장음표시 사용
421쪽
steriam ne recrescerent prohibitumina , falsum id comperi facto periculo. Postea vero scriptum a quibusdam reperi illud ipsum sic Ri etiam crotonum,quos potius veteres adpellitat Cynora istas. Verum nec hic facio periculo promissa praestitit.
De sanguine crocodil reliquorum.
Caeterum an Crocodili terrestris sanguis visum acuat ne id quidem experiri obit,cum haberem probata aciei exacuenda medicamina , quae Graeci vocant olbo εοκκ. Neque an admissariorum equorum sanguis crustam mo
liatur,&septicus si C. neque an murium domesticorus anguis verrucas, quas vocanta λοχορίονας, lecidere faciat.
Nam aliori fuit mihi magna semper copia Mad hoc a thema, quod aegrius illo medicabile est, nempe ad vocatam myrmeciam. Et caueba ne praestigia tura opinio. nem merito referrem, cum iam etiam inprobi quida medici ex diuinandi qua piam arte,non ex speculatione medica me in in orbis solere praedicere calumniarentur. Lac bifaria hoc utimur, partim ut cibo,partim ut medicamento. Sed quid valeat, cibus, in curandi methodo alibique expositum est. t facultatem eius ceu medicamenti, eam nunc explicabimus, ac primum illud commonebo, quod paulo ante de sanguine, quod non de morbido lacte, sed de naturali cuiusque animantis, ea qui e dicenda sunt intelligere oporteat. Igitur lac sanissimum,
velut etiam sanguis,purum syncerumque est,nec amaritudinis, nec acrimoniae, aut aciditatis, aut salsedini aut foetoris particeps,sed ut dixerit quispiam, bono odore praeditum, aut odoris expers,aut certe exiguum odorem bonum referens. Clarum etiam est id eis debere iustu sua
ue,pauculam habens dulcedinem , sicut de sanguis integrae sanitatis,ex quo dc lacti constat generatio. Tale ac ad acres&mordaces fluxiones est utili minum non abluens tantummodo eas a partibus asstidiis est enim id il-I cum aqua commune sed torpora illinens, ut non in nuda cadat quod defluit . Nec in hoc duntaxat aquarii rapst; t, verιin etiam quia colluit, utpote extergentem in sese
422쪽
sese humiditatem continens,quam vocant serit,id quod colluit diluitque corpora: reliquo autem quod crassum pingueque est collinitur non aliter qua pinguedo,adeps, atque oui albumen,& ceratum ex eloto oleo ceraque co-fectum. Nam Jec ab acribus humoribus natas naordicationes mitigant,corpora videlicet oblinendo, ipsa naturae minime mordacis. Porro cum lac omni a facillime alteretur, praesertim si ambiens fuerit calidus multum adicia facultate amittit,nisi protinus quis ab uberibus effuso calido etiamnum utatur.Maxime igitur mulieris bene habitae,& bonam victus rationem seruauit, acte utendu nam id humano corpori est familiarissimiijdeinde aliorum animalium,quae quidem ab humana natura non lo-gissime absunt,id quod scies ex carnium odore: nam fastidiosus est Miniucundus eorum quae multu diuersam ha bent temperiem,ceu canis,lupi, leonis, pardalis, vulpis,
hyenae,ursi,&similium:non iniucudus autem est eorum uae non porro absunt,Vt suis,capra ,equar,bouis,ouis,ani. Quocirca etiam homines docti experietia, caprino, ouillo,bubulo, asininoque utuntur lacte caseos ex eis conficiunt,excepto asinino. Nam id plane tenue est, dc plenum humoris serosi,velut bubulum crassum:caeterum consistentia medium caprinum est .atius cruducique timque lacobtinet. Porro lacomne ex tribus constat essentiis,caseosa, serosa, pingui hanc plurimam habere conspicitur bubulum, ex quo conficitur cid quod butyrum nominant,concoquentisa laxantis facultatis. qua-obrem maxime illo utuntur ad parotidas xbubonas.
At serum,ut dictum est, extergendi potentiam possidet, adhibeturque subducendi ventris gratia, ac per clysteres iniicitur,extergensin abluens sine mordacitate intestinorum acrimoniam. Praeterea si quis ulcera quae sanie infestantur acri,vice aqua sero colluat, optime sane fecerit. Praeterea quaecunque medicamenta digerere solent ecchynmmata latra,ea praestat sero.quam aqua diluere. Sic etiam eo utimur ad sugillatam hyposphagmata,peculiaribus ad haec medicamentis commiscentes.
423쪽
Ateaseosum illud inrassum ipsius lactis magis illitum
adlitret, eo nomine acrimoniam retudit magis.JPorro ubi aliam quampiam desiccantem facultatem habue rit adiunctam,optimum est remedium dysenteriae,i omnium ventris acrium fluxionum Eam accipit a lapidibus qui praedecocto ipsi iniiciuntur igniti. Porro eos esse oportet quos vocant καχληκαν, Et lac eo usque decoqui debet,dum pleraque serosi in eo humoris absumpta pars fuerit. At nos iniectis ferreis in apsum cylindris caden- tibus eandem, aut etiam meliorem facultatem efficimus.
Nam ferrum adstringentis quoq; ut est dictum faculta
tis est particeps:ac proinde cylindros ego complures eia feci huius gratia,ad fines eruum propendentes,quo videlicet quis manubrio ignitum ferru facile igni eximat dc sicut cauteriorum,ita horti manubria pannis inuoluo Porro lac totum ad acres oculorum fluxiones tum perse,tum cum mollium collyriorum quopiam est utile,prς-terea ad hypopia, hyposphagmata Quin etiam palpe
bris extrinsecus ubi qui ophthalmia laborant,somno se sedabunt impositum simul cum rosaceo de ovo, phlemmonas eorum concoquet. Sed hoc esto ac mulieris recὲ eae mamillis express iam. Infundimus ipsum itero ulcerato tum per sese, tum iis medicamentis commiscentes quibus misceri potest, utique citra morsum curantibus,tubrin sede uera mitigamus prae sanie acrimonia dolentia, aut phlegmonas aut stolidas perpetientia Steac ad ulcera pudendorum utimur. omnia quae leniri postulant, siue ob phlegmonem, siue ob morsum, siue ob malignitatem. Ea propter 'ancrosis applicatur ulceribus, medicamelis nodynis commistum,qualia sunt quae costant ex pompholyge. Et quid attinet commemorare, quod ore colentum collutum gargarizatumq; ves maxime phlegmona eliis mitigat Sed destonsillas, columellam,&antiadas phlegmone assectas admodum mitigat,3 proinde&synanchen siue anginam. Atque visemel dicam,medicamentum est leniens Graeci vocant παρυοραο, totam quidem substantiam habens mordacitatis expertem,sed multo magis ubi concoctione modeLata potissima pars serosi humoris absumpta est. Sic mihi
424쪽
videntur etiam medici ad venena quae rosione interi-niunt, lac dari suadere, velut sunt lepus marinus, iantharis. Sed iunt qui exhibent iis tui aconitum thapsiam sumpserint. Sed hec ex ratione fecerunt. Alia vero palam mentiti sunt, ut de lacte canino, qudd in palpebris pilos renasci prohibeat, si prioribus euuliis ei loco foretallitum, unde pilorum radices extractae essent. deiidem modum qui scripserunt, quod celerem pilorum In pudendis exortum reprimat, si quidem foret ante pubertatem illitum,quique quod De tu emortuos eiiceretio . . tum , verum non protulere . Sed Salia quaedam praestigia turis contam a nata, tum de horum, tum de aliorum quorundam animalium lacte conscribunt, quae me ab initio dieturum negaui, etiamsi experientia didicissem
Caseus, sermoni qui habetur de lacte, annectendum cst de casco, propterea quod ac sit coagulatum ac glaciatum,non tamen uniuersa lactis essentia in caseos cogitur, sed quod crassum est untaxat scilicet tenui seros secreto ac separato. Porro dictum est habere lac in se naturam
quandam pinguem Moleo sana , eamque plurimam es eposui in bubulo,ac bia reliquo lacte seiunctii in fuerit, solumque per se constiterit id pingue, butyrum appellari At ubi cum toto lacte coagulatum fuerit, seroso duntaacat humore per coagulationem separato, pinguem caseuestici. Fiuntque hoc paeto casei bubuli quidam adeo pingues, ut ex iis siluat quidda ad specie olei. Porro tu hi, tu
reliqui omnes temporis spatio acriores tibi apparebunt, siue gustes,sive olfacias. Itaque cum mihi olim caseus allatus si et bubulus, quem ex odore acrem esse coniici bain. abieci, Miam a famulis absumptum putabam: caeterum illi talia seruare soliti, longo post tempore ex promptuario proferentes, quidna de illo fieri iuberem rogant. Cum igitur edendo non esset propter acrimoniam ii dicrum nobis problema extitit, ropo iactibus cui rei quis illum utiliter posset accommodare . Interea cum ad me arthriticus o uispiam in curru couectus esset, tophos quos
425쪽
, Greci πύρου nuncupant, in articulis habens subiit mihi crure suillo salso decocto, caseum eo lecocto macerare ac probe in nortario subigendo nitu in tophis in ponere. Et sane arthriticus ab hoc medicamine maenisce adiutus est. Nam rupta sponte sua cute, absque incisione videlicet effluxere quotidie citra dolorem tophorum particuis Vbi autem totus qui apud me erat caseus fuisset absumptus talem sibi alium comparans arthriticus in posterum seruauit, postea rursum usus est inueterato atq; io ubi tunc quoque idem percepit commodum, saepius deinceps uti perseuerabat quosdam inicorum similiter affectorum docuit. Atque id quidem nos ex collitauimus,caeterum comprobauit atque confirmauit experientia. Porro recentem, qui inueterato contrari est temperamenti, quando lite homini in agro degenti moderatarmaritudinis vulnus habent anaposui, antea videliceta liquorem tritum. Extrinsecus autem illi imponebain solia lapathi. Possin vero etiam, si ha cnon adsint, folia superponi vitis,aut platant,aut betae aut lactucae. At ipse quidem caseus via buis glutinauit , eratque etiamnum mollis. Alius vero qui vocatur in patria in ea Pergamo, per superiacentem Asiam Xyga lactinus, magnurustici vulnus conglutinauit impositus. Nam recens coagulatus ac mollis repercutiendi vim obtinet, nimirumcleuiter refrigerans. At oxyga lactinus praeter haec digerendi insuper levem quandam vim possidet. Buorum. Butyrus,aut butyrum, utcunque nominare voles,sive masculino, siue neutro genere, si quidem, ut supra di-3 cium est,ex eo quod in lacte pinguissimum est Miror autem quo pacto Dioscorides ex ouillo caprino contici referat: Ego nanque ex bubulo fieti noui ac proinde nuncupatum ess butyrum existimo facultatis est:
concoquentis, paulum habens etiam digerendi potentiae, in medias nimirum corporibus secundum duritiem ac mollitiem. Nam id semper memoria tenere Opo
se quicquid simpliciter ac sine addito prosertur, de mediis temperatura corporibus intelligi. Nam cor
426쪽
porum plane durorum tumores praeter naturam hocn quit medicamen digerere. At quae in mollibus sunt phlegmonae,eas doconcoquit digerit perfacile. Nam parotidas bubonas,&oris phlegmonas, aliasque partes coplures prorsum illo solo curauimus, nimirum puerilibus corporibus ac muliebribus perpetientibus Sedri gingiuis puerorum dentientium assidue illitum,nihilo imbecillius melle gingiuas extenuat,per quas exitus est dentibus: Malios omnes in ore affectus phlegmonosos, posteaquam fluxio restiterit,digerit pariteri concoquit Proinde cataplasmatis inditur quae extrinsecus imponuntur parotidibus, hypochondriis,& bubonibus. Sed cin ventrem deuoratum,& ex eo distributum,magnifice confert expuitionibus ex pulmone idque in pleuriticis ieripue timonicis affectibus,cum hoc quod eos etiam concoquat. Atque si solum lingatur,magis quidem concoquit, verum minus educit: sin cum melle: amygdalis amaris, plus educit. sed minus concoquit.
Coaguliam omne acris ac digerentis potentiae est, ac nimirum etiam exiccatoriae: nam necessario id superiora comitatur. Ac leporis quidem coagulum comitiale morbum, si cum aceto ebibatur,praeterea profluuium muliebre sanare proditum est: sed&lac in ventre coagulatum
dis luere , quod certe ios experti sumus, non solum in leporino, sed etiam in aliorum animalium omnium coagulo Attamen leporinum omnium est praestantissim v. Sed languinem in ventre concretum simili modo potum dissoluit, acessi cacius quidem caeteris, verum non solum, quod quibusdam scriptum legitur, sed de hoc commune est omni coagulo. Quidam autem sanguinis ex thorace reiectiones leporinum coagulum epotum supprimere prodiderunt: caeterum nec alium quenquam eo usum
noui, nec ipse sum ausus acri uti remedio ad affectum a Istrictionem poscentem. Porro coagulum equinu ad dysentericos coeliacos peculiariter accommodari scripserunt nonnulli.
427쪽
At phocae coagulum eximie aptu inesse quidam praedicat,tanquam vires obtineat castorij. Verum quaecunq; proditum est,quodque coagulum secundum essentie suae praestare proprietatem,non est nunc tempus ea ponere.
Hic succus omnium quae in quoque sunt animalium calidissimus esse demonstratus est. Itaque sicuti sanguinέ carnes dissimiliter temperata obtinet animalia, eadem ratione se l. Quocirca calidissimorum fel,aliorum duoque animalium fel excellere necesse est: quae illis minus sunt calida, pro portiones hunc humorem illis inaesse calidum, quanto scilicet Min aliis sunt inferiora. Di dicisti enim quatuor esse uniuersos in unoquoque animali sanguineo humores, sanguinem, pituitani, bilem tum flavam,tum atram. Didicisti porro ex more non tantum medicis,sed latinis omnibus balem flaua absolute efferri bilem, tanquam subaudituris qui audiunt colo ris cognominationem intram vero non simpliciter nun- cupari bilem , sed cum addito, nempe hoc totum , atram bilem. Sedin quod flavam bilem nonnunquam pallida ui cognominant, nosti: quod in vesica iecoris interduinpallidam,interdum flauam in consectionibus animalium conspicimus. Audisti porro flavam tanto esse pallida calidiorem, quanto crassiorem Nam seroso recremento flavae bili commisto pallidam constitui contingit sicut flauam plusculum ex calfactam consistentia reddi ratasam, colore autem flauam . Quin ciri animalibus appariret flaua quidem iis quae magis sunt calida quae vero minus, pallida. Et ubi calida animalia aut fame, aut sit toro uentur, ad atrum colorem vergit, interim illum habens fruginosum,interim coeruleum, interim satidis,qui quidem magis est colore brassicae fuscus. Itaque Stubilis colori diligenter intendito, cum medicamentum praeparabis cui admiscenda est bilis Miscent autem cycli scis vocatis' trochiscis, qualis est Andronis, Polyidae , 5 passionis, illinus, qui tauri recipiunt bilem nam ubi ea medicamenta praeparant quae sunt utilia ad oculos:
428쪽
UA L. DE SIMPL MEDIC .lium bilem adhibent. Porro taurorum bilis calidior est
siccior quam boum castratorum. Nam castratum animal semper simile redditur foeminae, iis quae sunt e. tatis minoris. Itaque sicut haec humore superant adulta perfecta vincunturque ab iisdem caliditate ad eundem modum bos castratus a tauris. Et quorundam ego taurorum bilem vidi coeruleam, siaua nimirum superassata quam sane in praeparandum iniici medicamentum vetui, sumpto illius loco alterius tauri bile mediocritersa ua. Nam ille vinculis violenter tractus supra modum fuerat defatigatus. Itaque eo labore cum excanduisset. clarum est temperaturam eius fuisse calidiorem probabileque est sic violenter pertractum tum sitisse , tum etiam esurivisse atque, ut summatim dicam, velut urina a modica potione modice pallere sitim famem queis multum laborem perpessis flaua esse conspicitur:impletis vero atque inebriatis albida ita litis colores variat ad sauius quidem per exercitia, inediam,& sitim: ad candidius vero, in contrariis scito ergo si praeparando medicamini bilem impensessa uam iniicias, calidius te id esse-cturum: si pallidam mediocriter calidum: sin exolutam
aqueam, tanto imbecillius temperie conuenienti,quanton bilis ad candidius fuerit versa Sic qui occlusas haemorrhoidas taurino felle aperiunt, iis interdum imbecillum, interdum vero supra quam conueniebat acre apparuit. Qitanquam nonnulla quoque diuersitas existit pro corpore cui adhibetur, prout scilicet promptiore sensu aut bebetiore fuerit, tum perfacile patiens, aut difficulter Verrim in ipsa bile non parua visitur, dixi, varietas. Nam idem homo a pallida minus, flava bile plus
mordicatur. Liquet itaque vel ex eo qudit haemorrhoidas aperit, quam sit hic humor acris sed Millis ipsis qui
utuntur, mordicare percipitur. Ac proinde cavemus, ne
ad alium morbum aut sy mploma bilem usurpemus solam ac per se. Nam propositi cyclisci pauculum bilis accipi-iint. Ac quae ad oculorum acutiam componuntur medicam cta, partim hyςnae,partim perdicis partim galli,partim alterius cuiuspiam bilem accipientia admistu habent tum mel,tum foeniculi succum, tum opobalsamum Po ro ani-
429쪽
cd animalium quorudam singulariter bilis a medicis ex
tollitur, tanquam aciem exacuat oculorum, ius fionum initia digerat, velut piscis quem vocant callionymon, hygnae, icorpi marini, tum galli perdicis. R suilla adeo omnium imbecillima est , ut ne ulceribus quidem toleratu sit grauis: apparet omnium bilium maxime aquea, exceptis sylvestribus suibus, iis quae degunt in montibus . Nam ut harum caro calidior, siccior est, ita bilis. Porro domesticarum suum bile
utuntur quidam ad ulcera aurium , medicamento utique non reprobo: tu quoque ubi compositorum nihil adfuerit, utitor sunt enim innumerata. Sed pro affectus magnitudine alia etiam atque alia alterius animalis bilis potest congruere. Nam ubi viciis diuturnum fuerit,' multamque saniem usque contineat etiam sicciorem bilem praeferet puta ovium quae paulo est acrior iuta, hac etiam magis caprarum, cui adsimilis quodammodo est ursorum , lotam At taurorum his valentior est, inferior tamen bile hyaenarum , haec quoque inferior bile callionymi, scorpi marini,& marinae testudinis. Porro hirci agrestis bilem scripsere quidam proodesse lusciosis siue nyctalope vexatis Caeterum volatilium animalium biles omnes tum acriores sunt tu in sicciores quam quadrupedum, inter ipsas quoque volucres gallinarum perdicum biles ad medicinae sum probatiores habentur Miluiorum vero laquilarum impendio acres sunt: sed Merodunt quamobrem colore
visuntur aerugineo, ac nonnunquam atro. His itaque earum cognitis differentiis atque affectibus, qui plus, qui- ,, es, minus lesiccari postulant cognitis,si una modo quampiam opere fueris expertus,inde ad alias transire poteris per methodum, ut semper quae commoda sit adhibeatur. Nam cum velut in coniectura sita sit cuiusque facultatis vehementia, a definito quopiam principio ad materiam inexploratam transire oportet: ac a prius ex ptarato, excessus qui in illis cosistunt discere. Sed totas quasdam luculentas ego exposui tum abilis colore tum ab animalium temperie.
430쪽
sudor, Vnus hic est humorum in animantis corpore prouenientium, Meandem habens materiam quam rina,&eundem generationis modum Si quidem utrique
ex bibito humore constat generatio, ex calfacio simul in corpore biliosae nonnihil substantiae adepto Verum sudor plus est elaboratus,vtpote qui ad cutem usque permeatis omnibus quae intersunt partibus, peruenit Attamen sudores inter sese urinas differre necesse est , tum pro animalium temperaturis, quae natura per aetates non parum a sese inuicem sunt diuersae, pro ambi. entis nos aeris temperie Clarum autem est, etiamsi aliquando in sermone omissum fuerit, pro tempore anni,&praesenti constitutione, praeterea pro regionibus diuersitatem estici in animantium corporibus no paruam. Nam compendi gratia uno capite complecti eiusmodi omnia soleo, nempe procingentis nos aeris temperie ea mutari dicens. Etenim diuersitatem regionum quae est in caliditate trigiditate, hic compraehendit, ut tempus anni, praesentem praeteritamque constitutionem. Cum ergo sermo fuerit de rinis,aut sudoribus, aut bilibus,aut sanguine, aut pinguedine,aut adipe,aut quopiam in corpore nato, diuidentibus videlicet nobis eas quae in ani malibus visuntur differentias, de sanis corporibus sermo
intelligendus est, mediam propriae ipsorum temperaturae constitutionem habentibus. Sic ergo quod iudor salsae susuginosae vocatae qualitatis est particeps, gustus testimonio probatur. Nam saepenumero nolentibus in Osdefluens dictam qualitatem indicat Saepe vero etiam non obscuram praefert maritudinem Attamen color eius natura designat. Nam sicut urina naturalis modice
est pallida, sic iudor. Verum id facile cognosces in iis qui lauantur, cum absque oleo strigili raduntur. Nam sudor in cauo strigilis colligitur, colorem quem dixi simul&gustum praeferens,ac euidenter salsedinem habens, sed obscure amaritudinem. Verum de urina plus etiam quam conueniat medici scripseruia . propterea nimirum quod large ea in omnibus hominibus tum priuatim, tum publice