장음표시 사용
371쪽
communicare etiain possunt de iure communi omnes reclasiarum praelati,ut in .c necessarium, de ossi. or.&.cii. de elecnili episcopi praescripsissent contra eos,ne hoc possent. Abbates confirma thetiam non benedicti n.c sicut tuis, de symo. priores etiam in omnes de collegio,& in alienos, si in eos, aliquo iure speciali,habent iurisditionem m. ci cum ecclesi rum,de ossi. or Idem de Archidiacono, licet non sit praest,iter:ar. in.ciperlectis. d. xxv.nisi consuetudo obstet. Vide tamem. in. cum in cunctis, te elec. Vide multa alia, quae praete mitto. Sil. excommunicatio Lnotabiliai.
7 Excommunicari non potest papa nisi propter heresim, de
qua & iudicari potest,& deponi. c. si papa. d. xl. 3 Excommunicari non potest mortuus, quia non est homo nec potest esse contumax,neque peccare, pro quibus fertur communicatio, ut supra patuit,in quibusdam tamen casmbus excommunicatur ratione praecedentis uinculi ad terrorem,propter quod ei sepultura negatur, & communio ora tionis,sicut in heresi,& in notorio crimine morientes , & hi etiam,quorum stripta continent hereses, nisi seipsos correctioni ecclesiae subiecerint,ut fecit abbas Ioachim.c. cinna mus, te stim. tri: & s.ca.Et qui hereticos instituut heredes. c. sane. xxiiii. q. i.c. Infideles non possunt excomunicari.ii. R. i. C. Inuici,neque pueri,uel suriosi, & quicunque carent usu rationis,quia pecore non possunt, neque fratres medicantes
ab episcopis: uel aliis praelatis ecclesiae, nisi ex speciali licetia, ct authoritate papae,ut patet in priuilegiis suis,quae sunt notoria inta priuilegium vii. Nec non subditi ordinariorum eis possunt excommunicari, eo quod participent cum
exemptis.c. quanto, te priui. secus ratione delicti contractus, uel rei,de qua agitur. Qi. de priui in.VLNeque Imperator,neque princeps ab episcopo suo .iLq.viu .Balam. Iinperator &rex post monitionem pro notoriis tantum excommianua- tui .a lxvi c. ualetianus.De hoc uide Tab. Excomunicatio. .
iiii excommunicari non potest, qui cessit bonis, quia quoad bona quali desiit esse subditus. c. vi. de sotu. Pe. de psi ubi supra,M. fio. pariter. τ9 Statutum ordinari 3,uel synodale,ligat omnes factos subditos ratione delicti & hoc dico quia non omnes delinquetes fiunt subditi,ut archiepiscopus secundum alicuos,& m Gantes, φ
372쪽
dicantes,qui ex sua exemptione habent, quod ratione delicti non fiant subditi in.c. a nobis , el. i. de sententia ex. quia lex semper loquitur.l.arriani.C. de haereti. Si autem seratur per modum sententiae generalis,sic uidetur quod non Iiget nisi subditos sententiatis tunc,quando sententiam prosert,respectu delicti, committendi. Hanc distinctionem po
3o Subditi delinquentes extra territorium statuentis, secudum Pa .in d.c.a nobis,non assiciuntur poena statuti, licet Inno. ibi tenuerit quod sic hoc tamen uerius,per.c.ut animarum, de consti.lLvi quia statutum est lex territorii, nec uires ultra extendere potest. Si episcopus praecipit, ut qui acceperuttales res restituant, dccdc subditus illius accepit res huiusmodi in territorio, sed tempore sententiae est extra territonum. secundum Ge.m .d.c. ut animarum, ligatur. Si episcopus excommunicat non facientes residentiam,clerici existentes exitia,& habetes notitiam de hoc ligantur, quia habent initium proprio territorio,vel finem. Episcopus subditum suum existentem extra suam diocςsim potest excommunicare per specialem sententiam iecundum doct.in.c.fi.de soro coinpe. inde ibi Pa.qui multa ad prouolitum ponit. Subditi committentes in loco exempto non ligantur, quia locus exemptus aequiparatur loco extra dioco. existenti,secundum Io. .in. Qui animarum,in nouella. Si episcopus praecipiat quod nul- Ius accedat ad monasteria monialium, sub poena excommunicationis,&c. qui accedunt ad monasteria exemptarum noincidimi, quia delictum committitur in loco exempto. Sed
si diceret ad monasteria exempta,posset dici quod incidunt,
quia delinquunt in uia,qui est locus non exemptus. 3, Si episcopus in excommunicatione dicat excomunico Omnes scientes secisse tale quid nisi reuelauerint,&c. sciens non tenetur reuelare hoc iniuriam passo, quia hoc est nutrire odia,nec sic debet intendere iudex. Item si hoc mandatum est generale, non tenetur reuelare iudici, quando non potest probare secundum Ange.intellige public bene tamen secrete ad correctionem. Si autem exprimat quod uultsibi dici in iudicio, debet intellisi saluo ordine Euangelico-si iacit
correstionem,nec ipse debitum suum fecit, lebet compare-- an iudicio,& dicere se scire,sed non posse probare, sed si
373쪽
non sicit corremonem, licat se scire, sed uelle prius facere correctionem iuxta Chiilii mandatum Quod si uult iudex,
ut probet cum non postit,uel deminitet ante correctionem, sententia continet intollerabilem errorem. Si potest probare non tamen tenetur suis expensis facere, tame si praecipiat, ut faciat sub poena excommunicationis,tenet excommunicatio, licet sit iniusta: sed debet petere dispensationem. De hoc uide infra,inquisitio viii. latius. Denuntiatio ii. 3t Si iudex apponat in sententia de suieto &α etiam si quis imneret sub titulo recompensationis,quod seruat stylus ro.curiae,ideo potest fieri,qui habet tale quid sub titulo recompe-
facionis tenetur manifestare,quia excommunicario non continet intollerabilem errorem. Vide tamen intra latius,in uerbo surtum XV.
33 Quae fiunt per modum statuti mortuo statuete semper durant,donec reuocentur. Est lex.in.ci f. de ossi. lega. & quod statuit capitulum sede uacante, iurat etiam creato episcop', secundum Dd.in consi suis. Sententia autem quo ad enectupro luetu remanetnit si iudex ex icauit initiu, remanet ex coicatus donec absoluatur,et quod iudex moriatur.Qpe. decie . non re. post glo. sed quo ad ellectus producendos non, quia hoc pendebat ex sua iurisditione, quae non remanet.
34 bi episcopus praecipiat,ut qui habet libru titit, insta sex dies restituat,& post sex dies fulminat sententiam , Plato habens
librumn ignorans monitionein,quia ab lens,uenit, & post illos dies sex , intelligit latam sume excommunicationem, etiam quod non restituat,non incurrit excommunicatione, quia sententia ultra terminum statuentis, nullum habet uigorem. 3s Socnates Placentinus deliquit in dioc si Lauden. δcyost recessit ueniens placentiam nunquid episcopus lauden potest eum excommunicare Dicitur quoa non, nisi citasset eum antequam recessisset de suo territorio,vel per reqvisitionem episcopi lauden.citaretur per iudicem placentinum,ubi manet,ad quod etiam tenetur de iure, ut not. do de Q. copo. c. s. ut iret ad comparendum,uel respondendum,&c. quo i ii non faceret,posset excommunicari etiam extra suum territorium,& puniri secundum statuta loci ubi deliquit, secundari. m. c.Lde raRIn glo .Non tamen sic sequitur in soro p -
374쪽
nitenti ut qui deliquit in aliena parochia,teneatur confit i1i illi parochiano iecundum Mis.1 .de rap. Ratio autem diuersitatis est,quia in sero contentiolo oportet satisfacere populo scandalizato,in sero autetia animae, sufficit Deo fierii satis,cuius proprius sacerdos uicarius est. 36 Quis possit ab excommunicatione nunori ab luere,supra, Absolutio. ocxxvij.& potest talis secundum ueriorem opinionem interesse diuinis,quia tantum a iacramentis separatur,secundum Pe.de pal.supra. Participans cum excommunicato minori excommunicatio ne, neque peccatum, neque sentetiain aliquam incurrit,quia communicatio maior in tertiam personam non transa ut communiter dicituri quoniam multos.M.q.iij. 33 Excommunicatus maiori separatus est a tribus in commuin γni. Primo A communione sacramentorum,quod est commune omnibus fidelibus,ut supra dictum est, & in hoc semper
peccant mortaliter contraiaciendo. Secundo,est separatus a communione ecclesiasticorum actuuin, in quibus comunicant Christiani Sc quantum ad hoc secundum Cai. stipi a, nos per peccant mortaliter contrafaciendo, sed quado in hu-, humodi actibus admiscetur aliqua iniustitis,aut aliud aliud quod ex suo genere mortale est, ut quando excommunic. tus iudicat,mo italiter peccat, quia uuarpat sibi iniuste hanc potestatem , uel si eligit,uel electioni de se sectae consentit, quia per tales actus alias iniuriatu Alias uen later Pecca Ut si serat testimonium uerum,si petat debitum sibi, & huius - .
modi.Tertio , est separatus a communione operum humanorum,quae sunt communia omnibus hominibus,non sb-lum Christianis,quae in hoc uersu continentur. Os,orare,uale,communis mensa neSatur. Et in his no est peccatum mortale communicare,nisi fieret per contemptum. Sed quia haec . possitnt este obscura ideo declarabo per singula , ut clarius intelligantur. 39 Os negatur,idest osculum secundum Tho. & consequenter locutio, tua: let esse inter amicos,& literae missae, uel recepta,nuntis,munera,secundum Gul.& Hug. in. d. c. quoniam multos Nec pudor uel scandali timor excusat. Orare, scilicet Cum eo negatur, idest participare non tantum in sacramentis,sed etiam in diuinis, audire orationes cum eis, unde si Z a
375쪽
excommunicatus ueniret in ecclesiam tempore ossicii,sij t nentur uel exire,uel eius exitum procurare, secundum My. in.α sicut Apostoli. xi. q. til.intellige tamen si intrat cauta ora-di,uel audiendi diuina,& si est publice excommunicatus. Secus quado est occultus,uel a paucis scitur. Nihilominus qui munt caute si possunt exibunt,ne illius manifestatio sequatur, alias non exibunt si tantum. H. q.j. Si autem incoepta mista intrat,& est occultus,facerdos no debet missam dumttere. nihil. vij. q.j. Si publicus, sacerdos publice eum moneat qui si nolit exire,uel expelli non possit commode,& canone sacei dos non inchoauit antequam eum uiderit, dimittatur miliarar. in.c.omnis. xiii .q. j.Et cano incipit ibi,Te Igitur,&c. secundum Arch. de co. dist. i3. c. de hymnis. Secundum autem Inno. incipit a consecratione. Quod si incoepit canonem sequatur usque ad sumptionem sacrameli, & antequam finiat Postcommunionem, moneat ut supra, de con. inst. ij. relatum:& si expelli commode sine estutione sanguinis proprii, uel alieni non potest,ar. eo .c. ueniens,redeat ad sacristiam,&quod reliquum est perficiat secundum Host.& Gof Vale,idest salutatio,& resalutatio,unde si scribatur excommunicato in casu concesso non debet poni silutatio consueta,sed loco eius potest poni,spiritum consitu senioris, secim dum Arch. fio. dc quando salutat quempiam excommunica-
U Si salutatus ab excommunicato nihil respondeat, sed moueat caput,uel assurgat ob reuerentiam,non propter hoc incurrit aliquam censuram, secundum quosdam , quia pCena: sunt restringendae,sed secundum alios & praecipue Inno. Incle. fi. de sem excom. incurrit, quia haec sunt quaedam salutationes operae,& quaedam participatio, quae prohibetur generaliter:in. l.c. sicut Apostoli. 4r Communio,ne scilicet quis ei communicet in aliquo exercitio,vel habitatione in domo eadem.No.tamen quod a quis sit in eadem domo,uel camera cum excommunicato, pro cliuerso negotio, non dicitur participare cum eo , secundum Inno. in.c. nuper, eod.tit.& eodem modo in aliis exercitus,&cum eo quis contrahere non potest,licet si contrahat, contractus teneant aliqui.
376쪽
4 3 'ense,idest commestio in eadem mesa,vel dormitio in eoisdem lecto,ideo si superueniat excommunicatus, & non potest expelli commode ut supra,tenetur surgere quis de menissa,ne cum eo comedat. Potest tamen in alia mensa. etiam in eadem domo comedere,& in eadem camera, dummodo nosuerit inuitatus ad conuiuium, secundum Gul. quia omnes sic uenientes communicare dicuntur. Si autem quis exeat de domo,& uenienti excommunicato relinquat clauem,& domum ad comedendunt,incidit nihilominus, quia hoc in fauorem excommunicati tacit: secus si in casu necessitatis cum protestatione, secundum Gul. Non enim excommunicati ut semae pereant relinqui debent, quia contra charitatem esset contra quam nemo potest praecipere. 44 Castis liciti in participando cum excommunicato maiori extra diuina ponuntur in hoc uersu. Vtile, lex, humile, res ignorata necesse . Haec quinque faciunt ne anathema possit Obesse: ita. d. c. quoniam multos. Vtile,idest propter utilitate participantis,ut petat,uel recipiat, quod sibi debetur ab excomunicato.c. si uero ,eod. ti.aliter commodum de suo delicto excommunicatus reportaret.Et propter utilitatem ipsius excommunicati,ut loquendo de eius salute, lando ei consiliv,
dc etiam petedo ab eo non solum in spiritualibus sed etiam in temporalibus si necessitas adsit, & alius ita idoneus inueniri non possit. Facit.c.cum uoluntate. eo.ti.&. c. cum excommunicato. xj. q.iij. Moderate tamen haec fiant secundum OL& non in fraudem . 4s Lex,scilicet mala imonialis,quia uir potest reddere debitum
uxori excommunicatae,& econuerso si tamen constet de matrimonio,in. d. c. quoniam multos. M. q. iij. Potest etiam exigere,& in aliis participare secundum omnes,non autem participare cum excommunicato,cum quo alter coniunx participat,secundu Veruer. Quidam autem dicῖit,quod non est eadem ratio uiri erga uxorem, quae est uxoris erga uirum, &quod uir incidit communicacio cum uxore excepto debito, matrimoniali,quia & si uir & uxor iudicantur ad paria quatum ad debitum carnale,ut in. c. gaudemus,de diuor. non tamen quo ad alia deo in tali casu uir deberet interpretationem ,uel dispensationem recipere a superiore,& hoc uidetur magis uermeta ad ipsum Plinet uxore corrigere,& no emtra.
377쪽
edi EX COMMUNICATIO. 46. Humile,idest hi qui sunt in subiectione,ut fili; non ematis ,
pati,uel emancipati ed commensales patris , uel recipientes ab eo necessaria,monachi erga abbatem, secudum Gul.quia quasi de familia eius sunt,clerici erga pontificem cuius seruitio sunt deputati,non autem ali .c. miratus.xciij. dist.Et serui ac ancillae seruilis conditionis,rustici seruientes , & qui sunt de familia:non tamen si de eorum consilio scelera perpetren ri vitain.JQquoniam multos.Intellige tamen praedicta si ante sententiam tales personae erant astrictae ad familiare obse- quium. c.inter alia. eo. ti.& massaris colentes terras, inquanta exigit cultura, S de omnibus aliis idem dicas,secundu Host. qui contraxerunt societatem, uel alio modo erant obligati per contractum,& sine incommodo non possunt abstinere: arcin.c.si uero. eo.ti.Econuerso communicant superiores inferioribus excommunicatis licite,in his ad quae tenentur. Si
militer iudica de omnibus,qui aliter uiuere non possunt, sic l
enim communicando non incidunt.
4τRes ignorata,idest ignorantia facti probabilis. c. apostolicti
de cle. excom. mi. non autem iuris,nisi eos quibus licet ignoraremi sunt non capaces doli,& rustici. Non autem qui scit tantum per consessionem sacramentalem tenetur uitare.Ne- cesse. Necessitas enim tam excommunicatum, quam partici- pantem excusat,unde in necessitate, licet ab excommunicatis recipere elemosinamsecundilm Inno.&in. Jc. quonian
multos,& generaliter omnis participatio pro damno uita locomunicantis,excusat,nisi sit in crimine,uel in diuinis, quia, si possunt petere debita, a fortiori ilitare damna, ar. in.c. nos a. sanctorum.XV. q.H. quanta autem debeat esse necessitas,iudicium superioris arbitrabitur:ar. de ossi. deleg cide causis, que
si no facile possit adiri,unusquisque per se iudicabitic. quod
43 De pateticipate in crimine damnato, uel propter quod quis
i est excommunicatus,insta excommunicatio. xxv. dicitur. 4st Participans scienter cum excommunicato in diuinis, ut recipiendo ad ossicia diuina,vel ad sacramenta, uel ecclesiastica
sepulturam,ultra excommunicationem minorem,quam incurrit,mortaliter peccat, & est ei interdictus ecclesiae ingrvi tsus si excommunicatio erat publica, donec satis secerit compotenter ad arbitrium eius, cuius sententiam contempsit.
378쪽
EX COMMVNICATIO. I o piscoporum,de priui. in .H.S si post illud interdictum interat se diuinis in suo ossicio,essicitur irregularis, & sic mortes in sacro non sepelietur.zis cur,lib. M. & hoc secudum Gemi habet locum non solum in sententia hominis,sed etiam iuris. Si uero participat cum excommunicato non in diuinis, nsque in crimine Junnato,uel mortali,sed in humanis actis bus,de quibus supra,non peccat mortaliter, secudum Tho. iiis. uen. dist. xviij. nisi in contemptum ecclesiasticae disciplinae laoc seceret,uel contra praeceptoriam prohibitionem superioris factam nominatim,ut in .c.constitutionem. eo.tLlari. uel quondo ex tali communione credit sentetiam uenire de bere in contemptum,secundum Bona.in. iiij. His casibus exceptis Ast ueniale,nec Obstat. satis,quod me. u. quia intelligitur quando participatio est in his, quae de se sunt pecca
so Circa participationem huiusmodi ficta est modiscatio in Comitio Constantiensi,& confin nata in Concilio Basiliena ante scissuram, te qua supra,absolutio.6.xxx. uide Siu excommunicatamv. notabili ui .ibi ponatur tota costitutio de ire bo ad uerbum . Ex hac sequitur,quod nullus tenetur: uitari in diuinis, uel extra quantumcunque excommunicatus , nisi sit publice,& nominati in denutiatus,excepto perciissore clerici ita notorio, quod non possit aliqum tergiuersone celari,nec aliquo iuris sustragio uero,uel appareti licet salso ut exponit Sil. supra, excusari. Vnde si papa excommunicat Petrum cum suis participibus , Petrus debet uitari, alij autem non,qtio usque nominentur, Asta fide de eorum participatione,uel notorie constet de eorum participatione. si Papa participando cum excommunicatis non incidit in minorem, secundum glo. m. nulli. eo.ti. quia hoc uinculum iure positivo trahitur,quo papa non ligatur. c. proposuit', de conces praeben. Peccat tamen si sine causa participat, quia est contra ius diuinum,ubi dicitur,sit tibi sicut ethnicus,& publicanus,secundum m. in.Qcum desideres. eo.ti sed quilibet inserior papa praelatus bene incidit, secundum D. ibidem etiam si talem velet haberi pro absoluto,quia non potest ii Io modo absoluere. sa Delegatus potest excommunicare maiori excommunicatio ne*mnes Participantes excommunicatis ab eo , non Pos
379쪽
sent absolui nisi ab eo, uel ab eius delegante. cap. praeterea, de offici deleg.s3 Non potest quis contrahere emendo, uel uendendo cum
seruo excommunicati,si agit nomine ipsius excommunicati,secundum Vertier.neque accipere aliquid a semilia excommunicati,quando dant nomine ipsius, secus si nomine proprio,nisi fieret in fraudem, ut quando daretur nomine e communicati,tamen dicunt nomine pinprio,quia aliter credunt non recipi. Intellige praedicta extra casus necessitatis. In dubio autem non est accipiendum, nisi necessitas urgeat. 4 Praedicatores possunt elemosinas ab excommuniciatis recipere,etiam extra casum necessitatis. cum uoluntate.eo.tit.
quae constitutio propter praedicatores specialiter est filiis, secundum Host. Intellige tantum causa praedicationis, &cosessionis,uel necessitatis,alias nequaq.xc. d.c.oblationes. Legatum factum ab excommunicato licet recipere, etiam sIsit factum, ut oretur pro anima eius, quia debet intelligi eo modo quo potest orari in priuato,ut supra dictum est,& sic cessat ratio Innoc.in.d.Ccum uoluntate,qui dici quod licet recipere , dummodo non sit factum ut oretur pro anima eius.
6 Episcopus participans in crimine damnato ,mel criminoso cum excommunicato a se,secundum Innoc. & Hos . incuris rit excommunicationem, non illam, quam ipse tullit, quia nemo seipsunt ligare potest,ar.ssile arbi t.penui. sed incurrit sententiam iuris latam contra participantes taliter, de quainta,Excommunicatio. .XXV.
x Obligatus alicui cum iuramento soluere certam summam pecuniae insta niensem,si creditori isto interim superueniat excommunicatio,obligatus adhuc remanet, nisi, superiori absoluatur , secundum ueriorem opinionem, & praecipue San.Thom.iiij.ubi supra, quam etiam sequitur Arch. fio. & Sum. PisS3 Si clericus participet in diuinis cum excommunicato semientialiter, & nominatim a papa, incurrit eandem, ut inta excommunicatio. . xxiiii. non autem si ab inferiori a papa erat excommunicatus , licet mortaliter peccet. laicus autem
non sic, sed mortaliter peccat, & minorem incurrit ut di-
380쪽
ctum est excommunicationem. ss participans cum excommunicato etiam in diuinis ex metu cadente in constrantem uirum, secundum ueriorem opinionem excusatur tam a peccato,quam ab omni censura,nisi participaret in crimine, uel teneretur non participare propter fidem. In hoc sere omnes conueniunt, secus quando non est metus cadens in constantem,&Coo Si episcopus mandet alicui parochiano ut denuntiet licium
pro excommunicato, ante denuntiationem non tenetur uitare licium,licet praesumat eum excommunicatum, non au
tem denuntiatum, sed bene post denuntiationem. οι Qui notorie Venetijs est excommunicatus, & publicatus, si eum inuenio Genuae , non teneor illum uitare in publico, cum ibi sit occultus, sed bene in priuato, quia maior est ratio de isto,quam de eo,qui nullibi est notorie excommunicatus . secus si possem probare siissicienter'er testes, uel instrumenta,ipsum fore excommunicarum,secundumVerueri& sum. conse.
6a Si scio.A.anno elapse sitisse denuntiatum, nunc nute nestio an fuerit absolutus,non teneor ipsum uitare,si cognosto ip-siam uirum timoratum, uel alias seruantem excommunica tionem, nunc autem non : ar.in.zex pane, de ossi. ori alias
debet euitari, donec probabiliter constiterit de eius absol tione, per regulam, semel, de re.iu. h. Vj.οι Qui intrat domum excommunicati accipiendo aliquid, cosidens de illo, quod gratum habebit, quando sciverit, incidit in minorem,quia quodammodo contrahit cum eo, secus si non credit ipsum habere gratum,tunc enim non incidit,sed furtum committit, quia rem aliena tractat inuito domino. 64 Vt autem excommunicationes,quq multς sunt facilius pos
sint inueniri,insta ponemus canones excommunicationum
breuiori modo,& meliori ordine,quo sit possibile,quamuis non credam omnes posse comprehendere, & primo pone mus tabulam,sive rubricam, deinde sigillatim excommunicationes per ordinem, incipientes a papalibus, & inde alias sequendoriearum materia qua breuius potero perstringam.