장음표시 사용
301쪽
est attrahentium medicamentorum viduae in imo codit demersdsque humores in cutem summa transserunt. Eadeporre, si diutius parti insident, attractos tandem aut mansestste aut sine sensu dissipant. Conuenienter ea in solidam pulueris emplastrive formam aptantur, quae ipsa non intro se inseri,sed aduocat ad sese subditum humorem aut lpiristum .Extemporalia igitur his formis describentur. E. picis aridae,cerae nouae, axungiae suillae, seponis nigri an. Ib h.lDquefiant coganturque in emplastrum. Aut sic, .picis si ce cem nouae an .la f.axungiae suillae I vj. sulphuris ignem non experti I iij liquentur in emplastri crassitiein. Aut ussulphuris, radicis pyrethri, hermodactyli an. 3 j.h.additur& nonnunqua salis nitri,vel salis petrae, vel salis marini torrefacti I j. Hoc etiam vehementer trahit & diiciacit. V olei veteris la j lithargyri,picis siccae an. lla f. ladani, ammoni ci. galbani aceto sorti solutorum an. J iij. aerugini tritae Ξ j .fiat emplastrum. Imponuntur & cataplasmatum lar-
mulae quibus distutiendi vix summa inest v .pulpet ficuum
ex aceto aut ex aqua Vitae coctarum,sermenti veteris an .ssisi.radicum ireos, cucumeris agrestis &bryomae recentium& crudarum an.ξ ij. seminis urticς & nasturti j an. I.f.Trita omnia contundantur in cataplasma. Addi quoq; potest mmi caprini aut colubini sescuncia. Hi fimi arefacti tritique& cerato aut pice excepti,valide etiam trahunt: at validiussi ex caricis aut melle in cataplasmatis forma aptentur, validissime si vel anacardino melle vel sapone nigro coqua tur. Sinapismus quoque vehementer discutit,sed vehementiori dolore & papularum ardore. 2 .pulpae caricarum coctarum in aqua & aceto, seminis s*napis ex aceto triti an. pares portiones. Aut pulpae caricarum , sermenti an . partem vitain, sinapis partes duas. Tenellis corporibus sinapi minuendum, auὁendum verb durioribus atque robustis detracta etiam sinapis portione nonnunquam tantunde utiliter addetur seminis thiaspi, vel nasturti j colusi. Hisce autem omnibus multo validius trahit cataplasma quod
habet, Radicis thapsiae tritae I j. axungiae suillae a iij. Hoc
tamen non modo albicantcs papulas excitat, sed & parte uniuersam in tumore attollit non leui sensu ardoris. Quod vero sequitur non attrabit solum, sed & attractum validisse
fime dissipat leniori quodam pruritu aut ardore. V radi-
302쪽
is cyclamini erudae & contusae 3 j. axungiae I ij. Prior quidem cyclaminus erit emcax , sed inulto praestantior est altera quae Dioscoridi est posterior, & officinis beatae Mariae sigillum appellatur.
Phoenigrio eiu Uu . CAr. X. HV M o R E s parti cuiuis insidentes qui neque mollientibus, neq; a tenuantibus neque attrahentibus resolui discutive potuerunt, phoeniginis liquati trahuntur ac d suunt. Eorum ope hydropicorum aqua & sero si is humor undeuis educitur,capitis,coxendicu omniumque articulo- tu pervicax dolor eximitur. Compositu nihil quod vesica exciret asseruari solet propid tamen si aliquod apparatur. Saponis nigri & salis vulgaris triti pares portiones colandito dum concorporentur & emplastri forma fiatrimpositum vesicas excitat,aquamque ducit nullo sensu dolori . Tithymalus omnis acer quidem est. & hoc quoq; acrior est ranunculus.Vterque tussis & impostus humores ex alto non sine dolore prolicit in vesicam. Phoenigmus E cantharidibus omnium promptissime nec dmodum vehementi ardore seroso; humores largiter euocat. Canthariades in exquisitum laeuorem tritae parti imponiitur iam frictione rubenti & ex calfactae. At militis unguentum suerit quod in portione una tritarum cantharidum, axungiae vel cerati liquidi quadruplum contineat.Tutius quoq; & moderatius fuerit cataplasma quod habet cantharidum trit xum pa tem unam,seminis sinapis contusi partes tres, pulpae ficuum aut sermenti acris partes sex. Cuicunq; autem parti e cantharide phoenignius insederit, urinae aidore dysuriamque ciet. Rupta aut aperta pustula humor sensim Ginanat indiust6que pingui aut leniente unguento, no antὸ sinitur exulceratio siccari quam omnis humor ex affect parte sit exhaustus. Hactenus quidem remedia protuli quae
externis affectibus citra, exulcerationem medentur ut tumoribuq collectionibusque stisidis, ex his progenitis doloribus.Nunc quae remedia assectibus opitulentur externis in quibus aperta exulceratave calcis est, ut abscessibus, vulnexibus,ulceribusque variis dicendum. μμtumni Chy. xi.
303쪽
ua est vit ali corruptique humorin in conuenientici rem naturae statum deductio. Est autem ea duplex, suppuratio. ἐκπύ,mcde concoctio quaedam seu mitigatio . πι--σm L. Suppuratio est corrupti putridique sanguinis in pus exquisitu comutatio: ex hoe enim solo pus emcitur syncerti. Pepasinu; vero seu mitificatio est putridae bilis tu in fla- 'ut tum atrae atque etiam pituitae, non in pus quide, sed i
me repressa putredine, in benigniore mininus naturae molesta substantia conuersio. Quod pus mouet medicamen ii ἐκουυκnχοῦν dixerunt: quod concoquit 3--ς oin seu mitigatorium , cui ex aduerso est om L. Friaque imaturatio χroprium est naturae & nostri caloris opus, nec vilia in medicamentum per se maturat. Vtrumque tamen tum suppuratorium tum mitigatorium duplex existit: unum pro-
p iE quod insiti nostri caloiis vim atque stibstatiam tuetur vel etiam auget: temperate id uuidem calidum & partis cui foris adhaerescit temperaturae non admodum dissimile. IAquoque in eum humorem qui computruit calore inducit in sito nobis simili milui, cuius etia beneficio corruptus is humor in benignius quipPiam mutatur. Alterum genus ex accidenti maturat: idque moderate calidum & humidum
est, vereque emplasticam materiam sortitum. hoc dum cutis spitacula infarcit & obstruit, seiritum caloremque natiuum partis cohibet nec dissipari sinit: qui dein intro rem ans augescit & vel pus conficit, vel corruptu humore no-tificat ac concoquit. De iis igitur quae phlegmonarum pus mouent in Primis tradendum. Aquae tepidae solus per se semper calfacit & humectat, mollit & concoquit, interdum tamen ex accidenti humores quoque digerit ac dissipata Hydr laeu modice calida parti assiisum maturat & con-c qit, idque euidentius quam aqua tepida. Oleum maturum salis expers, calfacit moderate, hutnectat & emollit, praesertim quod nec frigidum furnine, nec calidum, sed i pidum adhibeatur concoquit quoque & pus mouet, auctonatiuo calore, diri cohibet occluditque quicquid E nobil
ras effluere est natum. Butyrum titi a per se concoquat pus mouet, tum medicamentis quae id praestant commode miscetur , maxime in puerorum molliorumque corporum phlegmonis exiguis. OEsypus non dissimilem buty-
304쪽
is concoquen4i & pus mouedi vim obtinet. Adeps omnis praecipueque domesticorum animalium mollit, concoquit M pus mouet,nam praeterquam quod suo lentore perinde atque oleum o tarcit curis spiracula,cohibesque quicquid ε nobis assivere aptum est, calorem etiam obtinet nomo finitimum. In eorum quos v surpamus censu imbecillior est suillus,ab hoc vitulinus, hunc gallinaceus sequitur, anserinus omnium essicacissimuς, ut non modo mouendi
puris, sed etiam digerendi facultate iam polleat. Medulla
ceruina & vitulina ut scirrhos emolliunt ita etiam concoquunt.' pus mouent eadem qua adeps ratione. Farina tritici perpurgata sursure ex oleo aut ex bydrelaeo cocta cataplasmatis Arma cutis spiracula ossarcit,& calorem natiuum intus conticiet adaugetque, qui demu humorem superuacuum maturai,concoquit.& in pus album, leue & ae- quale conuertit. Idemque praestat & ttitici pollen. Panis triticeus recens N adhuc calens admotus eadem esicit: aut si tempore exaruit hydrelaeo aut oleo pingui ac dulci, aut butyro mollitus & in cataplasma redactus. Caticae pingues ex aqua aut hydrelaeo coctae & illitae,aut serina eataplas, tu ex oleo aut butyro & sarina triticea admotae pus mo uent. panos ali6seue tumores ad maturitatem perducunt
Radix althaeae laxat, mitigat, & gissicilia tubercul a con coquit. Cocta in aqua mulsa scitu ad parotidas, strumas,alibique tumores maturandos emcax Cataplas natis specie ex adipe suillo vel anserino, aut etiam oleo cocta, adiecta sarina triticea, aut panis medulla potentius concoquit Amaturat Liliorum radix cocta dum plane cotabescat mollit atque maturat praesertim assa , & ut althaeae radix adipe ςx certa cataplasmatis specie. Cepa licet cruda actis sit &mordax, coctura tamen dissipata acrimonia, emollit, pus mouet,in bis praesertim tumoribus qui aegre suppurant. Pix mollis & liquida, lentoris multi particeps, per se mollien i puris mouendi & concoquendi facultate pollet, arbda rosaceo in affectu calido aut oleo conuenienti dissolub
tur in eosdem usus, dura enim emolli pus mouet, tub erc
se, pan6sque discinit, ex pice molli,cera & oleo compelli-x ur cer xum ruit seneiando rerutile. Resina tercbinth,
305쪽
na aut etiam lentiscina dura mollit & cocoquit massa. Et rtae omnes, acrimoniam deponunt & adiecta cera & but ro,vel oui vitello , vel oleo quopiam accommodato, piari mouendi facultatem adipiscuntur. Tlius molle , album &pingue moderate calidum, mediis ac temperatis naturi consentiens, insignem puris mouendi facultatem obtinet, utpote nulla siccandi aut adstringendi vi praeditum. Lad num ad primi excessus finem calidum. emollit &moderaseeoncoquit. Sxyrax liquida seu rubra,cal Acit quoq; emollie& concoquit. In hoc quoque censu habensur bdellium Rammoniacum , & quaecunq; moderato quodam calore molliunt,eadem quoque pus mouent. Iam vero unguenta ab his extant in turantia basilicui iminus,basilicum maius, unguentu de althaea , unguentum
Agrippae,& quod resumptiuum appellant:emplastru quoq; diachylon simplex,diachylon compositum, & emplastrum E mucilaginibus.
Itaque si qua collectio aut tumor praeter natura partem obsedit isque calidus cum robore, calore & dolore lancunante,cuius materia non ditsoluenda, s d in pus vertenda videatur, ut in phlegmone,surunculo & carbuculo,stucti ne cohibita repremsque ardore atque dolore, maturatio
atque suppuratio iuuabitur primum quidem fotu ex hydrelaeo tepido, aut ex eorum decocto quibus emolliendi pari, terque maturandi facultas inest: quibus pariter & dolor leniri de calor obtundi possit. Protinus a fotu conseret illiatus facultatis eiusdem: moxque cataplasma pultis specie ex mucilagine althaeae lini & sceni graeci desumpta ex decocto caricarum, in quo farina tritici soluta coctaque sit, adiecto
oleo α oui vitello. Si minus calida est phlegmone & aegrὰ
suppiirat,vt idcirco maturantia validiora postulet, tapi sina fiat ex radice althaeae, liliorum & cepatum cum Oxalide, malua, acantho, chainae melo & meliloto exquisite e
ctis atque cretis: quibus deinde farina numenti,lini & DE- nigraeci adiectast cum buum& axungia gallinae vel anseris, his rursu in validius est unguentum basilicum utrumq, α emplastrum diachiliai compositum & emplastrum Emuellaginibus, quorum utrumq; olei liliacet vel irini pe mistione emolliendum est,quo altius subiae possit viretque
306쪽
QVA x extrinsecus inducta abscessus & ulcera inundant
Eordesq; expurgant, emplasticis contraria, non aliam natura sortita sunt quam quae intro alium pia diximus lentos atque glutinosos ductuum humores detergcre & expurgare. Ea Graecis' idcirco ρυπ- Sc καθαρτικα nuncupantur. Ordine autem & viribus plurimum distant: leniora enim apertarum phlegi non arvin pus cluunt & euocant, his valentiora sunt quae crassiorem ulcerum sordem detergunt, valentissima quet malignorum ulcerum corruptam carnem exedunt atq; etiam fistularum callos blande exterunt, quae sane sunt cathaereticis proxima. Sie autem digerenda sunt. Cicborij, indiuiae, omniumque intuborum iuccus licet frigidus , quia tamen amarus tut3 detergit & ulcera non 'minus quam viscera purgat. Rosarunt praesertim rubrarum succus cum adstrictione leni detersionis tamen & amaroris particeps est, hinc melli rosato & ex aridis rosis strupo deterge di facultas insiginis plantaginis solia vel integra ulceribus inducta sordem
luculenter extergunt: succus ulcerum malignitatem emendat, expurgataque ad cicatricem perducit. Sedi seu semperuiui maioris succus licet refrigeret ac leuiter adstringat, omnia tamen quae de plantagine protuli potentius efficit Hec igitur tuta admodum & utilia sunt cum nondum tot ruptae phlegmones restincta est inflammatio : aut cuni vicus ardore atque dolore distor luci. Agrimoni j &betonicae succus aliquantulum calidus dςtergit, omniaque vulnera & ulcera capitis praesertim sanat, nec quicquain putrescere aut in fistulam coalescere sinit, Apij succum ad exter pendunt non minus efficacem iuniores experti sunt,.quet idcirco passim in id usurpant. Fabacea farina leuiter abstergit ut idcirco cutis cordes. mascula; E sole contracta & lentes in summa cute ea terat.
Hordei sarina 4riodice quoque abstergit & paulo plus
quam sabacea siccat. Cicerum farina incidit & exterget, scabies, impetigines, malisna etiam ulcera cum, melle purgat. Orobi farina cutis aspredinem , pruriti m , lentisines in facie atque etiam
307쪽
maculas & ulcera eum melle detergit : nomas gangraenasique cohibet. Lupinorum satina exterget valide , alphos,
liuores, achoras, exanthemata, scabies, gangraenas Vlcera
Ie maligna partim extergendo, partim digerendo siccan-6que citra actimoniam iuuat. Foenigraeci farina sulfures, achoras,lepras & lentigineς emendat, & ex vino aut melle sibacta carcinomata purgat. Seminis lini satina varos,nuos, ungues scabros cum nutro & rneste eximit: ex vino cocta hetpetas serpentia vucera collibet. Mel calidum siccsimque ordine secundo, aperit, putredini obsistit, siccat, deterget, expurgatque me tus & ulcera nec ut sal corporum substantiam coarctat: crugum cocto dc despumato detergentius quidem multo est mordacius, set eo minus agglutinat.Saccharum mellis spocles cum sit,siccat quoque & abstergit,sed quod rubrum est
potentius, utpote calidius & acrius. Terebinthina licet substantia tenuis , quia tamen subamara blande abstergit, &tum sumpta tum admota sordes expurgat. Aloci vehementer amara , moderatὰ tamen terget ut ne puris quidem de aperistatis viceribus sit molesta: peculiariter serpentia vicera cohibet putridis genitalibus medetur & oculorum me
dicamentis permiscetur. Thus extergit quoque, sed quam aloe ignauius. Myrrha vero quod cuin amaritudine summa tenuis sit substantiae potentius quam aloe extergit, propriὰ autem impetigine ex aceto purgat , albugines tolliti caliginem discutit, scabritiem licui Sat. Quae porro sequuntur valentiore detergendi facultate praedita, malignis pervicacibusque viccribus accommodantur. Marrubium siccat detergitque valide adςob ut solia ex melle illita sordidis medeantur ulceribus nom sque cohi beant quod emcaciuς expressus succus ex melle confert, de illitus oculis videndi vim exacuit. Melissophylli succus ut marrubij maligna etiam ulcera proprie vero thoracis & pulmonum sanat,& cum melle oeulorum caligines delet. Absynthi j succus calfacit & vali-8ὰ deternet de expurgat, sordeinque ulcerum eluit, ac in β-milam abire prohibet,& a putredine vindic ci eadem deςocti ius, sed inessicacius praestat. Anagallidis viri que iuc-eus siccando & extergendo putrida iuuat ulcera,&cu melle oculorum caliginem discutit. Scordiurn veter ulcera pia
308쪽
LI s et R vs. αυgat, siccat & cicatrice obducit. Hrpericum arefactum atque tritum inspersu inque humi da atque platrida viccra per lanat. Vicae semen sordida ulcera quae citra acrimo uiam
detergi exiccarique postulant comaenienter sanat carcino
inata & serpentia ulcera addito sale sistit. Cyperi radix siccat oc sine morsu ab ,rgit, arifla tritaque ulcera omnia prae
humida, qualia sunt oris, genitalium , atque sedis etiam si depaicant dompescit. Aristolochiae utriusque radix strenud abstergit, sed rotundae Potentiuς: putregines sanat & exest,ulcerum seides expurgat, verme que necat & extrabit. His vero quae sequuntur ad exessendam putredinem &fistular in callos xterendo; vis maior inelle comprobatur. Centauri j & chelidonii succus exiccat deici getque Ualid) adeo ut vetera malignaque ulcera sinus quoque & fistulas ex purget, deici gat tandemque persanet. Iridis radix calfacit, exiccat, abstergit, arida tritactve cum melle ulcera capitis praecipue expurgat: esus vero suc- cus infusi fistulas & sinus detergit & carne explet. Sabina calida siccaque ordine tertio , vehementer abstergit, cum sensu quodam acrimoniae & exesonis: vicera quae atra cernuntur & admodum sordida cum melle expurgat, putrida exedit sinuum fistularumq; callos exterit, si modo vis eius citra noxam perferri potest. Gentianae radix impensὰ amara , expurgat abstersitque alphos delet, vulneribus sinuatim depalcentibus mecimir. Asphodelus radice efficax,calida sicca extergete & disci i-tiente: ulcera sordida purgat fistulosa sanat, depascentin sistit. Ari radix calida sicca & detergendi facultate ii, signis,
ulcera omnium generum sue phasedoena sint . sue carcinomata, siue serpentia,sue fistulosa coni modissime expurgat. Dracunt ij radix ut acrior & amarior, ita efficacius maligna & phagedaenica ulcera una cum inelle expurgat, fistulasque & sinus exterget. cucumeri agrestis radix ariga tritaque ut alphos lepra , impetigines,cicatrices nigras, & in facie maculas abstergit,
ita & veteres sinuq fistulasque expurgat. Elleborus potenter exterget, ad alphos quoque , impetigines & lepras accommoaatu; : si in fistulam callo obduratam immittatur,
duobus tribusve diebus callum detrahet. Misy, sory, chal-
309쪽
citis & chalcanthum, usta lotaque maligna ulcera fistula';
valenter detergent: cruda vero aut non lota vim habet exedentem & cathaereticam. Pro iis,quod nobis desiit,substituitur vitretolum ustum atqtie elotum. 9Erugo elota putrudis quoque ulceribus & s nubus expurgandis aptistima. Spuma nitri,nitrum & aphronitrum quaquam veheme ter tergent,non tamen ulceribus, sed lepris, alphis, impetiginibus aliisque cutis vitiis expurgandis cum aqua calida aut vino infunduntur. Pro his quod desint sal perrae expurgatus substituitur. Alumen crudum & ex eo comparata aqua nomis, phagedaenis, Chironiis, malignis, putridis α. pascentibus ulceribus conneniunt , non tam detergendo qu tin cohibendo ne longius serpant.
Ex his igitur quς primi sunt ordinis compositiones fiunt expurgandis phleginonis recens apertis, ut quae habet mellis rotati I j. vitellum oui unius , farinae hordei quod satis
est ut in unguenti speciem concorporentur: adduntur inter dum terebinthinae lotae 3 ij.s melior optatur detersio. V
lentius atri ia est quod recipit succi apii 3 vii l. succi agrimoni j 3 iiij. succi plantaginis 3 ij. mellis rosiati I x. coquantur
aliquantum, deinde adiice farinae hordei,lupinorum & Ω nigraecI an. 3. J. percoquantur in unguentum, permiscendo
sub finem tercbinthinae I g. Si crassius aut tenacius pus fue. in , detersio maior fiet hac formula. resinae, mellis, terebinthinae an. 1 g. myrrhae, sarcocollae, farinae lupini Sci foeni graeci radicis iridis an . I g. fiat unguentiam. Huc pertinet unguentu aureum,cui vis quoque detergendi pax quodammodo inest , & emplastrum de ianua emplastrum gratia Dei nuncupatum, quae aut solida aut oleo tenui diluta induci possunt, ad capitis imprimiis aliarumq; partium
neruosarum ulcera. Huc quoque referri poterunt quae tertii. ordinis sunt vehementer detergentia,cuiusniodi ex aerugine caeterisque acrioribus metallicis constant, si lenioribus
solpantur & temperentur, vultiti emplastri diuini drachma una si tribus recentis vitelli dissoluatur , aut si unguenti iuEgyptiaci, aut Apostolici drachma cum dii bus tribsisve tetrapharmaci aut cerati alterius subacta unitaque sit, vic ribus blandὰ extersendi; optimum comparabitur remedium. Sic & praecipitati puluisculus leniente quopiam e cζῖ;us, Pullo morsu superfluam carnem absumit dc ulcussor
310쪽
sorde expurgat. Si ia in ulcus sordidum est,& mali moti; siue id sponte natum , siue ex vulnere aut ex phi Tmone negligentius curata factum, ex his quae secundi sunt ordinis unguentum comparabitur hac sormula..Plantaginis, ab synthh, marrubii. scordi j, melissophyli hyperici recentium dc contusorum an .m. i. coquantur aliquantum in
vino albo & olei 1 j.f. in quo expresso ditiolue radicu cyprii, iridis & aristolochiae rotundae tritarum atq; cretarum m. ι f. cerae 3 iiij. ruriumque coquantur dum crassescant, ac tum adde resinae 3 ij. thuris, myrrhae .aloes arcocollae an.
I j.& postremo terebinthinae , j. f. Quaecunque validiora
desiderantur, ea insuper nonnihil habent aeruginis : cuiusmodi sunt emplastium diuinum remollitum, unguentum Apostolocum ci unguentum AEgyptiacum, omnium certa quae extant 1': aestantissina.
Si vero e sinu aut fistula exterenssus est calliat, iniicietur decoctum, quod habeat plantagini absinthi j centauri j minoris sabinae,soliorum olivae dc Λgrimoniae an. m. j. raaicia gentianς contusae I h. fiat decoctio in vino albo in quo colato ad n .j.dissolue mellis rosa ti, strupi ab , nihil an. I i. g. Si non id praesit erit quod postulae, vel myrrham,vel aloen, vel unum quodpiam ex his postremis medicamentis dissolue: ut unguenti AEgyptiaci 3 f. sicque sensim augeri vis potest dum optatus existat euentus. Exposita eorum medicamentorum materia quae partium externarum in fana mationes praeduros tu inores, phlegmonas,abscessus, ulceraque sanant,deinceps ad ca pergendum quae vulneribus medentur,eaque ad cicatricem perducunt. Framentem sanguinem cohibentia Gnaecis
V A a sanguinem uberius prorumpente sive er aper a exesavc sponte vena. suc ex rupta aut in vulnere Fraeci ia,alia quadam proprietate alia vi emplastica alia caustica id ipsum praestant. Quae primi sunt orginis, non si uim frigida sunt omnia aut adstringentia sed ex his quaedam calida de acria, ut urtica. Quae secundi, venarum exitus in seseciunt atque implent, inoaeque arefacta nitul efiluere sinut. Quae terti, ordinis, rendo venas coanzuitant, crustulaque