장음표시 사용
121쪽
D v s L. II. Historiar. e. VII. et WITICHINDus Annal. L. I, p. non aliam ob caussam, quam ut ius imperii potissimum illi per traditionem insignium concili rret. vid. Commentatio nostra de iure imperii sine cismae et inrignibus imp. minus pleno in German. habito, quam breui multis obseruationibus auctam illustra. tamque recudendam Curabimus.
Inseriptiones sigillorum latina lingua conceptae sint, et nomen ae dignitatem eius, cuius est sigilvim, exprimunt. Nonnullis cruces praemissae reperiun-.tur. Vsus huius signi, quod ex lubscriptionibus, qtii- .hus crue antiquitus praefixas esse iam stipra oblemuauimus, in sigilla transiit, usque ad saeculum XIV. constanter durauit. Nomen Regis vel Imperatoris
aut solum occurrit hunc in modum 4 KAROLU SOR TIA DI IMPERATOR FOTTO DI GRA REX, a praemissa sermula quadam V. g. XPE PROTEGET
ROLUM IMPERATOREM.'. Multa saepe sigillorum inscriptionibus inest . . quae frau-.dem redoleui eleganter obseruat sinocentius P. R. iii Cap. n. X. de
122쪽
Posterior sorinula Carolingis quibusdam impe- iratoribus, utpote Carolo M. Ludovico Pio, et Lucim uico Germanico m deliciis fusi MAE ILLON LIL de re diplomat. g. VIu quae a Graecis Impp. ad Francos propagata videtur MEI NEC CIo de Sigillis P. L e. IX. g. II: Abstinuerunt ab ea Imperatores SMxonici, Franconici et sumici, quippe qui selum ninmen cum dignitate sigillis sitis insculpi iusserunt. Abtera formula Dei pratia antiquior est, siquidem in ΜGrouing'rum sigillis iam occurrit, et Iongiori vsh print bata est. Initio quidem ad pietatem magis, quam ad
potentatum signincandum inseruiit, ut constaret aliis Deo omnia accepta esse referenda. Postea vero insensum ciuilem abiit haec sermula, ut axioma esset summi imperii et sitiperioritatis territorialis. PERIL A LUDEwIG ad A B. P. I. Quum vero illa usi sint Principes et Comites ea aetate, qua nondum gaudebant superioritate territo sali, uti docent exem- . pla apud PFEFFINGER ad Virriar. T. p.INT. facile patet, formulam hanc notam tum suisse magistratus insignis seii administrationis regalsum, quae iis per prinuincias adsignatas a regibus et imperatoribus erant concessa. Celebere. ΥR E vER in Din. de studiis Llc. G. Ruinam procurant. Cap. III. g. VII.
g. LXXXVI. Antiquiora quaeque sigiIla vis simplicitate sua;
' ita quoque inscriptionuin breuitate se commendant. Tantum tam abest, ut longo titulorum syrmate Im
123쪽
96 SECTIO II. DE EXTERNI speratores Regesque detestati olim sint, ut vix dignita. tum aut prouinciarum, quibus Praeessent, memincirint. Successu temporis et saeculo, ut videtur, XII. longiores sectae sunt inscriptiones, iisque primum adiecta est vox Romanorum, et post aliarum quoque Prinuinciarum et regnorum nomina adstripta sent.
Denique nec id praetermittendum videtur diuersas mille sigillorum figuras. Antiquissima est OD . bicularis, quae et Merouingis placuit, quod satis te- stantur illorum ectypa edita a ZYLLEs Io in Defensnbbat. S. Maximini P. III. PAPEBRO CHIO in Pron antiqv. Tab. I.p. Ia. et Μ Α BI L L O N L. V. de-diplomat. Retinuerunt eamdem figuram Imperatores Germani. ci, si excipias Carolum Μ. Ludovicum Pium, Lotha.rium, et caeteros Ludovicos, qui oualibus sigillis usi sunt. Sic quoque Principum ligilla plurima sunt om hicularia. Parabolica oblonga, triangularia, et quadrata recentiorum sunt temporum, et rarius, immo vix umquam ab Impp. et Regibus Germ. Userpata videntur, de quibus constilena HEI NEC CIus deblillis P. I. c. VIL
Nihil adhuc diximus de sigillis maiestatis et con. trasigillis, quorum tamen Vsium satis frequentem in Germania else nemo ignorat. Nomen sigilli maiesta. tis non adeo recens et , ut quidam existimant, sed iam saeculo X. auditum, uti testatur subscriptio diploma.tis Ottoniani de a. DCCCCX IX. apud ΜARGARNN v M in Bullar. Casinensi T. II. p. s. manu propria subi mauimus et aurea bulla nostrae Maiestatis communiri pra cepimus I
124쪽
cepimus; licet res ipsa tum nondum co ita fuerit. Etenim sigilla maiestatis illa proprie dici existimo, quae Reges et Imperatores coronatos, sedentes in solio, sceptrum et globum imperiale tenentes exhibent. Talem habitum in sigillis primus adsumsit Henricus II. Quemadmodum vero talis habitus ad maiestatem maxime compositus est; ita ille praecipue sigillis maiestatis nomen fecisse videtur. Nam in omnibus sigillis, quibus maiestatis nomen ipsi Reges et Imperatores in diplomatibus tribuunt, imago i lorum throno insidens expressa est. Sic Adolphus, Rex in throno regali sedet dextra sceptrum trifurcatum, laeua pomum imperiale gestans in sigillo maiestatis, ouo siDauit diploma de a. M CC XCIII. quod edidit Ill. IO. GEORG. EsTOR in Origis. Iur. Publ. me. Cap. IV. g. I. Eamdem figuram refert sigillum maiestatis, quo usias est Bertoldus, Archiepiscopus Μο-guntinus, auctore Di . VALENT IN. FERDIN. DEGvDENus in Praef. Θllog. I. varior diplomat. p. 2I. sit.
Vnde non errant, qui sigilla maioris moduli maiestatis nomine adpellari sibi persuadent; sed complura sigilla maioris formae reperiuntur, quae tamen non sunt sigilla maiestatis. Vocantur silbinde sigilla maiestatis in ipsis diplomatibus magna, sed hoc fit ratio. ne contrasigillorum, quae sunt minoris formae. DNnique notandum est, fi ras Imratorum sedentes in sigillis maiestatis desiisse cum Friderico III. v. Dn.
Nec Imperatores selum et Reges, sed et Principes maiestatis sigillis sua muniuerunt diplomata. In-N ter
125쪽
93 SEeTIo II. DE EXTER : Ister omnes constat usum illorum sibi vindicasse olim Electores Brandenburgicos, Duces Britnsiuicenses, et prae caeteris Electores et Duces Saxoniae, quippe qui persaepe in chareis suis profitentur: Das hund haben wis usser Drostes Amissat ynsiget an disen Bries rhun hev v. TENT ZEL in Historia Gabiana ia . cons. MICH. HENR. GR IEBNER Diss de Sigillo maiestatis Saxonico TR. Wilhelmus, Dux gaxoniae diploma anno MCCCCLXVII. sigillo maiestatis signa.
uit teste Dn. IO. MARTINO SCHA MELIO in
rischer Bischreduv des Benesiniser Mostera Tu St. Geor en vor der Stadi Naumburg Cap. IV. g. s. n. a. Hassiae bandgrauios sua quoque sigilla maiestatis habuisse ostendit vir laudatissimus ESTOR l. c. Cap. ULSed Principes in sigillis maiestatis, quantum ego scio, non uti Imperatores et Reges throno, sed equo inident, habitu bellico Omati, galea cincti, dextra gladium strictum vel vexillum vibrantes, altera manu scutum Praeferentes, uti patet ex descriptione sigilli
maiestatis, quam dedit TENT TELI Us l. c. Mouit hoc procul dubio R. P. ΜΑRRVARDUM HERR-GoΥΥ in Genealog. diplomat. augustae gentis Habs V. L. I. c. XVIL p. Ios. ut sigilla maiestatis Regibus et I peratoribus propria esse, et ab iis separanda existimet, quae vocat equestria siue auctoritatis et principibus tribuit. Si quid video Ρrincipes summum ius territoriale testaturi aliam in sigillis sitis inierunt rationem, quum figuras selio insidentes Imperatores in sigillis luis effingere selerent. Quemadmodum habitus bellicus omnium gloriosissimus in Germania, utpote republica militari, credebatur; ita quoque non magiS suaIn
126쪽
suam se dignitatem Princi s tessari IIosse arbitrabanatur, quam si equitantes se in sigillis suis sisterent.
Huasigilla int sigilla minora, quae maioribus vel a tergo impressa sirit, vel separatim diplomatibus adpetiti. Quum vero cerea sigilla antiquitus ipsimet membranae imprimi selerent, nec ante saeculum XII. diplomatibus adpendi coeperint, facile patet, nullum contrasigillorum usum ante id tempus esse potuisse, nisi in bullis aureis et plumbeis, quas ex vir, que parte signatas fuisse nemo dubitat. Quamquam vero hoc satis certum sit; tamen difficile est definire quis Imperatorumprimus contrasigilla adhibuerit. Vocantur illa quoque secreta; at secreto sigillo iam usiis est Henricus IV. Imp. in diplomate Ecclesiae Nivelleri iconcesta de a. Μ L I x. apud M I R A E V M donat. Bestia ror. p. III. quod a communi sigillo scilicet maiestatis distinguit, et specialis dilect ionis indicium vocat. Interim primum contrasigillis usum esse seriant Henricum VI. qtMrum formam describit C AsTALDus de B aper. auas. LXXXVIIII. v. K. quem sequuti sent Carolus IV. et qui ei successerunt Imperatores. Illud adhuc monendum videtur usum contrasigillorum ideo inuentum esse, ut tituli prouinciarum, qui in sigillo primario locum non inuenirent, in illa reiicerentur. Alii symbolium situm maioris fidei et auctoritatis caussa, alii insignia gentilitia in illis exprimenda curarunt; et quum Henricus VI. primus in contras illisvsirpaverat formulam: Iuste iunicate ilii hovat m, eamdem posteriores quoque Imperatores retinuerunt. De contras illis meuii aeui peculiari commentatione egit
127쪽
POLYCARPUS LEYSERVs, quaen taenen videre no- lhis non licuit esse tam selicibus.
Iam ex his facile licebit generales quasdam regulas eruere. Primo ergo loco tenendum, is I. Sigilla quo antiquiora sunt, eo minus habere ele- ligantiae, et omnia medii aeui sigilla simplicissi
B. Sigilla Carolingorum, Saxonicoriam et Franconicorum alius coloris, quam candidi cerae impressa νοθείας vitio non carent. Vnde porro colliges: sigillum, cuius cerae color tum temporis nondum usu receptus sertur, adulterinis non immerito accensensum esse.
III. Suiecta est antiquitas sigilli . cuius cera adhuc . mollis et pinguis videtur. g. XCII. Quum sigilla Carolingorum et Saxonicorum Imperatorum membranae adfixa, et modum adpendendi sigilla cerea ante saeculum XII. in Germ. nondum usitatum fuisse demdnstiatum sit, consequens est, Vt malae notae sint diplomata v. g. Ottonis M. Henrici IV.
quibus sigilla adpensa stant. g. XCIII.
Quumque imagines in sigillis non omissas esse, et pri nas ex sigillis medii aeui exulasse obseruatum sit, facile patet: fraudem prodere sigillum quod Regis vel Imp. imagine careat, et multo magis, si in aliis lomnibus eius sigillis imago eius insculpta reperiatur, 'aut in diplomate ipse mentio fiat imaginis, haec ta
128쪽
DI PLO MATUM NOTI LICImen non adpareat. Nec siispicione carent medii aeui sigilla, quae gentilium Deorum imagines repraesentant. Sic de Caroli M. sigilli, Serapidis capite ornati γνησιότητι acute dubitauit BARTHOLO M. GER-Μ o N Discept. de veter. Reg. Francori diplom. ad Ambitilon. P. II. c. IX. p. 2IK.
Nec temeritatis vitium incurret is, qui salsa proonunciat sigilla Merouingica, quae dimidiatam Regum figuram, nec nuda totum capita eorum reserunt. Amplius vero deliberandum esse censebis de fide sigillorum, quae Reges throno insidentes ante Henricum II. repraesentant. E contrario omni dubio caret sigilla Carolingicae stirpis et priorum Germaniae Regum superiorem corporis partem exhibere, et imagines Regum ad dextrum latus oblique conuersas esse.
Ex iis, quae g. Lx XXIII. et sequentibus diximus hae fluunt regulae. I. In sigillis Imperatoriam Saxonicorum, Salicorum et Sueuicorum non Occurrit sormula XPE PROTEGE 'II. Si in sigillo antiquiore formula recentior habetur eius fides laborat.
III. Titulus prolixior et ad hodiernum morem compositus sigillo antiquiori fraudi est.' Solus Henriciis IV. ex Salicis Imperatoribus hanc formulam Francicoruin Impp. 4ongo temporis interuallo istermissam in usum retiorauit, si inles bullae quam habet c As PAR. BRUsCHIus in chromlog. Morasterior. p. ιD. Sed valde du- . biam eam esse iam supra monuimus. .
129쪽
Postremo his subiicienda est regula de figura sigillorum. . Quodcunque sigillum figuram longe, recentiorem habet, quam diplomatis aetas serrς potest, illud
merito inter adulterina est reflatandum. Sic procul dubio malae notae sigillum seret, quod ex Carolino aevo produceretur parabolicum oblongum, aut triangulare, quale tamen isto tempore nondum. statum fuisse constat. . ' : . : . .
INVOCATIONE NOMINIS DIVINI DIPLO-ΜATIBUS PRAEMISSA. ε
ctauimus. lam intern3 sequitur, quae in χει mulis consistit. Hano autem explicaturis non aliunde nobis ordiri licebit, quam a piis diplomatum initiis seu inuocationibus Numinis diuini, quibus di plomata inchoantur. I. u. Inuocatio nominis diuini dicitur sermula initialis diplomatum, qua diuirium Numen aut Christi, aut trium
130쪽
trium in Trinitate pers mariam, aut sancta Trinitas
cationis carmine auspicandum esse existimarent, factum inde est, ut instrumenta quoque ab muocatione diuini luuminis inchoarentur. Komanos iam Omnium rerum mitium a precationibus cepisse testatur PLr-NIv S in paneg r. Cap. I. incipio. Ita Poetas quoque religioni sibi duxisse nouimus carmina sua Diis non inuocatis auspicari. U. ALCIAT vs in Parerg. m. c. VI. Veteres LLatores Solon, Plato et Cicero legum suarum exordium a diuini nominis inuocatione duxerunt, quod eleganrer ostendit RADULFvs PORNERIUS Rer. quotidianar. L. G. c. I. Sanctior huius moris custodia fuit apud Christianos. Sic Iustinianus ImP. Constitutioni 'de Confirmat. Digestorum et de veteri iure enucleando, item La. C. de QP. praef. praei. Vr.er Nou. LXXX sta praefatus est: in nomine domini
1 iri Iesu Christi. Vt adeo frustra sit POLYCARP.LEYSERVS, qui na Obseruat. diplomatiso historicis de iis quae Iustiniano Imp. in prooemio Institutioni imperite suppostat III. formulam hunc ab aliena mam prooemio Institutionum accessisse contendit. Nain .et amthentica est, quod ex inscriptione Trapezuntina prohauit perillustris Io. PETR. DE LUDE IG in Vita I siniani M. Cap. VII. g. II. et Iustiniano hanc praefatio. nem suemnem stiisse ex adlatis exemplis latis liquet. Quin et Codicum tam manu Garatorum, qUam antu quitus imprestarum fide et auctoritate 'eamdem niti luculenter ostendit vir eruditissimus cHRIsTIAN v S