장음표시 사용
511쪽
pravus quisque impudenter innotescit, quo liberius omne facinus perpetrat, eo etiam licitum putat et quod licitum suspicatur, in hoc procul dubio multiplicius mergitur. Unde
scriptum est Peccatum suum Sicut Sodoma praedicaverunt nec absconderunt s. Peccatum enim suum si Sodoma absconderet, adhuc sub timore peccaret. Sed sunditus frena timoris amiserat, quae ad culpam nec tenebras inquirebat. Unde et rursum scriptum est: si Clamor Sodomorum et u Gomorrhae multiplicatuS eSt s. Peccatum quippe cumio Voce eSt culpa in actione, peccatum Vero etiam cum clamore est culpa cum libertate. At contra admonendi Sunt, qui accuSant praVa, nec tamen
deVitant, ut provide perpendant, quid in districto Dei iudicio
pro sua excusatione dicturi Sunt, qui de reatu suorum cri- is minum etiam semetipsis iudicibus non excusantur. Hi itaque quid aliud quam praecones sunt Stai Θ VoceS contra culpaSproferunt, et SemetipSOS OperibuS reos trahunt. Admonendi Sunt, ut Videant, quia de occulta iam retributione iudicii est, quod eorum menS, malum quod perpetrat illuminatur utao Videat, Sed non conatur ut vincat: ut quo meliuS Videt, eo deterius pereat; quia et intelligentiae lumen percipit, et actionis pravae tenebra S non relinquit. Nam cum acceptam ad adiutorium scientiam negligunt, hanc contra se in testimonium vertunt, et de lumine intelligentiae augent Supplicia, as quod profecto acceperant, ut possent delere peccata. Quin rum nimirum nequitia cum malum agit, quod diiudicat, Venturum iam iudicium hic degustat: ut cum aeternis Suppliciis Servatur obnoxia, Suo hic interim examine non sit absoluta tantoque illic graviora tormenta percipiat, quanto hic malum 3o non deserit, etiam quod ipsa condemnat. Hinc enim Veritas dicit: si Servus, qui cognovit Voluntatem Domini sui, si et non praeparavit, et non fecit Secundum Voluntatem eius,
3. ISAI. III, 9. 9. Gen. XVIII, 2O.
512쪽
Par. IIIuvapulabit multis n. Hinc Psalmista ait: u Descendant inu infernum viventes n. Viri quippe, quae circa illos aguntur, Sciunt et Sentiunt, mortui autem Sentire nil possunt. Mortui enim in infernum descenderent, Si mala nesciendo perpetrarent. Cum vero Sciunt mala, et tamen faciunt, ad siniquitatis infernum viventes miseri sentientesque descendunt.
CAp. XXXII. QUOMODO ADMONENDI QUI SUBITO MOTU, ET QUI CONSULTO PECCANT. Aliter admonendi sunt, qui repentina concupiscentia Superantur, atque aliter qui in culpa io ex consilio ligantur. Admonendi quippe Sunt, quOS repentina concupiscentia Superat, ut in bello praesentis vitae se quotidie positos attendant, et cor, quod praevidere vulnera non poteSt, Scuto Solliciti timoris tegant; ut occulta insidiantis hostis iacula perhorrescant, et in tam caliginOSO cer- IStamine intentione continua intra mentis caStra se muniant.
Nam si a circumspectionis sollicitudine cor destituitur, vulneribus aperitur: quia hostis callidus tanto liberius pectus percutit, quanto nudum a providentiae lorica deprehendit.
Admonendi sunt, qui repentina concupiScentia Superantur, Iout curare nimis terrena desueScant; quia intentionem Suam
dum rebus transitoriis immoderatius implicant, quibus culparum iaculi S transfigantur, ignorant. Unde et per Salomonem VOX percuSSi et dormientis exprimitur, qui ait: si Ver-u beraverunt me, sed non dolui; traxerunt me, et ego non assi Sen Si. Quando evigilabo, et rursum vina reperiam Θ sMens quippe a cura suae Sollicitudinis dormiens verberatur et non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic nec, quae perpetraVerit, agnoscit. Trahitur, et nequaquam sentit, quia per illecebras vitiorum ducitur, nec tamen ad 3osui custodiam suscitatur. Quae quidem evigilare optat, ut
I. LUC. XII. 47. 26. Prob. XXIII, 3 S. 2. Psal. LIV, I 6.
513쪽
rursum vina reperiat: quia quamviS Somno torporis a sui custodia prematur, Vigilare tamen ad Seculi curas nititur, ut
semper voluptatibus inebrietur, et cum ad illud dormiat, in quo solerter vigilare debuerat, ad aliud vigilare appetit, adue quod laudabiliter dormire potuisset. Hinc Superius scriptum
est: si Et eris quasi dormiens in medio mari, et quasi so-u pitus gubernator amiSSO claVo n. In medio enim mari dormit, qui in huius mundi tentationibus positus providere motus irruentium vitiorum quaSi imminentes undarum curo mulos negligit. Et quasi claVum gubernator amittit, quando mens ad regendam naVem corporis studium sollicitudinis perdit. Clavum quippe in mari amittere, est intentionem providam inter procellas huius seculi non tenere. Si enim gubernator clavum sollicite Stringit, modo in fluctibus ex is adverso navem dirigit, modo ventorum impetus per obliquum findit. Ita cum mens vigilanter animam regit, modo alia superans calcat, modo alia providens declinat, ut et praesentia laborando subiiciat, et contra futura certamina prospiciendo convalescat. Hinc rursum de fortibus supernae ro patriae bellatoribus dicitur: si Uniuscuiusque ensis super se-
mur Suum, propter timoreS nocturnos n. Ensis enim super femur ponitur, quando acumine Sanctae praedicationis prava suggestio carnis edomatur. Per noctem Vero caecitas nostrae infirmitatis exprimitur; quia quidquid adversitatis inas nocte imminet, non Videtur. UniuScuitisque ergo ensis Supersemur suum ponitur propter timores nocturnoS; quia videlicet sancti viri, dum ea quae non Vident metuunt, ad intentionem certaminis parati Semper assistunt. Hinc rursum sponsae dicitur: u Nasus tuu S sicut turris, quae est in Li-3o banon. Rem namque, quam oculiS non cernimus, plerumque odore praeVidemuS. Per naSum quoque odores foetoresque discernimus. Quid ergo per nasum Ecclesiae,
514쪽
nisi Sanctorum provida discretio designatur λ Qui etiam turri similis, quae est in Libano, dicitur; quia discreta eorum
providentia ita in alto Sita est, ut tentationum certamina et, priusquam Veniant, Videat, et contra ea, dum Venerint, munita subsistat. Quae enim futura praeVidentur, cum pra
sentia fuerint, minoris virtutis fiunt; quia dum contra ictum quisque paratior redditur, hostis, qui se inopinatum credidit,
At contra admonendi sunt, qui in culpa ex consilio ligantur, quatenus prOVida consideratione perpendant, quia Iodum mala ex iudicio faciunt, districtius contra se iudicium accendunt; ut tanto eos durior Sententia seriat, quanto illos in culpa arctius vincula deliberationis ligant. Citius fortasse delicta poenitendo abluerent, si in his sola praecipitatione cecidissent. Nam tardius peccatum Solvitur, quod et per i consilium solidatur. Nisi enim mens omni modo aeterna despiceret, in culpa ex iudicio non periret. Hoc ergo praecipitatione lapsis per consilium pereuntes disserunt, quod, cum hi a statu iustitiae peccando concidunt, plerumque Simul et in laqueum desperationis cadunt. Hinc est, quod per aOProphetam Dominus non tam praecipitationum praVa, quam delictorum studia reprehendit dicens: si Ne forte egrediatur si ut ignis indignatio mea, et Succendatur, et non Sit, qui si eXtinguat, propter malitiam Studiorum VeStrorum n. Hinc iterum iratus dicit: si Visitabo super vos iuxta fructum Stu- a Su diorum vestrorum s. Quia ergo peccatis aliis differunt peccata, quae per conSilium perpetrantur, non tam praVefacta Dominus, quam studia pravitatis insequitur. In factis enim saepe infirmitate, saepe negligentia, in studiis vero malitioSa semper intentione peccatur. Quo contra recte 3Obeati viri expressione per Prophetam dicitur: si Et in ca-
I7. HOC: Scil. In hoc . . . di L 24. IER. IV, 4. serunt etc. 26. IER. XXIlI, a.
515쪽
cap. 32, 33-JREGULA PASTORALIS
u thedra pestilentiae non sedit s. Cathedra quippe iudicis esse vel praesidentis solet. In cathedra autem pestilentiae sedere, est ex iudicio praVa committere; in cathedra pestilentiae sedere, est et ex ratione mala diScernere, et tamens ex deliberatione perpetrare. Quasi in perversi consilii cathedra sedet, qui tanta iniquitatis elatione attollitur, ut adimplere malum etiam per consilia conetur. Et Sicut assistentibus turbis praelati sunt, qui cathedrae honore fulciuntur, ita delicta eorum, qui praecipitatione corruunt, exquisita perio studium peccata tranScendunt. Admonendi ergo Sunt, ut hinc colligant, qui in culpa etiam se per consilium ligant, qua quandoque ultione seriendi sunt, qui nunc pravorum non socii, Sed principes fiunt. CAp. XXXIII. QUOMODO ADMONENDI I MINIMIS SEDI S CREBRIS NOXIS, ET QUI MINIMAS CAVENTES GRAVIBUS ALIQUANDO
IMMERGUNTUR. Aliter admonendi sunt, qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt: atque aliter, qui se a praVis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur. Admonendi sunt, qui quamvis in minimis, Sed tamen frequentereto excedunt, ut nequaquam conSiderent qualia, sed quanta committunt. Facta enim sua Si despiciunt timere cum penSant, debent formidare cum numerant. Alios quippe gurgites fluminum parvae, Sed innumerae replent guttae pluViarum. Et hoc agit sentina latenter eXcreScens, quod patenter proas cella SaeViens. Et minuta Sunt, quae erumpunt membriSper scabiem vulnera, Sed cum multitudo eorum innumerabiliter occupat, Sic vitam corporis Sicut unum grave inflictum pectori vulnus necat. Hinc videlicet Scriptum est
u Qui modica spernit, paulatim decidit s. Qui enim pec-3o cata minima flere ac devitare negligit, a statu iustitiae non quidem repente, sed partibus totus cadit. Admonendi sunt, qui in minimis frequenter excedunt, ut Sollicite conSiderent,
516쪽
mar. III quia nonnumquam in pama deterius, quam in maiori culpa peccatur. Maior enim quo citius, quia Sit culpa, agnoscitur, eo etiam celeriuS emendatur: minor vero dum quasi nulla creditur, eo peius, quo et Securius in uSu retinetur. Unde fit plerumque, ut mens assueta malis levibus nec gravia sperhorrescat, atque ad quandam auctoritatem nequitiae per culpas nutrita perveniat, et tanto in maioribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit non timendo peccare. At contra admonendi sunt, qui se a parvis custodiunt,
sed aliquando in gravibus demerguntur, ut sollicite seipsos io deprehendant; quia dum cor eorum de custoditis minimis extollitur, ad perpetranda graviora ipso elationis suae barathro devorantur, et dum foris sibi parva subiiciunt, sed per
inanem gloriam intuS intumescunt, languore superbiae intrinsecus victam mentem etiam soraS per mala maiora pro- is sternunt. Admonendi ergo Sunt, qui Se a parvis cuStodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ne ubi Se Stare extrinsecus aestimant, ibi intrinsecus cadant, et iuxta districti iudicis retributionem elatio minoris iustitiae via fiat ad foveam gravioris culpae. Qui enim vane elati boni ao minimi custodiam suis viribus tribuunt, iuste derelicti culpis
maioribus obruuntur, et cadendo discunt non suisse proprium, quod Steterunt, ut mala immenSa cor reprimant, quod minima bona exaltant. Admonendi Sunt, ut conSiderent, quod et in culpis gravioribus alto reatu Se obligant, et tamen a
plerumque in parvis, quae cuStodiunt, deterius peccant; quia et in illis iniqua faciunt, et per ista se hominibus, quod iniqui
Sunt, tegunt. Unde fit, ut cum maiora mala perpetrant coram Deo, apertae iniquitatis Sit, et cum parva bona custodiunt coram hominibus, simulatae Sanctitatis. Hinc est 3o enim, quod pharisaeis dicitur: si Liquantes culicem, camelum autem glutienteS n. Ac Si aperte diceretur: Minima mala
517쪽
cap. 33, 34-JREGULA PASTORALIS
discernitis, maiora devoratiS. Hinc eSt, quod rurSum ore Veritatis increpantur, cum audiunt: si Decimatis mentham, si et anethum, et cyminum; et relinquitis, quae graviora sunte legis, iudicium et misericordiam, et fidem s. Neque enim 3 negligenter audiendum est, quod cum decimari minima diceret. extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene
olentia memorare: ut profecto OStenderet, quia Simulatores, cum parva cuStodiunt, odorem de Se eXtendere Sanctae opinionis quaerunt, et quamVis implere maxima praetermittant, Io ea tamen minima observant, quae humano iudicio longe lateque redoleant. CAp. XXXIV. QUOMODO ADMONENDI, QUI BONA NEC
INCHOANT, ET QUI INCHOATA NON ABSOLVUNT. Aliter admonendi sunt qui bona nec inchoant, atque aliter qui inchoata is minime conSummant. Qui enim bona nec inchoant, non Sunt eis prius aedificanda, quae salubriter diligant, sed destruenda ea, in quibuS SemetipSOS nequiter verSant. Neque enim Sequuntur, quae ineXperta audiunt, niSi priuS, quam perniciosa Sint ea, quae Sibi Sunt experta, deprehendant; ao quia nec leVari appetit, qui et hoc ipSum, quia cecidit, nescit, et qui dolorem vulneri S non Sentit, Salutis remedia non requirit. Prius ergo Stendenda Sunt, quam Sint Vana, qtiae diligunt, et tunc demum vigilanter intimanda, quam sint utilia, quae praetermittunt. Prius videant fugienda, quaeas amant, et sine dissicultate postmodum cognoscant amanda esse, quae fugiunt. Melius enim inexperta recipiunt, si de expertis, quidquid disputationis audiunt, Veraciter cognOSctant. Tunc igitur pleno voto diScunt Vera bona quaerere, cum certo iudicio deprehenderint falsa Se vacue tenuiSSe. AU-3o diant ergo, quod bona praesentia et a delectatione citius tran-
518쪽
Jar. III permansura; quia et nunc, quod libet, invitis Subtrahitur, et tunc, quod dolet, invitis in supplicium reservatur. Itaque eisdem rebus terreantur salubriter, quibus noxie delectantur; ut, dum percul Sa mens alta ruinae suae damna conspiciens sese in praecipitium pervenisse deprehendit, gressum post sterga reVocet, et pertimescens quae amaverat, discat diligere quae contemnebat. Hinc est enim, quod Ieremiae misso ad praedicationem dicitur: si Ecce constitui te hodie super gentes et Super regna, si ut evellas et destruas, et disperdas et dissipes, et aedifices iosi et plantes '. Quia, nisi prius perversa destrueret, aedificare utiliter recta non posset: nisi ab auditorum suorum cordibus spinas vani amoris evelleret, nimirum frustra in eis sanctae praedicationis verba plantaret. Hinc est, quod Petrus prius evertit, ut poStmodum conStruat, cum nequa- Isquam Iudaeos monebat quid iam facerent, sed de his quae fecerant, increpabat dicens: si Iesum Nagarenum virum ainu probatum a Deo in vobis virtutibus et prodigiis et signis, si quae per illum fecit Deus in medio vestri, sicut vos scitis; si hunc definito consilio et praescientia Dei traditum per zosi manus iniquorum affigentes interemistis, quem Deus Su- scitavit solutis doloribus inseriai η ut videlicet crudelitatis suae cognitione destructi aedificationem Sanctae praedicationi S, quanto anXie quaererent, tanto utiliter audirent. Unde et illico responderunt: u uid ergo faciemus, Viri fiatres Θs as uibus mox dicitur: u Agite poenitentiam, et baptizetur si untisqui Sque Vestrum n. Quae aedificationis verba profecto contemnerent, nisi prius salubriter ruinam suae destructionis invenissent. Hinc est, quod SauluS, cum Super eum coelituS lux emissa resplenduit, non iam quid recte deberet facere, 3o sed quid prave fecisset, audivit. Nam cum proStratuS requireret dicens: si Quis es Domine λη, respondetur prin
II. IER. I, IO. 27. Act. II, 37. 22. Acr. II, 22-24.
519쪽
16 Itinus Ego sum Iesus Nararenus, quem tu perSequeriSo. Et cum repente Subiungeret Domine, quid me iubes faucere Θs, illico adiungitur: si Surgens ingredere civitatem, i et ibi dicetur tibi, quid te oporteat facere f. Ecce de coeloue Dominus loquens persecutoris sui facta corripuit, nec tamen illico, quae essent facienda, monStravit. Ecce elationis eius fabrica iam tota corruerat, et post ruinam suam humilis aedificari requirebat, et cum superbia destruitur, aedificationis tamen verba retinentur; ut videlicet persecutor immanis diuio destructus iaceret, et tanto post in bonis Solidius surgeret, quanto prius funditus everSUS a pristino errore cecidisset. Qui ergo nulla adhuc agere bona coeperunt, a rigiditate
antea Suae praVitatiS correctionis manu evertendi Sunt, ut ad statum postmodum rectae operationis erigantur; quia et
1; idcirco altum silvae lignum succidimus, ut hoc in aedificii
tegmine Sublevemus: Sed tamen non repente in fabrica ponitur, ut nimirum prius Vitiosa eius viriditas exsiccetur. cuius quo plus in infimis humor excoquitur, eo ad Summa Solidius levatur. At contra admonendi sunt, qui inchoata bona minime
conSummant, Ut cauta circumSpectione conSiderent, quia,
dum proposita non perficiunt, etiam quae fuerant coepta, convellunt. Si enim quod videtur gerendum, sollicita intentione non crescit, etiam quod fuerat bene gestum, decreas scit. In hoc quippe mundo humana anima quasi more navis est contra ictum fluminis conscendentis: uno in loco nequaquam stare permittitur, quia ad ima relabitur, nisi ad summa conetur. Si ergo inchoata bona fortis operantis manus ad persectionem non Sublevat, ipSa operandi remissio contra hoc, 3o quod Operatum est, pugnat. Hinc est enim, quod per Salomonem dicitur Qui mollis et dissolutus est in opere SUO, frater est Sua opera dissipantis s. Quia videlicet qui coepta
520쪽
S. GREGORII PAPAEfPar. III bona districte non exsequitur, dissolutione negligentiae manum destruentis imitatur. Hinc Sardis ecclesiae ab angelo dicitur: u Esto vigilans, et confirma cetera, quae moriturati erant: non enim invenio opera tua plena coram Deo meo n. Quia igitur plena coram Deo eius opera inventa non fue- srant, moritura reliqua etiam, quae erant geSta, praedicebat. Si enim quod mortuum in nobis est, ad vitam non accenditur, hoc etiam extinguitur, quod quasi adhuc vivum tenetur. Admonendi sunt, ut perpendant, quod tolerabilius esse potuisset recti viam non arripere, quam arrepta post Iotergum redire. Nisi enim retro aspicerent, erga coeptum studium nullo torpore languerent. Audiant ergo, quod Scriptum est: si Melius erat eis non cognoscere viam iuStitiae, si quam pOSt agnitionem retrorSum converti B. Audiant, quod scriptum est: u Utinam frigiduS esses, aut caliduS: issi Sed quia tepidus es, et nec frigidus nec calidus, incipiam G te e 'Omere ex ore meo n. Calidus quippe est, qui bona studia et arripit et consummat: frigiduS vero est, qui consummanda nec inchoat. Et sicut a frigore per teporem tranSitur ad calorem, ita a calore per teporem reditur ad ao frigus. Quisquis ergo amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaqUam tepore Superato excreScit, ut ferveat, procul dubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit, ut frigescat. Sed sicut ante teporem frigus Sub spe est, ita poStfrigus tepor in desperatione. Qui enim adhuc in peccatis est, asconversionis fiduciam non amittit. Qui vero poSt conVer-Sionem tepuit, et Spem, quae eSSe potuit de peccatore, Subtraxit. Aut calidus ergo qui Sque esse, aut frigidus quaeritur, ne tepidus evomatur: ut videlicet aut necdum converSuSadhuc de se spem conversioniS praebeat, aut iam conVerSuS 3ο in virtutibus inardescat: ne evomatur tepidus, qui a calore, quem proposuit, torpore ad noxium frigus redit.