장음표시 사용
631쪽
insultarent, reliquorum ut condolendo ex aliena sortuna exemplum ad
modestiam sibi sumerenti ibi transmisib isthmo a Lechaeo Cenchreas na
uale Corinthiorum,importunitate custodum coaetus est sine mora prosi. osci,ascensacp parua oneraria soluere, quando uento contrario multum satigatus aegre Piraeum tenuit.Vbi uero tempestiis desiit, praeterveetus Atucam usque Sunium promontorium, mox* exordine sitas insulas, Helonam,Ccam,Cythnum,& deinceps alias, postremo ad Andrum quam peπrebat, peruenit. eam procul conspicatus misct, lachrymis tanquam Esente per genas manantibus cum planctu amaro que gemitu haec uerba protiis
iit: Viri custodes Sc deductores, pulchrum sane locum dc sortunatam insit
Iam Andrum accipio pro beata Ita i Flaccus natus educatus eruditus que
Romae, nepotum Augusti sodalis &condiscipulus, Tiberii quoin Caesa. ris inter praecipuos amicos habitus,& eius primariae possessioni Aegypto
procurator datus per sexennium.Quae nam est haec tanta mutatio: nox interdiu quasi per solis deliquium, meam uitam occupat. Quomodo uoc bo hanc insulam: exilium ne, an nouam patriam, an portum & refugium miserum sepulchri nomen ei maxime conuenit. Siquidem infelix ego mes ipse quodammodo in monumentum insero. Aut enim prae dolore uitam miseram finiam aut si potero diutius superesse, longam mortem perpetiar. inter haec lamenta nauis ad portum appuli hille uero exscendit demisse G. Pite, calamitate pressus tanquam onere grauisiimo ut ne oculos quid attollere uel posset uel auderet, propter obuios, & ad uidendum cofluentes, qui utrumque uiae latus occupauerant.Tum custodes productum ad Anodriorum populum ostenderunt omnibus,contestati eos, exulem se perduxim in insula. Atque ita lancti sit oministerio discesserunt.Tum uero Flacisco neminem notum iam uidenti dolor recruduit, exacerbatus nouis imas
ginationibus,dum circa se animaduertit selitudinem, ut optabilius duces rei ferro perire in patria. Adeo trepidabat,ut non aliter quam insanus pro siliret ac ultro citro que discurreret, manus complodens, semora percuti ens humi se amigcns, & clamitans, En Raccus ille paulo ante praeses ma
gnae Alexandriae principis urbium,Aegypto praefectus prouinciae felicissumae, cuius nutum obseruabant tam multa hominum esus regionis milia,
qui quotidie deducebatur a turbis innumeris. An semilium erat illud non ueritas dormiens uidebam illam felicitatem, uanas imagines anima filas gente sibi quod nusquam erat. Deceptus sum profecto, umbrae non reserant,& sallaces species illudentes oculis.Nunc ues ut experrectus nihil inouenio abierunt simul omnes illae sertunae splendidς cum quibus olim coosuetudinem habui, extinctae fiant momento temporis. Cum talibus sono per colluctabatur cogitationibus, prae pudore deuitans conuentus homisnum, nec in portum nec in serum prodire sustinens sed inclusus domi tano quam in fovea, ne limen quidem audens transcendere: interdum autem Progrcssus mane summo, cubantibus etiamtum at is, clam sit bducebat se ex oppido,& exigebat totum diem in Glitudine, deuitans occursiis fortuitos,& uexatis seipsum recenti calamitatis memoria, arrodens p situm coramisererac noctu demum reuertebatur,uespere optans auroram, quod horareret
632쪽
reret timebras & obuersantes dormienti species, maneriirsum cupiens aduentum uesperi. Nam ipse secum circumferens caliginem abhorrebat ab omni hilaritate. Post aliquot autem menses rusculo empto in eo pleruncti degebat solitarius deplorans suum infortunium. Fertur aliquando media nocte uelut furore correptus prosilis Ie e sua villula, sublata ad caelum &stellas & illum uerum mundi ornatum facie exclamasse: Rex deorum &hominum, ergo cordi tibi sunt res Iudaeoruiri, nec nientiuntur tuam prosui dentiam:sed illi potius ereant, qui negant eos foueri tuo prssidio, cuius ego sum argunteritum cci tissimum. Quantum enim iri Iudaeos debaccha, tus sum tantum ipse pertuli. Passus sum eorum bona diripi, data praedato ribus licentia, ideo paterna materna die haereditate priuatus stim, & his quae uel donata uel quocunque modo acquisiui. Probrosequondaminis quilinos uocaui cum ciues essent, ut gratificarer inconditae multitudini quae his inimica me misci um decipiebat suis adulationibus: ideo patiorigi ominiam, exul eiectus toto orbe habitabili, sic includori iri theatruni producti quidam iubente me in conspectu inimicorum iniuste flagris caessi sunt. Ergo ego iure optimo traductus sum, non per unius ciuitatis theastrum, contumesiose cruciatus misero animo priusquam corpore: sed per totam Italiam usque Brundisium, per totarn Phloponnesum usque Corinis thum, per totam Atticam medias que insulas usque Andrumnieum carcerem, certus non esse hunc finem mearum calarnitatum, sed alias Iatere iri insidiis,ut paria reserantur paribus. Inici emi quosdam, interiment meat 3.
Me connivente quidam lapidibus sitiat obruti quidam uiui combusti quidam raptati per toruiri medium donec frustatim lacerarciatur. Horum L, cinorum poenae me manent sat scio,&dirae iam stant tanquam in carceriabus, ut obice rupto properent in meam pernicient:imo iam in horas praeo morior,multas mortes sustinens ante illam ultimarii. Atque ita saepe terri. tabatu horrore quatiente membra omnia, animo quoque contremisceno
te anhelo que pectore, quandoquidem spes eunt destituebat, unica uitae mortali addita consolatio. Nullum unquam selicito felix oblatuin est auis spicium, rumores aduersi asserebantur : molestis uigil ins somni succede. hant turbidi. Efferabatur litudine, quid conuersatio Vnihil ei uidebatur insuauius oppidanorum consuetudine. Ruri ab opprobriis tutum facieis bat Alitudo, non item a periculis. Si querri lento passu incedentem itides
rei, si1spicabatur cogitare sibi perniciem: siri properantem, mox mentem subibat:atat hic me persequitur,non temere festinat. Blandus insidiatur,lis here loquens contemnit. Cibus potus que mihi praebetur sicut mactans dis pecudibus. Quousque tandem ferreus durabo in tot casibus scio me molliorem quam ut mortem mihi consciscath: nimirum hoc quoque uestat metis genitis,ne cito abrumpam uitam miseram, ut malum dilatum cusmulet ineat que apud iniuste per me necatos uberiorem gratiam.Talia res uoluens animo, trepidus expectabat finem satalem. At Caius natura sae, uus & poenis insatiabilis: non ut at 3 semes punitos omittebat sed iram continuans semper eis nouos casus moliebatur: Flaccum uero prae caeteris os derat, ut etiam in aliis suspectum exosum que saberet idem uocabulum:
633쪽
saepe que poeniteret eum quod exilium praetulisset capitali sententia :&quamuis deprecatorem Lepidum magni facere tamen culpabat, ita ut ille sib ipsi timere inciperet, ne grauius pleeteretur, quod poenae leuioris a tormisset. Ergo cum nemo iam auderet preces interponere, gliscente ira quam tempus hebetasse debuerat crescebat malum haud secus,quam quoties morbus intermissiis repetit corpora. Tunc em in incumbit inuior. Ferunt aliquando no istu interrupto somno Caium cogitas e de honos ratis exulibus, qui sub nomine in minatorum uitam otiosam, quietam, uere que liberam agerent, quam ipse peregrinationeni malebat appellare, quam exilitam. Nulla enim eis deesse commoda, & superesse quietem aliptraii quillitatemulec desiderari ab it s aut requiri delicias, cum fruantur ui. in secura ac philosephica, contenta modico. Mox que iubet illustrisiimuquemque ac nobilissimum necari,notatis singulorum nominibus,&Fla ci ante alios. Vbi uero ad Andrum appulerunt percussis res, Flaccus sorte fortuna rure in oppidum reuertebatur: illi e portu occurrebant, & e lΘ mao se conspexerunt inuicem. Statim sensitqud tenderent est enimiga mens praesertim in aduersis rebus ac mox deflexit a uia, sugiens quantum poterat, immemor se non in continente deprehensum sed in. uila, ubi mari clauso quid proderat celeritas alterutrum enim necesse suit, aut pertinaciore si aga in altum serri praecipitem,aut comprehendi in liti re. Satius autem erat in terra quam in mari perire: quandoquidem homis nibus&caeteris terrestribus locum peculiarem natura terram asignaui si ubi non selum uiuant, sed & moriantur, ut quae nascentes excepit, eadem fato funetos recipiat. Illi summa contentione fugientem Alequuntur: ac
mox pars ueam Mdiunt pars clamantem reluetantem que trahunticiuas Propter toto consauciatus est corpore, more ferino ruens in uulnera. Nam
subinde complexus alios atque alios, cum transadigere ferrum non licearet,petebatur obliquis id ibus, & ipse in causa fuit, ut conficeretur midestius,concisus manus, pedes, caput pedius, latera, sicut uti limae ad uiscerastionem iusti ita pro tot iniustis Iudaeorum mortibus pares poenas exigen te ab uno corpore. Iracp totus is locus persiisus erat sanguipneis rivulis, dis, stetis uenis compluribus:& dum cadauer traheretur in foveam, si istium lacerabatur, praecisis neruorum compagibus, quibus ante cohaesserat. Haec sunt qus Flaccus pertulit,argumento cerarissimo , non negligi res Iudaeorum adeo, nec destitui eius auxilio.
634쪽
vovs Qva tandem nos senes erimus pueri,corpore quidem per statem cani animo uero propter imperitiam insentes admodum, ut qui fortunam rem inconstantistii Iam putamus si ibilem, instabilem uero naturam, cum sit firmissima. permutamus eonim rerum aestimationem sicut in lusu calculorum, dum fortuitis plus diuturnitatis tribuimus quam naturalibus, & his plus infirmitatis quam alteris. Causa est quia uincunt praesentia hominum imperitorum sit turi iudicio, qui malunt sensui fallaci Q secretae cogitationi credere.oculis enim quae in promptu & conspicua sunt, percipiuntur, ratione penetratur ad sit tura Scinuisibilia.Cuius uisum acutiorem quam oculoru corporis,hebetamus,as hi mero saturitatech sussiisum, alii ruditate uitio maximo. ueruntamen nosma haec tonpora,& quae inciderunt in ea res multae magnae ,, satis nobis perstiadent ut credamus esse diuinam prouidentiam, & praecipue curare
supplices religioses que homines, ut omnipotentis patris regis que serotem haereditariam. id genus hominum Chaldaice Israel uocatur, quod
interpretatur uidens deum: res ut mihi uidetur pluris aestimanda quam ullae opes uel priuatae uel publicae . nam si seniorum aut praeceptorum, aut magistratuum, uel parentum aspeetus mouet ad reueretiam &mode. sitiam,&sua praesentia uitam mores que corrigit: quantum putamus ad honestatem uirtutemo praesidium contingere animae, si emergens stipra omnes creaturas,deum increatum spectare didicerit, stiminum illud bonupulchrum, selix beatumU & quod uere dicere licet bono melius, pulchro
pulchrius,beato beatius selicitate ipsa felicius, & si quid dici potest perstactus . non potest enim sermo assequi & attingere deum superiorem se modis omnibus, sed retro relabitur, cum non possit proprias nominibus ceu gradibus ascendere ad manifestationem non dico esus Qui est,quem ne totum quidem caelum in uocem articuIatam uinum potest eloqui sed uel potestatum eum stipantium, creatricis,regiae prouisbriae, caeterarum , bonis praemia malis poenas dispensantium. si qui deeria ultrices collocandae sunt in beneficarum ordinCnon Iu quia iuris sitiat pars quod natiiraliterconstat & absoluitur ex honore bonorum uindicia in malorum: uerum etiam
quia non raro animaduersio castigatos peccatores reducit ad mores si Drios,aut certe obsistit quo minus pergant in suis sceleribus. nam aliorum poenae emendant alios, ueritos ne in similes incidant.quis enim uidens Caium post Tiberii Caesaris obitum positum terrae marisin imperio, in tanta tranquillitateinstitutisin opsimis & prouinciarum pace ac concordia,co sentientes tentrione, meridie, oriente,occidente p. Barbatis Graecis que
635쪽
consociatis, A exercitibus cuin oppidanis,lus que uicistim cum illis pacat te conuersantibus ut seuerentur officiis & commerciis mutuis: non admia ratus sitisset felicitatem tam insignem & uix enarrabilem, una haereditate cumulatam bonis ingentibus,thesauris argento auro ciueresertis, partim rudi insecto que, partim moneta signato, partim fabrefacto ad exornados poculis & id genus uasis mensariis abacos:ad haec pedem es,equestres naatiales que copias, reditus assiuentes tanquam e fonte perpetuo, potest tem in partes praecipuas orbis eius qui proprie habitabilis dicitur, duo bus finitus fluminisus, Euphrate Rheno que, hoc disiungente Germas niam & feroces nationes alias, ille Parthiam Sarmaticas que getates ac Scythicas nihilo mitiores Germanicis. Erant inquam ab ortu ad occasiam quemcunque oceanus ambit, & quaedam trans oceanum plena laeticia publica,gaudente festa pace Romano populo cum uniuersa italia prouinciisque omnibus tum Europeis tum Asiaticis. nam si unquam ante sub imporatore aliquo, tunc maxime sibi uidebantur non iam sperare, sed certo tesnere usum mictum commodorum publicorum priuatorum que,&seliciis talem plenariam sortunante cuncta numine. Erat igitur uidere imbit aliud per singulas urbes quam altaria, uictimas, sicrificia, candidatos, coronaotos,hilares blandos que uultus omnium, sesta, celebritates, musica certa mina, circenses, comessationes, peruigilia cum citharis ac tib is, uoluptastes,remissiones inducias, oblectationes uarias cunctorum sensuum. tunc
nullum discrimen erat inter diuites & pauperes claros & humiles, creditores 8c debitores, heros dc seruos, exaequante iura tempore,ut iam fidem inueniret descriptum in poetarum fabulosis figmentis Saturnium securim: tanta erat ubertas annonae felicitas, tanta hilaritas,& securitas, totas stio milias totas que plebes occupans noctu pariter ac interdiu per septem primos menses perpetuos. Oetauo aute grauis morbus Caium inuasit, quia frugaliorem uictus rationem &salubriorem, qua usus sub Tiberio fuerat,
mutauit in luxum regium. multum enim abstimebatur meri cupediarumsque,&pleno uentre non satiabatur concupiscentia. accedebant ed balnea parum tempestiua, tum uomitus rursuimp compotationes, &uoluptates
uentris ac eorum quae sub uentre sunt, uolutationeso cum foeminis ac pueris,&quicquid uel animo uel corpori noxium,coniunctionem eorum conatur dirimere . quandoquidem temperantiae merces est robur & sam ras, intemperantis uero morbus 8c imbecillitas uicina mortis proxima. is morbus postquam fama uulgatus est, mari etiam tum nauigationibus idoneo, per initium autumni quae sere postrema let esse nauigatio reveletentium ad proprios portus as omnibus emporijs, praesertim eorum qui nolunt hiemare apud gentes exteras: mutata illa prius delicata uita in moesticiam continuo domus omnct&ciuitates omnes tristi habitu repletae sunt, ae quante paulo ante praeteritam laeticiam moerore proclinato in diuersam Partem alicram. Omnes enim una aegrotabant prouinciae, & quidem ipse imperatore grauius.ille enim languebat solo corpore hae uero animo, sesticitae desperabundae hue de pace commodorum* suorum usu libero. sus bibat enim mentem memoria calamitatum exoriri solitarum in orbato si prius
636쪽
n E LIGATIONE AD ea iv M. 6, ii Enespe imperio,ut sunt besta rapinae,uastationes agrorunt, O pulaones colonorum,direptiones bonorum, captiuitates, mortes, terrores & periocula , quorum omnium remedium situm putabant in salute sui principis: itaque remittente se morbo, breui secuta est gratulatio uel extremorum
finium . sama enim nihil uelocius. arrectita que erant omnes ciuitates ruamorum gratiorum auidae, donec laetum nuncium acceperunt, reualuisse
ominino Caesarem: atque ita quasi salutem ipsi recepissent, reuersi sunt ites rum ad hilaritates cultisti continentis & insularum incolae. nemo enim me mihil unquam tantam suis te unius alicuius gentis aut regionis laeticiam publicam, ob saluti restitutum suum vinci pcna, quanta tum fuit uniuersi orbis ob Ca a salutem, mox ut se coepit recolligere. nam ac si tum primum sim &pastoralem uitam, insocialem ciuilem que inciperent uertere,&e desertis speluncis in ciuitates munitas migrare, & post uitam sine ma sistro aetam, parere pastori mitioris gregis duistori que legitimo, gaudeo hant ignari ueritatis. Caecutit enim humana mens, nec intelligit quid sit uere utile sequendo magis coniecturas quam stientiam . itaque non mutato post ille speratus seruator beneficentissimus, qui uidebatur nouisseti citatum sontibus inundaturus Europam & Asiam, profuturis priuatim ac publice,iuxta prouerbium ab ipso lare orsus erupit in se uiciam, uel postius aperuit quam dissimularat hactenus. Suum enim patruelem & i insperii cohaeredem, S propiorem succes rem Tiberii, quὀd hic natura, ipse adoptione nepos es Iehoccidit causatus ab eo se petitum insidius,quod
crimen ne in aetatem quidem illius competebat. uix enim tum primam a
dolescentiam misellus attigerat:&ut quidam aiunt, si paulo diutius vi. xisset Tiberius, Caius iam tum suspeeius, sublatus suisset e medio, persmanus uero nepos seliis declaratus siti siet auiti successor imperii. Ve/xum ille fato concesiit prius quam exequeretur sua consilia. Caeterum Casius ad fraudandum communi iure socium arte usus est, ratus se hoc pa.cto euasurum calumniam. Fuit autem id commentum huiusmodi: Con. uocatis optimatibus, Vellem, inquisi hunc cognatione patruelem, bene uolentia fratrem, iuxta extremam Tiberii uoluntatem, in imperii socis etatem assumere . sed ipsi uidetis eum admodum puerum opus habere curatoribus, paedago3is, praeceptoribus. alioquin quid mihi continge re potest optatius, quam tanto imperii pondere non onerari unum cors Pus unam que animam :&habere me a quo pro parte sua subinde ad iustante subleuer. Equidem, inquit, plus quam paedagogum uel curato rem uel praeceptorem ei me sore iam nunc profiteor, cc me patrem appellari,illum filium iubeo. Post deceptos his uerbis qui adfuerant optimates una cum adolescentillo, qudd ei ligc adoptio non tam daret speratum im perium, quam iam ante datum adimeret, cohaeredi collegar que insidias securus ipse coepit struere.Nam Romano iure filius in potestate patris est &alioquin imperator pro potestate gerit omnia, nemine audente aut uatis lente rationem ab eo repetcre . Hunc igitur sibi ratus aduersarium ueIut in certamine prostrauit, nil miseratus puerum secum educatum semilias rem que praematuro fato cadentem, principatus patrimonii que socium, R Λ. 4 qui multo-
637쪽
qui multorum spe Tiberio successer destinatus suerat propter cognatio/nem proximam. Nepotes enim post parentum obitum aut censent pro Glqs. Fertur iussum sua manu se interimere adstantibus tribunis ac centurionibus&uetitis adiuuare scelestum facinus, quasi nefas esset imperatorum posteros necari alienis manibus. Nolebat enim uideri iuris oblitus in pastranda summa iniuria, & sanetitatis in scelere meminerat, illudens ueritati simulationibus. Tum puer imperitus, qui nunquam cordem fieri uiderat.
nunquam in armis se exercuerat ut lent adolescentes regu pacis tempos re simulacra pugnarum ciere, primum ceriaicem praebebat uenientibus:
cum p illi detreetarent, sumpta sic :tabanir cui loco letale uulnus debeo ret infligere,ut in selicem uitam abrumperet: impetratocp hoc miserabili os scio, primum id atque ultimum ab his magistris didicit, coactus homici. da siti fieri. Vbi uero primum maximumcν certamen Caius confecit ex seitentia, nemine superstite quem malevoli principem ei possent opponere. ad secundum se mox parabat aduersus Macronem,quo adiutore usus sit rat non selum postquam adeptus est imperium: id enim adulatorum est. selices colere: sed & in principatu parando. Nam Tiberius senex callidus& in noscitandis occultis hominu uoluntatibus perspicacissimus, nec minus prudens quam potens,crebris de Caio tansebatur suspicionibus, esse illii insensum uniue vir Claudiae familiae,sauereis seli materno veneri: proinde metuebat nepoti, ne relictus puer no diu superstes foret: Ac alioquin iudicabat iudignu tanto imperio bomine, inepto ad ciuilem cosuetudine ingenio moribusU inconstantibus praeditum. Videbantur enim alieni a decoro prae se ferre quandam insaniae speciem, adeo tum dicta eius tum fieta parum sibi constabant: quibus tamen rebus conatu omni Macro in debatur quoad fieri poterat,suspiciones eximens Tiberio, ne metu denopote ulceraretur eius animus . aiebat enim Caium obsequentem illi & boneuolum, S ualde patrueli amicum ac deditum in tantum,ut libenter soli cederet imperium,sed obstare uerecundiam, quod id non uideature republica:&hanc esse causam cur quamuis simplex, haberetur a quibusdam inconstans & uarius. Quod si quando parum promoueret rationibus u risimilibus,depacisci non dubitabat, fideiussorem se osserens: quando quidem iam satis approbasset suam erga Caesares beneuolentiam,&priu tim erga ipsum Tiberium, tum cum detecti oppressa que se executore fuit Seiani coniuratio.& ut compendio dicam, erat laudator Cesimario mus, si laus uocanda est defensio contra suspicionum causas & incertas obscuras que criminationes. Nam in summa quicquid pro germanis si a tribus ac siilis asserri poterat, hoc totum & amplius etiam incro asseres bat pro Cato apud Tiberium. in causa suerunt, ut multorum fert sermonibus, non selum eius ossicia mutua quibus colebat Macronem qui tum erat pene columen imperii, sed &uxor Macronis propter quiddam te ctum silentio: quae quotidie maritum incitabat, ne ullam occasionem si uoris & iuuandi iuuenis prstermitteret. est autem ad impellendum uirumessicax impudica mulier, ut quae blandior fit propter conscientiam. At il/le ignarus probri domestici,& ratus ab amore coniugali proficisci eas bladitias,
638쪽
ditias, Imprudens suis artibus gratificabatur inimicis quos putabat amiscissimos. Itaque saepe seruatum a se conscius, libere monere solebat nihil
suspicans. Quaerebat enim ut bonus opifex gloriam ex diuturnitate sui Oisperis,ueritus ne aut sit apte incuria rueret, aut destrueretur ab alqs. Ergo siqnando uideret dormientem in conuiuio, excitabat, nec decorum id nec satis tutum existimans. dormies enim exponit se insidqs. itidem insane spectantem saltatores ita ut una gesticularetur,aut ad mimorum scuritia dicteria non subridentem sed cachinnantem pueriliter, aut non temperantemsbi quin citharoedis choris ue succineret, sodicabat cubito assidens aut accumbens proximus,& cohibere conabatu interdum in aurem insusurra. bat ne quis audiret alius blande adinc iens: non decet te aliis in audiendo spectando que Sc usu caeterorum sensuum esse similem. sed tantum debes in ratione uiuendi excellere, quanto eminentiorem te fortuna constituit: absurdum enim suerit terrae maris que principem cantibus, saltationibus,
cauillis Sc huiust nodi nugis succumbere.oportere illum semper 8c ubique meminisse maiestatis imperatoriae,tanquam pastorem gregi praepostum, 5c undecunque dictis factis que in melius proficere.addebat que quoties contigerit te intereste gymnicis aut scenicis aut circensibus spectaculis, no studia sed industriam considera sic cogitans: Si ista quae uite non prosunt, quod solam uoluptatem spectatoribus patiant, tamen quibusdam elabo
rantur tanta diligentia audem a turba mirabunda captantibus, & coronari ac praeconis uoce uictorem declarari amplum praemium existimatibus, quid oportet eum agere qui profitetur artem longe praestantissimam et ea est imperandi ars, cuius ope colitur quantum est bonotum agrorum siue montanorum siue campestrium, nauigatur totum mare sine periculo, ob commercia quibus diuersissimae terrae sua bona communicant indigentiobus & uicissim illarum copia suam subleuant inopiam. nam inuidia totum orbem nunquam occupauit, imo ne partes quidem eius maiores, Euroo Pam uniuetiam aut Asiam: sed uenenosarum more bestiolarum cauernas habitat, quoties unum aliquod pectus subrepsit aut unam familiam, aut ad summum unam ciuitatem atque alteram: amplas regiones Sc nationes non accedit,praesertim ex quo uestra gens augusta potita est rerum domioniO. nam quaecunque noxae prius uersabantur in mediis urbibus, pulsae sunt ad extremas tartari latebras, & pro his inducta commoda ab ultioniis terrae maris que finibus in has nostras regiones, atque haec omnia tio
hi soli gubernanda commissa sunt. a natura iritur in puppi celsa collo/catus ad gubernacula,rege nauem qua generis numani salus uehitur, non aliunde magis uoluptatem capiendo, quam e subditis per te adiutis assaquo beneficio. Ab alijs enim alia exiguntur uel priuatim uel publi Ce, a principe proprie expectantur bona consilia, quorum executio proosit subiectis populis: ut que larga manu ac mente sua bona impartiatur, his tantum exceptis quae ob incertos casus futuros seruari prouidentia vostulat. talibus uerbis cum incantabat ille infelix monitor cupiens mestiorem, reddere. at is homo contentiosus uergebat in contraria, quasi
ad illa impelleretur, 3c castigatorem, impudenter xcijciebat: interdum etiam procul
639쪽
etiam procul uenientem cos carus,sic alloquebatur proximos. Adest prς ceptoriam super acuus, paedagogus non amplius pueri, prudentioris se ipti monitor, qui sibdito imperatorem obedire postulat non rudem reosiarum artium,quarum magister uideri uult, sed a quo ipse doctiis nescio. hi certe ab incunabulis contigerunt educatores plurimi,patres, fratre patrui,patrueles, aui, proaui, iam inde a primis Romanis principibus per paterni materniin generis solem cognatione proximi : nequid dicio de uirtutum seminibus quae innasci solet in principe. Quemadmodum enim corporis animici' forma,habitu gestu,consit is, a monibus, prognati in iores sitos reserunt, eodem modo probabile est in ipta semine deliniari quandam habilitatem dignam prii Ripe.& audebit aliquis indoetiis me, qui in materno utero & naturae officina imperator formatus siti nondum in lucem editus, docere artes imperatorias quas dudum probe calleo cancredere sis est,in mentem uenire posse ciui paulo ante priuato & humili regia consilia attamen impudenter audent praeire nobis imperatoria mysteria quibus ipsi uixdum initiati sunt. Sic ille paulatim a Macrone alienabaotur,quaerens contra eum salset .sed utcun probabilia crimina. sunt enim quidam ingeniosi ad comminiscendauerisimilia. Tunc autem ex huiuia modi Macronis uocib. arrepta fuit occasio. Meu Caius opus est. a me masgis, aut certe non minus, quam a suis parentibus est genitus. ter non scines
eum Tiberio saeuienti& ad necem poscenti eripui meis deprecationibus. post obitum quoin illius cum mihi parerent praetoriani milites, id satelli.
tium in manus ei tradidi, admonitum prius uno tantum uiro esse opus, de caetero integrum & incolume manere imperium. His ut ueris quidam as sentiebantur, quia nondumpemouerant mores Cari sucatos &mutabiles,
ipso simulando dissimulando tegente suam uas iciem & inconstantiam. Veruntamen post non multos dies ille infelix sublatus est E medio una cuuxore,extrema poena repensa sibi pro immodico studio. nec aliam ingrati pro meritis reserre leni gratiam, pro quibus libenter damnum dant suis benefactoribus. Certe Macro, qui sedulo ambitione magna pari que
conatu dedit operam, primum ut seruaret Caium,d inde ut imperium A. li adstrueret, talem mercedem retulit. Fertur enim miser coactus seipsum interficere, uxor quoque habuisse eundem exitum, quamuis putaretur costuprata a Caesare.sed nepant in amore firmum praesidium, propter crebra eius assectus inconstantillimi fastidia . caeterum postquam & Macro cum omnibus domesticis mactatus est, tertium certamen Caius maiore dolo
aggrediturisii erat ei socer M. Silanus, uir magnanimus & cum primis illa natus familia. hic post immaturo salo absumpta filiam, tamen no desint generum colere paternis ossiciis, sperans ut par erat mutuam benevolens tiam taci a filio ignarus quam inanes fallaces spes foueret. asserebat ein semper sermones pertinentes ad eorrigendos mores uitamsi, principis, nihil dissimulans S libere monens quid eius maiestatem deceat sectus tu eximia nobilitate tum funiliaritate domestica. nec enim ita dudusilia destinocta fuera .ut assinitatis iura vanescere debuerint, sed haerebat etiam tum recens memoria exhalantis animam. At ille officium interpretatus contumeliam,
640쪽
tiam, qudd sibi uideretur prudentissimus temperantisiimus,sortissimus iustissimus oderat hominem hostiliter sicut monitores caeteros. ratus igitur hunc quom csse obstaculum suis cupiditatibus, ualere ius it manes extino elae coniugis,& patrem illius, suum uero socerum dolo peremit: atque ita magnatum alia saper aliam caedes uulgabatur rumoribus,sceleratis facinoribus nemine non obloquente nec tamen aperte prae metu, sed susurris clacula s. Verum non multo post mutati ut est uulgus inconstans ditis, factis atque consiliis uix credentes tam repente alium redditum qui prius bonus & perhumanus sit habitus, at* etiam ciuilis liberalis , excusatiosnes comminiscebantur:de patruele cohaerede , qudd naturae leges sectea talem non serant imperii. Praeventumlasse illum nece, qui occisurus erat alterum si sitisset ipse sortiori non tam patratum esse homicidium, quam di/uina tartasse prouidentia sublatum adolescen tem ad utilitatem h umani generis ne in partes diuissim aliis huic aliis illi Auentibus, per factiones amioctaretur bellis externis simul ae ciuilibus. Quid autem optari posse pace melius pace uero prouenire ex bene administrato imperio. id uero no posse bene administrari nisi abso contentionib. principu,quib. cessantib.omonia manere in ossicio.de Macrone item audiebantur huiusmodi sententi Turgebat fistu immodico Delphici oblitus oraculi, quod iubet quenque nosse seipsum.Addebant que noticiam sui felicitatem parere, sicut ediuero se ex ignoratione sui nasci calamitatem & infortunium. quid enim neces sim erat stibditum occupare partes principis, imperatorem uero Caium in ordinem redigi ceu principis fit imperare, quod Macro sibi usurpabat, priuati uero imperata iacere quod ille a Caio postulabat. nam sic homino
imperiti uocabant monita,&consultorem magistrum, siue tam insensati ut rerum discrimen non intelligerent, siue hoc est adulatorum ingenium, res adulterare simul & harum uocabula. De Silano uero cauillabantur, riodiculum quod putaret soceri tantam autoritatem in generum,quantam patris in germanum filium atqui patres ciues priuati filmis ad misistratus prouectis ultro primatu cedunt. hic uero nimis simplex, iam ne socer quidem plus satis curiosus fuerat in rebus nil ad se pertinentibus . non intelligens assinitatem extinctam cum filia. nam connubia Linit is externis sunt prouinculo, quo luto luitur&assinitas: praesertim quoties casus incidit cui mederi nequeas, interitus elocatae in alienam familiam . Talia tum paso audiebantur in omnibus circulis, dum operam dant omnes ne impeσratorem crudelitatis insimulent. semel enim concepta opinione humanitatis & probitatis eius, si cuius antea principis, incredibilem putabant tanσtam tam hue repentinam mutationem in contrarium. confectis igitur modo dictis certaminibus aduersus praecipuas tres partes reipublicae, duas
palmas ad ius de ciuibus ordinis equestris &senato , tertiam de suis entilibus, ratus P post prostratos ualentissimos se factum iam ali js omnius sermidabilem, senatoribus quidem caeso Silano nemini secundo eluxordinis, sublato uero Macrone equitibus inter quos ille primam dignitastem primos in honores meruerat patruelis quo in ac cohaeredis nece o momb. sibi coiulictis sanguine, noli amplius se continuit intra humanae natu