장음표시 사용
481쪽
praesirinxerit. nae causa fuit ut acerbitatissua vir Miu eos frustra euoinuerint.Et nifallor sustines imitandae or auitae paternae virtutis expediationem. Immo si quis istam tuam rontem apertam ac ingenuam indolem in ficiat, iam magnum quid promittu, quo utriusique parentis imago viva in te uno reluceat. Et 'si bene omino aemulis cariturus non es solidam enim virtutem plerassuescientiarum generibus cumutitam amplecteris,quod visemperfacit,toper inium tuum Cevium,2 per istam rontem tuam oro ct obtentori Ono ct per utriusque parentis lineamet a quae tu ex semis. Omitto corpreis,quae visunt inferiora, ita pro nihilo duci debent. Ac dubito an tibi maior utilita quam tuis voluptas futurasit. Vtilitas quidem, cum
insistes lys vestigiys, in quibus parentes pedem presserunt, ct cum labores tui honestogloriae praemio lenien ;b. tur,2 miti abuturi Voluptaό vero,cum 2 ad demor
tuos,& adstuos perueniet tui in excoleta virtute ct terendis maiorum venistiis progressus fama. Ita enim tanquam idoneum solum eris, cui virtutis parentum semen commissum natiuo quodam ac verno tepore ex citatum reuiuiscit, adolescit, rutilumvberem iuxta suavem redditurumdam locuspostidat,ut i situ tum consili' nostri cunsum pesquamur. Vt primum Femel' quae restant nondum vulgata opera in manus meas fato potitu quam iure haereditario peruenerunt, consilium hoc χiseum 2 institutum fuit, ea primo quo'que tempore in lucem emittere, ut multorum desiderium nouo hoc edito partu explerem. Ab eo consilio quaedam me reuocabant, ad id multa hortabantur.
Reuocabat ea discultis quam in diuulsis, di persis,
ac d latis aduersariis reperera. Reuocabat exigua
perfici di fles, parua de iudicio meo opinio,vt qui
482쪽
ea re praestanda impar ac inferiorforem. Sed inm- tabat pronum Guisitelmi Planti' viri Graece Latiusque periti, de arte medica supra quam credi potesE' meriti des quam praestiterat. Spoponderat enim,nisi mazuma inres qua laudi, gloriae, is c matrib. virorumi illanriumsemper obsistio nobis eum eraPulset, eam se diligentiam praestaturum,utquae dis besa disipa
Urue forent,colligeret, ac in optimiu ordine redigeret. a Ac lubens eius fidem liberarem,nisi improborum ver futia acpraepropera festinatio per medios conatus tria ' uersa ageretur. Maxime vero quod Fernelius anima: agens uni Plantio, ut isti quoad vixit m mus fuit sth domesticus,omnia ita mi numenta ct aduersaria cre- didi set,acveluti leuamento legasset. Hortabanturi quoqueor pleraque de me bene meriti,qui me asii uis literis solicitarat,cum me iά eam honestam familiam accitum or cooptam intel7exissent, ut diuturnae mul- torum expeItasioni 2 desiderio aliquando satisface t rem. Si mecum quasi exsecrapto agere voluerunt, quod
Plantium in Epistola nucupamria id promisisset. Nam id sesuo iure pumilare credebant, quod ad quem 2 Fennely ct Planti' i Zud luculetum scriptorum patri monium tanquam ad filium, aut a sinem peruenisset,
is aut de iure teneretur, aut ingratι ct inhumani ho minis crimine conuinceret ut nisi de emittendis in lucem libris laboraret. Caeterum Plantius receperat se fetem libelros in lucem editurum. Et vos idem iam
praestitissemus,nis si egisset con si meum,propens sue animi volutatem retardassetplagiarius quidam, cuius sidei multa aduersaria precario in fultos reo se comiseram, qui intuensalem febrium cura H. methodum furtim at me acceptam cum transiri Net, eluti alienis stoliis ac fumto insolesces, carpit i.
483쪽
audicares, iniuriam tibi tussiquefaceres, ct veluti
desertoris criminc tete alligares. Bonis tinctiu es literis,lusdumtiamque colis, libere educatus, raras animi dotibus insiguitus, in urbe terrarum priucipe natus , tuo Esse genere 2 nomine nobilitatus, fortunisdemque amplissimis inui iratus. Si quae iurassum, quod tu tantopere colis,praestare vis,hoc sa auta. tuus iure a te postulare debet, ut sua monumenta ab omni impietate vindices. Quod autem clarisiimus quisque iuuenum pro amplificanda ct retinenda re domemoplurimum labo s sustinet,deso me tibi exotimara ab iis te virtute superara, quibus digmtaleprae Zas. At que si eam navabis operam quam spero, meam auge his industria ut tandem utriusique nostrum consensione atque con piratione aliquid eximium 2 augustum in commendationes tuomum panentum, in virtutis tua laudem 2 laborum meorum quandam ub-
484쪽
IO ANNI LAMY PARI s. MEDco Ioannes Bariottius Paris.
Hippobtum,quondam,sacris Epidauruti herbis. Eribuit diris correptum faucibus Orci: I iuc renitus Phaeta, Nymph e Coronide, I 'arcuc 1 t. πχ απα tosthae, F E R N Exius, is em Passibus incedens Stritaque palude,si ora
Vmbras educens, taurum profecerat artei
De iu) ad Eminreum sublimu fertur Olympum.
Seὸ tuti, iste labor,rediuiuum reddit, AMICE, Cuius de A1εdicis diuulsa molumina rebus Coimeris,incudi tradis,don isque nitora: . Ex quibis 'aud prodit, F E R N E L I v S mnu in riten , AEt plures,illinc qui Parcae tela retundent. Sic facis,it mors haec,reparabιtis tam ortu Sit melior similem,qui persua finem,tantum Si utat Inuideat quantum volet tropos im Dor edax Domino pedius miserabile radit. NON I N FERIOR A s E v x v s melius merato Iustrans arcana labore Crtis, inpollinei quam coluere Pires
Eripit linii meros fato tibi nilque pepercit,
Dum positum,contra sepe rescrgit onus. Nil intentatum liquit uni pollice docto polit ob citras nobilM Antu opes. Vitam non clausit senios i membra labore Condit in emi siue Iairuidas u libris. Nam tremulus liber est. Ite, salusque si isti
Chara nimis moritur mortem aliis adimens.
Script ue qirae totospargit dis unius orbe, V itam Erebo raptum os sua busta dabunt.
Claras fatialis nequit urna capessere mentes, Foetura ingen, nonperitina ruuet. Nam nou ιntereunt, quorum post debita fata Diuitis ingen, vis rediuiua manet.
Sacris Ioannis Ferneli j Resij Archiat. ii anibus Gul.de Balliou Parii .medicus B.P.
485쪽
Fata dolo nequeunt repedi. t recte diuis fata volent. σorco remittunt Fernelium).aVιr te terris sempite m. V mere pomeritum Me anae
sedes reuiset Ditis,oe AEaci Num tribunal, lanec erit genus Mortale.Nam viuelm qui Vitam aliis bonis arte confert. nivomas folii fibras extin ere,febris FE RNELI e vivis in Missa tulit.
486쪽
dus generalis. PRAEFATIO. A N τ A olim Empiricae sectae vis suisse
videtur & celebritas, ut apud eos, qui sese Rationales profitentur, non parum e concomitantes accurate satis scrutantur,sed morbi cuiusque audito nomine, seu quod febris continua tertianave sit,seu pleuritis,seu trephinis,aut arthritis, protinus ad peculiares, traditas sibi medendi praeceptiones concurrunt, quas mirificc,sed nullo aut certe minimo iudicio amplexantur & excolunt, umbras potius & nomina quam morbos ipsos sequuti. Si qui forte ex his continentes causaς a tingunt antecedentes tamen aut concomitantes funiue salii dico corporis, principumque partium, & humorum, qui in his peccant,constitutionem l praetermittunt. Generalem igitur medendi rationem ac methodum, di summa quae hactenus protuli,remediorum genera statuens ad fingulorum deinceps morborum peculiarem curationem a commodare, insuper propria cuiusque remedia producere, hoc quasi initio praeceptiones tradam,quibus qui medicinam facturus est, curandi iudicium dirigat atque confirmet : tum nequid inconsiderate gerat, tum etiam ne in singulorum tractatione breuitatis studiosi cogamur haec sibinde inculcare,quq multorum sunt communia.
me morbi cutis que curat-nem omnium,itim humorum, tum D tium corporis,mitia pervestiganda es . C A P. 1.
OMN i v M id iure primum videtur, ut ad aegrum veni en', ex symptomatum quae plurimum fatigant re
tiam uum pristinae retineat authoritatis. Perpauci enim morborum causas, aut continentes,aut antecedentes, aut etiam
487쪽
et sone,& affectana primario sedein & asseruim qui in ea consistit, & eius co mentein causam intelligas, ut quorum gratia sis inaxime accersitus.. Deinde vero reliqui quoque corporis lut secundo pathologiae docui l constitutionem discas, sine qua nihi; tuto aggredi possis. Inter sermonem tacite obserites , quo habitu gracili an obeso ,& quo seretemperamento decumbens sit: deinRe scisciteris, quae vivendi consuetudo olim familiaris, quae ante morbum integra viletudine ellet corporis constitutio, i iis habitus me diocris an plethoricus qui non nisi putorum est & bene valentium. Si deterior corporiς constitutio suspecta fuerit. quaerendum quibus olim grauioribus morbis conflictatus sit, &persee Ene sublati sint: in hos enim facilis est rolapsus. Ad haec quoq; propriis noris de corpore sciendum,
purum ne id sit an tinpurum: s impurum, quae corporiς regio obsideatur vitioso humore primane an secuda, aut tertiaris vero humor altera tuq sol sim nest: ut crudus aut leuiter corruptus i qui citra vacuationem seu naturae, seu artis
beneficio , possit in pristinam bonitatem rediret anne scuatiatus, ut naturae limites praetei gressus, & omnino praeter naturam prorsus extirpari vacuarique debeat Tertio, vagusiae ac diffluens sit:an contra venarum , aut viscerum; aliarumve partium substantiae impactus & adhaerent: ille enim breuiorein morbum facit, prompteque medicamento cedit: hic vero dissicit E, & morbum petulcaciorem reddit. Si adhaerens an cum obstructione simplici,aut etiam cum tumore, qui in aliquo viscere aut alia parte contactu mollis aut durus , renitens aut laxus percipitur. Tumor enim, praesertim durus atque diuturnus, non nisi praeparatione adhibita, multo tempore eximitur. Quarto sit vitiosus humor, anne corruptuet: hic enim accelerandam cur ris ne in cautione maiore indicat, praesertim si febris adest:
α haec corruptio atque putredo sinplEx ne sit& solitaria: an piaeterea par is, cui adhaerescit, substantia labefactata sit. Haec rursu in labes sine ex diutina humoris corrupti contagione & adhaesu, an ab ipso ortu & a prima origine quasi
haereditario iure contracta. Postrem5,leuis ne ea sit ac re' cens, an consummata adeo ut non amplius in naturalem
atque bonum statum pars reuocari possit. Grauissimum sa'nd Yitium est labes aut corruptio substantiae visceris, quod,
488쪽
etiam si omnem noxium humorem expurgaueris, per stit in viscere, x vix aut ullo modo arte corrigi potest, praesertim si haereditarium est, vel graue atque confirmatum exbstit. Haec praecipua interiorum est causarum obseruatio,tu ad praedicendum,tum ad curandum imprimis necessaria. Nam siue interior praeter naturam causa morbum protulit eique coniuncta est atque continens,sne illi duntaxat implicita sit, propterea tamen quod vel eum ipsum fouet, vel eius symptomata asperiora reddit,pr ermitti no debet,quadoquidem sine animaduersione neque praedictio neque auratio iniri recte potest. Magni igitur interest,most hoc illo ve modo affectum corpus inuadat. Qui in purum& bene constitutum corpus inciderit,certos atq. legitimo qui in vitiosum atque impuru,distortos atque inopinatos,rrogressiis habebit. Si quem euchymo & puro corpore
partibusque principibus oene constitutis, euidentiu causarum vi, ex subita post exercitationem validam restigeratione,pleuritis adoriatur: ea utique pura & exquisita exister, quam protinus secta vena quam plurimum leniet, aliaque adhibita remedia luculente iuuabunt: huius quoque concoctio statis fiet periodis,nec alia quam pleuritidis symptomata aegrum affligent. Alium item bene constitutum, plu-nioso coelo simulque aestuoso iter facientem, si constipataeute obsideat, continua febris, eaque conclusa ex putrefactis humoribus qui in maioribus sunt vasis: ea omnino simplex quum sit, propriis duntaxat stipabitur symptomatis
constantes nec perturbato ,sed decretoriis diebus definitos
motus habebit,legitimaque iudicia. In hoc statim initio, nulla purgatione praemissa, venae sectio quae multitudinem
conclusaeque putredinis magnam portionem subtrahat, plurimum ad chirationem conducet: deinde detergentia medicamenta & attenuantia, quae corpus reliquamque putredinem praeparent, ut insiti caloris beneficio cocta secretave,tum arte, tum naturae beneficio atque impetu deducatur in salutem. Ad eundem quoque modum pestilens sebriς,quae ex inquinati aeris contagione maligna purum corpus inuaserit, sui duntaxat generis symptomata promet,& antidotis maxime cardiacis,& iis quae malignitatem frenant,abigetur,nulla vacuationis necessitate. At si contra statuamus iisdem ex causis alios,quibus ante mor, butri
489쪽
M 1 TH Dus GENERALI s. 3bum vel impurum corpus esset, vel malE constituta viscera morbis similibus exerceri: horum neqne certa lex, neque certum fuerit indictuin: sed omnia perturbata, confusa, &plerumque inopinata ingruent,ac velut tumultuosissime adorientur,ut subinde remedia mutanda atque permiscenda
sint .Pleuritis enim si obtigerit, neque exquisita neque legitima existet, sed vel E destillatione frigida, vel e corporis frigido pituitosoque habitu crudior euadet,concoctuque dis-ficilio e qua vix quicquam tussi educetur, neque hanc Vena secta conspicue minuet: sed & extraordinaria ac illegitima symptomata, ut suffocationis metus, progressias ordinem peruertent,pr sertim si olim inlimati opportunus sitit aeger. Si vero continua aut etiam pestilens febris id ipsum occupauerit corpus,impuritatis symptomata, ut cordis dolor,animi desectio,nausea, frequens vomitio,oppressio,hisi. que similia propriam febris conditionem mutabunt, ut eius incertum suturum sit iudicium. Eadem quoque impuritas viscera primasque venas inferciens, obsistet ne statim initio propria sebri remedia accommodari possint. Ea enim antequam venae sectio adhibeatur expurgari postulat, non paruo temporis viri simque dispendio. Febris etiam longior,& tum iudicatu, tum curatu dissicilior alme periculosior euadit: multo autem magis , si quod vi icus ante morbum male iam affectitin erat. Haec igitur sunt ante cuiusque morbi curationem animaduersione digna: quisbus praetermissis, nihil certo potest de morbi cuiusque iii
4icio aut curatione statui. ui etiam plethorae,quae cacothhmiae praetipuasit sedes, or quae utriusq- sint cause.
PLετ HORA , quae probi ac utilis sanguinis seu succorsi .
omnium est redundantia, maxime ac praecipue e venis oritur maioribus, e quibus anastomos, tenue n6nihil,quε- admodum e pleniore sinistro cordis sinu crassiusculum alia quid, una cum vitali spiritu in maiores effunditur arterias: quae non minus quam venae, copia rursentes atque distentae validu tum pulsum edunt. E maioribus tum venis tum arteriis copia turgentibus in minores, ex hisque in carni
490쪽
mas corporis partes ac musculos implens & distendens: as alto robore coloreq; vivido. Porro autem in prima cors' ris regione , quae ante portas est iecoris, nulla proprid ple- thora succrescit, neq; quum ventriculus,& partes sub abd
mine cibi vel optii si copia quasi saginatae distenduntur,plethora est: sed lolii ni multitudo quic in vasis imaioribu &in habitu corporis sani ac bene constituti cuni illatur ex opportune dati cibi potusq; ubertate &assi uentia Quicunque
aliis ex causs redundantia in vasis congeritur multa potius est cacochymia. Omnis autem cacochymia & humorum impuritas aut ex vitiosa viscerum assectione aut ex improba vivendi ratione non aliis ex causis, proficiscitur. Iccur, lien, ventriculus. assidentesque partes leu intemperies, seu impuritate seu substantiae labe inquinentur, humorcs succosque vcl ex temperato & puro alimento proferent sui sim nes& labefactbitos. In temperatus quoque cibus aut crast is, aut tenax , aut corruptus, non sic exquisito poterit concoctione mutari quin vel in sanguine, vel in alium hii morem sacellens pristinae conditionis & naturae nonnihil retineat atque redoleat, aut vitium alitia contrahat, si immodicus sit & a nostro calore ininimc vincatur. Praecipua vero cacochymiae sedes est prima corporis regio, ventriculo , liene, iecoris cauo, circumpositisque partibus circumscripta. Haec enim ut cibi promptuarium est,in quod Omnia demittuntur, ita & corporiς totius velut semina quaedaest, in quam illorum superuacua amandantur, siue sanum, siue aegrum corpus sit, siue purum , siue impurum alimentum. Non solum enim cibi reliquiae & faeces, verum etiam humore; superuacui e iecori; concoctione&ex succis, in venas delatis secreti, illic subsistunt. In ventriculo, dc intestinis membranosis quidem ac frigidis cruda ac superuacanea cumulatur pituita, quae eorum proprium excrementum est,prim Quia quidem aquea, deinde calore crassescens α mucosa euadens et ab hac vitrea, postremo gypsea omnium
crassissi ina, & intestinis tenacius adhaerescen . In solliculo sellis , & secundum iecoris caua, satia bilis abund*t, quae seruore in vitellinam , deinde in porraceam, in aerugin
sana,in coeruleam, & in atram omnium acerrinasim atque
perniciosissimam facessit. In liene melancholicus atque terrenus humor colligitur , qui ustione in atram eam bis lema