenignius insederit, urinae ardore dy-uriamque ciet. Rupta aut aperta pustula humor sensim e- in anat induct6que pingui aut leniente Unguento, no antEsnitur exulceratio liccari quam omnis humor. ex affect

parte sit exhaustus. Hactenus quidem remedia protuli quae

externis assectibus citra exulcerationem medentur ut ii

moribuς collectionibusque nisi dis, ex his progenitis doloribus. Nunc quae remedia affectibus opitulentur externis in quibus aperta exulceratave cisis est, ut abscessibus, vulneribus, ulceribusque variis dicendum. μμ ranii 3. CAR. xi.

319쪽

MATUR ATIo η πε-int a cibi concoctione diu rise,est vit ali corruptique humorin in con lenientici rem naturae statum deductio. Est autem ea duplex, suppuratio. εκπυam:,de concoctio quaedam seu mitigatio immiseSuppuratio est corrupti putridique sanguinis in pus

exquisitu comutatio: ex hoe enim sol opus emcitur synce- Iu .Pepasmii; vero seu mitificatio est putridae bilis tum fla- 'ut tum atrae atque etiam pituitae, non in pus quide, sed i me repressa putredine, in benigniore miminus naturae molesta substantia conuersio. Quod pus mouet medicameluia dixerunt: quod concoquit seu mitigatorium , cui ex aditerso est Ηιον. - traque maturatiorroprium est naturae & nostri caloris opuς nec ullii in medicamentum per se maturat. Vtrumque tamen tum suppuratorium tum mitigatorium duplex existit: unum propith quod insiti nostri caloiis vim atque sit bstatiam tuetur . vel etiam auget: temperate id quidem calidum dc partis cui seris adliaerescit temperaturae non admodum dissimile. Id quoque in eum humorem qui computruit calore inducit in sito nobis similimum, cuius etia beneficio corruptus is . humor in benignius quippiam mutatur. Alterum genus ex accidenti maturat: idque moderate calidum & humidum est, vereque emplasticam materiam sortitum. hoc duin cutis spiricula in farcit & obstruit, spiritum caloremque natiuum partis cohibet,nec dissipati sinit: qui dein intro rem ans augescit & vel pus conficit, vel corruptu humore laotiscat ac concoquit. De iis igitur quae phlegmonarum pus mouent in primis tradendum. Aquae tepidae solus per se semper calfacit & humectat, mollit & concoquit, interdum tamen ex accidenti humores quoque digerit ac Misipata Hydriaeu modice calida parti ais usu in maturat & concoquit, idque euidentius quam aqua tepida. Oleum maturum salis expers, calfacit moderate, humectat & emollit, praesertim quod nec frigidum sustine,nec calidum, sed i pidum adhibeatur concoquit quoque & pus mouet, auctonatiuo calore, duin cohibet occluditque quicquid e nobix ras etfluere est natum. Butyrum tum per se concoq7 Mpus mouet, tum medicamentis quae id praestant commode miscetur, maxime in puerorum molliorumque corporum phlegmonis exiguis. OEsypus non dissimilem biity-

320쪽

L ER 'vI. 2'sit concoquen ii & pus mouedi vim obtinet. Adeps omnis praecipueque domesticorum animalium mollit, conc huic & pus mouet,nam praete qua in quod suo lentore perinde atque oleum ossareit curis spiracula,col ibεtque quicquid e nobis assivere aptum est, calorem etiam obtinet nomo finitimum. In eorum quos usurpamus censu imbecillior est suillus ab hoc vitulinus, hunc gallinaceus sequitur, anserinus omnium essicacissimus, ut non modo mouendi

puris, sed etiam digerendi facultate iam polleat. Medulla

ceruina & vitulina vi sciret, 'emolliunt ita etiam conco- 'uunt,& pus mouent eadem qua adeps ratione. Farina tritici perpurgata sursure ex oleo aut ex bydrelaeo cocta cataplasmatis serina cutis spiracula ossarcit,& calorem natiuum intus continet adaugetque, qui demti humorem superuacuum maturai,concoquit , & in pus album,leue & aequale conuertit. Idemque praestat & ttitici pollen. Panis triticeias recens adhuc calens admotus eadem efficit: aut si tempore exaruit hydrelaeo aut oleo pingui ac dulci, aut butyro mollitus & in cataplasma redactus. Caticae pingues ex aqua aut hydrelara coctae & illitae aut forma cataplasmi tu ex oleo aut butyro & sarina triticea admotae pus mo uent, Panos ali6sque tumores ad maturitatem perducunt.

Tussita, in is & oxalidis solia sub cineribus cocta & ex an pe tunsa, phlegmonas alibi'; abscessus celeriter maturant. Radix althaeae laxat, mitigat, R Aissicilia tubercula con- coquit. Cocta in aqua multa scitu ad parotidas, struinas,ali 6sque tumores maturandos emcax Cataplasinatis specie ex adipe suillo vel anserino, aut etiam oleo cocta, adiecta sarina triticea, aut panis medulla potentius concoquit Minaturat. Liliorum radix cocta dum plane cotabescat; mollit atque maturat praesertim assa ,& ut althaeae radix adipe xxcepta cataplasinatis specie. Cepa licet cruda acris sit de ordax, coitura tamen dissipata acrimonia, emollit, pus mouet,in bis praeserxim tumoribus qui aegre suppurant. Pix molli; & liquida, lentoris multi particeps, per se mollien i puris mouendi 8c concoquendi facultate pollet, ariada rosaceo in affectu calido aut oleo conuenienti dissolui-

tur in eosdem usus, dura enim emollit,pus mouet, tubercu

la, pan6sque discutit, ex pice molli,cera & oleo compelli-x ur cc xum ruit seneiando rerutile. Resina tercbinth,

SEARCH

MENU NAVIGATION