장음표시 사용
71쪽
exinde per Glandulas excretrices extrudatur,' sic tota cruoris massa defecatior euadat. In hunc finem in palato, lingua, faucibus, naribus copiosas Glandulas Natura construxit, ut sanguis arteriosus,qui per Carotides ad Cerebrum de se iri debet pro neruosi succi, Spirituum Animalium elaboratione, sincerior reddatur,mucosa parte per has landulas repurgata in statu etiam naturali, quando alia ex paste constat eos qui sunt emunctae naris, nec multum Desputores,lubrica fauitatis esse,ut reserunt de Francisco Galliarum Rege, qui cum eiset νω ita aurium ulceri obnoxius fuit dum vixit.
X. Atque haec quidem quotidiana per nares, & ex faucibus muci excretio ijs etiam qui satis commoda Valetudine
fruuntur familiaris esse solet caeterium ubi Corpus cacochy- cum sit, ac serosus latex luxuriet, qui suopte genio promptus est ad concrescendum, mirum non est si accedente Boreali Constitutione, qualis fuit de qua hic sermo, tunc temporis grassctentur populariter Tusses, Rheumatismi, quodcunque
aliud morbi genus,quod in fluxionum censu reponitur, det ta in Glandulis vitiata, ac super excedente lympha, non ex Naturae prouidentia, qua se hoc fasce leuare satagens noxium humorem ad extrema detrudat,sed ex mechanico par tium attificio, ac particulari humorum textura, iuxta varias Aeris alterationes, ea lege, ut decubitus ibi fiant, ubi maior est dispasitio ut humores detineantur. Neque id fieri innostris Corporibus magis miremur, quam in Automate alioquin bene constructo , quod interdum ad quasdam Aeris alterationes a solito suo munere aberrat, ab ignaro popello tanquam insanum ridetur. Mira est autem, ac pene diuina vi Ventorum in Aere alterando talem enim assectionem Aeriosidet, qualem Ventus qui perflat, ac talis est Sanguinis dispositio, qualis est Aer quem inspiramus. Sicut reser Vitruvius, apud Mitylenem qua Vrbs in Lesbo erat quidem magnificenter extructa, sed non prudenter IO
72쪽
sita, jufissabatAuster homines aegrotabant, quando Corus ulliebat, cum Septentrio, restituebantur in salutem M. Varro quoque cum Romana Classis Corcyrae essetac tot pen aegrotaret, immi menestris nouis Aquilane, obseructis pestiantibus, uos incolumes reduxit, XII. At quorsum tot speculationes, inquieta liquisi Vt iuxta veram horum Actetuum Theoriam congrua medendi methodus instituatur,regeram ego Vbi enim ingruunt hi morbi qui non e capite decidui, ted ab humoru stagnatione pendent,illico ad vehementia Cathartica, Inustiones Phaenigmos, Cucurbitulas,ad Narcotica quoque ac mille alia remedia ad materiam fluentem reuellendam , intercipiendam, derivandam, suspendendam quoque, ut putant eratis capitalibu, , confugiunt Interim neglecta manet veta morbi causa, ad quam oppugnandam serio, ac omnibus neruis est et incumbendum,ut postquam suffciens euacuatio est facta, usu alterantium, ac naturalem sanguinis texturam restituentium, fluidae substantia aequabili tenore per suos ductus cursum
repeterent. Quot vero modis per Uena sectionem pecca
tui Iam Phlebotomus velut gladius Delphicus passim tam in magnis, quam in leuibus morbis stringitur ad innocentes Victimas saepius mactandas, quam graues assectus iugulan
XIII. Postquam Mundo innotuit circularis sanguinis motus, Scopi equidem quos in morbis, qui ab humorum fluxione pendere supponuntur, sibi proposuerant Medici, non tanti sunt ponderis, creditur. Certe Intercipientia locum nullum habent, quomodo enim quis intercipiat materiam ad partem per Arteriam fluentem nisi Arteriam ipsam vinciat' neque enim iure postliminis, aut redhibitionis actione redire potest humor unde est egressus nisi per circulum. Reuulso vero per . S. de Throno suo iam decidit; imo si stricte loquamur, sere nulla est,qui enim fiat , ut humor per Arteriam
fluens per eandem possit reuelli Profecto si qua fit per V.S.
73쪽
Reuulsio, pc id o luna tempus fit quo Vena est aperta, tuae enia Sanguis per Venam sectam, ac pariter per proximam Arteriam quae illi humorem suggerit, maiori velocitate mouetur quam per alia vasa illa vero clausa, cessat haec in velocitate inaequalitas, ut ingeniosissime ad demonstrationem usque explicat Bellinus. Non ibo tamen inficias, quin diminuta sanguinis copia minor humoris portio ad partem laborantem deseritur,4 minus sit sanguinis stagnantis incrementum. Quanti autem sit facienda per V. S. Reuulsio, quam
facile quibusdam imponat, qui hoc nomine inscitiae suae ve abis. M.ὰlum praetendunt, explicat egregie Andreas Cnoctilius in i. i. i. quadam sua Consultatione prodo Casimiro Poloniae Rege, cui ob immodicum hemorrhoidalis sanguiuis fluxum laboranti cum magni nominis Medici frequentem sanguinis missionem e brachio suaderent ad reuellendum sanguinem
fluentem ac ipse acriter renueret; haec scripsit verba,quae utpote e Iegantillima in magni ponderis hic libuit apponere. Et quomodo anguini ad peremptoriam medicae Reuu onis cis
iuvem, dicam, o locum, scribere possumus, qui priuilegio speciali vitalitatis in circulum o in se ipsum rediens cum hiritu suo hospite nullius oci, o temporis eges respicit,neg,
iacuminanis Ita in niuerso corporis foro agnoscit fReuellenda itaque esset ex quorundam animis, quibus alte insedit lisc de vi Reuulsionis per . S. opinio,cum re vera non nisi ad demendam plenitudin conferat Uen ς seinctio Condonandum quidem aliquid Emilio Parisano, Primirosio, qui non aliam ob causam,ut ait Leonardus e Ca
pua, in Harueum Stylum acuerunt, nisi quia stante Sanguinis Circuitu viderent Reuulsionem,per tot secula adeo celebre praesidium,fere penitus corruere,non ita vero nostrorum temporum Professoribus in tam clara luce cscutientibus. Multum profecto Hippocrates Reuulsioni in fluxionibus detulit, ut passim in illius operibus videre est; locus tamen insignis apud euade extat qui Reuulsioni videtur parum faue
74쪽
ut vincula injjciantur supra genua verum quidem est, quod praecipit quoque ut eodem tempore vinciantur brachia nodum hunc soluere annisi sunt Rorarius,&Fonseca , sed non plane satisfaciunt; meum sane non est huiusmodi scrupos diu soluere meliori enim vindice dignus est hic nodus,proferam tamen quod sentio. Quidquid sit de ciscacia huius remedis, i num euentui respondeat, videtur Hippocrates mente attigisse motum sanguinis perennem per suos ductus,multis enim in locis mentionem habet de sanguinis stasi, interceptione Venarum, quam φλεβὶοῦν --iν appellat; tergo Bu- Num catamentorum cohiberet, sanguinis stationem, seu saltem remoram aliquam humoribus impetrandam curabat, tam in partibus supra, quam infra Cor vinculis ad brachia,
femora inteistis, nihil veritus quod ligaturae supra genua ad terum quicquam traherent. Ac re vera quid magis ex improuiso haemorragia sistit, quam superueniens animi deliquium, cui necessario consectaria est Cordis a motu feriatio, ac eodem tempore sanguinis stasisse XV. Sic autem ratiocinari nos cogit Diuinum prorsus Inventum Circularis motus sanguinis, quod unicum φανῆ innumeras discussit errorum tenebras, effecitque ut humani Corporis, ecterorumq; Animantiu , quibus praecordia finxit Diuinus opifex, vera ac genuina oeconomia in noluerit. Cor enim neci aris uiuifici, quo Corpus uniuersum sustent tur, Promus,4 Condus est habens ad latera Arterias. Venas administras Arteria e sini xtro penu alimoniam depromunt ac partibus omnibus,vel remotissimis dispensant Venae assidentes quod nutritione reliquum fuit luis radicibus, tanquam manibus, recolligunt, & ad dexter a Cordis Condum comportant. Ijsdem Venis medio in itinere succentu riant Venae lactee, quae nouum commeatum sanguini sub forma candidi laticis refundul,qui postea in Pulmonibus admirando artificio purpurascit. Hs est Vitalis Facultatis
75쪽
t ille vera. naturalis Oeconomii, cui non parua suppetias scriuod Antianalis Potestas, qua pro beneficio purioris sanguinis adno Cerebrum delati berem spirituum influxum per neruos non Cordi suppeditat ad illius motum perennandum. Sic binς diu istae Potentiae, licet sedibus,®imine distinetae, tanquam:ram federata Prouinciae, sibi inuicem collata beneficia repen- edis, dunt. Sicuti autem in Ciuitate bene constituta, quousque atti legibus suus vigor perstat, summa tranquillitate degitur ijs enim autem pessundatis, turbarum plena sunt omnia, ita in huma,tio no corpore Circularis motus sanguinis lege seruata,sarta te-
,ssu ista Valetudo est, ea vero infracta, susque deque agunturi sal omnia, ac intestina seditiones subsequuntur. bat, XVI Quamuis autem Lex ista,quam primus tulit Haruςus,vel
elua, cuius prima fundamenta iecere Itali nostri, ut AndreasCς eii . Med. Oenua salpinus,Realdus Columbus Cremonensis, pro rata, imo sa- 'r' 'is e cra habeatur non defuit tamen qui nuper legem hanc abro de gare contenderit is fuit Homobonus Piso Medicus Cremo eria . nensis, qui edito libello sub titulo Ultionis Antiquitatis triacularem sanguinis motum tanquam Recentiorum Commen-uen luna traduxit. Hic mihi non vacat eiusdem rationes,ac fun- . in damenta expendere,solum hoc innuam, quod illius primum mani argumentum ab huius legis inobseruantia petitum eo quod liuesit Medicorum quotidiana praxis, prςcipue circa sum . ,. ierit suppositin doctrinae de sanguinis circuitu quicquam non res-buta pondeat Irofessoribus incuriam exprobrat, quod equidemi veta verum est, ac maSime dolendum, cum innumeri pene sint,
pro qui passii a repent hac circularem sanguinis motum, sed ve post modum,vel ob inscitiam,vel oscitantiam, non bene pen-ibues, sitatis ijs, quae eae tali principio consequuntur, operibus tol-Con quod magnifico verborum apparatu statuerant. Ve-entu rum cum huic malo medelam aliquam apponere sit necesse, ii sub Professor in hac Ciuitate mihi iamdudum coniunctissimusis ad opus iam molitur, cui hunc vult esse titulum Rationarium
76쪽
apparet quid Iurei telibrioribus Inventis Anatomicis Gius Saecuti Arti Medicae, iam quoad Theoriam, quam quoad Pra-xim accesserit . Habent Mercatores sua Rationaria, sicuti diligentes Oeconomi habento Principes, ut olim Augustus, qui diuturnae valetudinis tedio Rationarium Imperi; Senatui tradidit non abs re forsan erit Medica Respublica Rationarium suum habeat, quod monstret quantum Medicinae pomoeria ampliari hoc nostrum fortunatissimum Sscuis lum,4 quod simul pro saniori medendi methodo inseruiat. Huius operis editionem usque ad finem huius Saeculi animus illi esset differte spe forsan quod nouo aliquo Inuento Sqculum hoc coronetur, cum adhuc vivant multi egregi, Viri nouarum rerum Repertores, inter quos Celeberrimus Maupi ius, qui Romae nunc degit ad Pontificiae Valetudinis custodiam verum ego non desino Collegam hunc meum urgere, ut ad meditata serio incumbat, ac utinam eo i sque illi fata Vitae lineam protendant,vi opus hujusmodi adim-biscum deducat. Verum e Diuerticulis in viam. XVII. In ias ergo Affectibus, qui abiunorum fluxione fieri supponuntur,iteratas. S. ad tot scopos implendos totum corpus depeculatur, di morbi causam persaepe deterioremissicit. Vbi enim alarum plenitudini quae vires premit factum fuerit satis, seu ad humorum Orgasmum sufflaminandum si adsit, sanguinis susciens copia detracta fuerit, satius profecto esset ijs harere remedis squa sanguini debitam crasim restituere nata sint. Certe in hac hyemali Con. stitutione Catarrhis obnoxia repetita V. S. non adeo salubriter cessit. Multos Pleuriticos certo scio inopinato perijsse, postquam bis, vel ter fecta fuisset Vena. Prae caeteris pius Sacerdos firmi alioquin habitus ex Pleuritide laborans, postquam tertia vice detractus est sanguis, eadem die
inter ij t. Non solum autem turpis est calamitas, egrum epoto medicamento occidere, testebat Hippocrates , sed
etiam si detracto sanguine paulo post intereat . Senioribus
77쪽
vero in hae tam rigida tempestate periculosum fuit Sangui
nem etiat semel detraher mobilis mulier nonagenaria, ex Pleuritide spuria decumbens, cum instaret ut sibi tunderetur Vena , ac ego renuerem, alter Medicus accersitus illi morem gessit, citissime eam sustulit. XVIII. Vt consi et quali cautione in Senum regimine sit procedendum quotiescumque ab aliquo Rheumatico Assectu premantur, in Boreali praesertim Constitutione, insignei oppido, ac notatu dignam resocratis historiam hic lubet apponere. Hal caro ensis qui ιν domo Samini diuersabattira rem rem dolebat , et caput non mediocriter erat autem Annorum cιrciter Lo. Vena secta eis iuxta Mneximachum, L. sum ect caput euacuatum, ac perfrigeratum, non eni acta est suppuratio . Phreniticus factus eis, et mortuus Tot circun-
stantias hic apposuit Ditiinus Praeceptor, ut credi possit historiam hanc plus continere in reces, quam in fronte raro fit, nec scio quod alibi in ullo aegrotante annorum numerum
definierit ppocrates consideranda igitur erant aetas ad senectutem vergens, Anni tempus hyemale, humor peccans crassus nempe, ac frigidus, artati ac tempori congruens, qui obstruetionem faceret,ac tensionem in parte atque hinc dolor ex alieno praescriptot mentionem enim facit curantis Medici, quod illi non adeo familiare missus est sanguis, at
quonam euenti perfrigeratum est cerebrum, subsequente caloris natiui necro si ac prohibita est suppuratio; neq; enim tanquam parergon, ut ait Vallesius, adiecit Hippotristes illa verba n/ Iaeβ 'puratio perniciosum enim effectume intempestiua V . sequutum innuere voluit, prohibitam scilicet humoris maturitatem Lethargicum autem potius, quam vere Phreniticum factum fuisse interpretatur Vallesius, cum in libris Epidemiorum quoscumq; delirantes Phreniticos Senex Cous appellare consueuerit.
XIX. Saepius quoq; mihi aduertere obtigit, quddin hac Rheu - λtica Constitutione, si febre superueniente mictus fuerit sanguis,
78쪽
7 sanguis, deterior factus fuerit affectus, ac etiam quandoque cum funesto euentu. Vt plurimum ubi Catarrhi urgent, vel in pectore, vel quacumque alia parte, si labris super accesserit, multis ex Prose illacibus solenne est ad Phlebotomiania, tanquam ad sacram Anchoram, confugere. An tum auis securior Periti aute ventis etiam aduersis aliquando, tuntur ut Portum sortiter occupent. Febris autem non tam horrendum est Monstrum, quod etiam aperito Artifice subiugum mitti nequeat, nec sin i quo emolumento. Est ubi Febris sanguinis missionem hinetur, est etiam ubi dehortetur; sed opus est Diorismo. Si nimis densam compagem sanguis adsciuerit, ad stasim aptus vel in pectore, vel in capite restagnet, si febris postmodum accendatur, vel parce, vel nullo modo sanguis mittendus saepe etenim Naturae ipsi manu gladium abripimus quo morbum se sola potuis et conficere; si vero contrariam diathesim sanguis habeat, moborga Lmum aliquem adit 'χvσήρ, seu diffusionem promptior sit, febris superaccedens V. S. hortatur. Locus est insignis apud
,.;. Hinsico em queu hic referre non abs re fuerit Quicumque derepente obmutescunt ii ne febrefuerint, iussiena ecato.
Solenne est Hippocrati in libris Epidemiorum illud verbum ad ijcer c 0- ρε magni enim ponderis ad rectam curationem est haec consideratio, num Affectus sit cum febre, vel sine febre non solum enim a febris praesentia , sed etiam ab eiusdem carentia desumen de sunt Indicationes, ut in hoc loco Hippocrates, qui tamen interpretandus, ubi cra is humores Naturam onerent, ac periculum sit ne calor innatus suilacetur. Videant ergo quantum a Via quam triuit Hippocrates deflectant qui a Febre alicui Affectui superueniente illico oblatum sibi scopum tundenda Venae ad rauim usque con
XX. Prae oculis itaque semper habenda Anni Conditio; eteianus. Dim sicuti in a ima frugum abundantia, no 1ia,L... Terra qua fructis a viait Thieophrastus, ita in quibusdam tempul
79쪽
iam temporibus non particularis Corporum diispositio, sed Anni Constitutio ea est quae morbos progerminat; attente idcirco obseruandum quam Diathesim sanguis asciscat, siue id in iensibiles qualitates, siue in insolita essu uia e Terra expirantia referre placeat, quaenam remedia prosperum sortiantur euentum saepe etenim fit, quarmadmodum scite aduertit Tho. Sydenhani, Morborum Epidemicorum accuratissimus Scriptor, ut qua methodo quis morborum quasdam species sceliciter curauerit, vertente Anno,eadem methodo deteriores reddat; quare idem Auctor ingenue fatetur, se numquam satis cauisse, ne qui primi se illius curae c5misissent, vita perielitarentur, donec multiplici obseruatione ac perspecto, orbi genio ad veram Curationem recto pede procederet. Sici latebotomia, quς alias in memoratis Affectibus salubris esse
consueuerat, in hac Constitutione non insignem operam praestitit, quod procul dubio referendum erat in praegressam antecedentis Anni Constitutionem frigidam, ac nimbosam,
subsequentem hyemem nimis horridam, ob quam adeo crassism compagem sanguis contraxerat, ut si plus aequo detrahetur sanguis, calor innatus labefactaretur, humores
ad motum ineptiores redderentur, ac iacilius concreicerent. dalem autem fuisse sanguinis texturam eiusdem laris uiis condatio multam pultem in superficie praese ferentis, nec non
multi Polypi a dissectis adaueribus, ae denati, desca' rho intra cordis sinus, ipsa Vasa sansuifera reperti latis
XXII. Frequens autem hisce teporibus in demortuis ex renen tino casu Polyporum obseruatio, si non aliud, id saltem praestat, quod vera quorundam Affectuum causa innotescat, culpa vacare credatur Medicus, si monstret quam mala Bestia cubet in Praecordijs. Id praeterea consequimur, ne diuersa morborum nomina nobis imponant Syncopo enim Cardiaca Catarrhus suffocativus, apoplexi te species quaedam non aliam persaepe agnoscunt causam, quam
80쪽
polypolis eoncretiones in Corde, vel in Vasis sanguiferis .. s. r. i. stabulantes P. Salius particulare caput de Syncope Cardiaca instituit, aitq; illam fieri ex sanguine in Venis,4 Arte-rijs coalescente,sic casum refert Puelis subira morte extincte, cuius Cadauere diluisti ex Alteria magna sanguis concretus eductus est, non aliter quam gladius e vagina extrahi sociis, , let Refert quoq; Ri uerius Pueri . annos natum ex calat rho decumbentem, postmodum ypothymia correptum subito interijsse aperto vero Cadauere, in fini xtra Cordis auricula materiam crassam, compactam repei tam fuisse, quae, ut ipse ait, laridum coctum referret cui Polypi nomen non indidit hic Auctor, cum nondum in Micro cosmico Erytrbeo Polypos expiscata esset Anato inicorii solertia. Nuper apud nos Vir sexagenarius, praepinguis habitus, subita morte Opis petijt; dissecto Cadauere ad explorandam mortis causam, ex Pericardio fere duae librae concreti sanguinis extractae sunt, ae in Trunco Arteriae magnae ascendentis inuentus Polypus
lacertulae longitudinem,&magnitudinem referens intercepto itaQue ob huiusmodi extranea Corpora sanguinis in orbemitu, ac reditu, mutuo inter Cor, Merebrum interrupto commercio, non suggeren re Corde sanguinem .
Cerebro per Arterias pro spirituum Animalium generatio ne, nec Cerebro Cordi spiritus Animales ad perennandum illius motum quando Cordi a multi nulla sunt feriae necesse
est, ut subitus subsequatur interitus Casus autem huiusmodi vesa Syncope cardiaca , vel a Catarrho suffocativo, vesetiam ab Apoplexia fieri dicamus parum refert Binas Ap
c- plexiae species statuit He urnius, nam quam paruam appel-
.. - . er ut ac ait fieri Ob h βων έλ- ιν id est ob prohibitum san- ,, guinis in Cerebrum influxum, alteram magnam ob interceptum spirituum Animalium e Cerebro effluxum. Tres vero Apoplexi ς species ex L Vsocratis doctrina tradu Martia is,a. n. b. nus quas tamen inessentia conuenire, a sanguinis , Et ij ses.