장음표시 사용
281쪽
Jam durum imperiis. abi, Quo blandae iuvenum te revocant preces. Tempestivius in domo Paulli, purpureis ales oloribus, Comessabere Maximi, Si torrere iecur quaeris idoneum; Namque & nobilis, & decens, Et pro solicitis non tacitus reis,
Late signa seret militiae tuae.
venire posse puto. '. flectere, i. sub iugo ponere hominem , qui non potest amplius parere tuis mandatis , nec tuis de- Iiciis frui . mollibus . nempe, qui tantum abest, ut ferre possit omnia dura sub vexillo huius Deae, ut potius omnia facilia & mollia ferre nequeat . V. 8. Juvenes leves aliquandiu vale dicunt Veneri, sed dicto citius eam revocant. U. Io. Graece, quasi dicat Venus, quae purpureis es tibus ducta est.
V. II. Κῶαγ- , adire Comum conviviorum
Deum . Solebant Graeci personati turmatim instrumentis Κfacibus armati S coronis praecincti ingredi alienas domos Ita hic Venus quasi personata subire debuerat domum Maximi ad epulandum . Vidimus in Ode is lib. 3. meretrices personatas petere solitas domos Am forum. eomessari venit etiam a , quod non solum signifieat laseivire, discortatum ire, ut vult Lambinus , ct ad Comum ire, ut Daeterius, ct alii, sed & hymnum canere . Hoc postremo sensu saepe usurpatur a Pindaro , quem Horatius imitari solet. Ergo eomessabere idem est ac eelebrabere. y. a 3, oriundus erat ab illo Fabio , qui unus ex goo reliquus fuit , qui uno eodemque die apud Cremeram caesi sunt. Deeens , i. decora . pulchr facie , bono filo. V. 14. Iuvenes agendis causis operam dabant , habita-hant In foro, reis, i. iis , qui in iudicium vocabantur . V. 1 f. Puer , i. iuvenis. vox blandientis. y r6. Ait veneri , Maximum longe Iaturum eius insignia , nempe dilataturum fines eius imperii . Exemplum magni viri plurimum valet ad significandam Amoris poteri,
282쪽
Et, quandoque potentior Largi muneribus riserit aemuli, Albanos prope te lacus Donet marmoream, sub trabe citrea. ro
Illic plurima naribus Duces thura: lyraque, & Berecynthia Delectabere tibia Μistis carminibus, non sine fistula.
Numen curri teneris Virginibus tuum Laudantes, pede candido In morem Salium ter quatient humum.
V. r7. Quandocumque, quando, pum . Tunc Maximus procul dubio rivalem virum habebat, qui effusissimis sumti-pus, & donis splendidissimis infirmare conabatur, aut superare eorum bonorum vim , quibus praestabat illi Maximus ςx parte animi & eorporis. V, 18. To riserit non coniungitur cum Tu muneribus. sensus est : quando summa cum voluptate videbit se potent totam . . V. Iς, To prope coniungitur eum τοῦ Iacur. Poeta inquit Veneri, Maximum illi erecturum aedem apud illum lacum ς qui M vimus sertasse ibi domum habebat, Vel etiam i quitur de alio lacu proximo , qui voeabatur Lanuvinus Iaeus , prope quem erat templum Dianae Nemorens s . Spem injicit Veneri honorem aeeipiendi parem illi, quem Dianaaeceperat, nempe statuam di templum prope lacum Albae . Fortasse Maximus hortatum Augusti secutus c Suet. in Oct.
e. αν ut aditum sbi aperiret ad Consulatum , Templum Veneri saerum, di statuam erigi iussit .
V. ao. statuam . sub νrabe, i. templo. pars pro toto .eitrea. citrus maximi erat pretii. V aa, Senties odores thuris, quod ante tuas aras eremabitur. V. a 3, Delectaberet mistis lyiae, tibiae , vel cornu Ber cynthio carminibus. v. as. In illo templo. V. 28 Ducent Choreas more Saliorum.
V. γρ. Explicat discrimen , quod inter Maximum λ se intercedit
283쪽
Jam, nec spes animi credula mutuit 3 3Nec certare iuvat mero : Nec vincire novis tempora floribus. Sed cur, heu, Ligurine, cur Manat rara meas lacryma per genas λCur facunda parum dec 33ro Inter verba cadit lingua silentio Nocturnis te ego somniis Jam captum teneo: iam volucrem sequor, Te per gramina Μartii Campi, te per aquas, dure, volubiles. 4o
V. 3o. Qui senex est. non debet esse credulus, nec spe rare, sere ut ametur. V. 3I. Contendere, uter copiosius vinum bibat. V. 33. Animadverte το παB os . hic Iocus veluti improviso e Naturae sinu enatus suavissimus est, Veneres omnes sapit intimosque animi sensus pertentat . NihiI dulcius Seconcinnius ab ipsa Sappho excogitari potuisset. V. 34. Lacrimae amoris guttatim ἡ & sensim fluunt. V. 3s. Hinc colligitur, Poetam in coetibus lepidum Siseundum fuisse . Augustus eum vocabast lapidissimum homun-
U. 38. Amplector. videtur sectari Ligurinum, qui se tu is exercebat in campo Martio.
CARMEN II. AD IULIUΜ ANTONIUM.
Imitatus Horat us ad Augusti υicto Has Carmin Pindarico celebrandas ita se excusat, ut id ipsuxu maxime praeset, Nod videtur detrectare. PIndarum quisquis studet aemulari, Iule, ceratis ope Daedalea Niti-
Ille vir Princeps , qui eximium , sibique obsequontem Poetam in promptu habet, 'non marmore, non aere indiget ad immortalitatem nominis comparandam. Quemcumque
284쪽
Monte decurrens velut amnis, imbres
pse gloriae gradum astenderit, monumento tum' illustii, tum diuturno consignatum videbit. verum ille Poeta, qui ingenio praecellit, & meritis famam conjungendam putat, felix profecto est, qui eos Principes viros offenderit, quos sine dedecoris, assentationisque metu efferre laudibus queat. Augustus & Horatius ea sibi ratione vicissim gratificabantur 'Primus a praestantiori Poeta laudari, alter vero illustriorem Principem nancisci non poterat, quem laudaret . Iam vero Imperator duobus abhinc annis in Galliis erat , praesentia sua impetum repressit Sicambrorum, qui Lolliana clade magis insolescebant, di Tiberium Drulumque adiuvit in Victoria de Rhetis , & Vindeli eis relata. Tota Roma morae impatiens illum expectabat, magnificum adornatura triumphum . Post tam singulares res gestas reditus illius Principis lyoetam impulit ad 4 Odas concinnandas , quae liquido ostendunt, illum primae iuventutis ignem aetatis maturitate ne minimum quidem deserbuisse . Pro duabus primis gratiam habemus Iulio Antonio, qui Poetam ad canendum invitarat, propter quas ita sibi placuit Augustus , ut duarum p steriorum argumentum ipsemet proposuerit. Praeter Iulium a multis praeterea, S praecipue ab Agrippa ἐς Maecenate impulsus fuit Poeta ad Poema conficiendum, vel de gestis Augusti, vel de alia huiusmodi re , sed ita belle se excusat, ut, licet iis minime satisfaciat, eosdem tamen hilares, alacresquφ tanquam voti compotes dimittat. Huic Odae adponi potest annus iam elapsurus. quo Principem in urbem cito regressurum, spes erat. Sed Galliarum , Germaniae, &Hispaniae res aliquot mensium moram adventui interposue
V. s. Splendid haec est & apta Pindari ingenio comparatio, qui semper magnus rerum inventione , sublimis cogitatis . rapidus stilo , audax figuris est . Horatius eius spiritu afllatus eius quoque lingua loquitur. Hi ne istae furiosi, prκcipitisque modulaminis vibrationes , quae magnam Carminis partem oecupant; hinc istae stili non inanes ampullae, istud sortium imaginum quasi agmen, iste figurarum fulgor, hic verborum audacium apparatus, ac novitas , quae omnia Dithyrambicum ingenium praeseserunt. Probare niti-.tur , Pindari exemplar inimitabile esse . & tamen multis in
locis ita illud aemulatur, ut, uter victoriae palma dignior st , dubitandum relinquat.
285쪽
inem super notas aluere ripas, Fervet, immensusque ruit prosundo, Pindarus Ore,
Laurea donandus Apollinari, Seu per audaces nova Dithyrambos io Uerba devolvit , numerisque fertur Lege selutis seu Deos, regesque canit. Deorum Sanguinem, per quos cecidere iusta Morte Centauri: cecidit tremendae 1 3. Flamma Chimaerae: Sive quos Elea domum reducit Palma coelestes.' pugilemve, equumve
Dicit, & centum potiore signis l
plebili sponsae iuvenemve raptum
Plorate & vires, animumque morenque Aureos educit in astra, nigroque Invidet Orco. t Multa Dircaeum levat aura Cycnum, II Tendit, Antoni, quoties in altos Nubium tractus: ego, apis Μatinae More , modoque , Grata carpentis thyma per laborem
V. Io. Nova verba condere, & etiam geminare. V. 1a. In Dithyrambis Poeta uniformes numeros negligit, novos tamen versus , novosque pedes minime fingit, sed versuum sermis usitatis utitur, sine certo eorum numero. U. 18. Pindarus eos ex diis oriundos facit, vel quia caris mine immortalitati eosdem commendar.
V. at. Haec vox flebili active & p ssive aeeipi mtest. V. 2s. Horatius sese excusat . Pindarus. ait, est Cycnus sublimis, ego sum apes . Dirce fons in Sylva Beotiae non longe Thebis. Fortasse Antonius Horatium hortatus fuerat ad canendum Pindarieo stilo Augustum . Poeta respondet . se imparem esse viribus , se esse Api similem , eumque contra tanti Poetae studiosum, ac similem invitat ad lau
dandum Imperatorem. U. a S. Mos est naturae habitudo, modus vero est
286쪽
plurimum , circa nemus, uvidique go Tiburis rivos operosa parvus Carmina fingo. Concines maiore Poeta plectro Caesarem, quandoque trahet feroces ' .
Per sacrum clivum, merita decorus 333 Fronde, Sicambros. Quo nihil maius, meliusve terris Fata donavere, bonique divi: Nec dabunt, quamvis redeant in aurum Tempora priscum. AUConcines laetosque dies, & urbis Publicum ludum super impetrato Fortis Augusti reditu, sorumque Litibus orbum. ' .
Tum meae si quid loquar audiendum ) . 4s
Vacis accedet bona pars: & o Sol Pulcher, o laudande, canam, recepto Caesare felix. Tumque dum procedet, io triumphe, Non lemel dicemus, io triumphe , ἴσCivitas omnis, dabimusque Divis Thura benignis. Τe decem Tauri, totidemque Vaccae, Me
V. 34. Quandocumque. V. Hic triumphus, quem Poefa praedicit, anno 7 ominime actus . Augustus ut tot honores evitaret, noctu Romam ingressus est, nee de siti reditus die Patres praemonuit. U. χ. Romae vota facta sine ad impetrandam absentis Caesaris regressionem. V. 4s. Sequentes versias vividam sententiarum vini eonti nent. Videtur ipse sibi comitari triumphum, gementis laetitiae impetum cohibere non potest . quid magis ad Naturam aeciaity, s 3. Furor Poeticus diu durare nequit. rem latitur eandem necessario. Sie Poeta velut resipiscens litandum Augusto Deci putat esse: eodemque tempore significat , quantum
differat inter immensas Iulii saeuitates , di silas jam te-
287쪽
224 CARMIN MMe tener solvet vitulus relicta Matre, qui largis iuvenescit herbis ues
In mea votas i Fronte curvatos imitatus ignes Tertium Lunae referentis orbem, Qua notam duxit niveus videri, . . . Caetera fulvus . . 6 nues . vixime igitur laudat Augustum , & Iulium lieet
U. ss. Adolescit . e vitulo fit iuveneus. U. 38. Eius Cornua reserunt lunam tertio die crescentem. V. sq. Niveus visu, stella candidior nive in eius fronte nitet, totum eius corpus fulvum est cum hunc sermosissimum vitulum in deliciis maximis haberet φαντασιοις impetum frenare non potuit eo loci , quo de Iuveneis & Uaccis mactandis Divo Augusto loquebatur; & imitatus est opportune Pindarum hae digressione.
reptum illi refert , quod aliquem inter Poetas numerum, o locum obtineat.
Prope divinum sane est hoc Carmen. Poeseos suavitas, R elevatio aeque nitent in sententiis, in stilo,& in versuum structura. Conjecturam saeimus, hoe Carmen Νon rara praecessisse tempore. V. xa. E conspei u ridentis ruris , ouντωσίου - duleissimis impletur imaginibus, quas statim promere nititur . Avium Cantus, pratorum viriditas, nemorum dulce frigus , rivorum murmur ita mulcent, ita temperant animi iacultates , ut ad poesim exercendam promptiores fiant.
288쪽
Uictorem: neque res bellica Deliis ornatum foliis ducem , 'Quod regum tumidas contuderit minas, Ostendet Capitolio: Sed quae Tibur aquae fertile praefluunt, io
Et spissae nemorum comae, Fingent aeolio Carmine nobilem. Romae principis urbium' Dignatur soboles inter amabiles . . Vatum ponere me choris: II Et jam dente minus torqueor invido. t o testudinis aureae,
Dulcem quae strepitum, Pieri, temperas, o mutis quoque piscibus Donatura Cygni, si libeat, sonum 3 2O Totum muneris hoc tui est, Quod monstror digito praetereuntium Romanae fidicen lyrae;
Quod spiro, & placeo, si placeo titum est.
U. x6. Ipse invidia maior evaserat , non amplius timebat eius tela. V. x . Testudo animal est tardigradum , a testa nomen habens. ex dorso hujus piscis fingebatur lyra. U. 18. Modos, & modorum tempora statuis. V. Iq. ' Dacterius di Sanado cum caeteris interpretibus hunc locum minime intellexerunt. referuntur haec verba ad Testud idem, quae piscis, erat , antequam ex eius. dorso fieret lyra. Apollo olim ex testudine in Nili oris inventa lyram conflavit, ut ait Nicander Hie locus liquido explic tur illis verbis Od. ix. lib. 3. ruque testudo resonare Ieptem callida nerυis, nec loquax olim, &e. Si aliter acciperetur ,
insulsus propemodum videretur . huic Carmini faciendo an iam praebuere fortasse insoliti honores Poetae tributi ab Augusto, Maecenate, & aliis . 'V. M. Quod spiro: si te respire t vertit meterius . Sed hoc verbum hic denotat igniculos, quibus animatus erat Poeta a Melpomene. hinc ait, placeo . .
289쪽
Claudii Drus Neronis de Vindelicis victoriam
OUalem Μinistrum fulminis alitem,
Cui Rex Deorum regnum in aves vagas Permisit, expertus fidelem
Jupiter in Ganymede flavo olim iuventus, & patrius vigor sNido laborum propulit inscium: M
Ue Horatii Aquila vocatur hoe egregium Carmen . duo Cammina petiit a Poeta Angustus: alterum quidem ob ludos seculares, alterum ob victoriam , quam Tiberius , & Drusus privigni de Pannonia retulerunt . Res gestae iuvenum Principum materiem huius Carminis & tertii dedere. Incepit a Druso nunc primum merente , qui stea unus missus dux Romani exercitus, ct qui apud Augustum , & Romanos pluris quam Tiberius fuit . Prima pars Pindarico furore percita fretur. Media moralibus sententiis , nobilibus , sapientibusque , ct plenissimis distincta est . Tandem l cus mascula & vehementi eloquentia praesulgens claudit opus . Victoria Drusi de Vindelieis aecidit mense Augusto , anno 739, sed cantata fuit post Augusti reditum , i. mense
Nartio, anno 74r. V. r. Μagnificum exordium ob imaginum eIaritudinem , ct numerorum gravitatem . Altior volare Poeta non pote- trat. Iam crederes eum ereto easurum. Sed contra. quo magis ille tollitur, eo magis alarum vires auget. Cum contra I'indarus, teste Longino c. a . ultra nubes volat, ut eX e
ditiore loco , & maiore eum strepitu decidat . ordo est υidere Drusum bub a istis Rberis A rem bello , qualem &e. Aquila est Rex avium , ct fulmina Iovis sere. Eius ministerio usus est Iupiter rapiendi causa Ganymedis ex Ida in coelum , ubi eum vineernam sbi statuit expulsa Hebe. V. 6. Dacterius confundit τι labor eum τν nisur. Sanado pilari eta inscium ι-- , nempe Parum peritum pugnan
290쪽
I a TVernisque iam nimbis remotis,
Venti paventem: mox in ovilia i Demisit hostem vividus impetus,
Nune in reluctantes dracones Egit amor dapis, atque pugnae ;
Qualemve laetis caprea pascuis Intenta , fulvae matris ab ubere
V. 7. Hunc locum secus ac oportet acceperunt interpre, rex . plerique legerunt verni tanquam Epitheton τοῦ υenti . Scaliger in Poetam invehitur . Aquila, inquit , pullos suos gignit ineunte vere, tres dies fovet , qui post ε menses vix apti sunt venatui , ergo Poeta fallitur , qui verno tempore Aquilinum pullum cum agnis & Draconibus pugnantem fingit. Torrentius, ct Dacterius pro Horatio stant . Putant enim si nimbis remotis intelligendum esse non de veris initio, sed fine. Sed ne hilum quidem proficiunt . nam cum pullus Aquilinus imbellis sit Septembri mense , multo magis erat vix elapso vere; & si aestas adventans nubes vernas dissipavit, iniuria Horatius ait e vernos ventos adhue regna re ; dicere debebat aes os . Iam vero si legas vernis , ut videre est in quibusdam editionibus , sensus patebit e falso crediderunt interpretes, has voces x x, nunc idem tem pus significare . Non eodem tempore pullus aquilinus suas vires expertus est se eoniecit in ovilia , &-draconibus conflixit , sed interjedio aliquo his rebus intervallo ..Haec ales, inquit, aliquandiu discit pennas suas explicare ἔhaee est prima exercitatio , nihil amplius tentare potest Lmemi que iam nimbis remotir i olitos docuere nisus senti paventem '. cum eius alae robustiores evaserint, idest aliquot post mensibus Pater , & Μater paueiora ei alimenta praebent, hine fames, & vividus impetus excitat eum ad quae rendam praedam : illa devincit primum aves timidas , dinermes ; mox in Ουilia demisit hostem sividus impetus . Tandem animo eum viribus aucto audet eongredi bellui ferocioribus: nune in reluctantes Dracones egit amor &c. vidimus etiam in Carm. r. lib. a. v. xo. , τι mox idem esse ac deinde, postea, non eontinuo, sed aliquanto post. V. I s. Refert praeteritum tempuS. v. ao. Novo, i. caedis inexperto. Diuitigod by Cooste
