장음표시 사용
281쪽
alicuius vibrata tollatur per absolutionem , citetur prius is cuius interest,audiaturque an aliquid opponat quominus impendi debeat absolutio :Tum eo audito& causa rite discussa, advocentur Notarius de testes,
siue ad praestandam cautionem si res serat) quod is cui absolutio est impendenda praestiturus sit quae ius partis cxiget, siue etiam ad faciendam fidem certam de absolutione impensa ; quia absolutionem fuisse collatam non praesumitur, sed probandum est, iuxta
cap icut nobis.de sent. excommvn. Has solemnitates & si quae sunt aliae, nego esse necessarias ad impendendam a monitorii censura absolutionem in foro . : tantum interno vel conscientiae ; intelligendo per id forum,non praecise iudicium sacramenti poenitentit, sed etiam exercitium iurisdictionis per impensionem absolutionis extra Sacramentum , absque usu tamen ad forum externum & contentiosum, iuxta triplicis fori distinctionem rechc expositam a sanche l. 8. de lMatriin. d. 3 . num. 39. Absoluendo igitur a censura monitorii in soro conscientiae, nihil est necesse praedictas solemnitates adhibere,ut cx rituali Pauli V. tra- dit Naidiis v.absolutio a censura. num. i s. sed susticit, transgressbrem monitorii, ideoque censura eius irretitum, spondere satisfactionem iustam si eam reipsa non exhibeat ; & sic absque alio strepitu exsolui potest contractis nexibur.Vult tame Auila 2. p. c. . disp. 3.dub. 3 .citas Polancu,adhiberi tunc quoque iurame- tum de cauendo recidivo, & abiicienda contumacia aduersus Ecclcsiam;possetque is esse genius personae quae absoluitur, ut firmada esset in sancta volutate ad i pia modi .De vanitate absolutionis collatς absque firmo eme lationis proposito,plene Gelas. Papa cpist. .
282쪽
At in foro externo, ut tollatur Censura quam quis certo & citra ambiguitatem neflectu monitorij incurrit, eo quod offensa sit manifesta, suc de ea constet per euidentiam rei , sue per legitimas probationes,aut confessionem iuridicam,necesse in primis est,
xeipsa & de facto parti laesa, satisfieri,si satisfactio exhiberi reipsa possit ; quod conforme est iis quae tradunt Isidor. Pelus l. 3. epist. 26 o. & Synesius epist. 67- necnon Theophilus Alexandrinus in responso ad Menam Episcopum,prout illud est interpretatus Balsamon. A suscipientibus Baptismum si obnoxij aliqua in re aliis essent, idem deposcebat Nazianz. orat. .. Quod si satisfactio exhiberi reipsa nequeat, necesse est adhiberi cautionem pignoratiriam, vel fideiussoriam, de praestanda satisfactione, dummodo hae quo
que cautiones adhiberi possint. Haec adeo nucessaria sunt ad consequendam absolutionem a censura monitorii in foro externo, ut aliter impensa absolutio,
nulla habeatur,iuxta Henriquem in s. c. 28.num. l. dc sayrum l. 2. de censur. cap. 2O. num. 3 3. nec est ambia
suum quin ita sit; ii is qui a censura absoluit,sit ad id
delegatus sub ea conditione. At si delegatio facta tantum esset ad absolu endum a censura iuxta formam iuris, tunc Naidus in summa v. absolutio a censura. AAuila a. p.dispH. dub. s. & 9. affirmant, absolutioncm etiamsi non pr stita de facto satisfactione cum exhiberi posset, validam quidem esse, sed cum graui absoluentis peccato, eiusdemque obligatione ad repseranda damna partis Porro quoad eos qui laborant vera impotentia exhibendi reipsa satisfactionem , aut cautiones reales, satis esse debent cautiones possibiles saltem iuratoria: sicquc impenditur absoluti-:& vcle
283쪽
ut habetur l. 3 .sLde testibus, horum inidoneorum te stium fides, adiunctione fidelium testimoniorum suppleri potest. Tenentur igitur hi quoque vi moni-t ij reuelare, nec plane inutilitet testificabuntur; quamuis facile repellendi sint ab eo qui se tali testificatione grauatum censebit, cum prolata testificandi inhabilitate,aduersus eos possit excipere. tur monitorio ad mesandum.
Espondeo ligari, si alia silendi idonea causa non
Et ratio est perspicua. Nam praeceptum reuelandi i stum est & legitimum, atque adeo ei non parere peccatum est. At iuramentum non potest esse vinculum iniquitatis, Ut dicitur cap. quanto, & cap. 2uintauallis,& cap. tua nos, de iureiurando. Nec de mortali tantum peccato ut sonare videtur nomen iniquitatis, sed de quocunque etiamsi minutissimo peccato, valet ea iuris regula s 8. in 6. non est obligatorium, contra bono mores praestitum iuramentum e ubi Glossa multa iura proseri, multaque ad id ex Patribus & Conciliis prostant apud Gratianum in.'. 4.fere per totam. Vidς dus etiam late SuarezLι.de Iuram.c. iq.M I s .Qu re
284쪽
extra dubium esto, conscios rei quam iura uni non reuelare, teneri ad reuelandum, si ita rubeantur per monitorium. Neque vero istiuisodi reuelatio erit inutilis,ut visum est Baldo Inullum.CHe testibus. Ait enim eum qui iurauit seruare secretum,repelli a testificatione tanquam inutiliter testificaturum, cum esse nequeat nisi aut falsus aut periurus. Hoc bene reiicit Anton. Sola ad noua Sabaud. decreta, tit. de tribun. compet.Glossa 4.num. s. Immerito enim pronunciatialdus huiusmodi hominem testificando sore peri rum; quandoquidem iuramenti male emissi religione nullatenus urgetur.Et ideo non modo si ita poscat commune bonum, sed ob minutas quoque causas, si producatur in testem compellitur sene testimonium, ut tradit ad Capellam Tolosanam Austerius q. 1 r.
Num quos Iudex reuelandi obligatione eximit
ligentur monitorio. . RSipondeo non ligari, siue expressu dc conceptis verbis in monitorio adhibitis exprimatur aliquos eximi. siue id illis tacite per Iudicem significetur. Ratio est,quia tota vis monitorii derivatur ex Iudicis illud feretis voluntate. Quare quem Iudex grauare hac obligatione non intendit, erit ab ea inam nis. Quemadmodum enim superius monitiatum est,
deesse obligationem detegendi quqs Iudex non intendit detegi, ita quos Iudex noluerit ad detcgedum obligare,
285쪽
obligare, immunes erunt ab obligatione detegendi. Neque vero valent ista duntaxat de monitorio per ipsummet immediatum Antistitem concesso,sed etii cum monitorium est impetratum a summo Pontifice,isque de more dirigit illud ad ordinarium, facta ei potestate ut causa diligenter examinata quatenus vi. debitur expedire pro locorum ac temporum circun- stantiis, monitorij literas exequatur : Tunc inquam ordinarius si censeat ita expedire,pinest cum aliquo conscio dispensae ne monitorio Pontificio ligetur, etiam si taceat. Si tamen Episcopus per staudem ageret , & probe gnarus deesse iustam causam eximendi quempiam,eum nihilominus exemptu vellet , quoad suum quidem monitorium peccaret , quia faceret parti iniuriam:quoad Pontificium vero,nihil saceret,& ij quos detegendi obligatione eximeret,ligarentur nihilominus monitorio.
Dubius de monitorii obligatione an reuelare
J Espondeo teneri reuelare. Ita Hentiq. l. I 3. sum-c.I8.num.Α. LopeZ 2. panstruc.c.m Sayrus in Clauit I a .c.i4.num. 3'. Naidus Viau cusare.n. I. & V. reuelare,num.2. Ratio est,quia praeceptum de facienda reuelatione, est clare ac certo latum: causa autem
excusans, supponitur ess e dubia. Igitur praeceptu poses. Vt, ut loquuntur. Possidentis aute conditio caeteris paribus,
286쪽
Uires monitorij ad reuel. 23 9
paribus, in dubio est potior ac melior. Sicut ergo si quis certus esset se voviss e,aut debitum apud aliquem contraxisse; dubitarct autem an votum implesset, vel debitum disioluisset, pr sumeretur pro voto ac pro creditore, nec censeretur debitorem dubia solutione pleuisse debita certa, ut rectὐ demonstrat Sanchezl. Idn decalog. cap. Io. num. 12.ita cum dubium est anquis excusetur a monitorio quoa constat latum esse, praesumitur pro monitorio ; estque ei parendum 1, ne dubia excusatione clidatur certa praecepti obligatio. Contrariηm diximus ad finem praecedentis capitis, tractantes dubium circa obligationem restituendi. Sed disparitas est manifesta.Nam in dubio de restitutione, persona in quam sertur monitorium, possidet rem cuius restitutio petitur, estque par causa illius, Apartis quae monitorium exorauit , ut supponimus. Quia ergo in pari causa,melior es e debet possidenti conditio,vt habet regula iuris,merito negauimus pos selibrem in dubio an teneatur rellituere,ligari moniatorio ad finem restitutionis. E contrario autem amrmamus hominem dubium an ligetur monitorio ad relictandum, teneri reuelare, quia iste non possidet, sed possessio est penes praeceptum reuelandi,quod liquidum cst accertum.Ob hanc ipsam causam Nauar. in summa c. 2 3. num. 9. in dubio an personae a qui-bii aliquid acceptum est sint fide dignae, obligat ad
reuelandum. Recte item Auila, & cum eo Bonaci n. tract.6. ex variis p. i. f.ε. num. 3. pronunciant maece
pium possidere,in dubio an Prauatus secta reuelatione 1 inhibiturus remedium: Ideoque non obstante tunc dubio faciendam esse reuelationem , aqua sa-cienda ex*lueretur qui certo aut probabiliter iudi
287쪽
caret, nullum remedium fore a8hibendum etiamsi fiat reuelatio,virecte cum aliis Sanchez l.6. consil.c. i. dub. i . Haec ad varios similes euentus extendere, operosum non erit.
Ad quiae teneatur qui abrique idonea excusatione re,
licuit quae monitorio iussus erat reuelare. REspondeo,iuxta sententiam valdὸ receptam, satisque probabilem,teneri ad restitutionem da norum quae parti per eius silentium inseruntur.Inter omnes quidem constat . illud silentium est e mortale peccatum, ob materiae grauitatem & praecepti iustitiam,quae supponuntur. An vero sit peccatum contra iustitiam, ex quo solo nascitur restituendi obligatio, controuersum est. Quanquam communissima doctrina affirmat hoc peccatum esse contra iustitiam,de idcirco eum qui sine causa lato monitorio siluit, esse iniustam causam damnorum omnium quae parti o tingunt ratione talis silentii, ac proinde teneri ad e rum restitutionem. Ita Auila a. p.c. s.disp. . dub. .
quotquot assimant, testem ex quo a Iudice vocatus est ad testificandum, iam intimato sibi praecepto se subducentem,teneri ad restitutionem omnium damnorum parti obuenientium per eum desectum testificationis. Ita Lud.Vital.tract. de reis & testibus cog.
288쪽
quod posito praecepto Superioris, pars cui testimonium commodum est, ius habet ne recusetur sibi te-i stimoniunanqui igitur recusat iussus testificari, violatius istud partis,atquc adeo tenetur ad restitutionem.
t Aliud vero est, an is qui ita siluit obligetur quoquel ad restitutionem mulctae pecuniariae quam Iudex siveritas per reuelationem huius conscii innotuisset, imposuisset reo; qtia in re variant Doctorum sententiae, & verisimile admodii est deesse quoad hoc obligationem iustitiae, atque adeo non interuenire debitum restituessi. Quia ergo monitorij interpellatio ad reuelandum, non secus se habet quam interrogatio Iudicis,sive iussum quo testi imperat testificationem,
plane si quis intimato iam sibi superioris praecepto
testificati renuens se subducit,peccat contra iustitiam& est obnoxius restitutioni damnorum quae parti ex eius silentio sunt secuta ; idem quoque dicendum consequenter erit de conscio,qui per monitorium interpellatus ad reuelandum,renuerit obedire. Haec est ut dixi) valde communis doctrina.Nolim tamen diffiteri, oppositam tametsi minore autorum numero subnixam, esse admodum verisimilem, qua . scilicst negatur ius esse parti post interpositum superioris praeceptum , ut conscij rem aperiant. Debent quidem conscij parere praecepto, idque ni faciant, ct obedientiam superiori debitam violabunt, & in cha ritatem parti exhibendam. Nullum vero est caput,ex quo prodatur eam culpam cilc contra iustitiam, qui
289쪽
est totus & unicus solis obligationis restituetidi. iii Molina tract.2. de Iust.disp. 8 3 .9.deteste d. 7OP. n. . Lessus l.de Iust.c. a 3.α76. dccHO. n. I9..tametsi va cillat saltem in speciem ii.6o. Quod autem inter obnoxios restitutioni, in vulgatis versiculis numera soleat non manifestans, ex quo Sayms loco allegato intulit,apud omnes certum esso,testem iussum testificari nec parentem, esse iniustam causam damnorum silentium consequentium,& ad eorum restitutionein teneri,non grauate Oliditur. Nomine quippe non manifestantis in illis versiculis, intelligendus est is duntaxax, qui ex ossicio suo ac munere xenebatur imp dire damnum quod siuit 3ccidere, cum posset aperiendo alicui id impedire. Quia ergo haec sententia, uae testem iuisum testificari,solo contra obedietiam bc charitatem peccato inquinat, est admodum verisimilis, no ausim damnare eos,qui ad monitorij inte rellationem tacentes, nulli restitutioni obnoxios fa-ςiunt , quamuis damna aliqua inde sequantur pares: Non modo si ante promulgatum monitorium conscij de eius futura promulgatione se subducant, in
quo euentu recte Valent.q.illa I .p. I.&Torres disp. r .citata num. q. contra Sotum negant esse obligationem quicquam restituendi;quemadmodum qui se subducit,praescius se iubendum agere tutorem,solam obedientiam erga Magistratum non servat exquisite,& charitatem pupillo debitam violat, nihil tamen tenetur restituere:) scd ςtiamsi lato iam monitori0
290쪽
De exsolutione a nexibus,per c tu
.maciam erga monitorium t mane coutractis.
ATo monitorio, & elapso termino qui Hrra E in eo ad restituendum vel reuelandum
praefixus erat,vel executioni mandatum est quod mandabatur exequendum, Velia 2 cum mortali, culpa est praetermissa ea ecutio. Si primum contigerit,monitorium fuit nuda comminatio , dc absque ullo virulento effectu in eo ad quem dirigebatur,evanescit. Audiuit enim E clesiam desuitque contumacia. Quare non est de eo vltra hic addendum quippiam. Si autem contigerit, monitorium ex graui culpa negligi, nec intra termianum prae ixum pleri quae mandabantur , illico in curritur excommunicatio,& contemptor fustus contumax, habendus est sicut Ethnicus & Publicanus. Quia tamen qui dormit , iuuante Deo adiiciet ut re
surgat , videndum est qua ratione illis se pedicis ex pedire valeat, qui primum alienatus a vita Dei & Ec-