Q. Horatius Flaccus selectis fere omnium interpretum, ac praecipue Dacierii, & Sanadonis notis, & argumentis illustratus opera et industria Francisci Dorighello ... Tomus primus tertius

발행: 1780년

분량: 386페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

261쪽

Nec dotata regit virum Coniux, nec naido ndit adultero, Dos est magna parentium . V. rtus, & metuens alterius viri Certo scedere castitas, Et peccare nefas, aut pretium morioi si quis volet impias Caedes, & rabiem tollere civicam: Si quaeret pater urbium Subscribi statuis, indomitam audeat Refrenare licentiam, Clarus post genitis ; quatenus heu nelast go

Virtutem incolumem odimus, Sublatam ex oculis quaerimus invidi.

uarum nota inter nos non insidias tendunt vitae privignotum . Rosellus ita explanat locum et novercae eos filios de medio tollunt veneno , quorum Matres obiere et alique το miparar spectare potionem venen tam .

V Plautus in Epid. act. I. Sc. a. di in Asin. 2 se x' ait: pu.ebra dos est pecunis , quae marita non ess., hanc adfert c usam argentum ac epi , dote imperium

V. xo. Nec fidis , r. maκὶ me dimuit η . . V ai. Quatuor res selix essiciebant coniugium apud Seythas. . optima, & liberalis puerorum institutio a parentibus suscepta, ch ritas summa uxorum, & fides in maritos . horror conjugalis infidelitatis , & legum severitas, uuae illud crimen morte luendum curabant . peccare est impudice agere. sciebant igitur uxores maximum scelus esse reare, α poenam mortem prerium poena est . Si hominem , de quo ira uitur Poeta, α historiam nosceremus, quam apte haec dicat, admiraremur . . U. as Malorum fons tollendus est, ut bellorum civilium ignis ea tinguatur, idest , mores consormandi sunt. V. 3o. Posterita tunc virtutem eius celebrabit . quatenus , ' V. 32. Invidemus viris magnis vivis . donec utilitati nostrae timemus: animo infixam servamus virtutis existimationem, quae sese exerit , cum ratio utilitatis non pugnat mplius.

262쪽

LIBER' III.

Quid tristes querimoniae, Si non supplicibus culpa reciditur Quid poenae sine moribus 33 Uanae proficiunt' si neque servidis

Pars inclusa caloribus Mundi, nec Boreae finitimum latus, Durataeque solo nives Mercatorem abigunt horrida callidi o Vincunt aequora navitae Magnum pauperies opprobrium jubet

Virtutisque viam deserit arduae. Vel nos in Capitolium, 43 uo clamor vocat, & turba faventium; Vel nos in mare proximum Gemmas, & lapides, aurum & inutile, Summi materiem mali, Mittamus. Seelerum si bene poenitet; so Eradenda cupidinis Pravi sunt elementa: & tenerae nimis Mentes asperioribus Firmandae studiis. nescit equo rudis Haerere ingenuus puer, 33Venarique timet: ludere doctior

V. 33. Quid prosunt nostrae querelae , si leges pinnas non statuunt ad refrenanda eriminat quid prosunt leges ipso, si

mores eas non colunt.

U. 36. TO s amelectitur g sequentes versiis. V. 37. Zona torrida. V, 3 ρ. Ad solum usque, solo tenus , ad usque terrae superlietem. hic locus mascula eloquentia praenitet. y. 4a. Quae vulgo existimatur esse maximum opprQ-hrium. U. I. vel nos feramus aurum , gemmas M. in Capitolium, quo nos vocat elamor &e.; vel coniiciamus aurum & gem

mas in mare.

- V. sa. Ex Stoicorum sententia loquitur , qui omnia ad summum revocabant. Epicurus vult , cupiditates 'certis terminis circumscribantur, ut felicitati inserviant.

263쪽

roo CARMINUM

Seu graeco iubeas trocho, Seu malis vetita legibus alea . Quum periura patris fides Consortem,& genium fallat,& hospitem, εο Indign*que pecuniam Haeredi properet: stilicet improbae Crescunt divitiae, tamen Curtae nescio quid semper abest rei.

V. sq. Trochus erat eirculus semus mobilibus annulis instructus r pueri eum solo circumvolvebant duce virm feris rea per vias I sonitu annulorum monebatur populus, ut ab ejus improviso occursu caveret. Μartialis eum describit Epig. x6o. lib. z4. sensus est et quis pudors puer ingenuus equitare nescit, scit tamen probe trocho ludere, & alea ualegibus vetita et quis pudor, eum perfidus pater ad ditandum filium deserat fidem in perniciem storiam cohaeredum , so-eiorum , & hospitum ' potest ille quidem divitias congerere, sed tamen ejus cupiditas semper instans videt plurima sibi

deesse. v. 6a. Properer comparare.

CARMEN XXV. DI TYRAMBUS.

Octaυii laudes, Baccho auspice , exequinseditatur.

QV0 me, Bacche, rapis tui

Plenum quae nemora, specus taut quos agor in

DitWambus est Odarum veIuti Rex . quoad Poesim lyrieam in eadem est ille ratione , lac ipsa Poesis lyriea est quoad Poesim generatim sumtam . Regnare debent in Di- tyrambo aestus, sermonis audacia . diversi est hic ingenii atque is, quem superius vidimus . Uterque t men pari laude dignus. Baeehi laudes ad Augustum refe-xuntur. Poeta humanas mentis vires imbecillas esse sentit,

264쪽

LIBER III ror

Velox mente novaὶ quibus Antris egregii Caesaris audiar Eternum meditans decus 3 Stellis inserere, & consilio Iovis' Dicam insigne, recens, adhuc Indictum ore alio, non secus in iugis Exsomnis stupet Evias Hebrum prospiciens, & nive candidum Io Thracen, ac pede barbaro Lustratam Rhodopen . Ut mihi devio Rupes, & vacuum nemus Mirari libeti O Naiadum potens,

Baccharumque valentium I Proceras manibus vertere fraxinos:

Nil parvum, aut huivili modo, Nil mortale loquar. Dulce periculum est, o Lenaee , sequi Deum

Cingentem viridi tempora pampino. 2o

ideireo ab illo Numine opem implorat in suscepto consilio perficiendo . Ita ingeniose ac scite demulcet Octavit aures.

Scriptus est, postquam in Deorum tutelarium numerum su lectus est Augustus ἔ ergo anno 72s. U. 4. Exemti e mortalium grege. V. s. Cantans.

V. 6. Indicat Octavii consecrationem. V. 8. Non fretis die. id refertur ad ea, quae initio statim dicta sunt. U. xo. Festa Bacchi in vertice Rhodopes celebrabantur . V. I8. Licet temerarium sit, tamen est dulce. CAR- -

265쪽

Amori valedicit.

V Ixi puellis nuper idoneu ,

Et militavi non sine gloria r i Nunc arma, desun itumque bello Barbiton hic paries habebit, Laevum marinae qui Veneris latus s

Custodit. hic, hic ponite lucida 'Funalia, & vectes, & harpas

oppositis soribus minaces . Ο, quae beatum diva tenes Cyprum, &Μemphim carentem Scythonia nive, Io

Regina, sublimi flagello

Tange Chloen semel arrogantem. 4

Poeta diu Amori obnoxius fuerat, nune statuit excutere collo iugum. Elegans est haee ode. U. 4. Solebant milites Romani, qui se militia abdieabant, sacrare arma Marti . Idem dicendum de aliis arti. hus . Horatius elegit Veneris tempIum. , & arma suspendit laevo parieti. Statuae Deorum meridiem spectabant ; Oriens ergo pars selix erat sinistrorsem . V. 6. Augustus in teniplo Iulii Caesaris Venerem Apel- Ieam posuit, ubi haec Dea ita picta fuit, ut iamiam e s. nu maris exitura videretur. fortasse de hoe Templo, & de hae Tabula hic sermo est V. 7. Funalia sunt funes intorti, qui Gra vel pice obliti Belle ineenduntur. harpae sunt saleati enses , quibus Mereutius & Perseus usi sunt, ille ad occidendum Argum , hic ad obtruncandum Medusae caput. U. s. Suavissimi versus i qui tamen in dubio ponunt ea , quae superius dixit de mutatis suis moribus . postquam enim Amori valedixit, & arma Veneri saeravit , queritur de ferirate Chloes, Deamque rogat, ut illam puniat . Sed sortasse seritate Chloes permotus valedixit Amori, impunitam tamen eam abire non vult . Chloes erat Thressa. V. to. Scythmia, idest perfrigida. Thraciae montes semper nive eooperiuntur.

266쪽

CARMEN XXVIII. AD AELIAΜ GALLAM.

Abeuntem secundis votis prosecutus, navigationis pericula, ac maxime Europes exemplum

ipsi proponit.

IΜpios parrae recinentis omen Ducit, aut praegnans canis, aut ab agro

Rassilia Galla Matrona Romana Postumo nupserat. 'Contu. pii gaudia intermissa sunt propter Postumi discessum , qui comes Tiberio ab Augusto datus Orientem versus prosectus es '. ubi ille Princeps Asiae provincias visere , Armeniam aggredi, ad soliumque erigere Tigranem iussus est . Pro pertius exprobravit Postumo . quod novam sponsam reliquerat in Eleg. xa. lib. s. Aliquanto eost idem Poeta pro GaIla aliam Eleg. edidit, nempe tertiam lib. Φ, quae est veluti Epistola, quam haec Matrona sponso scribit . Sponsus S Sponsa nomine Limiae,& Arethulae reseruntur. Tot tanistaeque curae adeo apud Postumum valuere, ut Gallam ad se arcessiverit. Cum illa inibi esset, ut excederet, Horatius, qui honestae amicitiae vinculo illi obligabatur , occasionem arripuit hane odem mittendi , in qua, post tuam omnialirospera auguratus est, ob oculos ponit navigationis Dericua, quibus se illa erat objectura. Deinde Europes hiltoriam longo sermone persequitur, ut ei palam faciat, non decere Matronas maris cursum , idem posse ei, atque illi puelIae evenire, ideoque eam hortatur, ne Europes ritu de se denperet, quae inconsulto sortem suam deflebat. Hoc proposito argumento faeile licet Odem in bono lumine eolloeare. Lo.eus , quo Europes historia narratur , est eloquentissimus. &suavissimus. Tiberius Roma discessit anno 3r, Sex Thraeia in Asiam perrexit, hinc in Armeniam anno 734. Interi ieienda igitur Odas hujus dies inter annum 73a, & 73ssub finem Novembris . . V. r. Parra est parva avis mali ominis nobis ignota. aliis qui putant esse avem . quam irati parmea, , & Festus Pompeius picum marinum vocat. Sensus est: impiorum iter intestant haee tristia praesagia. V. 1. Comitatur.

267쪽

Rava decurrens Lupa Lanuvino, Aetave Vulpes:

Rumpit & serpens iter institutum, Si per obliquum similis sagittae

Τerruit mannos. Ego, cui timebo, Providus auspex, Antequam stantes repetat paludes Imbrium divina avis imminentum, oscinem corvum prece suscitabo Solis ab ortu. Sis licet felix, ubicumque mavis, At memor nostri Galatea vivas rNam . V. 3. Hanc regionem pereurrere debebat GaIIa Brundu- sum usque . V. 4. Quae peperit. sV. 6. Cum per obliquum se immittens terret equos. V. 7. Certe non ferrem, ut carus mihi vIr maris eursum liniret , priusquam orarim Deos , ut Corvum ab oriento mitterent, qui laevum reditum Cornicis ad paludes praever

reret .

V. q. Mediam secat viam. V. xx. Ab Oriente veniens Corvus prosperum serebat augurium, eum staret augur contra meridiem . Dacterius secus ac oportet hunc locum explicat, cuius sensus patet ex

verbis praecedentibus, ac sequentibus . Praeterea ille putat, Corvi voIatum ab oriente mali ominis esse . quod falsum esse evinei tui his Rosini verbis : , , Corvi si ab oriente oc--, cinerent clara voce, praesentem felicitatem significabant se . Ita sentiunt Acro, Landinus, Figulus, Mancinellius, Alexander ab Alexandro, & alii. anceps autem R. varia Aucto rum opinio, quam coeli partem spectaverint Augures. Varro ait Iib. 6. de ling. Lat. ., Sinistra pars ab oriente, dex- , , tera ab occasu, antica ad meridiem, postica ad septen- ,. trionem. is hoc idem dicit Festus. Mane sententiam amplectitur Daeterius. Rosinus lib. 3. c. q. de antiq. Rom. ait : - Ex distinctis regionibus antica in ortum verstebat , se postica in occasum, dextera meridiem , Boream unistrari respiciebat. ,, Longum esset varias sententias reserre. V. servium Lib. a. En ad versum Imonuis laevum . di Alexis ab AIex. lib. I. c. 33. Disitiroo by Corale l

268쪽

Namque nec laevus vetat ire picus, II

Nec vaga cornix.

Sed vides quanto trepidat tumultu Pronus Orion P ego, quid si ater

Adriae, novi, sinus: & quid albus

Peccet Iapix. 22 Hostium uxores, puerique ea cogSentiant motus Orientis: Austri, &AEquoris nigri fremitum, & trementes

Uerbere rupes.

Sie & Europe niveum doloso a Credidit tauro latus, & scatentem Belluis pontum, mediasque fraudes Palluit audax.

Nuper in pratis studiosa florum , &

De-V. I s. Dicunt interpretes , Pleum a laeva venientem esse mali ominis. Daeterius ait, τὰ nee vetor idem esse ac finis ,& το picus idem esse ae Pleus sertunati ominis. Sed sensum perturbat, & omnibus interpretibus contradicit, qui asserunt Picum a laeva venientem esse mali ominis. Sed nio accipi potest το ισυus eo sensu, quo accepit Virg. his veris

his r si meus non uva fuisset. Quacumque igitur ex parte hic picus volitet, nil impedit, quominus Galla suum iter feliciter suscipiat.

V. 19. Albur, I. prosperus. peccet, poetice dictum , ut denotet perfidiam illius venti timendam esse , cui diffidere debeat Galla. Sic alibi dixit albur Notus , qui ad breve tςmpus albus, i. prosper est. Peccare apud Latinos dicebatur, qui ex bono malus fiebat . U. xρ. Poeta Adriacum mare traiecit anno os vel νορ. cum Athenas adivit. Dacterius addit , Poetam novisse hoc mare perfidum, cum Philippis rediens in Epiro navem conscendit, & Brundusium petiit. Vera dieit, sed secum purat, eum alibi dicat , Poetam navigasse mare Siculum, ad Palinurum naufragasse . U. aa. Horrida tempestatis imago. V. as. Sic etiam . hpec comparatio, ες digresso maxime splendet. V. 18. Palluit active. haee est vivida & nobilis duarum sententiarum antithesis, quae inter se pugnant, eoque convstio conjunguntur, ut majorem habeant vim.

269쪽

166 CARMINUM

Debitae Nymphis opifex coronae, Nocte subluitri, nihil astra praeter Vidit & undas. Quae smul centum tetigit potentem Urbibus Cretam: o Patris o relictum Filiae nomen, pietasque dixit Victa furore: Unde quo veni 3 levis una mors est Virginum culpat λ vigilansque ploro

Turpe commissumi an vitio carentem

Ludit imago ψο

Vana, quam porta fugiens eburna Somnium ducit meliuo ne fluctus Ire per longos fuit, an recentes Carpere flores.

Si quis infamem mihi nunc Iuvencum s

V. 3t. Noae, quae solo stellaruni lumine illustratur.

V. 34. Natura ipsa loqui videtur. animatae , vibrataeque sunt iententiae , stilus fractus , magna rerum varietas, &summus ordo, quae animum ita impellunt, ut a pudore ad iram ab ira ad furorem , a Diore ad summam rerum desperationem revocetur. sensus est: tibi, Agenor, Patris, mihi Filiae nomen periit, & utrumque extinxit furor . τοssiae pendet a nomen , sicut etiam το Patris pietas non res ertur ad το relicta subauditum , sed ad τοῦ υi ia . furor est violentus amor. 'V. 38. Culpae violatae virginitatis'. Animadvertenda est Poetae modestia in hac narratione. Honestae Gallae fama id postulabat. v. 41. Somnii domus duas portas habebat, eorneam alte- tam , alteram eburneam, a prima somnia vera , ab altera falsa exibant. dubitat Europe, an fallatur imagine falsa somni. ' Solertius Horatius sententiam effert. quam Virgilius , qui in sexti Libri fine Titeam egredientem facit eporta eburnea; unde colligimus aperte, non solum in serorum poenas , sed etiam . quae de Historia Romana dixit, falsa esse. In quo quidem inconsulto iniuriam facit Augusto, octaviae, in ceteris viris Principibus. η . . 4F. Locus totus est e Natura. Europe eum se sontem& infelicem noverit, nescit, quo se vertat. Taurus, qui eam

270쪽

Dedat iratae, lacerare ferro, &Frangere enitar, modo multum amati Cornua monstri. Impudens liqui patrios penates, Impudens Oreum moror . O deorum so, Si quis haec audis, utinam inter errem Nuda Leones. Antequam turpis macies decentes occupet malas, teneraeque succus

Defluat praedae, speciosa quaero IsPascere tigres. Vilis Europae pater urget absens: Quid mori cestas' potes hae sub orno Pendulum zona bene te secuta mlidere collum. 6o sive te rures, & acuta letho Saxa delectant: age, te procellae Crede veloci: nisi herile mavis Carpere pensum Regius sanguis, dominaeque tradi 6s Barnarae pellex. aderat querenti

Pe violavit, prima si furoris victima. vocat monstrum , satis virium habere se praedicat ad illud aggrediendum & truelis dandum . Inde in se ipsa furorem vertit , sibi exprobrat

crimen , jam statuit morte culpam expiare . V. 48. vocat Taurum monstrum ob-; nam eunt ad Cretam appulerit, evanuit repente, ct errorem depulit. V. s7. .i. sontis , vel si reseras ad Patrem . P ter spretus a me.

V. m. Strangulare e Ita Arsaee in Heliodoro, Deasta SAntigona in Sophocle, Phaedra in Euripide, Amata in Virgilio, & uxor Mitridatis in Plutarcho vitam finierunt.

V. 63. Rupes aeutis saxis in mare prominentes. Ierse, i. ad lethum , saxa acuminata ad inserendam mortem

apta.

V. 63. Nova eaula , eur se letho tradat . pensum erat iusta lanae vis, quae singulis diebus nentibus ancillis dabatur, olim penὸebatur, hinc pensum. V. 66. Pellax latine refertur ad feminam. nee Itali , nec Gal-

SEARCH

MENU NAVIGATION