장음표시 사용
601쪽
3 6 PHILONIs IvDATI LIEr Rius spatia tepus esse definiunt. Nunc aut consideratur mundus iuxta priν trium significatum, hic qui e caelo terrain constat,& caeteris quae intra haec continentur. Corruptio quo* dicitur,nuc in deterius mutatio, nunc interitus ita ut nihil fiat reliquii quae nulla ratione potest subsistere. Nam sicute nihilo nihil fit, sic nihil corruptione redigitur in nihil u. nam ex non extostente impossibile est quicci' fieri,&ens prorsus interire impossibile creditur, & ut tragicus ait: Genitum nihil emoritur: Sed transpositum ultro estroin, Formam priorem alterat: adeo stultum est solici tu esse de in undi inisteritu sed in quaestionem uenit tantu hoc, possit ne mundus praesenti Oronatu amisse, & uariis formis elementoru temperaturis in dissolui in unam& eandem speciem,an uelut confractus omnimodam fragmentorii contasonem capiat. hic tres opiniones dissentitat. at a mundii sempiternu aiunt, nec ortum un* nec interituru. ediuerso atri & ortum & comiptioni obis noxium .nonnulli utram P sententiam diuidunt, ortu sentiunt cum posteαrioribus, corruptibilcm negant cum prioribus: ato ita mixtu dogma relio querunt,creatum es Ie,sed incorruptibile. Democritus Epicurus, & Stoi/corum turba philosophoru, aiunt in udos nascibiles ac corruptibiles,ucrunon similiter. illi multos mundos imaginantur, quorum generationem conflictationibus & connexionibus atomorum tribuunt, corruptionem repercussionibus & dissultibus. Stoici unum mundum asserunt, & deum autorem eius generationis: corruptionis uero non item deum, sed inde. fessim uim ignis rebus insitam, post longas temporum ambages absumo Pturam,&in semet mutaturam omnia: ex qua denuo mundum instaura, turam opificis prouidentiam. iuxta horum opinionem potest dici alter mundus sempiternus, alter corruptibilis. corruptibilis, ut nunc est orna. tus 8c dispositus: sempiternus, post exustionem reparabilis, ut nunquam desinat. Aristoteles nescio quam pie sancteq; doctus, ingenitum & incor ruptibilem mundum pronunciat, & impietatis damnat quotquot contrarium asserunt, qui manufactis praestantiorem non existim ct sol cm tam magnum deum uisibilem, & lunam caetera in uel fixa uel urea sidera, omnia uerd plena numine. Fertur etia cauillatus, olim se timuisse, ne sua domus ui procellarum ac tempestatum, aut uetustate, aut architecti incuria, conintracto uitio corrueret, iam maiorem metum impendere ab istis qui conentur uerbis mundum destruere.al in negant Aristotelem autorem huius dogmatis, Sc Pythagoreis quibusdam id tribuunt. ipse sorte sortuna in comomentarium Ocelli hominis Lucani incidi, cui De uniuersi natura titulus,
in quo mundum incorruptibilem non tantu asserit, Ueruetiam argumen iis conatur ostendere. genitum aut sed incorruptibilem aiunt a Platone in
Timaeo dici pro concione deoru ubi iuniores deos natu maximus & princeps sic alloquitur: Dij deorum,quom opifex ego & pater sium,attendite: quae a me ficta sunt, me ita uolete indita lubilia sunt. Omne siquide quod uinctum est, tui potest. sed mali est quod pulchre compositum est, si phabet bene uelle di luere. quapropter quia generati estis, immortales quidem & indis lubiles no estis . nec tame unqua dis luemini,nec morsiis fatum subibitis. na uoluntas mea maius praestantiu SP uobis est uincu lum
602쪽
ium ad uitae custodiam, quis, nexus illi,quibus cstis tunc cum gagnebamini colligati.Quidam autem sophistice interpretantur,apud Platoncm gesnitum dici mundum, ia5 quo habuerit generationis principium,sed quo, si saetus est, non aliter quam die tam est confieri potuerit:quandoquidem partes eius generari & mutari videmus.melior tame & uerior est prior sententia, non solum quia toto hoc libro patrem dc conditorem Sc opificem illum deorum fictorem ait, mundum uerd hunc opus eius & progeniem, archetypi exemplaris intelligibilis imagine sensibilem, quicquid in illo in. telligitur in se continentem, perfecte expressam ut sensu percipiatur, fictitillud persectum intelligitur: uerum etiam quia hoc de Platone testaturristoteles,quem puderet mctiri ut phil a phum,&quia fide dignum cresditur testimonium amici de amico, praesertim eius qui non fastidiuit dois
strinam,sed superare conatus ueteres necessar is commentis quaedam norauauit per singulas partes philosophiae . huius autem Platonici dogmatis. Parentem quidam Hesiodum autumant, docere illum rati mundum esse
genitum & incorruptibilem: genitum quidem dum sic canit: , Principio chaos estgenitum, mox deindepatentis iTentas ti m molis undamina tantae. I incorruptibile uer3,quia dissolutionis eius 8c corruptionss nusquam me a miniti chaos aut Aristoteles locu putat, quia prius parari oportet id quod capiat corpora. Stoici uerd aliquot aqua intelligut hoc nomine χυσιν,id est,a fusione dictam. utcun* est genitu esse mundu Hesiodus manifestissime prodidit. sed longe antiquior Moses legifer docuit Iudaeos, mundii esse genitu & incorruptibile, quod scripu reliquit in sacris uoluaininibus. sunt aut quin y ζquorum primum inscripsit Genesim, sic exori sus eam: In principio fecit deus cstum & terram. terra aute erat riadis 8c insuisibilis. deinde progressus aliquantu docet,qudd dies 8c noctes,horic anni ,, i Sc luna mensores teporum, una cum toto caelo pro immortali sita natura permanebunt in sempiternu. Nationes eorum qui ingenitu incorruptibileinc p asserunt attoniti conleplatione tanti operis,ponemus prius, sumendo hinc initium. Omnia quaecun* sunt corruptioni obnoxia, duas habent causas interitus interna 8c externa.serrum 8c aes aliasin huiusnodi materias videmus absumi ex ipsis enato malo, quado rubigine exedutur; occupata quada impetigine.externa uerd clade perit urbs aut donaus,quado conflagrat incendio. Ad eunde modum animalibus mors obueni aut
interno morbo exorto,aut externa ui,du iugulantur, lapidantur, exuruntur, aut foedo suspendio pereul. Si Sc inudus interibit necessu est ut aut externe ab aliquo,aut ab aliqua intestina causa perimatur. sed neutrii est posisibile.nam extra mundu nihil est,quadoquide is constat e congerie rerum omnium,eaproter unus Sc integer,& expers senii.unus,quia siquid exclusum esse posset inde fieri alius huic similis.integer quia in eu insumpta est uniuersa essentia.morbi expers at senq,quonia corpora qus morbis ledipossunt aut senio,caloribus & frigoribus alijsin contrarietatibus externe infestantib. subuertutur:e quib.rebus nultu mudo est periculu, quado tu
de inclusis omnibus,soris nulla relinquitur. quod si uti aliquid est
603쪽
rius omnino inane erit, aut ociosa quaeda natura, quae nec pati possit nec agere. Atqui ne ab interna quidem causa disset uetur. primu , quia sic pars esset toto maior ac potentiosiquod est absurdissimu.nam mundus insuperabili robore praeditus partes suas mouet, ipse a nulla earum obilis. deina de cum duae sint causae corruptionis interior Sc exterio quaecun Unam admittunt,eadem & altera. id in equo boue homine, similibus in animalio hus deprehenditur, quae quoniam ferro possitnt interimi, morbo quo*intereunt. dissicile enim est,imd impossibile, inuenire quod intelligibi. li externae causae obnoxiu,corruptionem non capiat, per se subsistens an te* mundus esset. nam quod n5 est, ne mouetur quide. demonstratu aut est,tempus esse motus in te stitiu. ide sequitur ut sempiternu utrun* sit. careat initio,ac proinde sit incorruptibile. Dicat sortasse aliquis Stoicus disputator uerbosior,fateri se lepus esse mundani motus intericiti sed nohuius tantum odo praesentis, uerum & eius qui post exustione fore intelis ligitur. cui sic respondendu censeo: ό bone, peruertis nomina mundu uoscas qui inornatus sit. na si hic que videmus, uere apte I mundus uocatur, ornatus ordinatus p summo & diuino artiscio, eius in igne mutatio merito nominari potest perturbatio. at Critolaus musam amator&peripateticae se stator philosophiae,dogma de sempiternitatem udi approbans, talio bus argumentis utituri si mundus est genitus ergo & terra. si terra ergo&humanu genus. at homo ingenitus ab sterno subsistit sicut declarabitur, si tamen demonstratione in re tam euidenti opus est. sed opus uidetur proopter sabulam autores,qui medaciis uitam replent, ueritate profli*ata e domibus & urbibus atq; etiam e singuloru pectoribus, excogitatisin speciosis uersibus ac metris ad illi ciedoatuos, quoru aures incantat fili ut p,sio cui oculos deformes meretriculae,adsciticio adui terino decore eos prso stringentes,cu natiuo careant. aiunt enim hominu ex hominibus generastione esse naturae opus recelius: antiquius aut ex terra, lucidoquide haec creditur mater c5munis omniu. & illos Graecis decantatos fati uos homiis nes,ex terra prognatos sicut nuc nata solet arbores, persectos armatos pterrae filios.iduerὀsgmentu esse fabulosum liquet multis modis. iam priomu ex quo humani generis princeps natus est, oportuit eu statis icporib. crescere. radus enim quosda aetatu natura codidit, per quos ille ascederet ac descederet: crescedo ascederet, decrescendo uerd descendcrct. terminus
summus ascedeti est uigor, quo ubi quis peruenit, no progreditur amplisus,sed queadmodu curibres in diaulo que uocat, cursu retrorsum flexo decurrit item per eade uestigia,donec in sene Bite deficiat. quosda aut perseoctos natos opinatur nemo,nisi sorte ignarus legu naturς inuiolabiliv. metes em nostrs uicia is cotagione adium sibi mortalis corporis, non miru si sunt mutabiles: sed uniuersi natura omnipotes,quaecu p semel decreuit ab initio costanter seruat intra pscriptos terminos. ergo si unci placuisset inasci persectos homines,nuc quom sic nasceretur, nuta infans, nil puer,nu esset adolesces,sed uir c5sestim,& fortasse nec senio nec morti obnoxius. na cui nullu incremetu ei ne detrimetu quide accidit. proinde murationes q uirile aetate antecedui, proficiut in melius: quae uerd deinceps sequuntur
604쪽
sequuntur us I sene sta Sc obitu, deteriores fiunt in dies. cetera cui non inssunt priora, ncc posteriora quide inesse probabiliter creditur. quid eni obstaret quo minus nunc quom sic ut olim gignerentur homines terra cerate nondu senuit ut uideri pol sit essicia pro enio. uiget illa semper sui similis, cu sit uniuersitatis quarta pars, &ad totius salute pertineat manere hac incolume, quando & germana eius elemeta nunΦ senescui. id tactu esse apparet ex indefessa continua , huius foecunditate. irrigata enim uel flumi, num restagnationibus,sicut Agyptus,uel annuis imbribus exhaustas seoracitate uires reficit, & quiete modica se refouet, mox i, ut an te alimenta largiter animantibus suppeditat. quapropter opinor poetis non temere Pandora uocari, quasi ταάτα δωρ arsis id est, omnia largiente uel iucunada uel neces laria, no his aut illis, sed omnibus quaecu* sortita sunt anima. certe sicui daretur adulto uere pinnas alasin sumere ,& e sublimi campos
collesci' inspicere: quomodo illi hergas serant & pabulum hordeu δί trioticum, aliaso species uarias, uel satas agricolarum industria, uel sua sponte prouenientes: hi uerd folia frondes* quibus densent arbores, simul in stucituum copiam, quibus non solu arcetur inedia,sed &lassitudini succurri, tur nam olea: seudius medetur defatigatis corporibus, uinii modice potu remittit uehemetes dolores animi prsterea suaucs auras exhalantes e floribus eorum colores inestabiles arte diuina picturatoru:mox', deflexis oculis ad arbores ins ugiferas,contemplari seorsum siluestres, populos,cedros, piceas, abietes, querculi robora procerissima, csterasq; id gen us materies,qus tu montes maximos tum plerosm pingues agros radicibus eos rum subiectos opacant: agnosceret indefessum terrae semper iuuenescenstis uigore, nihil diminutu sit e pristinis eius uiribus. ergo nunc quo*, si un* antea pareret homines,duab. de causis necessa s. primum,ne ab offficio suo decederet, maxime in generatioe hominis, animalis omni u praessi uitissimi. deinde ut subleuaret mulieres, quae grauidae ualde onerantur Per menses serme dece continuos, interdum etiam parturientes in ipso nia Nu emoriuntur. Prosecto magna est stulticia, credere uuluia aliqua latere in terrae sinibus,qus homine concipiatinam uulua estis locus in quo animal Mi tale gignitur, qua nat urae ossicina licet dicere, aptam sormandis animantibus. ea non icrrae pars est,sed foeminae, fusta ad generatione alioquin usta etiam uberibus opus haberet ad alendos recens cditos sectus alimento
couenientissimo.atqui nee amnis nec fons ullus in toto orbe memoratur,
qui pro aqua exundet fluetis laeteis.adlisc sicut lactis Uet insantes modo geniti sic amictus & tegminis, ad arcendos ςstus atq; Digora nequid nosceant tenellis etia tum Sc facile sentientibus iniuria. quamobre obstetrices matres ,ad quas ea cura pertinet, inuoluunt eos sescus. at terrigenae qui
seri potuit ut nudi relieti no statim perirequel pre solis ardore, uel prae stigore. nam utrum selet morbos Zc morem accersere.sed quoniam semel conlepseriit iteritate isti sabulatores usi sunt armatos e terra producere. Quis erit erat sub terra faber,quis nouus Vulcanus ut mox armaturas exscuderet aut quid cuamnatura illis primigcnis,cu homo animal masuetissim una, ratione a natura munus eximiu acceperit,a qua etiam serini asse stus incantati
605쪽
incantati mansuestunti filius erat pro armis eis dare caduceu, cum rationali naturs conueniret in ligne pacis,denunciandae omnibus, quos armis territari non oportebat.itacp satis conuictae sunt nugae hominu,ueritate mendaci js oppugnantium. caeterii nos e debemus, perpetua successione proagnatos ex hominibus homines uiro in uulua tanΦ in aruu semen mittens te, muliere uerd id excipiente salubriter,& natura modo inuis bili se antepartes tum corporis tu anim Adonantela generi humano immortalitate
qua n5 donauit singulis.illud em semper durat mirum didiu indiuiduis pereuntibus. quod si homo est aeternus, pars uniuersitatis minima, uti cymundus quo P ingenitus est,ac proinde incorruptibilis. Pergit Critolaus ratiocinari: quicquid sibi ipsi sanitetis causa est, morbis caret, sicut qui quid sibiipsi uigiliae causa est peruigilat.inde colligitur sempiternu esse id, quod suamet causa est essentiar. mundus pored sibi jpsi causa est essentiae, sicut & caeteris rebus omnibus.ergo mundus sternus est. illud quo in considerare debemus quicquid nascitur utio impersectu esse a principio, proscessu uero teporis augeri donec omnino absoluaturiita inudus est ge/nitus sui taliquando liceat mihi uti aetatum nominibus puer admodis,&post multos annos euolutos, multa , secula, uix tande absolutus est. nam quod est longaeuissimu , necessarid tarde ad uigore suu pervcnilitates aut mutationes siquis credit in mundum cadere, habendus uidetur pro insas nissimo at* adeo pro insanabili. sic em probaretur eum no Iantu corpore sed&animo proficere,quandoquide etiam, qui aiunt interitum, credunt tame ratione praeditu. ergo more hominu brutus erit in generationis suae Principio,adulta aetate c5pos rationis, quod uel cogitare ne is fuerit, nodum proloqui. qui em postimus hunc perseetissimu uisibile ambitu, contetas. in eo partes sinsulas, no credere perfectu semper corpore simul Scanimo, experte maloru quibus genita corruptibiliam sunt obnoxiac Ad/dit,tres causas abis externis afferre pernicie animalibus, morbis, senium, inopia quam nulli naudus sit expugnabilis. na id quod ex elemetis costat ad unii omni b iis robustius esse Φ ut ui ulla infirmu reddi queat. ubi porsrd nulla sit infirmitas,ibi sanitate uigoreΦ permanere tutum a senio. sustiscere etiam sibi jpsi mundu,cum nulla re careah inanitionis repletionisw nescius, qus sunt uicia particularia,&crassis animalibus morte asserunt prospter appetitu eorum insatiabile: aut ut uerius loquar, uitam quavis morte miseriorem. proinde si nullam natura aeterna uideremus,minus peccarent qui aiunt mundum incorruptibilem, quandoquide nullum aeternitatis e
xemplum existereti sed quoniam fatorum series iuxta praecipuam physio Mlogoru sectam caret fine simul & principio causas sine intermissione constexens: curno etiam mundi naturam dicamus longaeua, quae rerum indi gestarum ordo est,incompositaru congruentia, inconcinnarum concinnitas,distantium unitas,lignorit saxorumin habitus, fatorum & stirpium indoles, anima omnium animalim hominum mens Si ratio bonorum uiro rum uirtus perseetissima. Quod si inudi natura ingenita est & incorruptibilis,liquet mundu quo* cotineri sempiterno uinculo, quod fateri etiam diuersi dogmatis asse tores quida ui ueritatis coaciti sunt, ut est diuina p ulchritudo
606쪽
chritudo ueritatis, sicut mendacii foeda deformitas. Sic Boethus, Posido. nius Panaetius uiri Stoica doctrina ualeritissimi, tanquam correpti numisne,omisis exustionibus & instaurationibus transfugerunt ad diuinius de incorruptibilitate mundi placitum. & Diogenes etiamtum iuuenis fertur sibscripsisse huic sententiae. Ergo cum constet nihil extra mundu relictum unde immineat ei periculum, ne intra ipsum quidem tale quicquainuenietur, ut supraditas rationibus demonstratum est, quod alteri ex his causis non siqne alteri quidem esse obnoxium.testantur & quae in Timaeo
legimu mundum nec corrumpi, nec morbis tentari. Ex his quatuor sinagula integra mundus recipit in suam substantiam. ex omni quippe igni, aere,aqua,terra,ipsius fiberita eum comisosuit, ut nullam cuiusquana istorupartem aut uim extra resinqueret. idΦ hac ratione secit, primum ut totum hoc animal *maxime perfectum expersediis partibus es Iet. dein ut esset unum,cum nihil extra relii tum silerit, ex quo generetur alterum . denique ne quis id morbus, nequod senium,attingeret. uidebat enim eam naturam
esse corporis , ut importuna caloris aut frigoris , aliarum e rerum ni mis uehementium accestione laedatur,&in morbos senium que impulssum deficiat.quam ob causam rationem que unum totum ex omnibus tostis S persediis absolutum, expertem morbi senii in deus mundum consitotuit. Haetenus Psatonis de incorruptibilitate mundi testimonium. quos aiatem non sat genitus, naturalis attestatur ueritas. nam quicquid est genio tram,neces lario disset uituriquicquid autem non est corrupti Sile, ne genioriam quidem fuit. nam & autor huius trimetri, Neci debetur quicquid usM qua nascituriuidetur non male colligere.& alias sic argumentari licet: quae cui P composita corrumpuntur, dissoluutur in id unde silere composita.
disset utio porro nihil est aliud quam rerum singularum in pristinam naturam reditus. ergo a contrario compositio praeter naturam res in unum cogit,id quod uidetur uerissim v. homines enim ex quatuor elementi S, quae tota in uniuerso sunt,caelo terra igne aere,particulas quasdam mutuati, eXCa temperatura mixti consedit in sunt. quae autem permiscentur naturali si
tu priuantur, caliditas sublinanti igiditas humili dum posita grauitate subleuatur & in summu locum demigrat, que caput maxime terrea nostri pars occupat. uiolento autem uinculo nullum inutilius aut minus durabile. cealeriter em in a uinctis rumpitur, relu stantibus & naturalem motum desiderantibus ad quem propcrant. nam ut ait tragicus:
In caelum civiciauidestsuum reuertituri Genitum nihil emoritur:
omnibus certe quae corrupuntur,lex praefinita est haec ut qua do contepeσrantur,discedant a naturali ordine demigrento in loca c5traria,S pcregrinetur quodam odo: qua do uero disset utitur,in natiuas suas sedcs ceu postliminio reuertaturiat mundus expers est perturbationis de qua loquimur. na si ellet corruptibiliquideremus nuc partes eius no suo loco naturali co
607쪽
sistere id quod cogitare nefas est. Optimnm enim S aptissimum si: tum cui i. e mundi partes sortitae sunt, ita ut singulae sede sua tanquam patria con σtentae non requirant mutationem in melius. propterea terrae attributus est
Iocus medius, lud feruntur omnia terrestria,etiamsi in alium iacias: quod
est natiui situs indicium. Vbi enim quid* sponte non coaetiam sistit quiescit* ibi habet locum proprium. dein aqua super terram disiunditur,aer uetd ignissim sursum secesserunt a meditullio: aer quidem sortitus ignis & a. quae confiniu ignis aute quae sunt editissima. proinde quavis accelam face
ad terras deseras flamma nihilominus tedet in c5trarium,& naturali motu ignis subleuata recurret retro unde uenerat. Ergo si praeternaturalis mos tus in alns animalibus corruption esticit in naudo aute singulae partes ora dine seu & naturale situ retinent iure pomum us eu incorruptibile dicere. illud quo p liquet cuiuis, naturam singula quorum natura est cupere c5si: uare,atch adeo si liceat, immortalia reddere: ut stirpes natura stirpiu, aninatiu uerd natura animantes singulas sed cu sit particularis necessario deficit. nec potest ad aeternitate perducere. nam aut descetias aut aestus,aut frigus, aut aliae noxae plurimae laedere solitae inuadunt, concutiunt, & tande ab iipuntini culu. quae nisi externe infestarent, quantum in ipsa natura est partias aeque ac magnas res seruaret incolumes. ergo necesse est mundi quo natura salutis eius este cupid. a. nec enim particulari est deterior, ut non stingatur officio,& morbii pro sanitate interitu pro salute atarat,quando hus meris supereminet ingens, Agnosci iacilis Mima, pulchrae licet omnes. id si
veru est,m udus corruptione non recipit.Cur ita quia natura eum cotines
inuidii est roboris & omni b. rebus nox as potetior.ideo redia Plato:Nul la inquit, decessio fieri poterat, nulla accessio. quo enim aut unde cum ipse seipsum alat de suo ipse in seipsum agat,& a seipso patiaturinam tali arte autoris sui conditus est ut susticiat sibi potius Q indigeat. regie tamen eandem sententia astruit illa quo ratio qua multos smi placere uideo, ut macta & inconuincibili. quaerunt enim,cur deus mundum perderet ut nulluposthac conderet, an ut repararet alium: primum illud deo non conuenisi cuius est e perturbatione ordinem, non ex ordine perturbationem sacere. praetcrea uidebitur capax poenitentiae, quod est animi uitium . debuerat enim aut non condere mundum, aut postquam semel condere placuit,
gaudere condito. posterius ueta non exigua scrutatione dignum est. si enim pro hoc praesente reparabit alium, is fiet aut deterior, aut similis, aut melior, quae singula sunt reprehensibilia. nam siquidem mundus deo terior, opifex quoque deterior. atqui nec uituperium, nec reprehensio, nec correctio cadit in absolutissima diuinae artis opera. nam ut est in pro uerbio: Nec mulier tam motis inops,ut recta relinquens,
Deteriora malit,isi posthabeat. magis decet deum sorinare informia,& turpibus addere mini pulchritudinem. sin autem similis incassum laborat artifex, nihil a paruulis pueris disterens, qui saepe in littore per lusum tumulos arenae excitat, mox P manibus eisdem diruunt pristat enim nihil demendo addedo'ue, nec in melius deterius ue
608쪽
itus 'ue mutando sic eum ut ab initio fustus fuerat immotu sinere. quod si meliore fabricabit,melior fiet etiam opifex, ideo* cum priore pararet imo perfectus arte ac proposito: quod ne cogitare quidem fas est. deus em semper est sibi par & sui limilis, nee in deterius nec in melius proficiens. homianum est haec inaequalitas tum incremeta tum detrimenta in utramuis parotem recipientium,sicut & alias mutationes in contrarium. Adhaec cu morotalium opera conuoliat esse corruptibilia, probabiliter creditur illius imo mortalis opus incorruptibile: quandoquidem rationi conseritaneum est
opera similitudine referre sui opificis. Quin & illud cuilibet est perspicuri
terra pereunte,necessario perire totum genus terrestrium animalium, aquatilia uod aqua pereunte sicut post aer, igniscp interitum sequi internecionem ex igne genitorum & uolucrium. eadem ratione si caelum interit, peribit I &luna, peribunt reliqua sidera tum fixa tum erratica,totain illa senssibilium deorum, ut olim creditum est,militia beatissima. id ured nihil esset aliud, quam opinari mortalia numinaequod aeque absurdum fuerihatcphominum immortaIitatem credere. atqui in hac dignitatum collatione posterius hoc fit uerisimilius,ut quod cotirigat per dei gratiam. nam fieri potest ut mortalis immortalitate potiatur, feci deos hanc amittere non est postibile,quicquid delirent homines.Certe qui in udi exustiones instaurationes sque inducunt, deos fatentur sidera, quae tamen imprudenter suis uerbis eo necantisatius fidisset ea lapides ignitos dicere, sicut quidam de caelo nugantur quasi de carcere quam diuinis caelestibus , naturis adimere immortas
litatem debitam. nunc intantum aberrarunt a uera sententia, ut non sentiat
se prouidentiam quo in ea est mundi anima tollere atin pessum dare tam si uolis rationibus. Certe Chrysippus inter suae sectae homines laudatisnamus in tractatu De crestent talia quaedam portenta comministi tur: praessetusin impostibile esse duo specifica consistere in eade substantia: subdit: Fingamus uerbi gratia quempiam integrum alterum uerd uno pede mutilum.hunc Theonem illum Dione uocari. postea Dioni pedem absti sum. si quaeratur uter corruptus sit de Theone dicetur id magis proprie. Atqui haec mira magis ep uera sunt. qui fit enim ut Themi illaesus perierit, Dionabisse pede n5 perierit Recte inquit.Dion enim prscita pede recurrit ad impersecta Theonis substantiam , & duo si ecifica in uno subiecto esse nopossunt. unde necessario cosequitur, Dione permanere, Theone uerδ perisse.hie tragicus dicere no abal as, sed nostrismet pennis capimur. hanc enim ratiocinationis forma aliquis ad mundu transferens, posset colligere corruptioni obnoxia prouidentia. aduerte quomodo . ponamus in udum quasi Dione: integer enim. inudi uero anima quasi Theone: luonia pars toto minor est.adimatur nunc sicut Dioni pes, ita mundo quicquid inest ei corporeu. ergo necesse habebimus dicere mundii quide no perisse adem opto corpore sicut nec Dione resecto pede: sed in udi anima, sicut Theone illaesum. inudus enim ad minore substatia recurrit adepta sibi parte corporea: anima uero eius periit, quia no possunt eide subiecto inesse duo speci. scae nefas est Ut dicere mortale prouidentia. q, si haec immortalis est, mundus quoiu incorruptibilis erit necessario. maximu tame aeternitatis eius ar
609쪽
gumentu est tempus. nain si tempus ingenitum,necessario mundus quocpingenitus. cur itac quia ut ait magnus illa Plato, dies & noetes, menses 5c nnorum circuli tempus indicant. id autem non potest consistere sine solis motu εc totius caeli ambitu. itain definitores rerii rediestatuunt, tempus esse mundi motus interstitium .sed ne hoc quidem sanum est fit enim in ussenitor & amor temporis. inconuenientissimum aute silerit cogitare, suis. te aliquando tempus quando mundus non erat . caret enim huius naturaxam fine cin principio.nam ex his ipsis Erat,olim, Quando tempus contes Nitur. iuxta hoc aute dogma consequitur, ne exustionis quide tepus tandefore. non iuuentuti enim sed senectuti maiestas contingi si praesertim in re hus, quas non brutus&fallax sens s iudicat, sed mens purissima&ui notissima.id declarabit Boethus argumetis mox dicedis. Si est,inquit naudus
genitus & corruptibilis, de nihilo fiet aliquid quod & Stoicis uideturis.
turdisiimum.quare quia non potestinueniri ulla causa corruptionis interna externa, quae mundum destruat.extra enim nihil est, nisi seste inane. elementis totis intra eum comprehensis. intus quo nullus talis morbus est ut possit tantam molem dissoluere. quod si sine causa corrupitur, liquet de nihilo corruptionem fieri,quod omnino ratio respuit . atqui aiunt trib. modis corruptionem fieri,per diuisionem, per ablationem p sentis quas litatis S per confusionem. qus ex discretis constant, greges, armenta,chos Ii,exercitus,tum quae e cohaerentibus corpora compacta sunt, disiuncti ne & diuisione seluuntur. per ablationem autem praesentis qualitatis, cera transformata, uel complanata priusquam res agatur in aliam speciem. posstremo per confusionem sicut medicamentum quod uocatur tetrapharmacum. uires enim simplicium pharmacorum in unum congestorum aboliis sunt ut ex his una uis efficeretur eximia. quonam ex his modo mundu corrumpi dicemus per diuisionem at non costat ex discretis, ut partes disperganturm ec ex cohaerentibus, ut dissoluantur, sicut nostia corpora, multis
pestibus obnoxia se potentioribus ille uero inuicto pollet robore, & omonia longe superat. quid si per ablationem qualitatis id quidem est impos libile. manet enim, ut aiunt aduersam qualitas&ornatus huius mundi ustpad exustionem. quid si per confiasione apage. tum enim fatendu esset coraruptionem in nihilu redigi . quam ob rem quia si unumquodq3 elementuseparatim corrumperetur, posset mutatione in aliud capere . quod uero si. mul omnia consa pereat,cogitatio est rerum imposilbiliv. Praeterea si exurentur inquit, omnia,quid interim deus faciet, nihil ne omnino quod meis rito miretur aliquis. nunc enim inspicit singula paterna curam aerens reruomniis:& ut uera fiteamur,aurita more gubernatoris , regit α gubernax uniuersa, soli, lunae caeteris , siderib.am quom ac reliquis mundi partibus assistens, cooper. ado quicquid ad uniuersitatis perpetuitatem rectam p &inculpabilem dispensationem pertinet. quod si cumsta perierint, segnis&ociosus uita iniucudam uiuetiquo quid dici potest absurdius piget me ulterius nefariis uerbis procedere. morte etiam in deum cadere, si cadit octinnam si sempiternu motu adimas animae, ipsam quocν rebus eximes. est aut
aduersariorum opinione deus mundi anima. Oid illud no ne qussim di.
610쪽
gnuin, quomodo reparatio sequatur omnibus rebus absumptis incedio exusta enim substantia, necesse est & ignem extingui destitutum somento. qui si maneret, seruari poterat scintilla seminalis ad ornanda instruenda pallam materiam:sublato aute illo haec quo* una tollitur. id uerὰ as Ierere, iam duplex suerit impietas non modo mundu infamare ut corruptibilem, sed&inst iurationem eius negare,quasi deus perturbatione, cessitione acerratis gaudeat. Inspiciamus hanc rationem diligentius. Ignis dicitur tripliciter, uel pruna,vel flamma uel splendor: pruna est ignis iri materia terrea, spirituali quadam habitudine peruadens totam uso extremitates.flamma
est id quod e somite sertur in sublimia .splendor ured qui a flamma emittis
tur,oculos adiuuans ad percipienda umbilia. splendorem inter Sc prunam flamma est media. in prunas enim subsidit excitata habet splendorem, qui fulget sine ut urendi. ergo si exustione dissolui mundum placet, prunae ins de non fient, alioqui multum terreni relinquetur post incendium. placuit autem prius sententia qus negat ullum corpus posse tum subsistere sed terrae, aqua aeris clementa in merum ignem abitura. at nec flamma alimento
destituta quod ni relinquatur,ipsa extinguetur continuo. Vride collinitur
ne splendorem quidem inde posse fieri:quadoquidem is per se non sub si, stit, quippe qui a prioribus procediKpruna flammain ab sae maior, ab illa
minor. a flamma enim longe late* diffunditur. ergo cum illa priora demGstratum sit in exustione nusquam existere, nec splendor ibi aderit. nam dis urnus ille splendor egregius, te subterraneum curriculum emetiente nos ctu mox euanescit, praesertim si luna sileat. ergo mundus non exuritur, sed est incorruptibilis. quod si exuretur, non reparabitur alius. ideo quidani e Stoicis acutius prospicientes sore ut conuiricantur conati sunt tanquam moribundar huic propositioni medicinam facere. sed seu stra. cu enim mos tus causa sit ignis, ex motu uerd sumatur generationis principium, & sine motu gigni quicquam sit imposii bile, negarunt post exustionem ante mudi principium extinctum iri uniuersum ignem. nam aliquantum supersos
re. uehementer enim metuebant ne toto extineto cesssarent omnia sine spe
instaurationis rerum autore motu sublato. Verum ista figmenta sunt ho, minum, technas Sc uaniloquia c5tra ueritatem quaerentium . quarec quia mundum exustione fieri prunae similem docuimus imposii bile nisi se, persit multa terrena substantia quae ignem capiat. sed ita non uinceret es xustio, siquid residuum maneret e terra elemento grauisiimo. necesse est igitur ut in flammam aut in splendorem abeat. in flammam, ut Cleanthes
opinaturitia splendorem ut Chrysippus. sed si flamma fiet, ubi deficere insceperit, simul Sc semel non paulatim extinguetur. nam cum alimeto uiget, quo sola diffunditur, eodem destituta minuitur.id ex quotidiano usu licet colligere.lucerna quamdiu rigatur oleo flamma emittit lucidam, quo abs sumpto statim extinguitur,ac ne tantillum quide ex ea fit reliquum . quod
si dicas mundum in splendorem non in flammam abire rursum simul & semel mutabitur.quar; quia per se non subsistit, sed e flamma nascitur, qua prorsus extimsta spledor eode mometo interit. sicut enim flamma se habet ad se mitem, sic splendor ad flammam. ergo sicut flamma deficit cum fomi