장음표시 사용
81쪽
crassamento induci potest, cuius generatio, ut ut non sit mo mentanea accedente tamen aliqua causa quae sanguinem in imo tum rapidiorem cieat, praeeAistente praua totius massae sanguineae dispositione ad grum escendum, mirum non est si sanguinis stagnationes ex improuiso contingant, ac interrupto spirituum vitali im radio, qui a Corde iugiter influunt, Cerebrua una re Sycius Microcosmi, Eclypsim patiatur. De hac Apoplexis specie, in qua morbi causa est extra Cerebru, pluribus in locis agens D/urnus Praceptor, in libro de Morbis haec habet ipsa verba, que ut pote notatu digna, & sanguinis circuitu adumbrantia ex nativo fonte huc transferre placuit.
κ κωφῆq. id est; poL qaram Venae pitvitam in se ussas traxeri ut necessees r. pituitae frigiditas anguinem uoc magis
isti dum autem sanguis nou mouetur , eri non Potes Ut non etiam cor us quiescat, ac orseax.
XXll. In Apoplexia, ac prς tertim ubi in Paralysim degenerat, sepius obseruaui, modo loquelam amitti voce superstite, modo utrumque, quod quidem obseruatione dignum, tum ad
prognosim, tum ad curationem; non enim idem sunt destitui loquela, ac voce destitui αυδη loquelam significat φωνοvocem, qua duo diuersis organis perficiuntur, sermonis enim Lingua est dedala , vocis autem Larynx, arachea. Obseruatio Daci id imi uilli silest, ad grauis vocis efformationem truncum asperae arteriae deprimi, ad vocem autem acutam eis omadam sursum attolli, quem motu alternum prestari ait a ramulo nerui recurrenti cartilagineos annulos
deorsum trahente, ri neruo altero a plexu paris vagi eosdem sursum attollente sic exolutis neruis ad linguam per. tingentibus V α subsequitur , ω Ἱα .vero si exoluantur qui ad Laryngem, Tracheam dimittuntur; poterit ergo aliquis esse ανανδρ ίωnon μφω 'si ut muti ac infautes recens na ti, qui
82쪽
ti, qui sonos edunt licet non articulatos, non tamen Econis uerso potest se quis αφων. . non vlqs. Quare I risoia rate in historia Pythionis, qui postea die o. mortuus est, uripsit haec verbi. Circa Desperam omnia exacerbata riunt ναυδος, Ἀφωνος Loquela destitui malum quidem signum est perniciosius vero etiam uoce priuari, idcirco Diuinus Praeceptor ut pessimum Pythionis statum indicaret has binas voces apposuit. Eque vero tam Aphonia, quam Anaudia fieri polunt tum ob exolutionem, tum ob conuulsionem; procul dubio in Pythione phonia conuulsiva erat, nam die 5 dolores vehementes ipsum tenebant; in hoc itaque distinguuntur, quod Aphonia quae in tensione consistit, fatalis est ad crudelissimam mortem, quae vero in exolutione, moriendi sensum
adimit, ut ait octissimus Dure tui. Cum itaque tam ob neruo um, musculorum vocalium tension quam ob laxitatem, fieri pos ita phonia, quotiescumque illa appareat, diligenter aduertendum num conuulsoria sit, vel exolutoria, ut apta remedia praescribantur, αγις enim , - ν in contrari sunt ALfectus Saepe autem fit, ut si in maligna febre aphonia superueniat, ad aliquam excusationem apud vulgus aucupandam soleant nonnulli magna utique confidentia pronunciare aegrum poplectico insultu correptum suis e cum tamen a phonia illa conuulsiva sit;perraro enim in a cuta fibreaphonia popletica succedit, quod tamen aliquando obseruatur,&qualem casum nuper habui prae manibus. Vir enim robusti alioquin, habitus post a paroxismum Tertiane febris factus est Ἀδας,6 resoluto eodem tem, ore brachio, crure dextro ac iam vocem ex integro recuperauit, sed nondum perfectum sermonem Narrat Forestus Textorem quendam ob leve vulnus in extremitate pollicis a dextra manu obmutuisse, quem veluti linguae paralysi asse et ua securatum ait ego autem pace huius Celeberrimi Viri,crediderim obmutescentiam illam ortam fuisse potius ex conuulsione linguae, nam aeger ille,&nutu,&scripto, ut idem
83쪽
Auctor resert indicabat sibi linguam tanquam filo coria
tringi. XXli I. Atq; hi quidem vagabantur affectus ob superius memoratas causas, quibus addendum, quod cum Anni praua Co stitutione conspiraueratre Annonaria penuria, quae sola potis est crassis hunsoribus corpora in farcire, ob praua aliis menta, ac praecipue ob usum laguminum, quae supte natura aegre coquuntur,unde Cac Ocbymia; propterea urgente frugum inopia, caute surpanda magna remedia, praesertim in Popularibus, quod in Praxi diligenter obseruaudum Sicuti enim ex IDppocrate dissiculte ferunt purgationes qui prauo
utuntur cibo, eo quod illorum Corpora ut Galerii in te
pretatur, cito exoluantur, vel ob Syncopem stomachicam, in quam facile incidunt Cacochymici ubi purgatur, ut Heur nius, haud secus per V. S. quoque in summum distrimen a ducuntur, uti frequenti obseruatione mihi compertum. In quibusdam oppidis huius Ditionis, ac praecipue Castrouitri,
Scandiani, idem accidisse accepi, quod apud num Ciuiatatem Thracia ob Annonae caritatem euenisse scripsit Hippocratis, ut multi ob usum leguminum, ac Erui praesertim, in
Crurum exolutionem inciderint in huiusmodi ergo Calamitatibus cautum esse oportet Hedicum, nec adeo liberalem V DR00 i 0gvine, uti quibusdam aliis temporibus. Ad has itaq; Circunsantias, iraecipud ad Anni
Constitutionem, tanquam ad Versoriam, mentis acies potius conuertenda, quam ad decerpendum ex libris, generales morborum Curationes, ne vetus Parcemia obtrudatur, Nauta ex libro.
XXIV. Quare autem Plebs Vrbana in hae Constitutionia praedictis Affectibus magis obnoxia fuerit, quam Agrestis, id forsan factum crediderim quod Rusticana gens vitam actuo. si orem degens, sangainem magis fluxilem haberet, ac minus aptum ad stagnationem, seu quod in Rurali Epidcinia in altera me Dissertatioae descripta, febres diuturnae,quae agre sem
84쪽
76stem populum exercuerunt,vicem Cri eos suppleuerint, sanguinis arculentias sensim repurgando ac ad meliorem cra- sim totam massam humoralem perducendo.
XXV. Circa AEquinoctium coepit figus mitescere, actam subita facta est permutatio ab intenso frigore ad immoderatum aestum, ut ab AEquinoctio usque ad Marti j finem calor haud multum distaret ab aestiuo , Sole in occasu fammeo apparente , non secus ac Augusto menses subsecuta quidem postmodum Aprilis mense aliqua caloris remissio, sed
firma semper, constans perstitit siccitas, sereno , ac prae- sudo Coelo; cum itaque nulli prorsus imbres per tolum Aprilis mensem decidissent, non lenis timor omnes corripuit de Anno parum frugifero non modici tamen solaminis erant Plantae omnes fructiferae floribus passim albescentes , quae fluctus tum praecoces, tum horaros abunde pollicebantur, uti re vera contigit, hoc Anno laboranti Cereri succenturiante Pomona iis addebatur quod calor non proportio nate ad Solis accessum augescens siccitatem in dies auctiorem reddebat, quare toto Vernali tempore Terra non minus arida , ac dehiscens visebatur, quam cum s dii Canis 8sffer arva Perseuerante pariter Maio mense hac aridata
Constitutione, nisi identidem, ac sporadice modicis imbribus delapsis, magnalicrbarum inopia hoc Anno laboratum est, fabis quoque ac omnibus fere deguminibus ob humidi 'defecium arefactis, exigua quoque spe superstite, quod eandem ob causam triticea messis ad bonam frugem perduci
posset. XXVI. In hac Vernali tempestate, ac pracipue in prima Veiis par triij dein peetoris morbi, non adco tamen graues, ut hyeme, perseuerarunt Sub finem autem Veris Tertianae fchres, tanquam spici legium praegressae mcssis, caput denuo extulerunt. Nunquam apud nos Annus Scabiotior istis est, omnibus fere Vibanis ac Ruricolis quoque foeda scabie laborantibus, quae neque ad iterataSpurgationeS, neque ad repetitas
85쪽
petita Phlebotomias quicquam mitescebat; sanguis qui secta vena educebatur multum seri flaui praeferebat, ac rinae valde colorata apparebant. Haud secus quam Anno elapso magna fuit Animalium strages, ac Pecudum Praecipue, ita ut ouillus grex totus pene deletus fuerit. XXVII. Quoniam nullus Morbus de popularis est ac Scabies si tamen illam in morborum Classe licet reponereia, quando Hippocrates scabiem turpitudinem potius quam morbum appellat, Plato malum vocat mixtum ex dolore, voluptate, ac propterea graece dicitur in V. γλν - , ,eo quoniam inqua, nullus Affectus adeo familiaris est,& qui medicos conatus magis eludat, ut hinc ansam captarit Hel- montius vulgarem Medicorum praxim traducendi sub titulo ariet, si ceras Scholarum, perfricemus paululum, silicet, hoc Vlcus Ingenuo pudore profecto fateri licet, nihil fere laudis vi edicina Professiribus ex Scabiei cirratione accedere, imo non raro iis palmam praeripi a superueniente
Vetula, qua solo inimento interdum praestat, quod magna remediori supellectile praestitisse non potuerunt qui morbos Herculeos se perdomuisse depraedicant, quin interdum, ut
ait Poeta. Inque ipsos euamedentes Erumpis claris obfuntque Auctoribus Arus. Quam labem omni studio, ac iuxta omnes PoIiticae regulas a se debet arcere ex Galeni consilio quisquis Medicus, nam Scabies, ut idem ait, cuni deformes reddat quoscumque t net, multo magis Medicum Clinicum deformem, horrendum effrit, cui hac foeditate laboranti obtrudi possit dictum illud Poeta Tragoedi quod affert Plutarchus,
id est Al smedens, at me ulceribus secatens. XXVlli Scabiei curationem solis topicis esse perficiendam, ablegatis omnibus internis remedijs, quae Corpora in casium fatigant, vult Helmontius; obseruans enim quam facili negotio
86쪽
negotio Corpus exacte sanum ex stilo contactu alicuius Scabiosi infici possit, credidit Scabiem pendere a prauo Cutis fermento quod eiusdem alimentum corrumpat, nequaquam vero ab interno Viscerum vitio, quare solis topicis suadet abigendam ast huiusmodi opus periculosae plenum aleae merito censetur Ballonis itaque celeberrimi Practici consilio haerere placet, qui cum diori imo procedens explicat ex mente Hippocratis quando Scabies sit morbus, quando abscessus, hoc est rectam semitam in digitat,qua Medicus certo pede ad Scabiei curationem procedat lubet autem hic ipsum Hippocratis locum afferre Impet gines
o lepra, Filiitigines albae quibus quidem Iuvenibus horum factum es, aut paulati consecIum multo tempore augescit, his non putare oportet ab esum esse, eam papularum eri
ptionem, sedgnorbam quibus vero horum aliquid es cum multum, derepente, hoc sane fuerit abscessus. Hunc locum pariter obseruans doctissimus Mercurialis. Pol t,
ait absces m esse , es non morbum, atque e conuer , non omnes intesigunt. Scabies itaque, alij que cuta ne asse dius in morborua classe sunt recessendi quado paulatim fiunt; quan
do vero confertim, ac praecipue post grauem aliquam aegritudinem , non morbi nomines, sed 'i π σσσ3s insigniri debent. Est ergo in Scabie, ubi liceat solis topicis incum ere, ait Ballonius, cum nimirum Scabies est solius Cutis morbus, est etiam ubi necesse sit internis partibus prospicere supurgantium, alterantium, ac nefas sit solis topicis Scabiem exterminare velle, hoc est cum Scabies est alterius morbi soboles, ut in Cachexia XXIX. Chronicorum assectuum eam esse naturam, ut qui fremeaugescun aestate des ere soleant, qui ero orate ' me Dire debeant, scripsit Hippocrates . Hanc autem es Scabiei indolem, ut hyeme luxuriet, ac magis saeuiat, aestate
vero enanescat, vel saltem mitescat, iam norunt omnes.
Quaudo igitur Scabiosus aliquis curaadus suscipitur, libere
87쪽
abiem morbire quite hye- aestate
79 protestandum esset non institui curationem nisi ut facili sis aestiuo tempore tam foedus morbus extirpetur, atque hanc esse huius pestis naturam, apud nos saltemide lepra non loquor morbo AEgyptij endemio, ut refert P. Alpinu , ob ' : η aquam coenosam, salitos pisces, quorum usus apud ill6, ' 'valde familiaris esto ut aestiui caloris beneficio facilius,
quam cichoraceis abigatur; satis abunde testante experientia, quod nsilia praeuia purgatione, vel phlebotomia , vlloque alio remedio, quotquot agrestes per hyemem scabie laborarint, superueniente aestate, non secus ac Angues, plorae exuuias deponant, ac illis niteat assiduo curata cuticula So. ti. Velum huiusmodi protestatio ad auertendam calumniam quandoque non satis est. Laborabat olim F. Petrarca sicca scabie, ut ipse refert, ac postquam a medicamelorum diuturno usu se frustra exhaustum videret, Medicos, quibus e X sua natura infensus erat, obiurgare coepit, acus responden tibus, expectandana esse Estatem, ira percitus eosdem dimisit his verbis. Ego autem neque Medicis credo , neque abi ate spero quicquam, sed ab illo de quo scriptkm est. Uarem , o Verru plasmasti. sera itaque potissimum rem dium ab aestiuo calore pendet, qui potis est nouam crasim in
massam sanguineam inuehere, ac illam particulis spirituosis saturare, quo pacto Acidum illud luxurians, quod cutem exarabat, infringitur . Purgationes itaque ut vi repetitae, iteratae . . illitiones Balnea in omnis Aledicus apparatus persspe prestare neu ueunt quod solus Aer aestiuus Cum hoc vere cuidam octo Amico meo leuem purgationem ad sanandam Scabiem, qua vexabatur, praescripsissem, nec
ideo melius haberet, ac illo urgente quid agendum supere set, per iocum remedi j loco dictum illud Satyrici adduxisse,
Durate,atque expectate Cicadas,
ille ad me conuersus, S Tu quoque, inquit, ad graecas Ca- endas honorat tu expecta.
88쪽
XXX. Vtriusque casus duo Iaabemus notatu digna exempla , ' ' re Lara postolis non Dalde prurigio ae quales Simon habebat hyeme, qui ubi ad ignem inungeretur, aut calida lauaretur , opem sentiebat. Vomitus non proderat Manifestu tria
specimen hic habemus Scabiei cum morbus est;nam ex facta inunctione, vel in ipsa hyeme, opem sentiebat; si enim Scabies illa fuisset abscessus, ac alterius morbi pruductum, non solum ex intempestiua unctione nil opis sensisset sed grauem noxam expertus fuisset obseruanda quoque illa verba Vomitus non proderat;signum euides, Corpus illud fuisse sanum, ac totum vitium in externis corporis partibus extitisse Corpora sana difficulter ferre purgationes effatum est eiusdem I . ..uor Hippocratis, qui pariter bifauces aegrotant, aut tubercula incorpore naicuntur, praecipiti deiectiones inspiciantur, quae si sint similes sanis, ait tutum esse corpus alere, sin minus purgationem instituendam fieri enim potest, ac saepenumero contingi ut Corp0re sano intus existe te tubercula in cute progerminent.
XXXI. Exemplum aliud Scabiei, prout Abscessus dici meres FE - tui . sequens est. Homo quidam Athenis prurigiNe toto corpore vexabatur, es Cutis rasa erat o velut lepra aspecto huic nemo opitula potuit; transiressus ad Melum, Ubiiunt calidae natare apruritu quidem, es Cutis crassituine liberatus es sedhydropicusfactus mortuus est. In hoc casu certe affectio illa pruriginosa abscessus erat, ac fructus morbosa radicis in Visceribus implantatae vel immoderate, ut putat Vallelius in Comento, a quis illis thermalibus usus fuerit ho mo ille, ut suffocato innato culo recessarit illa peccantium .huniorum excretio ad cutem ablegari solita, ves, ut verisimilius interpretatur Martianus noster, aqua ille sulphuratfessent, ac propterea, ut idem ait, denota a balneo cute humorespruritum excitantes ad Hepar retrocedentes I rνέρη
13duxerio , ex quo factua fuerit hydropicua, satia sit quod illi
89쪽
illi magis consultum suis et prospexisse ad id quod latebat
intus, quam quod in cute apparebat. XXX lI. Vt ad rem nostiam hactenus dicta applicemus, popularis hare Scabies in Classe abscessuum profecto erat collocanda, utpote productum praecedentis Constitutionisii. mis pluuiosae, nec non praui victus ob Annona caritatem; sic refert Galentis sua aetate cum plurimas Romano imperio subditas gentes vexaret fames, ac frugibus omnibus in Vrbem asportatis Agrestes , quibus relucta uetant soli suta, i χεῖρ'πη, acetiam in exigua copia, ut fruticum germinibus, lulbis vesci cogerentur omnes sub Veris finem varijs culaneis affectibus conflictatos fuisse, quorum alij Erisipelas referrent, alij herpetem, alij soram impeti ginem, clepram . In hac itaque nostra populari Scabie solis topicis fidere tutum negotium non erat, quotquot siue sponte, siue alieno consilio Scabiem Unguentis antipsoricis abigere tentarunt, id suo periculo sunt experti Rem oppido notatu dignam hac occasione mihi obseruare obtigit. Novi multos, qui tardio huius foedi morbi Vnguentis Scabiem exterminare etiam in ipso Vere tentarunt, sed postmodum Scabie retropulsa febre correptos Vrinas nigras,
fuliginosis illico reddidisse cum autem usu remedior uinis humores ad cutem propellentium reproduceretur Scabies, Urina sanis similes reddebantur denuo autem retrocedente Scabie, vel rursus erumpente, haec reciproca in Vrinis apparebat mutatio; luamuis autem huiusmodi urinae cum parua febre, quae malignitatis speciem aliquam praeserret, me suspeelum non parum haberent, sollicitus tamen
circa Scabieire productionem semper bonam spem alui, quotquot habui prae manibus vidi tandem a morbo superinstites. Animo autem versans quare ad Scabiei retrocessionem Vrinae redderentur fuliginosae, id fieri posse credidi, quod Acidum' Cute luxurians,& Psoram effciens, ob fa-
φὶ illitiones haud amplius expirans, a Venis resorptum, re a cum
90쪽
cum Alchali sanguineo permixtu serum sanguinis atredine infuscarit, non secus ac quando limpida Vitrioli solutione
cum infusione gallae permixta, atramentum conficitur. Pro regeneranda vero Scabie non semel , nec sine prospero euentu usus sum remedio a Zacuto Lusitano proposito,iwab Elmuliero, commendato iubendo, ut aeger, cui retrocessisset
Scabies, decumberet in linteis ab aliquo Scabioso infectis Remedia porro quae magis ex usu fuere, si non ad Scabiem extirpandam, saltem ad eam moderandam , ut superueniente aestate facilius aboleri posset, fuere praesertim ea quae ς 'iperis parantur, quibus multos vidi foeliciter sanatos Ibi liceat igitur internis remedi sisti ad Scabiem radicitus extirpandam , nihil profecto consultius quam ad dia-phoretica confugere, non secus ac fit in lue gallica; sicuti enim inter hos duos Affectus magna est cognatio, ita eadem fere methodo curandi. Sic Heurnius ad Psoram debellandam, purgatis prius nox ijs humoribus, ligni indici ac Salsae decoctum valde commendat ait enim quod hoc reme- medio facile expirat concepta in habitu Corporis contaminatio
XXXIII. Horrent nona ulli in Scabie, ali que cutaneis assedi bus, cane peius angue Viperina remedia, veriti ne excedens caliditas&vstionis nota Hepati est toti massae sanguineae imprimatur ast ego magistror reo ni natum refrigerantium usum, nec quemquam noui, qui exhaustis integris Ptisanarijs,seu post diuturnum Seri, Cichoraceorum usum a Scabie vivi sicca, latente , liber euaserit scio equidem pene assiduas esse Scabiosorum querelas de nimio calore tum interna, tum externa perurente, at ijs praebendae non sunt aures grauiter quoque Pueri, quibus Perniones ob violentum frigus oborti sunt, de nimio calorem pedibus conqueruntur, nec sine ratione, ob subsequutam aliquam inflammationem, an ideo in Pernionibus applicanda refri