장음표시 사용
191쪽
iudietis,& non intelligetis M. Ris p. Hanc qua bonem sanctus Au gustinus soluit, dicit enim contra haereticos: Quem igitur hunc esse uolunt asserant. Dicentcnim sorte filium. In Euagelio enim cara Ioanne scriptui inest,& propterea no poterant credere in Iesum, quia dixit Esaias propheta:
Excaecauit eorum oculos, & obdurauit eorum cor. Ne sorte uideant oculis.
S intelligant corde, & conuertan M. Haec dixit Esaias cum uidisset gloria eius,& locutus est de eo. Et quid seclut de Paulo, qui spiritu sanctum dicia in illa gloria uisum esse Esaiae, dc locum esse ei, & misisse eum ad populum supradusta dicere Scriptu est enim in Actibus apostolom, Conuenientes
aute alter ad alterutrum Iudaei dimittebatis dicente Paulo uerbum unum.
quia bene spiritus sanetus locutus est ad patres nostros per propheta Esaiam dicens: Vade ad populum istum, de dic ei, Aure audietis,ec non intellis gelis,&c. usq; illos. Ecce Ioannes quidem filium, Paulus uero spiritu sancta esse dicit, qui sit uisius Esaiae, sedens super thronu altum N eLuatum, qui de adoratur.& laudatur,ta glorificatur a Seraphin. Ecclesiae autem Christi Omnes ab oriente usi ad occidenrem,conuenientcr patrem a Seraphin laudati profitentur in mysteriorum relatione. Dicant ital nobis,qui uenera/tionem spiritui sancto abnegant, quid nam ex his cum dicit,aut quis fallit
utrum Ioanncs an Paulus:an uero omnes ecclesiae patre profitens este, qui adoratur a Seraphin, Ioannes filium, Paulus uero spiritu sanctum Si uero nemo eoru fallit,sed omnes vcritatem dicunt: manifeste probatu est, quod ec solius patris nomen dicatur: habent tamen patre dc filium,si uenerentur. qui sic adorant, ueneratione coelestium animantiu imitati,dc non suas cogitationes sequantur. IN T. Quomodo Christus in Evangelio utra dicit quae sibi uidentur esse contraria, dicit enim, Pacem meam do vobis: dc econtra,No ueni pacem mittere in terra, sed gladium. R E s p. Alia est
pax Christi quam discipulis dedit,alia mundi. Ista pacem qua habet muridus negat se dare Christus dicit enim:Pacem mea do uobis,mea pacem relinquo uobis, non sicut hic inudus dat pacem 5c ego do vobis. Negat ergo se pacem mundi dare discipulis sitis quia re alibi dicit: Non ueni pace mittere sed gladiu. Uis ergo uidere,qua pacem dat deus supcr terram nostra Si terra illa bona,quae affert stastum centesimuraut sexagesimum,dcc.illa pavcem suscipiet a deo quam dicit Apostolus: Pax aut dei quae superat omne mentem,custodiat corda uestra,fc sensus uestros. Haec est ergo pax quam dat deus super terna nostram. t M T. Quomodo in Evangelio dicit, Gmnia quaecunq: audiui a patre meo nota uobis socii cum ipse item ibi post paululum dicat, Adhuc multa habeo dicere uobis, sed non potestis ea potatare modo. R E s P. Quod dicit,omnia quae audiui a patre meo, nota uobis seci non quia ea nota iam seriisset,sed ea quae ad futurum nota faccredebuit dixit ac proinde coptrarium non est loco isti ubi dicit: Adhuc inult
192쪽
EN EVANGELI Is 34ta habeo uobis dicere: quia utiq; multa nos utiliter ne ire in praesenti do/minus uoluit, quae tamen salubriter nobis in futurum scienda i eruauit. i N τ . Cum dominus in Euagelio dicat, quodcunque petieritis patrem in nomine meo dabit vobis:quomodo Paulus ter se rogasse dominum discit ut spiritus satanae ab co deberetur austerii, quod tamen impetrare nota potuit. R E s p. . Si omne quod petimus in nomine fili j dat nobis pater. quid est quod Paulus ter dominum rogauit, ic exaudiri no meruit: sed disclum est illi: Suffcit tibi gratia mea nam uirtusata. Nunquid ille tam egregius prςdicator in filii nomine no petist Quare autem no accepit quod petiit Quomodo ergo veru est,quia quicquid petierimus in nomine fili j daenobis si austerii a se angelu satanae petiit apostolus Paulus in nomine filii S tame quod petiit no accepit,nisi quia nome filia Iesus est,Iesus aut salui tor uel etia salutaris dicit:ille ergo in nomine saluatoris petit,a salutaria Niit. Nasi id quod no expedit petitur,non in nomine Iesse petitur pater. de 5e eisde apostolis adhuc infirmantibus dominus dicit: Vsi modo non petistis quicqua in nomine meo: ac si aperte diceretur,non petistis in nomine saluatoris,quia nescitis petere aeternam salute. Hinc est quod de Paulus
non exauditur, quia si liberaretur a tentatione, ei non proderat ad salutem.
iNT. Cum in Euagelio Ioannis agnoscatur Christum dixisse Ego palam locutus sum mundo: quomodo quasi econtra in eodem Euangelio ubdetur promisisse,ad discipulos dices: Haec in prouerbiis locutus sum uobis. uenit hora cu iam non in prouerbiis loquar uobis,sed palam de patre meo annuntiabo vobis.Si ergo ipsis coniunctioribus discipulis non loqucbatur palam sed horam promittebat, quado palam fuerat locuturus: quomodo palam locutus est mundo e Deinde illis ipsis, sicut alioru auol Euagelistarum testatur autoritas, in corii comparatione qui discipuli eius non eranti multum utiq; mani sestius loquebatur, quando cu soliis erat remotus a turabis: tunc cnim eis de parabolas aperiebat,quas clausas proserebat ad alios.
Quid est ergo. In occulto locutus sum nihil: R E s p. Sed intelligedum ita eum dixisse, Palam locutus sum mundo: ac si dixisset, Multi me audie/runt: ipsum autem palam modo quodam erat palam: palam quid secerat quia multi audiebant: dc quod seorsum discipulis loquebatur, non occulto uti l loquebatur.Quis nant in occulto loquitur,qui coram tot hominibus loquitur cum scriptum sit, In ore duorum uel trium testiu stabit omne uetibum: praesertim si hoc loquitur paucis quod per cos uelit innotescere inubiis:sicut ipse dominus ait illis, quos adhuc paucos habebat: Quod dico uo/bis in teiacbris, usq; super tecta. Ergo de hoc ipsum quod ab eo dici uideba,
tur occulte, quodammodo non dicebatur in occulto. quia non ita dicebatur,ut ab eis quibus dictu fuerat taceretur,
sed ita potius ut usquequaque pridicaret.
193쪽
l π o M o D o Paulus apostolus utrun* dicit de Chis' sto, quae sibi uidentur esse contraria, id est qui natus ex
semine David secundum carnem, uel caetera talia: de econtra, Etsi noueramus Christum secundum carnem,
i sed iam nunc non nouimus. R Esp. Quod filius dei ex semine David homo natus est, nec idem Aposto,s uno loco dicit, de sanctae scripturae apertisssime praedicant. Quod uero
licit. Etsi noueramus Christum secundum carnem, sed iam nunc non niuimus,ca ipsa circumstantia scripturae loci eius satis ostendit quid loquitur Apostolus: suo quippe more uitam nostram in futuram, quae iam in ipso homine mediatore Christo Iesu capite nostro resurgente completa est, ita spe certa meditatur, tanquam iam adiit praesens quae teneaturri quae utique uita non erit secundum carnem, sicut iam uita Christi non est secundum carnem. Carnem quippe hoc loco appellat, id est camalem corruptionis
qualitatem:quae tunc iam no crit, quia mutata caro non corrumpetur. Noueramus ergo Christum secundum carnem, id est secundum carnis mortalitatem antequam resurgeret: sed nunc iam non nouimus, quia, sicut dicitidem Apostolus. Christus resurgens a mortuis iam non moritur,&c.Ergo
utrunq; in nullo sibi repugnari uidetur, quod Apostolus dixit: quia 5 aim
tequam Christus refulgeret. camem eum nouerat habuisse mortalem, Spoliquam resurrexit,nulla cum attingi credidit mortis corruptione.
1M T. Cum Paulus Romanis scribat Iud S 6c Grs os omnes subprecato esse definiens, atq; sub hac occasione omne genus hominum sub pecitato esse designet: quomodo ipse quasi ccotrario loquitur,dicens: Vbi non est lex,nec primaticatio. Aut quomodo de se dicat. Vivebam aliquando sine lege,qui rursum de semetipso dicit, quod circuncisionem octava die secundum legem susceperit. R Esp. Apud Iudaeos quidem legem Mosi esse manifestum est, apud gentiles uero legem naturae non dubium est, quae testimonio conscientiae arguat delinquentem. Vbi ergo quaeremus hominem in quo non sit lex, 6c qui per hoc non uideatur in praeuaricatio ne peccatic quia de ipse Paulus de semctipso dicit: Ego autem uiuebam sine lege aliquando. Et quando Paulus sine lege uixit, qui rursum de semet ipso dicit circuncisionem octava die se habere Hebraeus ex Hebrans Quomodo ergo uerum erit cum aliquando sine lege uixisse. qui octava die natiuitatis suae signu circucisionis exlege suscepit Unde costat tuc fieri homine
194쪽
sub lege quando ad id aetatis uenerit, ut cligere possit de discemere quid sit
lex nec prius legis ullius extrinsecus iugum suscipere, quam interne 5 naturalis legis habere incipiat firmitatem. Dcnil in eo ubi dixit, Ego aute ubuebam line lege aliquando, addidit, sed ubi uenit mandatum, peccatu reuixit. In quo hoc est quod ostendit,quia in pueritia priusquam d scretionem quis habeat boni oc mali, sine lege esse dicit: cu etia si peccat, quia lex in eo
non est, peccatu ci non imputatur: cu uero discretionem boni mali acce perit,uenisse ei dicitur lex, bc uenisse mandata:ubi aute est uis mandati .hoe est cos cientia redarguens peccatu,quod prius in m mortuu erat dicitur reuixisse. i N τ . Cu Paulus apostolus ad Romanos scribat, Iudaeos de Gret cos omnes sub peccato esse: quomodo idem in subsequentibus no omnes, sed multos per inobedientiam unius hominis peccatores constitui definit, dicens: Sicut per inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, ita 5c per unius obedientia iusti constituentur multi. R E s P . Peccatores quomodo multi, de no omnes uideantur: cum idem Apostolus di/cit, quia omnes peccauerunt,debemus ostendere. Aliud est peccas L, aliud peccatorem esse. Peccator dicitur is, qui multu delinquendo in consuetudiis nem.& ut ita dicam,studiu peccandi iam uenit.Sicut econtrario iustus nota
dicitur is, qui semel aut bis aliquid iustitiae secerit, sed ille qui semper iuste
agendo usu de consuetudine iustitiam habet. Nam si quis in caeteris fere o/nanibus iniustus sit, semel autem uel bis aliquid iusti operis gerit, iste in eo quidem opem in quo iustitiam tenuit, iuste egisse dicetur . non tamen ex. hoc iustus appellabitur. Ita 5c iustus peccat se quidem dicitur,si aliquid co/miserit aliquando quod non licet: no tamen ex hoc peccator appellabitur. qui peccandi usum e consuetudinem non tenet. Sicut ec medicus non ille dicitur, qui de leuiter ruptae capitis cuti scit imponere araneam, aut qui tumorem uulneris aqua calida fouere,quamuis etiam hoc medicinae esse uideatur.Scd ille dicitur medicus, qui usum ac studium 5e disciplinam habet medendi. Ex quibus omnibus puto sufficienter ostendi, quod aliud sit pcecare, aliud peccatorem csse. Omnes enim potest fieri ut peccauerint, etiam si sancti fuerint, quia nemo mundus a sorde, nec si unius diei fuerit uita eius. Quis em est quin aut in facto, aut in uerbo, aut qui cautissimus certe est,uel in cogitatione peccauerit: de ideo dixi, peccasse quidem merito om/nes dicentur, peccatores autem facti non omnes,sed multi. i N T. Quo/modo Paulus ad Romanos scribens legem se non destruere,sed confirmare testetur, dicens: Legem destruimus per fidem et absit, sed legem statui, mus .cum econtrario in secuda ad Corinthios Epistola destructionem eiusdem legis praedicet, dicens:Si ministerium mortis in literis formatum,in lapidibus factum est in gloria ita ut non possint intendere fili j Israel in facissMoli ,propter gloriam uultus eius qui destruit 't quomodo non magis mi/
195쪽
ni stelium spiritus erit in gloria Et paulo post,Si enim quod destruitur per
gloriam est, multo magis quod manet in gloria es, quomodo ergo Ap stolus testatur se legem non destruem,sed confirmare,cum gloriam uultus Moli, quam legem esse demonstrat, destrui praedicet. R E s P . Non est idem quod dixit, Legem destruimus.& lex destruitur. Paulus ergo in pravsenti loco hoc pronutiat, quod legem ipse non destrua Nam elli destruit lex, per cam quae supereminet gloria, oc non per Paulum, neq; per altu albquem sanctorum destruitur. nde N ipse dominus dicebat: Non ueni sobuere lege,sed adimplere. Nullus ergo sanctoria, nec ipse dominus destruet legem, ted gloria eius temporalis dc pertrassens, a gloria aeterna permanen te dcstruitur dc superatur. INT. Cum lex quae a deo data est, no omnibus tunc gentibus tradita fuisse luando oc Iudaeis,& ex hoc dicere uideae Apostolus,Vbi non est lex,nec praeuaricatio.Quo pacto quod in Psalmo
legit,uem sit,Praevaricatores existimaui omnes peccatoreS terss. R E s P.
Si non est praeuaricatio ubi lex no est cur praeuaricatores a propheta dici, tur, qui lege no acceperuir Sed si cosideremus omne genus hominu de primo parente trahere originale mccatu, ipsum solum 5c primu testam etiam est sub quo omnes homines etia sine alia lege praeuaricatores esse di tuta Sed cu lex euidenter postea data sit, de dicat Apostolus,Vbi no est lexalec praeuaricatio:quo pacto in psalmo quod legit veru cst,Praevaricatores obstimavi,&c. nili quia omnes legis eius praeuaricatae sunt rei, qui aliquo petacato tenent obstricti: quaobrem etia paruuli,quod uera fides habet, nascutur no proprie sed originaliter peccatores. Vnde illis gratia remissionis precatorii necessaria cofitemur pro peccatu, eo modo quo sunt peccatores otia
pr aricatores legis illius quae in paradiso data est agnosculi ut utrum sit utrunq; quod scriptu est,Et peccatores existimaui omnes peccatores terrae, ec ubi lex non est, nec pr aticatio. iNT. Vtru sine lege Mosi datur Paulus aliquado uixisse,per hoc quod dicit: Ego aut uracbam sine lege albquando:cu specialiter sic rareat Hebraeum ex Hebraeis,&octava die circiicitum secudu legis praeceptu. R E s p . Si lex naturalis a lege quae Hebro
populo data est discreta agnoscit . quid de qua lege dixerit facilius reperit
Origenes sine lege peccatum mortuum esse in nobis ostendit, hoc est antequam per aetate rationabilis intra nos sensus uigeret: exemptu quoq; pu tuli percutientis patrem aut matrem, uel maledicentis adducens: in quo, ut
asserit, secudu legem quidem prohibente percuti uel maledici patre aut matrem peccatum fieri uidetur. Sed istud peccatu mortuum esse dicit quia lex nondum adest in puero.quae cum doceat hoc quod facit fieri no licere. Si ne hac aut lege naturali,uel rationabili, oc Paulum, dc omnes homines ccratum est aliquado uixisse, hoc est in aetate puerili. Omnes enim similiter per illud tempus nodum capaces huius naturalis legis existunimam utiq; non uideretur
196쪽
uideretur de hoc Pauli esse ucra prosessio qua dicit.Ego autem uiuebam rahe lege aliquado. t M T. Quomodo dicat Apostolus, Lex quide sancta& iusta,& bona .cum cωntra uideatur dicere,Virtus peccati lex:quomodo bonam cam legem dicit, quam uirtutem peccati esse narrauit: REsp. Adeo bona lex data, semper est bona lex tame ideo uirtus peccati est dicta, cum auget ipsius peccati noxiam delectationem per seueram exhibitione, nec tamen etia sic mala est. INT. Cum Paulus dicat, Peccatu no imputatur cu lex no est,necno dc illud quod dicit, quia per lege fit agnitio pecca es: quomodo Cain cu peccasset ait,Maius est peccatu meum, ut remitta/tur. Sed N patriarcha: cu ad Ioseph descendiisent in AEgypto, Ssimulata ab eo cosutatione arguerent,ita ad alterutrum dicut In peccatis simus pro fratre nostro, quia despeximus tribulatione animae cius, cu rogaret nos, Mno cxaudiuimus,cn propter hoc uenit super nos tribulatio haec.Sed de Iobante lege suis e costat,m ita dicit: Quod etsi peccaui inuitus,si occultaui peccatum nacti,aut confusus sum multitudine populi quo minus annuntiarem dclictum meum: qui omnes cuideter docentur agnouisse peccatum suum. R Esp. Ex his colligitur Paulum apostolu non de lege Mosi dixisse, sed de naturali lege quae scripta est in cordibus hominu .Secundum ergo hanc legem naturalem consequenter Apostolus dixisse uidebitur,omne os ob/struendum,& omnem inudum obnoxium deo: iudicio enim legis quae iis turaliter hominibus inest,nullus cst expers, neq; Iudaeoru,nel gentilium.1NT. Quomodo Paulus apostolus duo haec cotraria sibi dixisse uideatur,ut illic ubi de corpore mortis huius loquebae diceret, uod cin opcrocnon intelligo: 5c econtrario,Peccatum non cognoui,nisi per legem,& per legem cognitio peccati . quomodo enim peccatum ignorabat, quod per le/gem sciebat REsp. Illud ubi ait Apostolus, Quod enim operor ignoro quid est aliud quam nolo, non approbo, non consentio, non facio: alio/quin contrarium est his quae superius dixit, Per legem cognitio peccati, dc peccatum non cognoui nisi per legem, de peccatum ut appareat peccatum per bonum mihi operatum est mortem .Quomodo enim peccatum perlegem cognouit quod ignorat , quomodo apparet peccatu quod ignoratur Sic ergo dictum est, ignoro, non facio, quia nulla cosensione id ego ipse co/mitto:quomodo dicturus est deus impiis, Non noui uos,quem proculdu bio latere nemo potest. Et sicut dictum est, eum qui no nouerat peccatum, quod est, non secerat.Neq; enim no nouerat quod arguebat. INT. CuPaulus apostolus dicat in spiritu sancto nos clamare, Abba pateri quomo/do rursum alio loco dicit, Dedit deus spiritum fili j sui in corda nostra cla/mante,Abba patenquo nos clamamus, si ipse clamat in nobis: REs p. Nisi quia clamare nos facit du habitare coeperit in nobis .etia hoc ital agit acceptus,ut largius accipi edus, petudo,quaeredo, pulsando poscat.Siue em
197쪽
uita bona petatur,sive ut bene uiuatur. Quotquot spiritu dei agutur,rj fili j
dei sunt.Siue ergo cum dicitur nos clamare per spiritum sanctu,liue ipsum in nobis clamare spiritum,non est contrarium: quia eccum nos clamare dicimur,non ex nobis,sed ex illo clamare probamur: S cu ille clamare in nos
legitur, quid aliud nisi essicientia sui operis quo nos agimus demonstra/tur: I N T Cum ad Romanos scribens Apostolus adoptionem filiorudet,& redemptione corporis sui expectare se dicat: quomodo ibi quasi iam sit filius dei,dc non sit quod ultra expectet, uelut econtrario dicit,Quia spiritus testimonium reddet spiritui nostro quia sumus filii dei .Et iterum, quo/modo redemptione corporis sperat, cui alqs dicit, Christus nos redemit REs P. Haec interim Origcnes sic soluit,Vt mihi uidetur, inquit, ipse hoc soluit eo sermone,qui in colequentibus ha f. i N T. Cu Paulus ad Romanos scribem,Si dis pro nobis, quis aduersum nos, quasi absolute pro/ nuntiet neminem nobis esse aduersarium: quomodo Petrus ccontra uides praedicare,dicens: Aduersatius uester diabolus sicut leo rugiens circuit quaerens quem deuoret. RES P. Dicit quidem Apostolus: Si deus prono his, quis contra nos: non quo omnino nullum nobis inesse dicat aduers tium: sed hoc est quod ostendit, quia deo agente pro nobis, cotemptibilista nullus esscitur aduersarius noster. i N T. Dum Paulus dicat, Non
est potestas nisi a deo: quomodo dominus per prophetam de quibusdatri
loquitur,dicens:Ipsi regnauerunt,sed non ex me. REs P. Quasi diccreti non me propitio, sed me irato. Vnde inserius percundem prophetam diu cit: Dabo,inquit, tibi regem in furore meo, quo manifestius clucet bonam malam in ordinationem a deo ordinari sed bona propitius,mala iratus.
i es T. Cum Paulus ad Romanos scribat, Vnusquisep uestrum proxi/mo suo placeat in bono ad ςdificationem:quomodo in at is dicit Si hombnibus placerem, Christi semus non essem. R Esp. Aliud est studiu habere placendi hominibus, ut laudem ab eis quaerat: dc aliud est studiu ha/here placendi hominibus in eo quod uita sua irreprehcsibilis est apud homines:sed proficiunt ex eo omnes,qui uel uident talem,uel audiunt. Ibi eogo placendum non est hominibus, ubi contra fidem, contra honestatem,
contra religionem est in quo placeat,& ideo dicit: Quia si hominibus placerem Boc est incredulis de infidelibus Iudans, Christi seruus non essem. i N T. Cu Paulus apostolus ad Corinthios scribens laudet cos in ptincipio epistolae suae, dices: Gratias ago deo meo semper pro uobis in grana dei quae data est uobis in Christo Iesu, uia in omnibus diuites facti estis
in illo, in omni uerbo de in omni scientia sicut testimonium Christi confirmatum est in uobis ita ut nihil uobis desit in ulla gratia: quomodo contra laudem a se prolatam subiungere uidetur, dicens: Obsecro autem uos fra/tres per nomen domini nostri Iesu Christi,ut idipsum dicatis omnes, renosint
198쪽
sint in uobis schismata, dc illud: Significatu est enim mihi de uobis fratres
mei ab his qui sunt Cloes,quia coletiones in uobis sunt, i c. RES P. Eoce quos in omni uerbo, dc in omni scientia laudauerat, quibus nihil deesse in ulla gratia dixerat,paulisper loquens ad increpadum leniter ueniens, diuisos erga seipsos reprehedit: dc quom prius salutem narrauerat, postmo dum uulnera patefacit. Petitus cnim medicus uulnus secandum uidens sed φgrum timidum csse cospiciens, diu palpavit,dc subito percussit. Prius cinblandam manum laudis posuit, postmodu serrum increpationis fixit. Nisi
cnim ucrecund e mentes fuerint palpando reprehensae, ita ut cx alqs rebus
audiant quod in consolationem sumant, per increpatione protinus ad de/iperationem cadunt.Sed nunquid mentitus est Paulus, ut prius cis nil de/esse in omni gratia diceret,quibus postmodum dicturus erat,unitatem deesserAbsit. Quis de illo talia uel desipiens credat Sed quia erat inter Co/rinthios quidam omni gratia repleti,& crant quidam in personam fauo ibus exculli,ccepit a laudibus persectorii, ut modesta inuectionc adprehcnsione pertingeret infirmoru. iNT. Quomodo Paulus dicat Nolite malediccre:uci talud, Neq; maledici regnu dei possidebunt:m ipse malediistio/vis sententia protulerit, dicendo, Alexander faber serrarius multa mala mihi fecit,sed re)det illi deus secundu opera sua:uel illud quod Ananiς dixit
Percutiet te deus paries dealbate. REs P. Sciendu est quod scriptura sacra duobus mo)is maledii tu memorat, aliud uidelicet quod approbat, aliud quod damnat. Aliter enim maledictu profertur iudicio iustitiae aliter liuore uindictae. Maledictum quippe iudicio iustitiae in ipso primo homi
ne peccante prolatu est,cum audiuit,Maledicta terra in operibus tuis. Et illud quod ad Abraham dicitur.Maledicam maledicentibus tibi. Et rursum quia maledictu liuore uindictae promitur,voce Pauli praxlicantis admonemur,Benedicite,dc nolite maledicere. Deus ergo maledicere dici 5c tamen maledicere homo prohibetur:quia quod homo agit mali ia uindictae, de us non facit ni R examine dc uirtute iustitiae: cu uero sancti uiti maledietio, nis sententia proserunt,non hanc ex uoto ultionis, sed ex iustitia examinis erumpunt: intus enim subtile dei iudiciu aspiciunt, dc mala foras exurgetia quae maledicto debeant serire coῖnoscunt, dc co in malcdicto no peccant, quo ab interno iudicio no discorciant.Hinc est quod Petrus in offerente ibi pecunia Simonem sententia maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecti sit in perditione.Qui enim non ait,estsed fit non indicativo sed optatiuo modo se haec dixisse signauit. Hinc Helias duobus quinquagenariis ad se uenientibus dixit:Si homo dei sum, descendat ignis de coelo,ec cosumat
vos. Quom utrunq; sententia quanta uetitatis ratione coualuit, terminus
causae monstrauit. Nam dc Simon ς terna perditione interint,ec duos quin/quagenarios dcsuper ueniens tamma cobussit. Virtus ergo subsequens te α. . G stificae
199쪽
stificatur qua mente maledictionis sententia promitur. Cum enim εἰ mali dicentis innocentia permanet, ic tamen cum qui maledicitur usq; ad interitum maledictio absorbet ex utriusci' partis fine colligitur, quia ab uno dc initimo iudice in reum sentcntia sumpta iaculatur. iNT. Quomodo diui/siones gratiarum,quae nobis per spiritum dantur ad mensuram dicat Apostolus: cum in Evangelio dicatur, Deus non dat spiritum ad mensuram. R E s p. In hominibus datur secundu Apostolum ad mensuram spiritus. ali j quidem per spiritum sermo sapientiae, ali j autem sermo scietiae secunda eundem spiritum.&c. unico autem filio suo pater no dat spiritum ad mea suram, quia in ipso omnis plenitudo diuinitatis corporaliter inhabitat.1 NT. Cum Paulus in Epistola ad Corinthios prima de suis coapostolis dicit. Abudatius illis omnibus laboraui quomodo in Epistola ad Ephe/sios cxtremu se omniu electorum existi mans, dicit: Mihi infimo omnium sanctorum data est gratia haec in gentibus euangelizare. R E s P. Non Iulo apostolum Paulum cum mentis suae cocordasse secreto, ut uere omnius sanctis infimum se esse dixerit. Verbi causa his qui erant Ephesi, qui
Corinthi, qui Thel Ialonicae uel qui in toto orbe crediderat. Quod cum humilitatis indicium sit. se omnibus sanctis infimum dicere, mendacium es hreatus, aliud in pectore clausum habere, aliud lingua promere: repericω dum ergo est argumentum quod de Paulus uere omnibus sanctis infimus fuerit.& tamen de apostolica no ceciderit dignitate. Loquitur dominus in angelio ad discipulos: Qui uult in uobis maior csse, sit omnium minor: ec qui uult esse primus.sit omnium nouissimus. Quod Paulus opere com plebat,dicens: Puto em quia deus nos apostolos nouissimos ostendit qua/li morti destinatos. Omnibus igitur qui se propter Christum infimos est e cupiebant, apostolus Paulus infimior erat,dc idcirco maior . Omnibus cnim,inquit, plus laboraui,non autem ego, sed gratia dei quae mecum cst Propter quam liri militatem, dum omnium sanctotu est infimus, data ea
haec ei gratia in gentibus, ut euangelizaret inues ligabiles diuitias Christi. de doceret dispensationem Christi mysterin, abscondita a seculis in deo, qai uniuersa creauit. INT. Cu Paulus dicat de semetipso in Epistola ad Corinthios. Non secundu carne uiuimus,neq; secundu carne militamus: quo modo ad Romanos ecotrario scribit,dicens: Ego aute carnalis sum: dc cum
alio loco dicat uiuere in se Christu de spiritu sanctu diccndo propter inhainbitante spiritu eius in nobis: quomodo quast eco trario loquit, Quia no habitat in me, hoc cst in carne mea bonu. R E s p. Si cui ista quς dicuntur. cotraria apostolicς dignitati eisse uident, si dicta accipiat,ut Apostolus lixe ipsa non de sua persona, sed personam infirmorum in se suscipiens dixerit.
haec fortasti contraria non putabit: qui ec carnalem se nominans, de no ha/bitare in se bonu pro uans, iuxta quod Origenes reser no in sua persoria
200쪽
Apostolus dixit sed tanquam doctor ecclesiae, personam in semetipso suscipiens infirmorum,clicuit iuxta quod de alibi idem Apostolus dicit. Factus sum infirmis infirmus ut infirmos lucrarer. Quanquam 5c beatus Augustinus ad Bonifacium Papam scribens, hoc ipsum de persona Apostoli accispi post e testetur quod dicit, Ego autem camalis sum,uenundatus sub pec/cato:quia nondum spirituale corpus habebat Apostolus, sic ut possit dice/re,Ego autem mortalis sum: quod utiq; non nisi secundum corpus intelligitur dixi ile quod nondum fuerat immortalitate uestitum: quod etia etsi tu xta hunc modum sentiatur,nec sic erit bene intelligenti contrarium. t M T. Cum Paulus dicat, Deus erat in Christo,mundum reconcilians
sibi:quomodo Christus in passione sua clamauit, Deus deus meus, quare me dereliquisti ' RAsp. Vox ista qua Christus clamauit, Deus deus in S,5 c. non ex persona uerbi qua unus cu patre dc spiritu sancto permanet deus, sed ex ueteri homine,non quem ipse susceperat,accipienda est. Ible nai qui per potentia magnae diuinitatis, qua patri aequalis est, resuscitauerat mortuos,subito in manus inimicorum infirmus factus est,de quasi nihil ualens apprehensus est. Sed quando prenderetur, nisi primo illi in corde suo dicerent deus dereliquit eumrUnde illa uox est in cruce,Deus deus mcus,ut quid me dereliquisti. Nunquid deus dereliquit Christum,cu deus esset in Christo, mundum reconcilians sibi cum esset dc Christus deus, ex Iudaeis quidem secundum carnem, qui est super omnia deus benedictus in secula, deus dereliquit illum c Absit, sed in ueteri nostro uox nostra est: quia simul crucifixus est uetus homo noster cum illo qui de ipso ueteri no/stro corpus acceperat quia Maria de Adam crat: ergo quod illi putaueriit, hoc de cruce dixit,Quare me dereliquisti. iNT. Quomodo Paulus apostolus dicat.Si adhuc hominibus placerem,Christi lemus non essem: cumide alio loco praecepit, Placete omnibus per omnia, sicut ego omnibus per
omnia placeo. REI P. Haec qui non intelligunt, cotraria putant,sed noest ita: nam dc non se placere hominibus recte dicebat, quia in eo ipso non 1 t hominibus, sed ut deo placeret intuebatur. Item placendum esse hominibus rei te praecipiebat,non ut hoc appeteretur, tanqua merces recte facto
rum: sed quia deo placere non possi qui non se his quos saluos fieri uellet, praeberet imitandum. Placet ergo Paulus,& no placet:quia in eo quod placere appetit non se,sed ipse hominibus placere ueritatem quaerit. iNT. Cum Paulus apostolus in Epistola ad Galatas reserat per ordi/nem,ubi primum post conuersioncm suam accesserit, dicens: Abih in Arabiam,& irerum reuersus sum Damastu: quomodo Lucas in Actibus apo/stolorum eundem Paulum post acceptam fidem Christi no in Arabiam.
sed in Damasco prius commorasse testatur. RES P. Hac a beato Hi
ronymo sic explanata reperimus,de eo quod Apostolus dixit, Abih in Ara G i biam,