Inscriptiones Graecae Palmyrenorum : cum scholiis & annotationibus

51쪽

AN NOTATIONES

THOMAE MITHi

MONUMENTA PALMYRENA

Ntequam notas, quibus monumenta haec illustrari possint, aggrediar, paue a de Palmyra , illitis in ii iis , situ

nomine, item de sera annorum, quibus marmora signantur , praesari omnino portet. Tad moram civitatem , postea Palmyram nuncupatam , in deserto superioris Syriae si tam , olim a Sol mone conditam exstructamque fuisse , e sacris literis constat, Chron. VIII: q. tiem teXtum reddit vulgatus Latinus Interpres, ct aedificavit Palmyram iudesertor ita enim scribi debet, non Palmiram , ut male excuditu actis nimirum ab ipso primis fundamentiS, cum nunquam antea habitaretur , ut male in sua versione Arabs interpres innuit, quasi dirutari suisque ruderibus jacentem tantum reparasset. Haec Graecis Interpretibus in exemplari Vatiano οε ζαορ, iii Alexandrino Θεδ ορ. In loco parallelo I Re ix. ubi quoque de ui bibus ab illo Rege sapientissimo magnificentissimo aut exsci uctis aut munitis agitii 4multi versus in codice vaticano desunt qui in Ebraico, Vulgata Latina versione, inque versionibus Syria cc Arabica, etiam in Alexandrino reperiuntur ἰ

52쪽

3 ΤΠOMAE SMIT HIAN ΝΟΤΑΤ. in quo diverso modo scribitur, V. 8. την Θερμαθα τῆ ρομφ. S. Hieronymus in libro de locis Ebraicis, Thermoth civitas, quam aedificavit Solomon in deserto. Ita enim ad fidem codicis manu scripti edidit Erasmus Basilere 1 37. licet postea Victorius in sua versione reposuerit Themor. Ab hac autem varia lectione Graeca verisimile est S. Hieronymum istud nomen sormaia se quod vix alibi occurrit Thermoth enim mihi quidem videtur ex inversione Qtranspositione literarum fluxisse a αδμὸρ, ut i in , ejusdem organi literam, mutato Ioseph Θαδαμορα Videtur provenire ab Arabico Post , damara, instigavim, provocavit ad pugnam inde I, o dc I damiron, vir fortis, suorum protector T defensor. Nomen ergo urbi, quae in extremis dominii Solomonici finibus condita, pr pugnaculum erat contra impetus incursione ho

itium, bene impositum. Nec obstat, quod ad mora leuhario, Abulpharagio, aliisque cliptoribus Arabibus scribitur P . . , cum literae ejusdem cognationis, sere eundem sonum habeant, hac blaese quasi chim aspiratione pronunciata , illa vero for- 'iuS,

Errat . Hieronymus , qui in commentario ad Ezechielis LVI I I9. ritu III 28 juxta Ebraicos codices legendo ' In Tamar, eandem esse vult cum Palmyra cujus verba hic apponam. Ad illum locum:

Hic vero terminus plagae auseratis , h. e. meridianae , incipit a Thamar, quae urbs in solitudine es , quam 2 Solomon miris operibus exstruxit, o hodie PalmyranuncApatur, Hebraoque sermone Tamar dicitur , quae

in lingua nostra palmam sonat. Ad hunc vero Tha-

53쪽

ma ipsam, de qua jam diximm , quam nunc Palmyram vocant, ta lim a Aolomone con ructa , , palma enim Hebraeo sermone Thamar appellaetur ab eo , quod ibi palmeta sint plurima, quid in putant hoc Vlitum vocabulum. Situs reptignat Palmyra enim ad Orientcrii Hierosolymorum protenditur urbs vero ista est limes

Palestinae Syriacae ad austriam. mi; in illic juxta

Septuaginta Seniores legere debemu Evi A. Terra an autem otii sim Idumaeorum regio, cujus in sacri literis frequens occurrit mentio, ob situm australem ita

nuncupata. Ob assinitatem igitur soni amar δ Tadmor, nomina diversae originis diversi significatus

ab Hieronymo confunduntur. Ii vero , qui suavi hoc insomnio abrepti, Palmyram a palma , quasi a multirudine palmarum , derivari volunt, mire decipiuntur. Nomen ergo Palmyra juXta hos erit Latinae originis, quod plane putidum Om; mentum stri neque enim quicqliam cum lingua Latina, nisi ex acci dente, in priori parte X cognatione soni, commune habet. E Graecia omnino etymologiam illius petere oportet. Pudet vero in aliorum hariolationibus resutandis immorari. Quidni ctiam .ipse pari venia licentia hariolabor Sita erat urbs haec, ut maxime liquet , in soli nidine , in solo salsuginoso , prope vastam salis planitiem. Cur non ergo nomen inde de- sumi possit Civitas collocata exstructa ita δεμυρα

viZ. η, ob singularem S illi maxime peculiarem posituram .sittim cum caeterae tirbes a Fundatoribus suis condantii 'ta πο μα aut 'ta θαλάΜη. Inde oppositio clara ex natura soli , uYta quod trabs ista pedificatur. Nec exccptio valet, im dici oportuisse Φαλ- υρας cum notum sat , Graecos ab aspirationibus quas Grammaticae leges solent inducere , saepenume- a ro

54쪽

ro abhorrere. Ita Graecis Pygmalion pro Phygmalion nomen Phaeniciae originis, ut dudum observavit caliger quod tamen illo modo scriptum occurrit in fragmentis Menandri Na Τύρω βψαιπλευ-

Sed de statu hujus urbis , quot quantasque mutationes, immota, ut videtur, regiminis politici forma, servatis nimirum sui juribus priscaque άυτονομία, postea subierit, sub Assyriis, Persis, Macedonibus, Parthis, Romanis usque ad tempora Aureliani, qui

illam victa Zenobia, foemina potentissima, Xpugna vit, tandemque ob stragem militum praes1diariorum , quos illic reliquerat, Romam petiturus , a rebellantibus civibus faetam, acri indignatione accensus, reducto e Europa exercitu , in Palmyrenos immanissime saeviens, evertit: quomodo etiam sub Christianis Imperatoribus denuo instaurata floruerit , ad dignitatem honorem sedis episcopalis erecta , novisque propugnaculis ρήριον istud a gloriosissimo Imperatore ustiniano munitum fuerit, donec labascente Graecorum imperio occupaverint Arabes barbarique Turcae, disia serere non est animus cum ea cuivis Lectori in istorum temportim historiis Graecis Romanisque vel mediocriter versaro saris obvia sint; quorumque, si quis id operae pretium ore duxerit compendiariam narrationem ex capite tertio dissertationis secundae longe eruditissimi viri, D. Novisi de epochis Syro-Macedonum petere possit.

Quod vero auspiciis Seleuci Nicatoris, totius Syriae domitoris , e ruinis ruderibusque , quae Assyrii induxerunt , quasi de novo condita , malorique quam

antea habuisset splendore aucta fuerit Palmyra , licet id ex expressissimis Strabonis, Appiani , aliorumque

55쪽

1N MONUMEN. PALMYR. 37 testimoniis non constet, tamen concinne accommode colligi posse videtur Nam ex ille , prudentiae ac fortitudinis laudibus pariter insignis, ut utar verbis Ammiani Marcellini lib. I v. abusu multitudine hominum, quam tranquillis in rebus diutim rexit, ex agresibiu habitaculi urbes construxit, multis 'bin'm, O viribus r quarum ad praesens pleraeque licet Graecis nominibvi appellentur, quae iisdem ad arbitrium imposita sunt conditoris, primogen a tamen nomina non amittunt, quae eis Assyria lingua in itutores veteres indiderunt inque harum numero Palmyram sive Tad- moram, urbem binominem, jure recenseri posse quid Vetet ' praesertim cum non longe post inter celeberrimas Syriae civitates eminuerit. Palmyrenos autem iii signandis annis aera Seleucidarum pariter ac alios Syriae populos usos fuisse, sequentes Inscriptiones luculentissime demonstrant de qua hic ς ν παρόδω paucis

agam.

Haec aera deducenda est a decimo tertio anno post Alexandri obitum, cum quo concurrit primus Seleuci annus. Anno enim superiori, h. e. duodecimo a morte magni Macedonis, ad finem vertente, dux ille sortissimus e partiariis Alexandri successoribus, expugnata capta Babylone , Asiae praecipue totius Syriae

imperium sibi posterisque suis victricibus armis asseruit . a Eusebius de demonstratione Euangelica lib.

clare quoque observavit lugu Belgus , Tam ei lanimagni nepos, in dissertatione de Epochis celebrioribus Orientalium, quam Vir Doctissimus Joannes Gravius, 3 oli in

a Pag. 39. edit Paris A. C. I 628.

56쪽

olim Astronomiae apud Xonienses tralassor a vilianus , Persice latine edidit. cap. II. de cognitio- η cha; Rumaeae sue Graecae cujus verba haec sunt.

b Haec epocha die Lunae, elapsis annis duodecimIoiaribina morte Alexandri, Alii Philis Graeci, initium daxit. Ab hoc ipso tempore, ut annotavit Eusebius, τὴν Eλ-

baeomm hi oria. Ibi enim appellantur is βασiλεια Ελλήνων. Inde ab Arabibus .Periis aera haec nuncupat st , p=' 'υ S, Epocha Graecoium,sive communius -- ' Mi Docha Rumaea, sit Ve Rumaeorum, Le. Graecorum Chrysoccae ετη 6 ούων. Ita Orientales olim Graecos appellabant , ut hodie Turcae. Juxta hanc seram multae civitate populique Syriae meso.

potamiae , Arabes quoque , tum Christiani, tum Mahom medicae insani. superstitionis sectatores discipuli , annos suos computare erant soliti qua potissi trium usus est o Alba tantus in suis coelestibus observationibus, quas Aracae sive Aractae ad Euphratem

ante octingentos annos habuit. Incepit ergo haec sera anno periodi Julianae or a calendis Octobribus h. e. annis 3 12. ante Vulgarem Christi epocham : quod ex Inscriptione XI. ubi de tempore, quo Julius Philippus Arabs praesectus Praetorio erat constitutus, agi-rtir, certo constat. Hinc facili applicatione anni aerae Seleucidarum , in marmoribus recensiti, annis Christias tignari possunt. Plura hic addere nunc non necesie erit. Qui subtiliores intricatiores' hie Syriacae chrono logiae apices edoceri vult, adeat, quidem cum si u-

57쪽

1M MONUMEN. PALMYR. Ioctu maximo , consummatissimos horuna temporum supputatores, Iosephum caligerum de emendatione temporum lib. v. Iacobum sterium Armachanum de Macedonum Asianorum anno solari supra laudatum Henricum Novisium. His praelibatis . ad annotationes in marmora Palmyrena, quae primo loco de praecipue explicanda suscepi, progredior.

Ad mon mentum primum.

PIXO C. An ab Arabico iam x gaba , perturbatinis inconstans in confli 'MORIMor Nomen hoc apud Syros satis commune in hisce monumentis quinquies reperitur Moκιμος, stabilis, constans, nimirum a quarta conjugatione του

ex , inde e IM, oham, successor, quasi positus constitutus loco alterius ut explicat doctissimus Golius

ΚΑΙΛΚ1AΛCICOΥ. Ita in Xemplari ex Syria transmisso, quod apud me habeo o , ut videtur, admodum perturbata, nec quascunque conjectura facile restituenda. Quid si, unica liter transposita, legeretur ΚΑΙΛΚΙΛΑCICO At, stiba, commotis inquieti fuit, ' b. , lanieto, vehemens, con-Jun tus, 2 individum scim. Sed ortasse probabilius videbitur legendum TO KAI MI AACICO , in quo nomen Dem, cum epitheto fortu continetur Nia P. Et aetet,vet Ebraice, 9, diu L, Asia adiet, Arabice. Sed hoc est hariolari; omnino pudet.

58쪽

MA... In Incertum , an MAAX , MANNAIOΥ, vel quippiam tale nec refert. Si numeri recte in charta , prout exstant in marmore, signentur , erit haec Inscriptio omnium , quas viderunt nostrates δοι--οι, antiquissima, anno nimirum aerae Seleucidarum CCC. XIV. h. e. serae Vulgaris Christi tertio. Sed spero Descriptorem mihi audaciae veniam pro candore suo indulturum, si, an non illic exstitisset DIY, quo anno mense monurnentum sequens Elabel conditum erat, dubitavero. Praeterea figurae literarum cum tanta antiquitate non conveniunt.

Nam ut optime observavit Vir Eruditissimus, d D.

Harduinus, o C pro ΣVix occurrit in nummis aut marmoribus ante Domitiani principatum, post illum non aliter

fere veteri sorma pingendi σίγμα per Σ prorsus ablegata. Quod de characteribus iterarum pariter dicendum est. Hoc plane invictum mihi videtur argumentum , aut Quadratarium aut Exscriptorem in notatione anni hujus marmoris errasse. TANAIΚΩ. Ita semper scribitur cum A in hisce mo-pumentiS. Ad secundum. ERTI AN Male , ni fallor, exscriptum pro ΚΥ cΕN. Hoc enim monumentum ab Elabel solo: ΑΥΤΩ, ita exerte legitur in S. non TΥolo sibi filiis conditum erat. Mannaeus, Sochaeus MalchuS, ad eundem pertinent, inuasi agnomina debent reputari assumptis, ad ipsum a reliquis ejusdem nomi- nis

d De nummia antiquis populorum S urbiurn pag. s. cd: 9ummis Herodiadum pag. 3 . 8 .

59쪽

1N MONUMEN. PALMYR. Inis distinguendum , lavi troavi nominibus. Filius elat aballathi , quod nomen videtur a Palmyrenis amarit de cujus origine mox agam. ΛΑBHAOC. Quasi a Deo Belo. Belus autem

Para, sive contracte II, quod Chaldaice, dominum

significat, ut omnes norunt. MANNAIOC A IAM, mana, largitor, munificusave potius manua, benevolus est benignin fuit, bene fecit. COXAEI C. Forte pro COXm , diphthongo in hisce Inscriptionibus interdum pro vocaliis posita. Incertum, an a ha - saba ,ssive ab assiduitate laboris. an potius Elabelus fuerit ortu Socham, non a civitate Σω χωθ, Sochotha in Judaea, quam condidit Roboamus, filius Solomonis, 1 Chron. Sed a Sochis , ΣΟ ICO Assyriae urbecula , de qua Arrianus in lib. II. expedit Alexandri: οχὼρ δτ G τηο

MAAXOC A P, sive malech, rex. Ο-men apud Syros rarabes admodum frequens agaiachi servus Pontificis Judaeorum , apud S. Joannem XVIII IO. Malechus Nabataeus apud Dionem tib X vi I. Malachus, Podosaces nomine , Phylarchus Saracenorum apud Ammianum Marcellinum lib. xxiv. Ita quoque a pueritia lingua patria nuncupatus fuit Porphyrius philosophus. Nomen enim Malchi praeceptor ejus Longinus in vocem cognatae significationiS, OPΦΥPION, Graecorum auribus longe jucundiorem gratioremque convertebat Purpureae enim Vestes erant propriae Regum Imperatorum. V. En-

60쪽

nis recensendis abstineam. ΟΥΑΒΑΛΛΑΘΟΥ. abaliathus a vehementi mentis impetu nuncupatus x. D, vabaia enim, acriter persecutus fuit pra dam, notat. Ad tertium.

Teibae ab oriente Palmyrae versus Euphratem, quam tertio die attigerunt, lapis muro Moscheae inversim assigebatur, hoc modo inscriptus. KEPAΥNIΩ. Ουι fulminatori. Titulus frequens in inscriptionibus cita nummis V. illustrem Spanhemium de usu irae stantia numisrnatum differt v. eruditissimum Novisium de epochis Syro-Macedon Um, dissert. III. cap. . Composita lovis epitheta apud

ATAPANTEAoc. Ista fuit antiqtiorum temportina orthographia, quam posteriores Grammatici immutarunt. Infinita enim pene occurrunt του ante rac in vetustis membranis, marmoribus, .nummi eX-

empla , cuivis vel indiligenti Leectori satis obvia. ABIAHNOC. Abila urbs Coele-Syriae, quam recen sent, e Plinius itolemaeus in regione Decapolitana. Est Malia urbs ejusdem nominis in Palaestina quam a priori distinguit Stephanus Byrantinus : δεβίλη πολι 'M Ιορδα,, Q h. e. citra istum fluvium cujus

e Nat. His . l. v. c. 8. imgitur ei Judaeae latere Sy

ria Decapolitana regio, a numero oppidorum, in quo non omnes ea dem ob fruant. Postea : Intercursant cingunt lue has ureses tetrarchia, regio missiarsingula, ct in regna contribu tum Tracho

nitis, aueas, in qua Caesarea cum supra dicio fonte, Abila, Ar- φ, Ampeloessa, Gabe.