장음표시 사용
341쪽
3o Iugum quidem graueae nefarium id esset, quod eatholicus duceret eum haeretico: nullaque participatio verae retiagionis cum haeresibus est: nulla societas catholicae lucis eum haereticorum tenebris, nulla conuentio Christi ad Belial,
nulla pars fideli eum impio, nullus co- sensus templo Dei cum haeresibus: quς nihil aliud quam idola sunt. 3i Sed theologus ille dicebat,praecIpuam
causam, qua irritum est matrimonium cum infideli co tractum, eam este,quod infidelis non habet characterem baptismi: unde tria deducebat. Vnum, quod eatechumenus fidem habens catholica, non potest matrimonium contrahere cum catholica , sed huiusmodi nuptiae sunt irritae: Alterum, quod apostata, qui penitus recessit a fide catholica , de factus est Iudaeus, vel Mahumetanus, si
contrahat cum catholica, ratum erit matrimonium : Tertium, quod si idem iliale apostata, contrahat cum Iudaea vel infideli, erunt irritae nuptiae. Haec ille asiserit, sed ea non probat. 31 Mihi vero admodum dubia ea omnia
esse videntur: nam Innoc. m. argumerando in alia quaestione inquit: Non solum per sacramentum fidei, sed per fidem etiam sacramenti aliquem eisci
membrum Christi: & qui Christum
habet per fidem, etiam ti baptismum non habeat, habet utique sundamentu, praeter quod aliud poni no potest, quod est Christus Iesus : super aedificare posise videtur, sicut salui istra opera , sic taquaelibet eccles astica sacramenta: cum illud non sit generaliter verum, neque de nouis, neque de veteribus sacramentis, quod baptismus sit fundamentum illorum: quoniam &sacramentum coiugi j & eucharistiae a non baptizatis re
cipi potest. Hγ ille. cap. vlti. de presnon bapti. bo. 3 3 Quo vel solo patet, tria illa iam ante
dicta, labare: nam & catechumeni matrimonium cum catholica contractu niratum esse videtur: S cum baptismus non si sundamentum omnium sacramentorum, neque sine fide catholica prosit, fortassis verius est quod apostata contrahere poterit cum infideli,& firmum erit connubium illud: quod si eusdeli co traxerit, irritum prorsus sit matrimonium . Nam & Apostolus, & s cra decreta, de fide magis quam de Maptismo loquuntur . Neque ulli dubiuest, olim catechumenos multos solitos esse differre baptisma, ut ab omni pe Gaio expiati, recta via in caelum tendearent : & tamen interim catholicam fide tenebant, nec satis scio an infideles tuedici possent.
3 Noller ille Theologus sui opinionis
laudabat authorem diuum Ambro.qui
lib. de Abraham inquit: Non est satis nisi ambo initiati sitis sacramento baptismi, dec. Quasi vero baptismi sacramentum efficiat, ut eo initiatus etiam - haereticus, etiam apostata, matrimCnia cum catholica contrahere possit, cum
infideli non possit. Sed si recte perpendatur verba omnia beatissimi Ambro sj, nihil minus probant, quam opinionem praedictam. Inquit enim Ambro. Caue Christiane Gentilem vel Iud gam. atque alienigenam, hoc est omnem licreticam & alienam a fide tua , accipere tibi uxorem. Prima coniugis fides c stitatis gratia est', si Christiana sit, non est satis, nisi ambo initiati sitis sacrameto baptismi, simul ad orationem nocte vobis surgendum est,& coniunctis precibus obsecrandus Deus. fc. caue. 28. quςst. i. plenius libro de Abraham, cap. 9. J33 Vbi primum obserua diuum Ambrosium squiparasse infidelem hetreiico, de
342쪽
pariter utriusque nuptias prohibuisse rdeinde nihil esse locutum de characteis re baptismi, neque de eius iste tia, cum initiatus emcitur luereticus, vel apostata. Postremo , perpende beatum Ambro.de solo matrimonio legitimo de rato verba illa dixisse, ait enim : Simul ad orationem vobis surgendum est,& coniunctis precibus obsecrandus Deus. Non susti it ergo ut sacramento baptismi sint coniuges initiati, nisi & ambo catholici sint. Nam cum apostata, vel retico, neque orandum cit, neque loquendum quidem . Quin etiam diuus
August. vetat, ne quis ducat uxorem, nisi eiusdem religionis & fidei, neque aliter coniugia maneant copulata. Tum
illud addo, quod Paulus apostolus coniugem fidelem cum infideli habitare permittit: ecclesia vero catholica sep rat coniugem fidelem ab bcretico, neq; eos simul habitare sinit. Quo plane intelligitur, periculosius esse cum ii tetico, quam cum alio infideli habitare. t r. Cor.7.c sic enim. 2 8.q. t. J3 6 Accedunt eodem, quae Tertullianus scripsit. lib. 1. ad uxorem: Quis dubiistet obliterari quotidie fidem commercio infideli 3 Bonos corrumpunt mores confabulationes malς, quanto magis conuictus & individuus usus Quomodo potest mulier duobus dominis struire, Deo,& marito Gentili Sed viderit qualiter viro officia pendat, Domino certe non potest pro disciplina satisfacere, habens in latere diaboli seruum procuratorem domini sui , ad impediendufidelium studia de officia, ut si ieiunia
obseruanda sunt, maritus eadem die couiuium exerceat: & cςtera in eandem sententiam.
3 Quid pluraὶ Canon septuagesimus se
cundus lene synodi generalis inquit, N o licere virum orthodoxum cum mu
liere hqretica coniungi: neque vero Orthodoxam, cum viro h retico copulari:
sed etsi quid eiusmodi ab v llo ex omnibus factum apparuerit, irratas nuptias existimare,& nefarium coniugiu diliolui: neque enim ea, quς non sunt nai scd da, misceri, neque ouem cum lupo, neque peccatorum sortem cu Christi pa te coniungi oportet. Si quis autem ea iuga nobis decreta sunt, transgressius uerit, segregetur.3 8 Sed aiunt multi, canones Illos non esi se factos a sexta synodo generali, neque omnino recipiendos esse. Hi autem sunt Anastasius, Theophanes, Humbertus, Franciscus Torrensis, & Canus. Contra Gratianus inquit, Hadrianum Papam sextam synodum suscepisse cum ommbus canonibus suis. Et in septima synodo Tarasius Patriarcha, & Petrus episcopus,&Epiphanius, omnes illos canones tanquam sextς synodi aD
probant. Quod quidem si verum est,
Peracta controuersia est. c. sextam .cum
seq. I Q dist. Tametsi autem canones illi oecumenici concilii non sint, quis dubitat eos, paucis exceptis, aut horitatis pene ineuitabilis esse λ Primo ,quia conditi sunt a ducentis visinti septem episcopis catholicis. Ad h , quia plurimi sapientissimi viri theologi &iurisperiri episcopis illis adsuerunt, ut fieri solet
in huiusmodi conuentibus celeberrimis . Deinde, quia tota Grecorum ecclesia eos canones ut concilii generalis suscepit ac venerata est. Postremo,quia Gratianus, Innocentius iri. septima synodus Oecumen Ica, de alij multi horu
canonum authoritate utuntur iure qua
optimo: quia multa ibidem contine tur notatione ac veneratione digna. Habet hoc pretierea canon ille.7 2.quod cum rem grauissimam sanciat, neq; ab ecclesia catholica, neque ab uniuersa
343쪽
libus, aut generalibus synodis, neque ab ullo sanctorum doctorum unquam reprobatus est. Canus quin etiam vir acerrimi ingenij, qui quotquot canones Trullanos potuit, lacerauit ac vellic uit, de canone tame illo nihil quod malediceret, habuit:vt proculdubio tacito omnium consensu videri possit , esse
probatus. vide Canum lib. s. de locis theologi. cap. vlt. J39 Neque verisimile est canonem istum ab haereticis suisse corruptum , quia M'tus contra haereticos est. Adde quod Theodorus Balsamon Antiochenus patriarcha canonem illum integrum retulit, atque ita interpretatur: Lex civi lis dei init matrimonium, societatem eta communicationem diuini de humani iuris: hinc ergo consequenter sancti patres decernunt, iure matrimonis no esse coniungenduin virum fidelem mulieri infideli: vel infidelem mulierem viro
fideli:sed & si quid eiusmodi iactum sue
rit, diuellendum ac separandum esse matrimonium , ut quod consistere non possit. Quae est enim, inquiunt, lupo cum agno societas, quorum est penitus
contraria voluntas: sibique sunt in uice
in omnibus aduersi& infesti, quod sit
Contraria eorum vivendi ratio Θ Et non solum separandum esse matrimonium,
sed eum qui tale aliquid ausurus est, s
gregandum esse statuunt. o Eadem sere seribit Matthaeus mon chus Graecus in opere canonum graeco rum cap. quod non oporteat contrali re cum naereticis: ubi laudans canonem suprascriptum, addit : Si secundum lege ciuilem matrimonium definitur, communio de commertium diuini humani. que iuris, quomodo conueniri potu runt inter se illi, qui circa maiora discordes sunt, animae dispostione contraria sentientes circa fidem Propterea
etiam post illiciti matrimonii soluti
nem, excommunicare quoque dignum censet perseuerantes.
i Tum illud addo,quod magni illi theologi ac iurisperiti, qui regias leges septi
partitas condiderunt, hanc quoque sententiam comprobarunt,& lata lege sanxerunt. Et quamuis in foro ecclesiae costitutio illa pro lege non sit habenda ,
Perspicuum tamen omnibus est, esset fra illas omnigena eruditione resertas. l. II. titui. a. par. l
i. Quod si vim ipsam nominis obse ues, infidelis est, qui fidem promissam
violat: haereticus autem fidem catholiacam , quam professus fuerat, violate ideoque Balsamon recte pro haeretico
infidelem posuit. Et scholastici the logi aiunt, ii resim esse infidelitatis speciem : & ut alibi retuli, haereses idola sunt, atque adeo haeretici infideles de idololatrae, non iniuria dici poterunt rquo fit, ut irritum eorum cu catholicis matrimonium contractum sit. 4 3 Accedit eodem, quod haereticus extra ecclesiam est. Et cum haeretico non licet loqui, quia sermo eius ut cancer serpit: haereticus deuitandus est, ut vipera, ut basiliscus. Quo igitur iure catholicus connubio stabili cum eo iungi P testὶ Cum haeretico neque cibus sumendus est, nec eum in domum introducere possumus: & tamen cum eo matrim nium ratum contrahere possumus 3 Qui
colloqui prohibent, qui orare simul volant, qui cohabitare non sinunt, hi m trimonium contrahere permittunt, aut ratum volunt esse contrachiam
Diuus quidem Hieronymus inquit rNullus est inter eos fidus affectus, quorum diuersa fides est: neqtie ullum odiuvet metius est, quam quod ex religi
nis dissidio nascitur: nulla ergo intcrconiuges illos erit amicitia,nulla soci
344쪽
tas, nullum eosortium, nulla diuini aut humani iuris communicatio: nullum igitur matrimonium.
3 Concilium Laodice num , & Carth snen. tertium concilium Agathense, tuus Ambrosius & Augustinus tale matrimonium damnant & prohibent. Conci. Elibertinum, & oecum enica synodus Chalcedon. de Bonifacius viij.no tantum id vetant, sed etiam puniui.
tius III. propter superuenientem haeresim separant matrimon Ia, etiam legitima, &rata. Eccles a Gr orum omnium irritas nuptias declarat , & nes rium coniugἰum diissoluit: Quomodo Deus istos. coniuget quomodo erunt duo in carne una quomodo ergo a sacerdote benedicentur & quo denique modo, connubium inde sumet originem, unde separari debet Neque enim potest quicquam ab eo casu incipere, quo debet extingui. f l. usum tructum cum moriar.de vis.& usus legato. J46 Quantum vero tales nuptiae distent a Iusto sanctoque matrimonio, ex verbis Tertulliani satis perspicuu est. Is enim in fine libri posterioris ad uxorem inia quit : Vnde sufficiam ad enarrandam felicitatem eius matrimonij, ouod ecclesia conciliat, & confirmat oblatio, &obsignatum angeli renunciant, paterratum habet Quale iugum fidelium duorum unius spei, unius voti , unius disciplinae, eiusdem seruitutis Ambo fratres, ambo conserui, nulla spiritus
carnisue discretio atqui vere duo in carn ne una, ubi caro una, unus Se spiritus,
simul orant, simul voluntantur, di simul ieiunia transigunt, alterutro ducentes, alterutro hortantes, in ecclesia Dei pariter,in angustijs,in refrigerijs, neuter
alterum celat,neuter altera vitat, neuter
alteri grauis est: libere aeger visitatur. indigens sustentatur, eleemosynae sine tormento , sacrificia sine serupulo: s nant inter duos psalmi & hymni,& mutuo prouocant, quis melius Deo suo canet . Talia Christus videns de audiens gaudet, his pacem suam mittit . 47 Equidem multas, magnasque causas video, quibus adducor ut putem irrituesse matrimonium propositum aecclesς
legem non inuenio, quae tales nuptias Permittat, nedum approbet, vel confirmet: contra vero iam ante retuli ecclesiasticas leges non paucas, quae nefariuistud connubium vetant, damnan p n Iunt, separant, atque dissoluunt.
8 Quod si propter consanguinitates &assinitates quasdam remotas, nullum esficitur dirimiturque matrimonium , si oecum enica Tridentina synodus clandestina connubia, etiam inter catholicos iuncta, iure ac merito irrita, nullium ueroboris esse decernit, quanto, id me, iis fieri debet in eo, de quo disputatio est, iniusto nefarioque matrimonio Ego quidem optarim suin mi Pontificis decreto canonem illum Trullanum aut
corfirmatum, aut renouatum esse: his
praesertim temporibus, quibus proh dolor omnia sere regna Hispaniam excipio Impiorum haereticorum sunt plena. vid. Couar. lib. 6. decret. par.
2. cap. 6. g. vltim. in . 3. editione. J
Deministris, o eorum in js Tit. XL L
i Λη in os reipub. optimos o idoneos in eligi permagni interen . . . 1 Alexandri Severi in eligendis magis a. . xibus prudenaa σ integritas.
345쪽
3 Mini risiine inquisitionis quot sint,
Iudex bonorum publicatorum qui elige dus, ct quod sit eius munus , ct ad quem ab eo prouocari liceat. s Exe ἰον quis sit , o' quot nomnibus appellari soleat, eiusque munus qua iu
6 custos carceris a quo hodie creari soleat. γ 'tari' eligendi, eorum ocium
s Tabellionem alium possimi inquisitores' creares id postulet nec ras.s Scripta fanua inquisitionis, ct actoria quomodo custodienda sint, oe quibus
I o Medici, ct eustodes ianuam quales sint eligendi in sancta inquisitione. Ir o sessores siue eonsultores ab inquisitoribus conuocari debent.
ra Assessores quales eligendi. i 3 Assessores seu consiustores ab must ribus vocati consilium gratis praebere debent. x consultores simul eum inquisitoribus deliberare debent, ct ea tenenda sente tia eis maior illorum pars adhaeserit. Is Familiarium suestipatorum munus numerus et quales sint eligendi. 6 Familiaribus immunitates quadam n per concessssuerunt iussι regis, re eorum numerus fuit praesitus. 37 Famuariu numerus quo pacto fuit pra-
finitus a 3 Familiariu catalogus in unaquaque pro uincia dandus est consistorys ciuitasu .ry Familiares in causis criminalibus eximuntur a iurisdictione iudicu secul rium,exceptis nonnullis criminibus.
ao Familiares comprehendi possum a iudicibus secularibus. II Fanularium causa quando referenda sit ad regiam curiam .i 1 Familiaris quisimplex homicidium committit,ab inquisitoribus puniendus. ε23 Adulter' crime1 ravius esse qua bomicidium,quidam Scaeues sensisse aiunt. 24, adulter' crimen grassius esse quam bomicidium , Scaevola novsensit. 11 Adulterj cram gravius esse suam homicidium,Scauolam non Iratae, multis ostenditur rationibus. 16 Scausa verba, ex quibus colligebant nonulti, grauius esse adulteris crimen qua homicidium, declarantur. 17 Ministrisancta inquisitionis, oportet Hinterdum suorum munerum rationem reddant.1 8 Visitatoris munus, ct qualis is eligi d
xy Inquisitores O ministri nibilemant ex bonis publicatis. 3o Mirustra omnes ancta inquisitionis iurare tenentur coram inquisitoribus cr
episcopo, quod vicia rubi commissa
deliter exercebunt. 3 r Inquisitores, consultores, ct exteri, iurare tenemurse recaria omnia fideliter
3 a Magistraeus quantum deceat arcet
3 3 Inquisitorum ct mmim orum Ilipendia, ct a quibus eis soluenda sint. 3 Salaria miniseris sancta inquisitionis soluuntur ex bonis publicatis , ct qu modo solui soleant. 3 s Inquisitores emeri omnes ministri per se ipsos Qeqs instrviant. 3 6 Ministri sancta inquetstionis, se iters
cere velint, a quo veniam petere debeant , ct quot ies Messe possint. 37 Ministri omnes suis stipendiys comenti sint, o munera non accipiant. 33 Minister nemo esse debet in ea prouincia, in qua inquisitor sit eius consanguineus, vel dominus.
346쪽
ο DFciis duobus ancta inquisitimiis ne- i Urialem sancta inquisiuionis qM Nuiam praeesse potest, aut duobus salariIs nerat, aut occidit, a ambus puniri d frui . bea oe est PV V .constitutio de bac re.
De ministris, & eorum officijs.
Et PunOEAE salus non tam in legibus sita est, ut Arist
magistratibus de ministris, ut mihi quide videtur. Leges enim ciuiles, bc humanae in chartis mutae iacent, neque per se s las valde nocent, aut prosunt: magistratus vero & ministri reipub. leges ipsas loqui, aut flere faciunt: & cunctis nocere passim & prodesse possunt.Fieri nol osse videtur, inquit Arist. virecte exegibus administretur ciuitas, non quae optinus,sed quae a prauis ciuibus gubernatur . Quo magis enitendum erit, ut optimarum legum, optimi eligantur custodes, ne leges ipsae iaceant & sileant:
sed una eademque voce omnibus semer & ubiq; loquatur. Id aute facile fiet, magistratuu electores, non priuatis assectibus custodes legum quaeuerint, sed
tantii iustitiae zelo: non propter consan-
initatem, assinitate, amicitiam, fami ritatem,preces, fauore, ambitionem,
aut propter alia id genus omnia : sed
propter merita idoneorum, propter cOmune bonum, propter salutem reipub. Debentur quide praemia melioribus,osficia peritioribus, deniq; reipub. debentur optima. Canem quide inquit elegater Demost. ouili degenerem & igna-uli custodiedo nemo praefecerit: rei puta autem gubernatoribus plerique dicunt, quosii bet esse praeficiendos custodes, qui cum delinquentes se differre simulent, ipsi vel in primis custodiendi essent. t Arist. lib. I. rhetor. l. ta solii t. matri. Demosthe. orat. 1. contra Aristogito nem . . poli. 8. JAlexander ille Seuerus, Romanorum
imperatorum omnium fere optimus,
qui consiliarios habere meruit Sabinu, Vlpianum,Paulum, Pomponiu, Alph num, Africanum, Florentinum, Ma tianum, Callistratum, Hermogenum, Venuleium , Tryphonium , . Meti num, Celsum , Proculum & Modestinum : omnes iuris prosetares cel berrimos , quorum faciebat cuncta consilio: ille inquam Alexander, exemplo nobis esse potest, qui praesides, proconsules, delegatos nunquam fecit ad beneficium, sed ad iudicium vel suum. vel senatus e & ubi aliquos voluit prouinciis iudices dare, vel magistratus, aut praepositos facere, nomina eorum roponebat , hortans populum , ut quis aduersus eos quid haberet crI- minis, probaret manifestis rebus. Dicebatque graue esse, cum id Christi ni& Iudaei sacerent in praedicandis sacerdotibus , qui ordinandi sunt e non fieri in prouinciarum rectoribus, quibus & fortunae hominum commiti rentur , & capita. Idem quoque princeps dicere subinde solebat : Invitos, non ambientes in rempublicam collocandos . Denique Vlpianum virum optimum & iurisperitissImum , non tantum pro consiliario, sed etiam pro tutore habuit r atque ideo summus imperator fuit, quod eius consilijs principue rempublicam rexit . Author Aelius Lampridius in Alexandro S
347쪽
3 or De ministris Seorum osciss
a Sed iam ad ministros ossicii sanctae inquisitionis reuertamur. In unaquaque prouincia Hispaniae duo,aut tres inquisitores esse debent: iudex bonorum publicatorum unus: executor unus: notaris tres: duo a secretis, tertius sequestrationum e custos carceris unus: nuntius
Vnus: cultos ianuarum unus: & medicus unus. Praeterea necessari j sunt assessores & consultores periti, miliares &alij, de quibus nunc seorsum tractare oportet: si prius hoc tantum dixerim , expetientia iam olim in Hispania suilla compertum, lonSe utilius S comm dius tale, ut inqui litores estgantur iurisi
dixi, quam theologi: quidquid theoia gaster ille deliret Occam. f . instruct.
Toletana. c. a. l4 Iudex bonorum publicatorum, is eligendus est, qui sit vir probus,&iurisperitus, non ex genere Iudaeorum, Manum etanorum, vel haereticorum , sed qui
asse floris ossicio iungi queat. Huius ossici jest iudicare inter fit cum & priuatos de his causis, quae de bonis haereticorum tractantur. Sed & cognostere poterit inter priuatos cum causa fuerit conexa, ut Gabriel Quemada tradit. q. t.& 3. Ab eius sententiis ad senatum a pellari debet , non autem ad alios iudices. Sed si lis fuerit inter fiscum & ecclesiam rea, vel inter ecclesiasticas personas, vel de redditibus beneficiorum , tune inquisitores cognoscere debent,ut quodam senatusconsulto plenius contineturia Hunc autem iudicem,& alios omnes ministros inquisitor generalis con silio senatus eligit Executor est, qui praecepta inquisitora exequitur . Huius ossicium praecipue versatur in comprehendendis & custodiendis reis, quos etiam absentes Persequi,& vincire tenetur, salario sibi co uitulo contentus Sed si opus fuerit ut familiares illum comitentur, taxanduest illis salarium ab inquisitoribus,& a receptore soluenduin ex bonis fisci
Et cum sit merus executor mandati, Mnes custodire diligenter debet , ac praecepta iudicum ad unsuem executioni mandare. De eius officio Aristo. lib. 6. politi. huiusmodi verba scripta reliquit : Alius magistratus ex omnibus sere & maxime necessarius, & idem molestissimus est, qui in iudiciorum executionibus, siue damnatus quis fuerit, Gue iactus reus, versatur: quique carceri, custodii que praeest . itaque propter
odium, quod magnum incurrit, molestus cst: sed tamen magistratus necessarius est: frustra enim exercenturitia diacia, nisi ad finem perducantur. Quod& Plato lib. 6. de legibus,aliique tradiderunt . Hos, de apparitores,& statores appellant instruia Toleta. c. 26. Aristo. 6. polit. c. 8. l. 2.3. post originem de orig. iuta c. I .g.v lii. de liatu. regu lata lib. 6 Catel. Cotta. in memora verbo, statores. JCustodia carceris ad executoriis ossicium olim pertinebat, "ies illum abesse contigerat, alium custodem suis sumptibus carceri praeficere tenebatur: hodie vero custos carceris ab inquisit re generali creatur, diuersusque est ab executore . Quod ante multa secula
Athenis quoque fieri solebat, ut loco
praenotato Aristo t. est author: ubi,Multis in ciuitatibus, inquit, custodiarum praesectus diuersus est ab executore , ut Athenis magistratus eoru ,qui undecimviri nominantur. Itaque commodius
est, ut hic magistratus diuisus sit, & s ter ter, quod eius ratio postulat, prouideatur: neque enim minus hic necessarius est, quam is de quo modo disseruimus: nam viri probi maxime magistratum hunc recusan improbis non recte commise
348쪽
committitur. qui custodiri magis de- boni, quam alios custodire. . instrv. Toleta. c. rari Arist. 6. poli. c. S. J7 Tabelliones,quos de notarios,oc secretarios appellant, denunciationes, accusationes , & omnia causarum acta scribere debent: hi sunt eligendi laici, sed in causis haeress hoc munere fungi possunt clerici & monachi, in sacris etiam ordinibus constituti .ita quamuis in Hispania laici creari soleant, fortassis tamen expediret, ut clerici eligerentur: quia minus indigerent, quam hi, qui uxores de filios habent: nam salarium vix uni sufficit. Hi quoque scribere tenentor in libro quodam omnia mandata inquisitorum d ata execu tori bus dc receptoribus contra haereticos, de eorum ibona, ut si quaestio de his emerserit, illinc as Iunii queat quidquid ad eam dirimendam sit nec inarium. Praeterea, hi salario contenti nihil pro scripturas accipere debent, excepto notario bonorupublicatorum,cui licet iura legitima petere, quia non habet certum salarium. Suis quoq; sumptibus proficisci debet intra prouinciam suam, ad faciendum testium ratificationem , dc probatione defensionum , dc exceptiones aduersus testes : ut quodam senatusconsulto continetur e. ut officium. f. ad conscribendas. de haeret. lib. 6. secunda instruita Hispalen .c. I 3. dc instru 4. TOl. c. I 8.ls Quod si necessitas urgeat, possunt inquisitores alium tabellione creare, eiq, salarium iustum soluere,ut epistola quadam senatus cauetur. Is autem qui elia secretis, tenetur promotora fiscali, de aliis litigantibus fidem sacere , ac test monium scriptum tradere, de tempore codemnationis, dc commissi criminis . Neque enim exhibenda est copia totius processus, ne lites oriantur ex litibus,3
totius cauta Telegantu L arcana: unde
consequeretur, ut omnibus manita a fierem nomina testium, de saluti eoru parum consultum esset: ac exceptiones plurim a caluntatoribus aduersus eos proponerentur . Iure igitur his damnis occursum est epistola quadam generalis inquisitoris. Praeterea,hi omnes notari j quotidie debent sex horis ad tribunal inquisitorum assistere. Quod si quispiam eorum in officio deliquerit, puniendus est pro mensura delicti poena pecuniaria, vel ossicii suspensione,
aut priuatione, vel exilio, generalis i qui Diotris,de senatus arbitrio moderando. Epistola data Granatae die A. Sem
Scripta sanctae inqui utionis sub timbus clavibus custodi eda sunt: quas promotor fiscalis de notari, seruare tenentur , neque legi aut ostendi cuipiam debent, nisi coram illis omnibusia Praeterea, scripturae actorum di Iigenter sunt cultodi edae in auditorio inquisitorum , ut praesto sint quoties illis opus fuerit e neque licet notariis eas ostedere alicui, neque in alium locum transferre: quod si contrarium secisse conuicti fuerint, oificio sine spe veniae priuandi sunt. Inquisitores tamen a regi js iudicibus, vel ab has quorum interesse constiterit requisiti, pr cipere debet notari Is, ut exemplum earum exhibeant: ita tamev t secreta officii, quet occulta esse oportet, propterea non retegantur: quod pistola quadam senatus cauetur. Exemplum autem actorum , quae publice legi solenr,dari debet,videlicet consessionum, sententiarum, de aliorum eiusdegeneris, neque praeterea quicquam. instruch. Valdolita cap. 7. dc Tolet. A. P. I .Ito De nuncio, an uarum custode, acm dico Plura dicere superuacaneum est,
349쪽
quia ministerἰa eorum omnibus nota Ioan . Chrysosto. eleganter exornat. se.
ut commissi.*. aduocandi. de haeret. lib.
sunt, & nihil fere aliud eos facere oportet, quam id quod ossiciorum nomina prae se serunt: hi eligendi sunt ficut alii omnes ministri viri boni, minimeque suspecti , dc ex veteribus Christianis
tr. Assessores periti, quos consultores nominare solemus, ab inquis toribus conuocandi sunt, v t in causis sidii consiliueis praebeant. Cum enim de rebus grauissimis deliberandum perlaepe sit, ne cesse est viros sapientes, theologos & iurisperitos conuocare: theologos, ut propositiones examinent, & earum explicent qualitatem: iurisperitos, v t de punitione vel absolutione reorum , ac de aliis causarum meritis consilium praebeant opportunum ..Horum probitas in priniis necessaria est : nam ut libro
de legatione ad Caium inquit Philo: Solet Deus bonis viris bona suggerere cosilia. Hos ad se vocandi, quoties expedire visum fuerit, potestatem habent
inquisitores: & sine illis nihil definire solent: quo fit, ut syncerissima, iustissima & sanctissima sini eorum iudicia. Erit enim salus, ut Sapiens ait, ubi multa consilia. Et sicut cogitationes dissipantur ubi non est consilium, sicubi sunt plures consiliarij, confirmantur. Et qui agunt omnia cum consilio, regutur sapientia. Quamobrem Plato in Theagri consilium sacram rem esse dixit. Et Polybius ab Euripide dictum
scribit, conatio sapienti magnam vinci militum manum. Etenim cum Plures ad consultandum conueniunt, &unusquisque partem habet virtutis ac prudentiae, fiunt in unu collecti, quasi nomo unus, qui multos pedes habeat, & multas manus, multosque sensus: ut alii aliam partem, cuncti autem cuctas
discernant, ut Aristot. inquit: quod
6. Prouerb. II. & I & r 3. Aristo. lib. 3. polit. c. 7. & It . Chrysost. ad populum Antiochenum homil. 1 I. Ludovi. C lius lib. II. lin. antiqua. cap. .li 2 Eligendi autem sunt ad hoc munus viri prudentes, ni & periti, quibus acta
omnia causarum referenda dc communicanda sunt, & eorum audito eos lio. ad sententias procedendum est. Praeterea, inquisitores cum his peritis simul,& non seorsum, consultare ae deliberare solent, ut quibusdam epistolis senaritus cauetur. Hi quoque iurare debent. quod arcana omnia celabunt: quae, si post iuramentum praestitum,& indictu
eas, secretum sub poena excommunica
tionis ipso facto incurrendae unquam
reuelauerint, in sententiam excommunicationis ipso iure incurrent. I c. vlti. f. I. cum seq. de lacere. lib. 6. Ji3 Hi assessores seu consultores ab inquisitoribus vocati, consilium gratis pri bere debent,ut quidam iurisperiti ai utr& qua uis possint salarium sponte oblatum recipere: illud tamen petere nequeunt,quia negotium catholicae fidei omnes Christiani defendere ac procurare tenentur. Caeterum assessores, qui ut
Hadrianus pontis libr. quaest. inquit, Oculi sunt iudicum, in quacunque causa, & si spiritualis illa sit, iuste accipiut salarium pro ministerio & labore: sed
multa honeste accipiuntur,quae inhoneste petuntur. Archi d. Ioan . Andre. Domini. & Phili p. Franc. in c.ut commisisi. ς. aduocandi. de haeret. II. 6.Anchari in principio eiusdem capitis. Brunus lib. 4. de hqreti. c. s. Hadrianus qu lib. io. c. statutum. g. assessores. de r scrip. lib. 6. l. r. g. proinde. de varijs,& extra ordi. cogniti. Ji Quaeri autem sole an inquisitores co
350쪽
sillum consultorum consequi teneatur: quod Arnat. Alber. probabilius esse putat, nisi sorte consilium esset intulium . Verior ramen sententia est, quod simul omnes deliberare debent, de suam sententiam singuli dicere: illa vero sequenda est , quae maiori & saniori parti melior & iustior visa suerit. Extat epist Iasenatus apud inquisitores Corduben. qua decretum est, ut si concordes sint inquisitores de ordinarius iudex,eorum sententia praeseratur: quamuis diue sus sit consuliorum omnium cosilium: est enim iurisdietio inquisitorum de ordinari j iudicis: de ipsi auditis peritora sententiis,de actis caularum penitus i spectis, de circunstantis omnibus plenius excussis, certius & melius definire possunt. Sed apud inquisitores Vald litanos nisi plures in eandem sententia conuenerint, etiam si praediisti iudices
concordes fuerint, nihilominus ad se natum causa mittitur: sed generaliter illa sententia vera est, quod inquisitores non tenentur necessario sequi cosilium consultorum, ut recte respondit Franciscus Bursatus consilio so. Alber. in
c. I. de haereti. lib. 6. q. ro. 8e lib. de agnos. assertio. catho. q. 26. l. puberibus. de susp. tuto. l. vlti. s. v bi. C. de bonis quaelibe. Abb. Decius & caeteri in c. si pro debilitate.de ossi. deleg.Ja 3 Familiares quoque, siue stipatores, necessarij sunt,ut inquisitores comitetur,& eos, si opus fuerit, ab haereticoru in sultibus tueantur, de ut executorem seruantur cum reos voluerit comprehenere, &ut alia faciant, quae ad ossicii sanctae inquisitionis munus melius exequendum iudices expedire decreuerinta His familiaribus concessum est, Vt a
mis uti queant, sed eis abuti non debet. Eligendi autem sunt viri boni de pacifici, dc qui uxores habeant, ut episto.qua
dam senatus cauetur: neque plures atamitti debent, quam ossicii necessitas postulauerit. fClem. i. g. vlti. de haereti.Jis Et quia salaria non dantur similiaribus, de nemo gratis seruire tenetur, necesse est, ut eis priuilegia aliqua concedantur e qua in re diuersis mandatis r - gijs iam pridem variatum est : modo concessis immunitatibus, modo pr pter similiarium excessiis, & esse nata eorum multitudinem, abrogatis. Tandem anno superiori iussu Regis conuenientes in unum, quidam ex regio consilio, cum senatu sanctae inquistionis , constitutionem promulgarunt, qua familiaribus Immunitates qugdam conceduntur, & eorum numerus prςfinitur, & ordo etia praestribituri, quo disi sensiones & contentiones inter inquisitores Ac regios iudices in causis similiarium deinceps supprimantur de componantur. f . instruct. Tolet. c. s. constitu. regia, promulgata die. I9. Martis anno Domini. I 11 3.JIT Ac primum, de numero familiarium
constitutum est, ut in Toletana ciuitate
ab. inquisitoribus eligamur quinquaginta familiares: in ciuitate Hispalensi, totidem, &alij quinquaginta in Grana tens, de non plures r in Cordubensi &Cochen.& municipio Valleolitano quadraginta: in ciuitate Murciae triginta:in Calagurria, de Ilerena viginti quinque:
in quolibet oppido triu millium municipum eligi possim dece: in uno quoq; oppido mille municipii sex: in singulis
aliis quingentoru,quatuor: in teris vicis minoribus duo tantu in unoquoq; illoru. Sed in quolibet vico maritimo, aut limitaneo eligi queat ouatuor. Hee de numero familiari uis si plures elem suerint, nullo priuilegio fruentur. I. I.f.