장음표시 사용
371쪽
apud quosdam Graecos se reperisse.
Verius igitur est, ut tres monitiones requirantur, quod & consuetudine rec pium est: nam trinis diebus fieri solent,& alibi saepe tres monitiones requiruntur. Alsons. lib. 2. de Iust. haere. punita c. I. epist. a Tit. c. 3. Gonsa. defuere. Prauit. q. s. act. 3. synodi Chalcedo
nen. c. conuenientibuS. I. q. T. canon.
apost. 3 2. c. Deus Omnipotens. 2.q. I. C. Omnes decimae. I 6. q. 7.c. de presbyterorum. II. q. 6. c. contingit. 2. de senti excom. c. nouit. de iudi c. e. de illicita. 24. q. 3. c. I. de milite vasal. qui
contu . est. libro seudo. Ioannes Lupus allegatione de haeresi. g. 4. Jao Tres autem monitiones fiunt antequareus a promotore fiscali accusetur: alia praeterea fit ante publicationem testimoniorum : alia ante sententiam quaestionis habendae: alia ante canonicam purgationem. Sed hae omnes admonitiones, modeste fieri debet, & cum charitate: non autem aspere,aut cum rigore: ne suggestione, aut metu iudicum , rei ea, quae non commiserint, confite
tur . Et ita epistola quadam senatus sanctae inquisitionis sapienter admodum
1 t Quod si tribus monitionibus iudicu,
reus nihil consessus fuerit, promotor fiscalis decimo die a tempore capturae, proponet accusationem, in qua reum de his crIminibus accusat, quae testium dictis comprobata sunt, eaque articulo sanctorum commemoratione complectitur. Caeterum, personarum nomina, locus, ac dies commis Iorum criminum in accusatione occultantur: caetera vero nominatim exprimuntur. Verbi gratia, promotor riscalis accusat Bucerum, dicens illum haereticum esse : quia ce to die praesentis anni, coram certis per
sonis, in quodam loco, dixit, votum castitatis esse impossibile, ac proinde ne minem obligare: cui cum quidam ex his, qui id audierunt, dixisset, hanc hae tresim cile Luuaeri, respondit Bucer animo pertinaci,no esse hanc i, resim, sed veram sententiam: unde concludit promotor fiscalis petens, Bucerum hae-xeticum declarari,& grauissimis poenis contra haereticos iure statutis, puniri. 2 2 Huius accusationis copia reo fieri solet, cui protinus per articulos respondere debet: eiusque responsum a tabellione coram inquisitoribus illico scribendum est. Quod si adhuc negauerit, aduocatus ei datur, qui nihil sere aliud socere solet, quam ea,quae In accusatione continentur, negare: ac simul asserere reum esse, & sem per fuisse catholicum, idque ex pluribus eius pijs rectisq; op ribus euidenter constare: dc apud omnes existimationem eius integram optimamque semper suis Ie. Deinde concluditur, id ad probatione eorum, quae utrinque allegata sunt, terminus a iudicibus praefinitur: intra quem prominior fiscalis testes iter u producet, & reus suas defensiones probat. Ic. qual Iter. 2.f. debet.de accus. Albert. lib.de agnos. assertio. cathol. q. 24. nu. 2 3. J13 vocati autem a rudicibus testes , diligenter perscrutari de interrogari debῆς:ac primum eis dici solet, nuquid sciat, quorsum vocati sint. Qui si responderint scire, aut suspicariae vocatos esse propter illam causam, in qua testim nium cora eisdem Iudicibus perhibu
runt : tunc iterum ab eis quaeritur, an meminerint eius, quod in eadem causa
testificati sunt:&an id verum sit, dc
utrum velint addere, detrahere, mutare , aut corrigere aliquid: interim au te
Zidquid responderint scribendum est
deliter a notario: deinde iterum ex
minatur, de fri a testimonia illis ost di non
372쪽
m non solent, ut planius veritas aut me lacium ex eorum constantia, aut inco- stantia deprehedatur: etenim , ut in prouerbio est: Mendacem memorem esse Oportet. Demum haec ratificatio cora
iudicibus & tabellione ac duabus religiosis ac discretis personis fieri debet. Nam cu pars ipsa, cuius interest, adesse non potest, eius vice interuenire debet
honestae personae. t l. i. g. si pecunia. aede posit. l. sed si quis ex signatoribus. E.
quemad. testa. aperi. c. ut officium. F.
verum . de haeret. lib. ί. qa Quod si posteriora testimonia, cum prioribus congruentia non fuerint: tuc testibus legi debent priora testimonia, de interrogandi sunt, cur illa tam varie dixerint: dc modeste monendi, ut in veritate persistant: postremo quidquid responderint, scribendum est: &testes vari jac vacillantes in custodiam mitted i sunt, etsi id causa deposcit, torquendi & puniendi sunt. Di. eos. de sals.l. ex libero. de quaestionibus. Jas Si vero testimoniaconuenientia se rint, edenda sunt reis post dilationem Oncessam ad probationes faciendas: sed nomIna testium occultari solent: quia vel illis, vel sanctet inquisitioni praue periculum ac detrimentum ex testiuretectione immineret. Deinde per triduum testimonia illa descripta reis re linquuntur : quo tempore lapso respondere debent singulis testimonijs per articulos, negando aut fitendo. Quods haereses consessi fuerint, acta fere causa erit: sin autem adhuc negauerint, comunicare debent cum aduocato exceptiones ac defensiones, quas contra testes , de eoru testimonia proponere atq; probare sibi expedire putauerint, ad
quarum probatione iterum dilatio concedenda est. c. vlti. f. I. de haer t. l. I.
C. de dilation. cum sell16. Quibus omnibus peractis, iudieracuassessoribus & contatoribus, probationibus excussis, deliberabunt, dciuxta
causarum merita ad sententias, vel interlocutiones procedent: & innocentes
absoluent, de pertinaces iudici seculari relinquent: ta suspectos pro criminu , personarum,& probationum qualitate. condemnabant ad quaestione, vel abiurationem, vel purgationem, vel carce-xem, vel relegationem, vel ut poena pecuniarum soluant: vel eis iniungent, ut ieiunijs, orationibus, Ze eleemosynis suam culpam purgent, & redimant. 27 Item illi id quod pene omiseram dili-fenter iudices curabunt, vi r S genera iter interrogent, de sochs criminum, ac de omnibus alijs , a quibus haereses didicerunt, & quos haereticos esse, vel suisse sciunt. Quod si quid eorum re-xexerint,id a notario scribendum est in libris inquisitionum . Neque dubium est, quin liceat in crimine haeresis de costiss interrogare, quia vergit impietas in maximam reipub. pernicie: & quia peior est crimine laesae maiestatis. tquinta instructio Hispalen. eap. vlti. Bald.
cons. 9 I. lib. s. loan. D me. lib. I deliberi. Christi. pag. 228. Domin . Solo.
lib. de rat. tege n. secret. membrO. 2. q.
s. dd. in l. repeti. de quaestio. dcini. n
18 Nam si in multis alijs crἰminibus hoc licet, multo magis in haeresi. Iulius Paulus lib. s. sent. rit. de quaestio. inquit: In criminibus eruendas quaestio quide adhibetur: sed non ratim a tormentis incipiendum est: ideoque prius argumetis quaerendum est: de si suspicione aliqua reus arguatur, adhibitis tormentis de sociis & sceleribus suis confiteri co- pellitur. Et idem in eodem lib. titia adleg. Iul. maiest. inreum maiestatis i
quiri prius couenit, quibus opibus,qua factione,
373쪽
sso De ordine procedendi TD. XLIIII.
factione,quibus hoc authoribus secerit:& idipsum in crimine falsae moneta oc& in alijs quibusdam sancitum est. Di. EC. de sals monet. l. Diuus Had vari. si
de custod . reorum. l. de si cert us. l. prius.' ff. de senat. consul. Siliani. Jay Cum autem adiuersis iudicibus aduer sus eosdem haereticos procedi possit,ille inquisi tor qui prior procedere incidipit, alijs in eadem caula praeserta us est. Quamobre in inquisitores aliarum prouinciarum ad illum qui praeuenit mittere debent testimonia, & quidquid contra reos habuerint: etenim praeuenti
ni locus est Inter inquisitores, quia i quisitio succedit in locum accusat Ionis:& quemadmodum praesertur in accii satione, is qui praeuenit: sic etia in in qui stione. t 3. instructio. Ualdolitana .c.
8. l. diuus . de custod . reorum. l. qui de crimine. C. de accusat. l. i. deosnc. colat. I. si quis a multis. de noxalib.&illi enotant Dunus Se Floria. Ite Bonifacius de Uitali. in Clem. Pastoralis. f. nos taex superioritate de re Hadica. nu. I Id. J3o Illud quoque sciendum est, quod in his criminibus procedi debet simplicia ter & de plano, sine diduocatorum streis pitu: & illis λlemnibus omissis. quae
magis ordinem iudiciorum, & ritum actorum, quam substantiam &verit tem causarum respiciunt. fcap. vlti. de haeret. lib. 6. Clem. saepe. de verb. signi. glo. in extrauag. ad reprimendum. quomodo inlaest maiestatis crimine proci Oldra. cons. ii s. Socinus senior cons. cimus octoginta capitula, quibus idem
ordo iudicii ubique sibi constet: quae
quidem ab omnibus inquisitoribus custodienda sunt,quemadmodum edicto generalis inquisitoris continetur, quod Wpis excussim est anno Domini sexquimillesimo sexagesimo prim O. 3 s Postremo, pluribus instructionum eapitulis continetur, ut in his causis quanta fieri potest breuitate procedatur: nec differantur, aut suspendantur, spe Iut rarum probationum: quia sorte nunquam superuenient, & interim rei or primuntur,& eorum bona dissipantur ac dilabuntur. f 3. instrv. Valdolitanae. 1. Sc 3. & iterum. . Toleta. c. 6. de rursum. s. Hispalen e. 6.J3 , Quas ob caulas hoc unu antiti adur tendum tDvitandum est, quod inquisitores quid m sei sere solent qui vi reus quam plures simul puniam, multorum causas, iamdudum consulas, diutius differunt atque fit spendunt: unde fit,vi rei qui plene suos errores consessi sunt, carceris poenam indigne patiantur, dc squalore, tabe,ac diuturna custodia macerentur: & quod longe grauius de psticulosus est , ut consessiones iuste fi .ctas reuocare, de evanestere in cogita. tionibus suis, atque interdum mori, aedesperare soleant.'Sanctius igitur de benignius fiet, si plene consessi, ecclesiae protinus reconcilientur, quod die secto intra ecclesiam aliquam satis solen i ter fieri poterit: excepto si iusta causa aliud facere cogat.1 . lib. Phili p. Corn. cons. 3i s. lib. 3 Gratianus & Valentinianus Augu. de 3. Felin. in c. I. delibet. oblati. Brun. lib. q. de haeret. c. F. J3 I Praeterea, capite quodam tertiς instruct ion is cauetur, ut omnes inquisitores Hispaniae in procedendo aduersus haereticos & sumectos eundem ordinem seruent: quod qm in usu non erat, se- custodiendis reis legem huiusmodi condiderunt: De his quos tenet carcer inclusos, id aperta dilunitione sancimus: ut aut conuictos velox poena subducat, aut liberandos custodia diuturna non maceret. Constantinus quoq; alia i
ge constituit, ut salubribus locis cust diantur
374쪽
d antur vincti, & v surpata luce subleue sitor, δc subtilis inuestigator, sapienter,
tur, ne poenis carcerum perimantur rquod innocentibus misti um,noxiis nosatis seuerum esse cognoscitur. f l. r. &Lulti. C. de custo. reorum. I. I.&L 6.tit. 3. lib. o. C. Theod.ὶ 3 s Denique inquisitores multis prudenti cunque.sside interrogat. c. iudicet. 3. q. busque interrogationibus uti debent: 7. c. vlu. Q. q. I.Jecvt inquit beatus Aug. Diligens inquide quasi astute interroget a peccatore quod forsitan ignorat, vel verecundia velit occultare,dc varietate criminis nodubitet inuestigare Sc locia, & tempus, dcc. sc. r. de penit. distinctio. 6. l. ubi
s P, pam Lucterani er Sacramentari' da orirentur. conuiciis oe mendaciss Primatu e .13 Petro non tanquampiscatori ct bomia pellere conantur . nipriuato, sed runquam apostolorum a Pontifex mam christi vicarius es Ita principi, ct antistiti maximo, prom erio . sit Christus claues regni eatorrem. Petriprimatus ex pluribus locis euange Ιε Petro, non tanquam piscatori claues relua historiae ovenditur. ' gni calorum retictas esse, probatur. Petri praerogatiuae ex multis eua uella II Lurberari, sedis apostoueae ct Toriscis
rum locis demonstrantur. Tetro plus eminentia darum est in actis apostolorum, quam caeteris omnibus. . Fontifice mo. Petro successit in V solicastae aperta sime ostendum' Pontificem max. Petro ccessisse, pr batur sumpta similisume ab ecclesia
triumptante ad militantem. x. authortiatem ac potesatenor gant.
Is Pontificis Max. authoritatem oe pol natem quomodo Lutberant et aere stu
18 Pontificum Max.successio. Pontificem max. Petrifuccessorem esse I s. Ponetfex sunmus quomodo eligendus probatur sumpto argumento aisnus est ab ecclesia, etiam si Petrus nihil ga ad ecclesiam. olim desuccessore prouidisset, aut bo -s Monarchia regimen omnium aliorum die Cardinales omnes perussent. optimum est. 1 o Tontifices Max. H nisupiam defecerata o Pontificem max. esse deberesse ' a Me careotica, sic nunquam desectu- . nes quem amna ecclesiae potestas si, ros esse, mulsi sancte i viri docent. probatur, quia regimen monarchia at Tontifices Max. semper is de cathol optimian G. capermansisse, o permatomi ,12ns Ecclesia carbolica rati modo creme- . di quamplurimetestantur. reposset absque uno optremo capite. 1α τῶ ficesMax. semper infide evibolica eum quo in terris communicaret. permapiros probatur ex uerbis Christi. Ponti cem Max. νnum esse oportet in 13 Poncsces Max. semper in decalbes ecclem, aliter erum multa incommo- capermanoros probatis rationibus.
375쪽
i Poruscis sutumi amplissisa potestas, neque vituperandum dirutis . o quomodo ab eo incoerit 2 pen- 3 r Diuitias, si cum sapientia epturum sint,deat Romanorum imperium. Multi sapientes viri merito Iamdant. 2s Pontifex Max.m ordine ad finem stiria 32 ciuisiones dubiae de fide, i ad Papa ritualem, amplissimam babet potes vir referri debent, quando ab inferioribus in omnes principes orthodoxos . . prelatis decidissisint.16 Porificis Max.uc amplis apotestas, 13 Inquisitores Hispaniae , si scandalion ii probatur rationibus. meatur ex qualitate, aut multitudine 27 Lutherus, ecclesiarum ct Pontificum rem qui de haeres suspecti sunt, quia bona diripienda esse, impii me docς- . facere debeant.bat . . I i,. . 34 Pape, si concedat rescriptum seu priuia18 Pontificibus et episcopis necessarius est legiu in praeiudicium ossici, sanctaei rerum externam splendor er costras; quisitionis,quomodo obtemperandum. tia. 31 Papaes haereticus esset, quomodo obuia Paupertas quavium imminuat ductoria ire oportet. tatem antisitum ct presbyterorum . 3 6 Papae nomen sob 1 manus Pontifer 3 o Topertas nes erae ipsa quidpiam ha retinuit.bet magna commendatione dignum ,
VONIAM, rani de Sacrametarij, alijque huius temporispiniseri haeretici, P pam,Pontificem Max. in ordinem cogere, ac primatu expellere impijs conuicijs, myidacijs, cauillationibus, argumentis fallacibus, dicteriis sacrilegiis,& mille nocendi artibus, persaepe tentarunt, in diesque Idipsum conari oc perpetrare non desinunt:sentientes nimirum Petri gladium suis ceruicibus imminere: ope pretium me facturu putaui, si pauca, quae hanc haeresim euidentissime consutant, breuiter a me strictimque θicantur, in eorum praecipue gratiam, qui traeter Bartholum & Baldum nihil sere 3 egere solent: ne si casu in libros, aut haereticorum colloquia inciderint, tum bari eos, aut haesitare contingat. a Constinter igitur aflarimus, de cum catholica ecclesia confitemur , omnes
res: eosque habere summam In eccle-sa catholica potestatem: quibus o temperarem nis, quae ad hdem dc r lisionem pertinent, dein spiritualibus . o dire tenemur r si modo ad ovile Christi pertinere voluerimus: quae v ritas literis sacris, conciliorum canonN 'bus, patrum decretis, sanctorum doctorum sententi js, Sc unanimiorthodox rum omnium, quotquot unquam sue- runt, consensu, &ecclesiae uniuersalis traditionibus approbata peruagata, . tradita , Ec consecrata est. C. Omnes.
In primis ergo primatus Petri a nobis asserendus est : quia ille fuit, vivere dia . xit Eusebius primus Christi vicarius. de Christianorum Pontifex. Ex pluribus autem locis euangelIcae historiae primatus Petri ostenditur manifeste. Primo,
376쪽
ex euangelio Matibaei, ubi Iesus dixit
Petro,Tu es Petrus, & super hanc Petra aedificabo ecclesiam meam:& portae inseri non praeualebunt aduersus eam: &tibi dabo claues regni caeloru: Sc quodcunque ligaueris super terram, erit ligatum & in caelis:& quodcunque solueris super terram , erit solutum &in caelis. Deinde, ex verbis illis a Ioanne relatis eadem veritas comprobatur,
quibus Redemptor naudi eidem Petro dixit, Pasce agnos meos , pasce oves meas: ego oraui pro te, ne deficiat fides tua: & tu aliquando conuersus, consi ma fratres tuos. Alij quoque euangelistae caeteris apostolis Petrum praeferre solent, ac multis praerogatiuis eum praelatum esse ostendunt. Sic ageneralitate alioru honoris gratia eximitur : sic pro eo census soluitur: sic ipse tanquam os apostoloru saepe Domino nostro solus
respondit:sic letus eius nomen mutauit:
sic solus Petrus ad Christu super aquas venit, A misit se in mare: alii' autem discipuli nauigio venerunt: sic alijs mandatur, ut laxent retia sua, &soli Petro dicitur, Duc in altum. f Matthaei. I 6.
Ioan . vltim. J4 Praeterea, Petrus ante alios apostolos fraternae correctionis modum diligenter quaestu It: & alibi ad ecclesiae cath
licae utilitatem, ipse solus Iesum interrogauit, dicens: Ecce nos reliquimus omnia, de secuti sumus te, quid ergo erit nobis & imminente passion Is tempore, soli Petro dixit Iesus, non potuisti una hora vigilare mecum3 volens ostender: Petrum pre caeteris ex commis Io sibi os scio v Isilare debuisse. Et cum multi discipulorum abiissent retro, & Iesus dixisset apostolis,Nunquid & vos vultis abire respondit ei Simon Petrus: Domine, ad quem ibimus Z verba vitae ternae habes, de nos credimus:& cognoui-
mus, quia tu es Christus filius Dei .ltem
Petrus amputauit Malchi auriculam,&vt inquit beatus Gregorius, ipse tollit gladio spirituali aurem interiorem ira te intelligentis. Postremo, Iesus dixit Petro, Sequere me, quod non modo
intellexIt de genere martyrij, sed de ordine magisteris, ut ait Theophilus, &alis exponunt: Sequere me, scilicet,g redo vices meas, & in ossicio pastoralli,&in martyrio. Quae omnia ex ipsi iam et euangelijs Petri primatum non Obscure ostendunt.
In aetis quoque apostolorum plus eminentiae datum est Petro, quam caeteris omnibus: neque ullus suit apostolus, qui praesentibus reliquis tanta secerit, quanta Petrus. ille enim primatus ocficia exercuit in electione Mathiae,& in
concilio apostolorum. Idem ipse in die Pentecostes, omnes apo Italos defendit: ipse locutus est in concilio repletus Spiritu sancto. Ananiam quoque & Sapphiram solus Petrus sententia mortis damnau i r Simonem illum magum ipse confudit: 8e quam plurimos Iu daeorum ad Christi fidem conuertit , multisque miraculis prae alijs omnibus claruit. Sed & Paulus ille diuinis simus Petri primatum agnouit , ascendens
Hierosolymam , ut cum eo conferret
euangelium . Denique Petrus In fide ardetiorem se omnibus praestitit. Quas ob caulas uniuersi sapientes Christiani orbis semper de ubique Petrum apostolorum principem, de Christi vicarium
6 Quod autem omnes summi Pontifices Petro successerint in apostolica sede
cum eadem authoritate,&aequali potestate super uniuersum orbem, non
solum perspicuum est fundatissimae clesiae catholicet traditione, sed unanimi etiam Christianorum omnium sente
377쪽
tia receptum & probatum est. Hoc sane multi gloriou martyres atque pontifices scriptis sitis subinde tellantur thoc omnia iusta concilia fatentur: hoc omnes sanctissimi &sapientissimi virἱ asserunt: hoc denique omnes Christi
oves ab exordio nascentis ecclesiae semper cognouerunt. Ceterum ut cursim
quosdam commemorem, qui scriptis sitis hanc veritatem asserunt: quos mihi videre contigit, hi vere stant: Elemens, Anactetus, Stictus, Iulius, Anicius, Eleutherius,Zepherinus, Anterius Fabianus,
Marcellus, MelchIades & Cyprianus, martyres pontificesque sanctissimi: ite Polycarpus, Irenaeus, Athanasus, Ambrosius , Hieronymus, Augustinus , Optatus, Cyrillus, Socrates, Anselmus, Bernardus, Thoinas, de innumerabiles alii. Hoc idem in omnibus sacris synodis,generalibus, sacerdotalibus,& pr uincialibus saepissime consessi sunt P Ires : hoc tandem antipodas ipsos, &ms Omnes, qui in prouinciis, insulisq; remotissimis sub Hispanorum ditione viuut, hodie tenere, ac profiteri scimus.sHiemtiymus in episto. ad Damasum,& in episti ad Theophilum. Chrysosto.
episto. I. ad Innocen. August. contra
Donatistas episto. i 62. & episto. I 61. Cyprianus episto. i i.&episto. I s. lib.
lan senius in cocordia euangelica. e. 66.I Et quamuis argumenta humana debiliora sint, quam ut in rebus fidei summa ope eis niti oporteat: quia tamen ingenia nostra solidis rationibns pluriamum delectantur: aliquas urgetissimas N, ut Plato dicebat in Gorgia, ferreas adamantinasque breuiter iam addere
lacuit: quarum prima su mitura simitudine militatis ecclesi ad triumphantem: illa enim ad exemplar huius essitata est. Quemadmodu igitur in ecclea cςlitum unus Deus hierarchῖς cςlesti praeest, ubi ipse est omnia in omnibus: se in ecclesia militante necessarius est summus Pontifex, qui omnibus eces fasticis ordinibus praesit. Hac similitudine utitur Apostolus In epistola ad Hebraeos: hac sacer Dionysius in ecclesiastica hierarchῖa: hac Bona facius tr. in epistola ad Eulalium: v bi eleganter ostedit,per diuinam sapientiam optime costitutum esse,ut minora maloribus su dantur, de omnes episcopi Papae ob diant. Eadem utitur diuus Gregorius,&post eum Bernardus lib. 3. de consideratione ad Eugenium et hac tandem usi sunt patres in concilio Romano sub Iulio i i. ad Hebraeos. 8. Ioan . Torquem ada lib. 2. de ecclesia.c. I. cum seq. 38 Deinde, a synagoga ad ecclesiam, s-3. Gratianus in patrum decretis dii lin. cuti a figura ad veritatem, efficax argu II. cum seq. Athalaricus apud Cassiodor uin lib. 8. variarum. Thomas contra errores Graecorum opusculo primo. rquem ada lib. 2. de ecclesia. c. 63. cum se l. Armacanus tib . 7. de rer xibus Armenorum . Alvarus Pelagius lib. i.de planctu ecclesiae. arch. 6 . Pomponἰus Letus in vita Galli: Alciatus in episto. inter claras .C.de sum m. Trinit.
Undanus lib. . Panopitae euangelicae. e. 8 2. & deinceps. Canus lib. 6. de Locis theologicis. c. . divi Q. Cornelius mentum est, dicente Apostolo: Omnia in figura contingebant illis. dc ait alibi: Lex umbram habet futurorum bonore,
non ipsam imaginem rerum. Sicut ergo
synagogae Iudaeorum iraefuit unus, qui princeps sacerdotum dicebatur, cui qui non obtemperabat ut in Deuteron mio legitur morte dignus erat : sic Scin ecclesia Christi, quae longe melior de perfectior est, quam IudFru synagogatiuerit, Pontifex summus venerandus αsuspiciendus est. Quanti autem fuerit pontis ἀ
378쪽
pontiscatus , rex Agrippa testatur in ea epi stola, quam ad Caium I mperatorem scripsit: Equidem, inquit, ludaeus natus sum, natale solum mihi sunt Hierosolyma, auos, proauosque reges habui, & ex his etiam aliquot sum mos potifices: quam illi dignitatem pluris Laciebant, quam regiam, rati quito Deus
antestat homini, tanto pontificatum regno excellentiorem: ad illius enim curam diuinas res, humanas ad huius pertinere . Haec apud Philonem lib. de losatione ad Caium. D r. Cor. Io. ad Hebraeos. t o. Deute. i 7. Echius lib. 2. deprimatu Petri cap. 17. Albertus Pighius lib. 1. hierarch. ecclesiast. c. 3. Js Ad haec, regimen monarchiae omnia aliorum est optimum: iuxta quod libro secundo iliados Homerus cecinit. Non bona multorum ditio et rex imp
Et Darius apud Herodotum in Thalia inquit: Unius viri qui optimus sit, imperio nihil esse melius: additque mona se chiam esse omnium praestantissimum. Et Plato libro ciuili ait: unius dominatio bonis conlucta legibus sola omniurectissima est. Et Isocrates in Synam chico: Si de ingenia hominum,& acti
nes intueamur, uniuersi monarchias praestare caeteris fateantur.Et ciuis meus Lucanus:
2 ulla fides regni sociis , Omnisque pse
tenas, Impatiens consortis erit. Et Seneca item Cordubensis in Ag
Ne regna foci ferre, nec tess sirunt. Et QK urtius:Imperium quod sub uno stare potest, dum a pluribus sustinetur,
ruit . de Origenes homilia nona in ta chielem: Principium malorum omniuest multitudo de diuisio: princi pru vero bonorum unitas, ec a turbis, a multit
dine in unitatem redactio.Et Cyprianus tractatu de idolorum vanitate: Quando unquam regni societas, aut cu fide coepit, aut sine eruore des jt Ad summam, post Aristotelem in libris ethicorum ,
haec est omnium,qui recte philosophantur, concors unam misque sententia. s. ethic. c. to. Stobaeus sermone. 47. Turaquel. de iure primoseniorum. q. q. dcquet ipse collegi li. 3.de repub. c. 2.& 3. IIo Cum autem opera Dei persectissima sint, ut in Deuteronomio traditur,quis credet illum ecclesiae suae dilectissimae regimen aliud reliquisse, quam optimu
ruod & ipse P Esaia haud obscure signi
casse videtur,dicens: Quid ultra debui facere vineae meae, de non feci Accedit Ezechielis vaticinium: Pastor unus erit omnium. Et iterum: Suscitabo super
eos pastorem unum. Et illud Ideos eae rongregabuntur filii luda,& filii Israel
pariter,oc ponent sibi caput v nu. De uti 3 2. Esaiae. 4. Ezechielis. 37.dc. . Oseqc. I.Gregorius ad episcopos Galliae. Leo nonus aduersus prςsumptiones Michaelis. Bernar. lib. s. de consideratione ad Eugenium. Thom. lib. r. de regimine principa c. 2.&.s.Tiraquel. de iure, primogeniorum.quaest. q. num. 23. JII Accedit eodem, quod ecclesia catholica, quae maximam unitatem habet, nullo modo consistere posset sine uno supremo capite, cum quo in terris comunicaret: perinde atque alia omnia corpora naturalia dc mystica. Etenim Omnis multitudo,ut subsistere possit, ordinari debet per unum aliquod principatum obtinens: neque regnum sine rege, neque exercitus sine duce, neque ciuitas sine praeside, diu permanere possianir quod non tantu recta ratio,de reru experientia docet: sed naturς quoq; ordo idipsu euidenter ostendit. Planet ς inferiores subsunt superioribus : de animalia
379쪽
brataque ducem sequuntur: auis item una cuiustas ducite apes In ministerio Regi obediunt: in corporibus quoque
animantium, caput caetera tuentur , ocveneratur membra: dc in partibus animae rationi appetitus subiicitur:quod si ab eo desciscat, in praeceps non solum animam, sed Sc corpus trahit: deniquesne ordine nec respublica gubernari,
nec natura constare, nec ulla ratro in hominum mentibus esse potest. Undec gnoscere facile licet, quales noui iij haeretici sint, qui omnem ecclesiae ordine e medio tollunt, de hierarchiam ecclesiasticam peruertunt, & acephalos nos esse volunt. fBasilius de praeceptis religiosorum. Seneca lib. t. de clementia. Cyprianus tractatu de simplicitate prγlatorum. Chrysosto. in episto. ad Roma. sermone. 13. & in epistola ad Hebraeos homilia ultima. Nazianze. se mone , de moderadis disputationibus. Hieronymus ad Rusticum monachu. c. in apibus. T. quς. I. Alberi. Pighius. lib. 2. hierari ecclesiasti.c. 1. Consessio
Polonica de fide&symbolo c. 26. JI 1 Ad haec, rerum contingentium dissicultas atque perplexitas principem unuin ecclesia desiderant : nam quoties de fide, aut religione, aut intelligenti a s crae scripturae quaestiones de contenti nes emergunt, necesse est, ut supremus aliquis iudex adeatur, cuius ineuitabile sit iudicium : qui possit ecclesiasticas ibres , inter ipsos etiam episcopos ortas, componere,& contumaces punire: alioqui nec unam fide haberemus omnes, nec foret unquam ullus controuersiarufinis: sed schismata de haereses uniue sam ecclesiam conturbarent: essetque
deformior & foedior Christianae reipublicς sacies, quam alterius cuiuilibet se religionis, aut superstationis. A
cidit Cyprianus pluribus epistolis diacens: Unde schismata & haereses obortet sunt & oriuntur, nisi dum episcopus, qui unus est, & ecclesiae praeest, supe
nitur de Hieronymus aduersus Luciferianos: Ecclesiae salus in summi sacerdotis dignitate pendet: cui si non exorsquaedam, &ab omnibus eminens de tur potestas , tot in ecclesia efficientur schismata, quot sacerdotes: quae Omnia hodie rebus ipsis in haereticorum conciliabulis experimur. Cyprianus epist Ia. s. lib. I. dc episto. 9. lib. . Ambro. Cathari. in secunda clauescripturaru Inprope finem. Bartholomaeus Latomus aduersus Bucerum post dimidium controuersiae de aut horitate ecclesiae Jr 3 Deinde verba illa omnia, quibus Iesus promisit Petro claues regni caelorum ,
de illi dedit iurisdiistionem summam liandi atque soluendi: & illa item quius Petro commisit omnes oues suas,&constituit eum summum ecclesiae pastorem: de illa deniq; verba quibus priuilegium illud prorsus diuinum i trip trauit Petro, Ne scilicet fides eius unquadeficere posset: ea inquam omnia crede da sunt Petro dicta,non quasi piscatori, aut homini priuato post paucos annos morituro: led potius tanquam apostolorum principi, de ecclesit catholicae antistiti maximo: ac proinde cum vita Petri extincta non fuerunt, sed ad omnes eiusdem dignitatis legitimos successores eodem iure diuino transierunt. Ea etenim quae dignitati conceduntur, nofereunt morte regentis, aut habentis illam, sed ad omnes successores eiusdem dignitatis transeunt. fc. quoma Abbas. de ossi c. delegat. l. mortuo. l. proponabatur. de iudica Is. JI Quae veritas comprobatur, quIa Christus ecclesiam suam constituit & ordinauit, ut esset in seculum seculi durat
380쪽
ra, Iuxta diuinum illud Esaiae vaticiniu: Super solium David, Sc super regnum eius sedebit, ut confirmet illud , & co roboret in iudicio de iustitia, amodo devsque in sempiternum. Accedat veritas ipsa per Matthcum dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem seculi: sed Christus aedificauit ecclesiam suam super Petru:
Conseques ergo fuit,ut eo mortuo, alius
post alium cum eadem Petri potestatelem per substitueretur: sicuti & in vet ri lege semper fuit aliquis summus sacerdos: nec minus diligit nunc ecclesia
suam Christus, quam tempore Petri dilexerit. Adde, quod longissime distareta diuina sapientia, talem primatum e clesiae suae rellinquere, qui in ipso statim exordio periret,& cum primo Pontifice extingueretur. Postremo , eadem ratio, qua Petrus factus suit princeps e clesiae,durat in successoribus eius: quin imo, longe magis necessarius suisse videtur post Petrum primatus ille, quam Petri tempore: tum quia in ipso initio religionis Christianae, per alios apost los atque discipulos potuisset ecclesiae melius consuli, quam illis defunctis: tu etiam quia postea maior diffusiorq; facta fuit ecclesia, & plures subortae sunt haereses, maiorque schismatum superuenit occasio. Quid multa cui hςc non
sufficient, plura nihil proderunt. Γ Es
iae. 9. Matth. vlti. Torquemada lib. t. de ecclesia c. 2 8. Jis Lutherani tamen contra rerum naturam, contra sacras ii teras, contra ecclesam catholicam, contra synodos Omnes, contra unanimem consensum p trum, denique contra veritatem clari iasimam , sedis apostolicae atque Ponti tacis Max. authoritatem & potestate ore sacrilego negant: nosque acephalos, id
est, sine capite, sine ordine, sine vinc
lo de unitate, in schismate, ac plusquam Babylonica cosusione perpetuo esse volunt. Nam ut Gregorius Nazianzenus
quadam oratione scribit: Sine capite , nullus Ordo; sine ordine, nulla multitudo subsistit: ubi autem ordo non est,
quid aliud quam confusio esse potest Etenim , ut A postolus ait, quae sunt a
Deo,ordinata sunt.& alibi inquit: Omnia secundum ordinem fiant in vobis. Et in Caticis canticoru m, Ecclesia dicitur esse terribilis, ut castrorum acies ordinata. Econtrario autem, In inferno
nullus est ordo: cui si milis est Luther norum ecclesia, In qua nullus est ordo, sed sempiterna confusio: quibus illud euenit, quod libro Iudicum legitur: In illis diebus non erat rex in Israel, sed Vnu quisque, quod sibi videbatur bonum, hoc faciebat. Naaianze. orati
cum. IT. dc c. vlti. August. lib. t. de libero arbitrio c. 6.&lib. a. de ordine.J6 Sed aiunt haeretici, multos Pontifices summos malos viros suis Ie, ac proinde illis parendum non esse: quibus veritas per Matthaeum respondet: Super cathedram Moysi sederun t scribet de pharisti:
Omnia ergo quaecunque dixerint vobis seruate & iacite: secundum opera vero eorum nolite sacere. Nec enim dignitas officij damnanda est propter hominum peccata: quod olim prudeter admodum Catonem dixisse Plutarchus est author: nam cum Publius Clodius accusaretur a Cicerone, α Cicero dic rei a Clodio in tribunatu gesta irrita esse oportere: non placuit id Catoni, sed assurgens dixit: Si tribunatu que admodum caeteri multi abusus est Ct dius, ipsum corrigere oportere, qui deliquerit, non vero potestatem tribunitiam dissoluere. Et ut beatus Augustinus inquit: Verissimum est, non res