장음표시 사용
61쪽
DILLUSTRISSIMUM, ET CELEBERRIMUM VIRUM
Luneburgensium, & Brunsvicensium Ducis Historiographum,in Consiliarium.
63쪽
A non raro feri soleat, mi Miati caeteris in retas, ita oe in re theraria prouincias quasdam nonnulli suscipiant quibus sunt prorsus impares , ac eosdem postea conatuum suor- poeniteat, Tu me in isto-rμm censu repone, si lutei, Vir Doctissime; nunc enim
senti Τμam me transuersum egerit nescio quis mentis ardor, Ut non satis Uersans quid humeri ferre Paleant, quid recusent, ipsemet onus
mihi imposuerim cuiuscumque Anni constitutionem, in Medicans historiam conserisendi, ac uulgandi, quam Spartam superiori δε- η sum aggressus in hinc rem edita Dissertatione, Doctissima
Viro D. Mallialequio, Hetruriae ornamento, inscripta. At quoniamsaltem prodire , si non datur ultra necesum est, propterea datam sidem exoluerem , idem quoque hoc Anno molitus, utcumqμο potui multis occupationibus districtus, hanc meam vissertationem Tub Nomini, Vir illustrissime, nuncupatam Ῥοlui. Neque merbeissimi Malliabequio quicquam acceptius facturum me credidi, quἀmsi Te pariter eodem obsiequis genere prosequerir, quando Hos aris Elii'in amicitiae foedere uni io scio, mei dem benescio obtinui, ut Te praesentem agnosceram , ac uafuauissma Consuetudine fruerer, cum duobus albin annis in Germaniam rediens Mutinae ad mensem moram traxisti, quo temporei umquam ad Te accessi, quio docilior abierim vere Aquidem de Te omni Scientiarum genere in-
64쪽
sructo proferre liceat quod tim de Aristone Icripsit Plinius, sciliret Nihil esse quo quisquam scire velit, quod Tu docer
non pos is Diu itatu in sinu meogauisu puin quo geminos Literatorum Principes face fiat inuidia adeo amicos ad inuicem mihi sum leue los sortitus esem , sed tandem mihi temperare non potui, quin publico aliqu testimonio id palam facerem fini meo proposito, D. A litabequium quod spectat, pro meis tribus iam fatium es satis, nunc aliud votum m um impleo. Hunc ergo meistim Libellum, quem de morbis popularibus inter Nostrates ed populariter sarciui, ea qua soles humanitate accipe, Vir Sapientissime, munus quidem cμi ense, sed quodpro specimine Obseruantiae in Temeae se possit; suod si aliquando temporis pauxillum noui enim quantussis heluo librorum' perdere non pigeat , meum hoc opuscu-ιum euolue Vale Clarissimum Germani Decus ac amare perge
Celeberrimi P minis uim in simum fultorem
65쪽
Vtalem Epidem iam quae praecedent rAnno Mutinensis Agri,&proximarum Regionum Colonos grauiter asfixit Vibana Epidemia hoc Anno excepit,qus nihil urbanitatis,imo insolentia plurimu in inscelicem plebeiaculam potissimum exercuit. Instituto itaq; meo inhaerens praegressam .
Constitutionem . qualiscumque ea fuerit, in fine cuiuslibet Anni describendi, eo libentius id exequar, quod haec Constitutio ab ea, quam superior Anno experti fuimus, toto Coelo differens satis uberem materiam suggerat mentem eXercendi, quando in re medica nil foret utilius, quam succedentes sibi ad inuicem Constitutiones conferre, ut recta
medendi methodus institui posset, quoties eadem tempora, ac ijdem morbi recurrerent . Quae si attentius a Professoribus obseruarentur,non esset forsan, quod Medicina comparata desideraretur, sicuti Anatomiam comparatam desiderari aiebat Sapientissimus Verulam ius, que si haberetur, ut ille ait, indiuiduorum interiores Structur ad inuicem
componerentur, non tam pro morborum causis culparentur humores, quam mechanicum Uiscerum artificium, quod cum ut plurimum in emendabile sit, omnem medicam opem,& magnos Promis ores saepissi md eludit. II. Superioris Anni Constitutio, ut in mea Dissertatione super illam edita, ob assiduos,&copiosos imbres impense humida, Iutulenta in uniuersum extitit, unde grauis Epidemia una cum Annonae Caritate effluxit; huius Anni vero Constitutio ex opposito maxime sicca,vi pulverulenta, primo quidem ob Aquilonares Ventos, postmodum vero ob continuum in flagrantena aestum merito audi,t. Sicuti autem prima pars hyemis, quae antecedetem Annum clausit, statum satis es acidum, ac serenum, ut diximus, scit ita est,
66쪽
ita pars altera, quae huic Anno fores aperuit, eandem serenitatem, ac tranquillitatem secum inuexit, donec Ianuario mense ad finem vergente santibus ventis Septentrionalibus, frigora adeo intensa fieri coepta, ut illico conglaciatis fuminibus cuncta prae nimio gelu horrescerent. Cum autem nullae prorsus nives decidissent, hyemem non sollim algidissimam, sed siccissimam exegimus, ita ut in tota Cispadana, Sc Transpadana Regione pulverulentae essent Viae,non
secus ac Augusto mense, cum insana Canicula campos torret, quod apud nos prorsus insolens est cx quo factum, ut Bores penetrabile frigus sata consueto nivali vellere destituta mirum in modum exureret.
III. Morbi qui hisce temporibus vagabantur erant Apoplexiae, Pleuritides, Peripneumoniae, Catarrhisus cati iii, An ginae, Erisipelata prae caeteris tamen asscinibus, morbi pe-cioris grassabantur magis, ac busta implebant . Sanguis qui secta Vena educebatur multum pituitae, polypos e
concretionis praeferebat In nostro hoc No comi vatijs Cadaueribus dissectis, praecipue in Cachecticis, ac demortuis ex morbo pectoris reperti sunt Polypi, non solum intra Cordis sinus, sed etiam intra ipsam Aortam . . Remedia quae magis ex usu erant,& quibus promptius morbus auscultaret, ea fuere, quae vi pollerent crasti Sanguinis compactam reserandi, uixibiliorem reddendi, ut Spiritus Salis Armoniaci, Sal volatile Cornu Cerui, Sperina Ceti, ramilia. Non deerant tamen qui cum alioquin scirent, quod Sulphur Balsamum Pulmonum passim audiat in huiusmodi Affectibus spiritum Sulphuris exhibet en cum suis aquis Pectoralibus; at num recte, ex arte id agerent, ipsi viderint indubium tamen est quod paries integrales Concreti longe diuersas possident qualitates ac ipsum Cocretum,scuti vero verius, Spiritum Sulphuris alterius esse indolis ac ipsum Sulphur. Repetita sanguinis missio non adeo foeticem sortiebatur euentum, ut alias. In
67쪽
In hac tam rigida, ac horrida Constitutione magis exercebatur Plebs Vrbana, quam Agrestis ac Senes valde periclitabantur, quare Medicis saepenumero nil tale cogitantibus Morbus plus habens in recessu quam in fronte facile imponebat; nam ex improuiso cum prius satis commode coenassent, tanquam confecto Silicernio, paulo post occumbebant, accitius quibus detractus fuisset sanguis.
Iv. Horum Affectuum tam multiplex, ac discolor Sylva ab
eadem prorsus radice succreuerat, ac propterea eodem modo averruncanda . omnium itaque unam, ac eandem ess Theoriam, ac Praxim dictabat ratio veram autem ,ac potissimam causam fas erat referre in prauam diathesim quam sanguis haberet ad concrescendum. Cum enim ex praecedentis Anni frigida, i lutulenta Constitutione, necnon ex
prauo victu ob rei Annonariae angustiam, talis esset in uniuersum massae sanguineae dispositio, mirum non fuit, si succedente postea hyeme tam rigida, ac summe Aquilonari, maiorem promptitudinem ad grumescendum adsciuerit,unde pullularint morbi, qui ex sanguinis stagnatione varijs
in partibus, obretardatum illius circularem motum, gen sim suam deduxerint. V. poplexias autem, ineurii ides, Peripneumonias, Catarrhos suffocativos, Erissipelata, ac resiquos memoratos AD fectus a sanguinis stagnatio ob predictam ad concresce dum dispositionem generari, unanimis est Recetiorum omnium consensus, quidquid circa horum Asseetuum The riam in contrarium senserint antiquiores Medici, qui in huiusmiai Affectibus partem aliquam Mittentem robustam, ocaliam Recipientem imbecilliorem imaginabantur. Duplicem Fluxionum causam commentus est Galenus, nam aqua Pars ipsa humorem ad se traheret, aliam,in qua humor parte robustiori ad debiliorem transmitteretur. Huiusmodi doctrinam primus forsan ecepit conuellere HelimontiusMulumcaim in Orionibus partem Mandante, Dirigentem, nec
68쪽
D .lus, Sagittarium, aut Scopum agnoscit hic Auctor qui tamen
ri' v. v. 3 exemplo spinae digito infixae, indignantis Archei nomsatis exposuit ob ignoratum Sanguinis circulum, quomodo fiant humorum decubitus, quod solum accidit eo quia prς- pedito, intercepto Sanguinis per Venas refluxu , vel propter fibrarum crispatura mi ut in vehementi dolore vel propter massar sanguine ς nimis crassam ac densam te X turam,humores circa Vasorum extremitates, vel in carnium porositatibus detineantur; quare si congrue loqui vel mus,laetentio nes potius, quam Fluxiones sunt appellanda . VI. Neque interdum exiguus labor mihi impendendus fuit, ut aliquibus a praeiudicijs occupatis persuaderem erroneum prorsus esse comminisci, quod cum pars aliqua inflammatur, ac in tumorem assurgit, tunc humores maiori impetu ad eam partem ferantur, quam ad alias, s vera est, non commentitia lex Circularis motus sanguinis, qua stantes, stant ac stabunt perpetuo tot clarissima Recentiorum excogitata, quot in dies intercidunt Antiquiorum placita iam reueta si mentis aciem intesdamus, pigriori lapsu sanguis mouetur ad partem quae infamatione tentatur, quam ad alias ubi expcditae sunt Viae, ac nullum repagulum, quod sanguinis cursum remoretur. Quidam autem res incute solum, non intus reputantes, cu vident partem breui temporis interuallo in tumorem attolli, ut in Phlegmone putant sanguinem pleno fluento eo consuere, quod sane locum habet cum Vasa liquod sanguiferum disruptum est, In aliquam cauitatem sanguis decidit, vel extra Corpus essunditur , nona ita vero in Phlegmonum, taliorum tumorum generatione, qui no aliam ob causam fiunt,quam quod praepedito circulari sanguinis motu, plus sit quod Arteriar ad partem deserant, quam quod Venae referant, siue id fiat ob lutulentam sanguinis crasim, siue ob fibrarum motricium crispaturam ex vi dolorificς passionis, ut in vulneribus ac Neruorum puncturis. Huic autem Veritatis ortasse manus darent, siciam bra-
69쪽
chio vinculum iniicitur ad celebrandam phlebotomiam, v ram causam perpenderent,quare infra nexum tumeant Venae una cum mole carnea, quod non fit, quia tunc temporis sanguis eo rapidius moueatur, multo enim velocius ante eo propellebatur ubi nullus erat obex, ac minor resistentia superanda sed quia ibi detinetur ob interceptum eiusdem per
VII. Haud absimilis quoque est Catarrhi generatio de cuius
natura, ac ortu inter Medicos non satis conuenit. Popularis, ac vetus opinio est, Caput Catarrhi Fontem, ac Scaturiginem eis unde frequens proluuium in fauces, pectus, ac etiam usque ad extremos artus opinionem hanc de Catarrhi ortu, ac descensu, ex quo Ethymon desumpsi cum non nisi descensum, ac defluxum hςc vox sonet, unde voces
κταρ 'αναρ' o.. a Galeno usurpatς, Qt humorum de si scensum, vel ascensum innueret hanc inquam opinionem elimina ruti Scholis recentiores omnes Anatomici ut utllisus, Richardus Louuer, Stenon, Rolfincius, Elmulierus, επρη - , Blan cardus , ac inter Italos nostros Doctissimus Bellinus. Hi omnes ad Anatomicum Tribunal, omnibus indicijs,quibus Caput huius criminis Auctor insimulatur, diligenti examine perpensis, nullaq; apparente via perquam Caput fordes suas in fauces ac Thoracem expuat, ipsum plenis sus fragi; ab Ioluunt. Non desunt tamen adhuc quis V cvite, ingenies omine iὰγγὰ is, 'Antiquorum placitum veluti mordicus tueri, nec desinant in morbis pectoris Caput non solum pharmacis, sed ferro,
igne tanquam reum plectere . Per quos porro ductus Cerebrum supersultates suas, quibus procul dubio diffluit, pos Trai clia. sit excernere, inter quaerenda esse ait Celeberrimus Stenon, ni stante per obseruatos a Blancardo ductu in iugulares sem Venas fiat huiusmodi excretio.
Ill Calati hi Fontem non veriti sunt alij astruere esse ipsum Vitae Fontem, Cor stilicet, quod per arteriarum ductus cir-
70쪽
3οηιε. .put cumquaque Catarrhi materiam deserat;hinc Rheumatismi, oh. tumores,& quidquid nomine fluxionum venit; quod Ai- sertu est Rolfincircui consenti ut Schneide rus, ue delius, &alij, qui Catarrhum a massae sanguineae sero prodire vari sτνα δε cur obseruationibus testatur Sat celebre est experimentum Richard Louuer de Cane, cui cum arcte Venas Iugulares vinxisset, partes omnes supra ligaturam tumefieri, nec non copiosas lacrymas ex oculis, plurimam aliuam ex ore profluere obseruauit, quo tandem tanquam ex Angina suffocato, ac dissecto, nullae partes sanguine perfusae reperta sunt, sed solum musculi omnes, wglandu sero limpido distentae apparuere. Ab hac opinione non multum dissentientes alij Glandulas Catarrhi Fontes statuunt, ut Stenon, Et mul Ierus, alij si enim Glandularum structuram accuratius perpendamus,constabit eas esse fasciculum Arteriarum,Venarum, Neruorum, Iasorum excretoriorum, ideoque in
illarum sinum deponi serum ab Arterijs, superfui aliquid a Neruis, quae opinio valde probabilis est, Musibus Glandulis a Natura destinatis magis congrua. IX. Hanc tamen doctrinam de Catarrhi origine exsanguinis latice in Glandularum substantiam ieiecto ex Hel montio habemus, qui primus forsan Caput insons a Catari hi infamia
vindicauit, ob quam tam saepe inurebatur. Hic enim Auctor licet motum sanguinis circo larem ignoraret, mente a
me concepit, id quod credebatur e Cerebro de pluere nil aliud esse quam laticem serosum huc, illuc delatum a Spi ritu impetu aciente, ac imito Diali, ut ipse ait, nimirum e Corde, tanquam primo Impulsore, quin & ad Glandulas ipsas ablegari, quas non ut Vasorum Pulvinaria essent, a Natura constructas fuisse astruit, sed ad emunctionem laticis emassa Cru0ris Acrevera hic latex serosus Hel montij,praeter alios usus hunc habet potissimum, quod sanguini Ocius,