장음표시 사용
321쪽
Vitandus tamen error erit, ne traduce carnis,
Transfundi in sobolem credatur fons ani
Sanguinis Memplo, cui texta propagine vena est. Non animas anima parium Ged lege latentinnit opus natura suum, oec. Quamuis ergo lamia sit mater,& suffurato se mane ellet incubus pater: nil tamen huius viiij transfundere possunt in prolem. r 1. quaest. r. cap. I. Cum sm Lactant. de opific. Dei cap. I9. Hiero. aduersus errores Ioan. Hierosolymitant& epist. ad Marceli. August. lib. r o. de Genes. ad literam & li. de spiritu & anima. cap. 4 l. & 48. Thom. & caeteri in lib. 2. tenten. dist. 18. Ludovi. Caelius lib. 1. lecti. antiqua cap. 22. & lib. io. cap. i6. Bartholo. Sibylla in speculo
peregri . quaestio. decadis. I. cap. l. Fracis. Titelma. lib. 8. de consider. 1er. nat. cap. q. J
x T. ros noxios tam eatbolici qua et- - ei damnare solent. a Lbri multi cremati sunt ab antiquis , eoqxod perniciose viderentur.3 Libros νaticinos a pratore Rom. combustos, Lιruus author est. 4 Libros veteris testamenti edicto poenali rex Antiochus probibuit, putans eos esse noxios.s Libri noxii iure optimo comburuntur . 6 Libri haereticorum inquirendi sunt a catholicis , ct iuuentι concremandi. 7 . Libri, quorum autbores damuantur , similiter damnati intelliguntur. 8 Libros impiorum multis legibus condemnant religiosi principes.s Libri haereticorum in multis eoncili's, et a quamplurimis sanctis viris combu- Ili fuerunt. o Libri fontibus comparantur,or cur plus , noceant haereticorum scripta, quam eorum praua colloquia. I I. Libros sanctorum quomodo veneno suo inficere baretici conantur. ix Lutherani corrumpunt hodie omnes fere libros ebrinianae religionis.
a 3 Libri sancti ab haereticis deprauati comburent sunt. i Libri sanctorum, ne ab haereticis eorῶ- pantur, quo pacto curandum sit. is Libros poetarum non emittendos in luce
ante centuram constitutorum ιudιcum,
statuit Plato quadam in lege. Is Libros exendi, priusquam ab episcopo ct apostolico inquisitore sint exa mina
ti, vetant concilium Larer ense σTridentinum.
i 7 Libri haereticorum vitandi ct comburedi sint, etiamsi aliqua in illis eleganter tractata reperiantur. 18 Christus aluator noster cur daemones ueritatem dicentes loqui probibuit. I9.Lιbros haereticorum ob curiositatem legentes reprehenduntur.
gere possint. ii Libros hareticorum, eos praesertim qui religionis non sunt, permissu summi potificis legere possunt viri apientes.
1 1 Libri haereticorum, nisi eorum nomen supprimatur, legi non possunt. 13.Haereticum esse ιllum, apud quem haer ticorum libri reperiantur, immerito
322쪽
24 Libros haereticorum babentes quo in nu puniendi sint. mero ponendι snt. 27 Libri Luiberanorum, nibit aliud fere 21 Libris haeresum conuinci possint, qui eos sunt, quam famosi libelli in Pontificem ediderunt. Max. in catholicam ecclesiam. 26 Libros hereticorum retinenses quomodo
O s solum verae religionis cultores. sed ij et Iam qui peruersam atq; impiam religione luscipiunt, libros noxios damnare solent. Plato ille diuinus poetaru libros,
qui de diis suis parum religiose loqui 3
videbantur, repudiandos & extirpandos. lib. 7. de legib. censuit. Et Prothagorae libros, in quibus de diuinitate male sentiebat, Athenienses in conci ne combusIerunt, sub praeconis voce a singulis, qui illos habebant, inuestigati, ut Cicero. li. I. de nat. deo. de Laerti. lib. 9. & Lactant. lib. de ira Dei, authores sunt.& Augustus C ar duo millia Fatidicorum librorum cocremauli: quemadmodum Sueto. in eodem Augusto. & Dion lib. I . memorant.1 Et libri religionis Numae Pompili j a
praetore in senatum delati, quia leues quasdam sacrorum causas continebat, ex patrum authoritate cremati sunt. Additque Valer. Maxi. li. I. c. I. seplesiisse libros illos graecos de disciplina Sapientiae: quos quia aliqua ex parte ad .
soluendam religionem pertinere existimabantur, Petilius praetor urbanus ex authoritate senatus, per victimarios sacto igne,in conspectu populi cremauit: quia noluerut prisci viri, quicquam in ciuitate asseruari, quo animi hominum a Deorum cultu avocarentur. f Cuius rei meminerunt Plutarchus in Numae Pompilis vita, Plinius. lib. I . natur Iis iustor. cap. 13. dc alter Plinius. lib. de . viris illustri. Titus Liuius. lib. o. L chant. lib. r. de divin. instit. ca. Q. diuus Augu. lib. 7. de civita. Dei cap. 34. Freculphus. lib. 3. chroni. Francis. Floridus lib. i. lectionum successivarum cap. I . JLiuius quoque li. 39. ita scribIt: Quoties hoc patrum auorumque aetate negotium est magistratibus datum, ut vaticinos libros conquirerent comburerentque Et idem Liuius lib. 21. Quo diutius trahebatur bellum, tanta religio,&ea magna ex parte externa, ciuitalem incessit, ut aut homines, aut dis repente
alis viderentur facti, &c. Vbi potentius
iam esse id malum apparuit, quam , ut per minores magi stratus sedaretur: praetori urbis negotium ab senatu datum est, ut his religionibus populum liberaret: is & in concione senatus consultum recitauit, & edixit,ut quicunque libros vaticinos, pretcationesve, aut artem sacrificandi conscriptam haberet, eos liabros omnes literasque ad se deserret, nequis in publico, sacrove loco, nouo aut externo ritu sacrificaret. Haec ille. Et Iulius Paul. lib. s. receptarum sententiarum. litui. ad leg. Corneli. de Sica. Libros magicae artis apud se neminem
habere licet,at penes quoscunque reperti sint, bonis ademptis, ambustiscue his sublice in insulam deportentur: humitores capite puniatur. dc Vlpianus ait, libros improbat lectionis protin' cor- rapedos eue. tin l.Cetteret.fffam. hercis.J. 4Digitigod by
323쪽
4 Et rex ille Antiochus putans libros veteris testamenti, noxios & reprobos esse, edicto poenali eos prohibuit: & milites eius, libros legis Dei combusserui igni, scindentes eos: & apud quemcunque inueta Iebantur libri testamenti Domini, secundum edictum regis , trucidabant eum, ut sacra Machabaeorum historia proditur. lib. I. cap. I. Et eodem errore atq; impietate insectus Diocletianus, edictis iussit, ut sacra omnia Suo lumina igni concremarentur. f seb. lib. s. cccl. histo. cap. 2. Nicepho.
lib. 7. c. 3.J3 Ex quibus omnibus alijsq; multis perspicuum est , sapietes homines iure quodam gentium, ut susceptam quique r ligionem tuerentur, reprobos libros damnasser ac multo id inagis fieri debuit a verae religionis cultoribus,ne inexpiabiles religiones, in rempub.n stram inducerentur. Quamobre H
braei quidem atq; Christiani libros impiorum combus Ierunt, & multi ex eis, qui fuerant curiosa sectati, ut in actis apostolicis legitur, contulerunt libros,& combusserunt eos coram omnibus:
de computatis pretijs illorum, inuen rut pecuniam denarioru quinquaginta millia: ita sertiter crescebat verbu Dei,& confirmabatur. f Ach. is. Faber in mal. contra Luthe. tex. I9. g. . J6 Quo vel solo patet, tales libros exure 9 re, signum euidens esse augmenti & cosirmationis syncerae fidei: e contrario
autem eos tolerare, maximum argume
tum est, fidem catholicam frigere, minui, & infirmari. Itaque inquirendi sunt a catholicis haereticorum libri, &inuenti protinus concremandi: quod multis legibus pontificijs est cautum . In sexta synodo generali can. 6 3. historias ab haereticis confictas igni tradere iubent patres: &. Leo ille magnus praecipῖr, ut haereticorum codices inter
dicantur, & ignibus concrementur. Quod in concilio Constantien. renouatum est, & apostoli ipsi libros haereticorum damnarunt. cano. 19. & damnatis aut horibus, libri quoque illorum vetiti intelliguntur. conci. Constat lien . sessio. 8. & I I. cap. fraternitatis. de haeret. Nicepho. lib. 8. eccl. histo. c. ys.&lib. I. cap. I. JMultis quoque legibus religiosi primcipes libros impiorum condemnant. Constatinus magnus Arris libros,Theodosius & Valentinianus libros Nest rij, Valent in Ianus &Martianus libros Eutychetis & Apollinari , Honorius &Theodosius libros Mathematicos,Arcadius, Honorius, de Iustinianus libros omnes haereticorum publice comburi iusserunt. Addo etiam Carolum m gnum, qui libro legis Franciae. cap. 73. hanc legem tulit: l'seudographae dubiae narrationes, vel omnino quae contra fidem catholicam sunt, neque credatur, neque legantur, sed comburantur, ne in errorem per talia scripta populus mittatur. l. damnato. l. quicunque.C. de haeret. Lult. tit. I 6. lib. s. &l. 24. tit. lib. I 6. C.Theodosi. s.synodo Constatino. actione. I. Socrates lib. 2. historis tripar. c. I 3. Nicepho. lib. 8. histo.ecci cap. 21. dc lib. II. cap. 9. liquius rei suppetunt affatim exempla.
In synodo illa Nicena Atrii libri combusti sunt. In sexta re octaua synodo
generali haereticorum scripta cremata 1bere. Diuus Cyprianus libros magicos palam cona bus sit, ut Grego. NaziDΣenus est author, Orati. I9. quod ipsum Theodas quoque secit, sicuti Damascenus in historia retulit.Gelasius, Symmachus, & Ormisda Manichaeoru libros exuri fecerunt: & qui olini arte magica insignes erant, ad Christianam religi
324쪽
nem conuersi, Impiae vanitatis libros incend ijs tradebant, ut Athanasius m morat libr. de incarnat. verbi. Quid
lux t quoi nnis in Hispania plurimi
ae reticorum libri ardent. to Multae aute sunt causae, propter quas libri haereticorum in ignem mittendi sunt: nam si vitare debemus impiorum colloquia praua, multo magis eorum libros: ea enim quae scribuntur, magis nocere possunt, quia praemeditata lunt, de sortiores neruos habent. Ad haec, qui legunt, vehementius insistunt , qua qui audiunt, & plus veneni bibunt: Mcepius libros legere atque ex eis discere possunt. Deinde, semel cinissum v Iat irrevocabile verbum: at scripta permulta secula durant, de posteros etiam inscere queunt. Denique voces haer
licorum, ciuitatem unam replere vix
possunt, libri vero de populo in topulum, de regno in regnum perfacile tr seunt. Quamobrem habendi sunt v luti perennes quidam sontes, perpetuu
cilis adulterata suisse , authores multi sunt. Euseb. lib. 4. eccl. histo. cap. 23.&lib. s. cap. vlti. & lib. 6. Cap. Ita. Russinus lib. de adulter. librorum Origenis, Isidor. lib. 3. de sum. bon. cap.ra. Ioannes Pacus in apologia. quali.7. Brunus lib. s. de haereticis. cap. 7.Jra Et ne longe factorum exempla petantur, corrupunt hodie Lutherani sacros fere libros omnes r quos magno studio curant, ut sic deprauati, ad Indos usque perueniant: usque adeo verum est,quod ille Hieron . de haereticis ia olim scrimst: In eo se lucrum purant consequi, si alios decipiant, & ipsi perditi caeteros perdant. Fieri enim sere solet, tam in . aliis disciplinis, quam in religionis, ut quod quis vehementius amarit, idem cu piat o m nes con tem plari atq; am plecti: &quae pertinaciter sibi persuaserit, ea in lucem prodat, firmiterque credenda totis viribus persuadere conetur. Hieron. in Esa. cap. I s. Hermas talamatius lib. 2. de insta u. relig. c. F.Jvirus scaturientes. Libri etenim so I3 Scripta quoque sancta ab h eticis detes esse intelliguntur. ut ex piat. 67. sa- prauata, laceranda & coburenda sunt: - tis apparet,& inibi theologi obseruant.& Pierius retulit in Hieroglyphicis. Alsonius Castrensi s. lib. 2. de iusta haer ti. puni. cap. II. J II Non tantum venenati sunt omnes haereticorum libri, sed & ipsi haereti ei sanctorum scriptis virus suum immiscere
solent, verbulo uno, alterove clanculuaut addito, aut dempto, aut mutato, prout cuique ad suam rem facere videtur. Sic olim euangelia ipsa,&apostoquia plusquam libri haereticorum nocere pos Iuni: Hos enim vitamus omnes:
illa vero bona fide legimus: ac fieri potest, ut legentes in insertos alicubi errores, velut in scopulos aliquos imping mus e atq; inde id eueniet quod Leo ille magnus epistola. 0I . scriptum reliquit, Vt pietate sanctorum voluminu deprauata, non quod Spiritus sanctus docuit, sed quod diaboli minister inseruit, legatur&praedicetur.
Iorum scripta, ab haereticis saepe suisse I Huius autem contagij no aliud rem deprauata, Tertullianus contra Marcio dium inueniri potest, nisi qua dignumnem locuples testis est. Si e libri Clemetis, Dionysij, Origenis, & aliorum ab Impijs corrupti fuerunt. Sic demum synodus Chalcedonen. & acta quintaei Inodi, & capita quaedam Ephesim conest diligentia curetur, ne usquam loco rum, quouis idiomate, siue religionis ,
siue serii, siue ludicri libri aut libelli imirim an tur, vendantur, importentur , Vantur, habeantur: rusi quos publica
325쪽
authoritate delecti censores approbarim : ita plane ut ossicinae excudendorulibrorum publicae ubique aut horitati pateant, non secus atque officinae e dendae monetae. Et hoc tanto maioretolicitudine, quanto par est existimanis dum, plus interesse reipub. religionem incorruptam esse, quam monetam. Ac tanto quidem iustius transfressores punire licebit, quanto maleficium ipsum circa praestabilius est. D 9. ethi. cap. 3. Hermas. lib. 3 .de instau. religio.c. I. Brunus lib. 6. de haeretic. cap. 7.4i s Eodem sere pertinet lex illa Platonis: Nemo poeta praeter ciuitatis leges, &praeter iusta vel honesta, vel bona, fingere quicquam audeat: neque liceat quς composuerit, ulli priuatorum o studere, antequam constituti hac de re iudices, legum q; custodes, & viderint se approbauerint. Et paulo post: Insaniremus &nos omnino,& ciuitas omnis i antequam agistratus viderint quae composuistis,& dicenda ad populum iudicauerint, admitteremini. Haec Plato lib. 7. de legibus. qui lib. 8. addit. Nemo audeat musam horum iudicio non probatam canere, etiam si Thamyrae , Orpheique hvmnis sit suavior.
16 Extat concilii Lateran . decretum, v
tans ne quis liber imprimatur, nisi per episcopum & inqui litorem apostolicudiligenter sit examinatus: qui contra fie
cerit, in sentenciam excommunicati
nis incurrat, dc libri publice ardeant. Quod in synodo Tridentina renouatuest, & regijs pragmaticis poenis magnis
I7 Et quamuis in haereticorum libris in ijs praesertim qui ad religionem perimnent aliqua reperiantur elefianter tractata: nihilominus tamen ituri eorum
vitandi, & comburendi sunt. Nam ut Irenaeus lib. I. aduertus harese . cap. 6. inquit. Non oportet quaerere apud alios veritatem, quam facile est ab ecclesia discere. Adde quod ut Leo magnus ait: Quamuis sint in illis quaedam quae vita
deantur speciem habere pietatis, nunquam tamen vacua sunt venenis: Sine mendacio consummabitur verbum i
is, & sapientia in ore fideli complanais
ne veritatis lectores allecti, impietatis venenum incauti liguriant: atque ea causa fuit ut Christus saluator noster det monia veritatem dicentia loqui prohibu rit, quemadmodum Theophylachus, Euthymius, & alij In euangelium Marci
obseruarunt. c. I. Et inibi Beda inquit: Quare autem daemonia Dominus se loqui prohibet, Psalmista manifestat, qui ait: Peccatori autem dixit Deus, quare tu enarras Iustitias meas per os tuum pNequis dum praedicantem audit, se uatur errantem. Improbus enim magisterest diabolus, qui falsa veris sppe permiascet, ut specie veritatis, testimoniu fraudis obtexat. Quod idem in acta aposto
lorum. cap. I 6. iterans addit. Ne corrumpamur amari
Mella doli, si vera carit, qui aga mini-
Vt Arator est. Tum illud addo. Impia sub dulci melle venena latent. l Simile quippiam tradit Origenes in
ib. nume. homil. I 6. de Chrysost. in cap. Matth. I 3. homil. T. . & concio. a. de Lazaro. J
men nescit praua curiositas, & Euae fili j
ut bonum de malum sciant, libros hae reticorum legunt. Quasi vero in omni doctrinarum genere innumerabiles libri non extent, quorum lectione curiosi homines satiari non queant. Isti vero praecepta Pontificum contemnentes, Uehementer
326쪽
hementer peccant: nam qui eos spernit, Christum spernit. Deinde committunt se periculo erroris impii: & Qui amat Periculum , peribit in illo: de Qui istigerit picem, inquinabitur ab ea. f Luc o. Eccles. 3.& r 3. Jxo Summi tamen theologi,concessu Pontificis Max. libros ii reticorum legere poterunt, ut fallaces eorum doctrinas refellant : exemplo Dionvsij episcopi Alexandrin I, qui lib. 3. de baptismo huiusmodi verba scripta reliquit: Ego&tractatus h reticorum lego, dc traditi nes eorum perscrutor, et iasi videar ad horam verbis eorum pollui : sed inultu mihi conseri hoc ipsum, quod ex ipsorum verbis arguere eos postum. Deniq; cum aliquis ex fratribus & compresbyteris prohiberet me, ne hqretica lecti ne, tanquam coeni alicuius foetore polluerer, viso mihἰ quςdam a Deo osten.ditur,quq me confirmaret, & sermo ad me factus est,hςc mihi euidenter proloquens: Lege omnia quecunque in manus tuas venerint:quia probare singula 'uςque,& discernere potes: quadoquidem ex initio tibi h causa fuit credendi. Amplexus sunt visionem, quia de apostolicς lententiς congruebat, dicenti: Omnia probate; quod bonum est , tenete. f Retulit haec Eusebius lib. 7.
eccle. histo. cap. 6. de Nicephorus in
minit lib. 6. cap. 8. Godostedus in. l. damnato. C. de haeret. Ja et Viri quoque sapientes, permissu Pontificis Max. legere possunt haereticorulibros: s praesertim qui religionis non sunt, sed vel iuris ciuisis, vel medicin q, , vel artium liberalium: ut siqua prodesse catholicis queant, ab haereticis, tanquam ab iniustis possesseribus, auserantur. Quod iam olim de libris gentilium legendis diuus August. alijque tradide- . runt. Γ Aug. lib. 2. de doctri. chri. cap.
O. cap. turbat. cum seq. dist. 37. Nicepho. lib. ro. ecclesiast. histo.cap. 25. J11 Sed si id fiat, ne nominandi quidem haeretici sui. Laudat Plutarchus Lacedemonios , eo quod flagitiosus quidam, cum optimam dixisset sententiam, L cones ipsam approbarunt, sed illi ablatam, alit qui bene vixerat, astri plerunt. Quod prolixe memoras Aulus Gellius, nobile id & illustre consilium suisse dicit , ac tandem his verbis concludit: Sic bona sententia mansit, turpis aut bor mutatus est. Quod si viri illi, verae pistatis ignari, dedignati sunt ex improborum ore veras & honestas sententias audire: quanto magis catholici cauere debent, ne vel ex ore, vel scriptis haereticoru m immortalitatis verba capiant: ut quos etiam Deus laquam organa diaboli indignos iudicat, ex quorum Oreveritas denuncietur Plutar. in Apoh-rheg. Gelli. lib. I 8. cap. 3. Philo lib. quod deterius potiori insidiari soleat. Brun. lib. 6. de hqret. cap. 6. J13 Multi iurisperiti, non admodum perIte aiunt: Si libri haereticorum apud aliquem reperiantur, hoc ipso probatum erit, illum haereticum esse: atque adeo ut conuictum puniri posse. In quo mea quidem sententia bis errant. Primum,
quod praeter leges id genus probationis
inducunt: quod neque usquam relatu , neque unquam receptum est. Deinde,
quod ex ea sola praesumptione siue ficta probatione, putant, Christianii homine impietatis danari polle: quod lege pontificia nominatim vetitu est. c. literas.depraesumpt. Fallu tur Archidia. loa. And. de Domini. in c. filij. de haereti c. li. 6. Ludovi. Roma. singui. 3 23. Ioan . Anan. in .c. si quis episcopus .de hqret. Hippol. in . l. qui salsam. st. de sals &in praetica. q. diligeter.& cosi. 1 2. Gratus co sit. I s I. h. 2. Ludovi. Care. de hqreticis. nu. III. J
327쪽
a Sunt qui aiunt,suspectos esse illos, qui
libros haereticorum habent e quorum sententia probabilis est. Ego vero plurimum arbitrio iudicum tribuendum censeo: nam ex personarum & libroruqualitate, alijsque circunstantijs, causa crinita, iudices in unaquaque specie melius statuere poterui: hodie vero multis summorum Pontificum decretis, de bulla in caena Domini seuerissimae poenae sancitae sunt contra eos, qui libros haereticorum legunt,vel possident. Ioa. And. de Domin. in cap. 1. de haeret. lib. 6. Matth. in constit. Siciliae titul. I. q. Io. Felin. in . c. si quis episcopus.de hseret. Gonsa. de hqre. prauit. q. I 3. Alber. de assertioni. cath. q. 23. Godosred .in l. damnato. C. de haereti. Zanchi. cap. 7. Fran. Bursati consi L so. Jas Caeterum libris haeresum couinci possunt eorum authores, δc plenam aduerinsus eos probationem faciunt, si modo plane constiterit ab eis compositos esse. Nec enim minus haeretici sunt, qui haereses dicunt,quam qui eas scribunt imo deliberatione maiori libri scribuntur, quam verba emittantur. Accedit eo Iustinus ille martyrio & philosophia illustris, qui in prima quaestione Gentibus
posita inquri: Impium est, etiam sola cogitatione indigna de Deo sentire: si vero ad huiusmodi impietatem, quam sola opinio de cogitatio pariat, etiam oratio de assertio addatur, maior i mpi tas essicitur: si δι asseratur, & scripto enuntietur, neces Iario omnem malitia& vitium talis impietas complectitur. Quamobrem diuus Aug. epist. 9 6 in quit: Anathem et Pelagius scripta sua, ubi contra gratiam Dei, etsi non percontumaciam, tamen per ignorantiam
disputat, dec. f cap. vlti. 1 . q. 2. Leo epistola. 'I. cap. II. l. lex Cornelia. f. si quis librum. T de iniur. Sozom nus. lib. s. histor. tripari. cap. s. Ja 6 Qua poena sit assciendus, qui libros
haereticorum retinet, saepe qu situm est.& lex quidem magni Constantini ait: Si quis conscriptiones Arrij celasse comperiatur, de non repente proferens, igne consumpserit, mortis supplicio subiaceat. Honorius quoque & Arcadius hac legem tulerunt: Codices, haereticorum doctrinam continentes, summa sagaciatate qu i ac prodi madamus,sub aspectibus iudicantium incendio mox a mandos:ex quibus si quid forte aliqui Mqualibet occasione vel fraude occultasse neque prodidisse conuincitur,sciat se velut noxiorum codicum retentorem capite esse plectendum . Valentinianus aute &Martianus aliquanto mitius. lex enim eorum ait: Nemo huiusmodi h bere libros, de sacrilega scriptorum a deat monumenta servare: quod si qui in his criminibus suerint deprehenu , perpetua deportatione damnentur. P stremo Iustinianus constitutione nouella inquit: Neque seueri dicta scriptaue apud quemquam Christianorum manento, sed profana sunto,& a catholica ecclesia aliena, ignique comburantur a possessbribus: nisi illis retinendis in periculum adduci velint. Praeterea , a nemine in posterum conscribunior, scies quod illius dicta conscribentibus, ab scissio manus in poenam irrogabitur et nolumus etenim ut illoru blasphemia ad alia prorepat secula. f Socrat. lib. 2. histo. tripari. cap. II. l. 2 . titui. de his quet super religione coted.C.Theod. l. quicunque. C. de haeret. Novella. 41. ut Anthimus, Seuerus, dcc. J17 Nobis vero, qui sententiam sanguinis ferre non possumus, magno argumento esse debent suprascriptae leges, ut seu rius in eos animaduertamus, qui dolo malo haereticorum libros occultant.
328쪽
Quod si hi qui samosum libellum rein
periunt, & non illum statiin suppria
munt, capitali sententia damnantur aquanto acerbius puniendi sunt, qui libros haereticorum seruant, praesertim Lutheranoru qui nihil aliud fere sunt, quam in Pontifices Max. in diuos om-
i Λη humetanorum appellatio quos co-
1 Mahumetis vitia, ct secta ab eo introducta turpitudo. 3 Mahumetis sectam,ridicula cum sit,cur tot homines sequantur.
Mabumetani ad inquisitorum iurisdia
nes, In ecclesiam catholicam,in religionem Christianam , impii famosique lia belli . l. i. C. de famos. libellis. videbullas Leonis X. & Iulii III. contra eos latas, qui libros Luthei i & aliorum te.
gerint : eos enim poenis haereticorum, de laesae maiestatis condemnant.
ctionem non pertinent, nisi fuerim baptietati. Hi 'ama eo potis um nomine felix appellari debet , quod ab haresbus intacta est. c Christianus Mahumetis secta se addiacens, quomodo puniendus.
Anu METANORVM appet latione hoc loco a cipimus Sarracenos , Mauros, Turcas &ω- 2teros barbaros omnes,
qui Mahumetem illuimpostorem, & pseudoprophetam c Iunt: quorum omnium secta salsissima&spurcissima est,& quae sacile a quouis homine, infimae etiam eruditionis, expugnari & consutati potest: ea enim lumini naturali & supernaturali repugnat , de ab omni philosophia rectaque
ratione Prorsus abhorret. Composuit Mahumetes ipse Alcoranu, idest, coli ctionem praeceptorum librum quidem usque adeo consulam &inuolutum, ut vix magno labore ab homine quopiam doctissimo explicari, aut ordinari que-at: quod euidenter ostendit imprudentiam & ignorantiam atque caecitat eluauthoris. Continet praeterea tot sab losa portenta contra legem Dei de bonos mores, ut irrisione magis, quam consutatione dignus sit. Mahumetes ipse homo suit sacrilegus, tyrannus, peruersus, qui non doctrina, eruditione, aut vitae sanctitate, sectam suam persuasit, sed vi & armis, fraudiabus atque muneribus eam introduxit . Nihil habet ea secta praeclarum aut sublime, nihil attIngit de purita te cordis , nihil de contemplatione veritatis , nihil de vera beatitudine , tota est in terrenis delitijs, in obsco
nis corporis voluptatibus r nullis v quam veris miraculis claruit Mahum tes , neque ab ullo propheta, viro sancto aut erudito unquam laudatus est: a
seipso saepissime dissidet: & ingenue fassus est, nescire se, an ipse, de qui eum sequuntur, in via salutis es Ient. Addiaditque se credere quod nullus legem suam erat intellecturus: neque mirum
329쪽
id , quando quidem illem et seipsum
non intellexit. Etenim ut Sapiens ait. Impius confundet , & confundetur . Docuit auditores suos , quod qui o cidit inimicum, vel ab inimico occiditur , in paradisum ingrediatur: par di sum vero dicebat, carnalis cibi, dc potus , & commixtionis mulierum , fluuiumque vini & mellis & lactis , &sceminarum , non praesentium , sed
aliarum commixturam, multorum an
norum suturam, & affluentem voluptatem e neq; non & alia luxuria,& stultitia plena, ut Paul. diaconus memorat, libr. I 8. rerum Romanorum. vide Pompon. Laetum . in Licinio. & Baptistam Egnatium poli vitam Heraclij. J3 Dixerit sertasse quispiam, quid est ist-tur quamobrem tam innumerabiles
hanc sectam sequuntur Z In promptu causa est, quia voluptatibus seruit. E enim ut apud Xenophotem est Fit persaepe ut haueant plures qui secum sentiant improbi viri quam probi. Improbitas enim proficiscens per subitas v Iuptates , harum persualionibus utitur, quo multi secum sentiant: At virtus ad arduum agens non est admodu potens, ut subito & inconsulto ad se trahat. Et Arist. 6. Polit. inquit: Permissio vive-di, ut quisque velit, magnam colligit fauentium multitudinem: nam vulgo dissoluta gratior est, quam temperata vita . Sic meretrici dicenti vii Elianus reseri lib. I 3. o quidem , o SocrateS,
multum tibi praesto: nam cum tu nemine ex meis a me possis abalienare, ego eum libitum est, tuos omnes a te auo
co. Respondit Socrates, quid mirum est hoc e Si quidem tu ad decliuem tramitem omnes rapis: ego vero ad viri
tem cogo, ad quam arduus &plerisque insolitus est ascensus. Sic Mahumetes, Lutherus & sere caeteri haeretici omnes, hae ampla via, Improbos homines r piunt, relicta illa Christi arcta, quae ad
vitam ducit: quam viam coiiciunt ata modum pauci. De Mahumetanis autem non est cur pluribus disputemus, quandoquidem ad iurisdictionem inquisitorum non pertinent, nisi forte baptietati fuerint rquo casu in haereticorum vel apostat rum numero habendi sunt. Accedit etiam quod lege regia expulsi sunt M humetani e tota Hispania: & praeterea interdictum illis est , ne unquam ad ea reuertantur, poena mortis & publicationis bonorum aduersus illos,qui contrarium secerinli constituta. Item illud eadem lege continetur, ut bona omnia eorum, qui Mahumeta nos receperint, ire
se ficto confiscentur. O nimium stelix HispanIa nostra piorum principum beneficio, ab impioru& haereticorii pestifera contagione purgata : fatentur hoc ipsum exteri, qui r num nostrum ob eam rem aiunt esse , cuti est, sollicissimum : sed unius testimonio breuitatis causa contentus ero.
Hostus ille Cardinalis illustrisse. multis nominibus suspiciendus, libro. 3. aduersus prologomena Brenti j: Nullum, inquit, regnum est, nostro hoc in stelici seculo, magis ab haeresibus intactum , quam sit, vel hoc solo nomine felicissim una, Hispaniarum regnum: cui propter hanc in fide catholica costantiam ,& eius tuendae diligentiam, alias praeterea multas felicitates Deus largitur. Sic etiam Pausanias libro. i. de religione Atheniensium loquens, inquit: Quanto caeteris Deorum cultu Athenienses praestent, secunda, qua in praesentia vitatur fortuna, argumento esse potest. I credibile pene est, quanta felicitate coalescant regna, in quibus iustitia permi- sta est cum religione: quae cum in Hiaspania
330쪽
spania fulgeant, mihi conijcere licet, diuim prouidentia factum esse, ut Indorum gens tam late longenue dissus ab Hispanis potius, quam ab aliis nationibus inueniretur: nempe ut rectam puramque fidem ab Hispanis hominibus edoceantur. Annuntiatum a nostratibus est omnibus sere Indis euangelium Christi, & innumerabiles barbari facti sunt Christiam, Domino cooperante , & multis magnisque signis catholicam
fidem confirmante, ad haereticoru Omnium confusionem. 6 Sed ad Mahumetanos reuertamur.
Contra Christianum , qui Mahumetis sectam secutus fuerit, regia lege capitis
poena constituta est: sed iure pontificio, quo inquisitores apostolici utuntur, desertor ille tanquam apostata puniendus est. fl. 4. titui. 2I. pari. T. c. contra Christianos. de haereti . lib. 6. Denique contra Mahumetem & Alc ranum multi multa scripserunt: vide si vis Nicolaum Cusam atq; Dionysium,& Armacanum libro. I S. de erroribus Armenorum. Ludovi. Viues lib. 6. de
dice seculari puniendus es. 1 Inquisitores cur saepenumero de causis II eorum cognoscunt, qui plures habent
3 Inquisitores quatenus cognoscere de- I Lbeant de illorum causa, qui plures habent νxores. I 4 Inquisitores quando procedere debeant aduersus eos qui plures uxores habet. IAI Uxorem alienam qui sciens ducit,ct mulier quaestienter nubit alterius iuro, a quibus puniendι sint. Ic Vxores plures habentes qua poena asscis oleant ab inquisitoribus.7 Iudices recte nisi ad verbera damma Isre possunt reos. 8 Monachus post profession solemnem, matrimonium contrahens , si occulte irid faciat, an ab inquetjoribus puniendus sit.' Monachum, qui occulte matrimonti contrahit,ab imquisitoribus puniri non is debere, falsa videtur opinio. Io Inquisitores cognoscere etiam possunt de crimine monachi occulte uxorem
tberi haeresis asserentis monactos posse ducere uxorem, iam olim condemnata est.
Clerici qui uxorem ducunt, eodem Dio
clerici nuptiis incestis inquinati qua poena afficiendi sint.
Maritus qui uxore Niva absque eius iusto consensu ad sacros ordines prom uetur, qua poena assiciendus sit. Sacerdos qui filiam Dritualem nefario
incestu contaminauerit, quomodo p niendus sit. . Maritus an habitare teneatur cum πο- re horetica ecclesia reconciliata, σ
Matrimonium eontractum inter cath licos o haereticos, an ratum sit. Matrimoniaem prsdictum ratum esse nonnullis rationibus ostenditur. Matrimonium praedictum ratum no esse, O praedictas rationes nultius esse momenti, demonstratior. 1o Matria kl