장음표시 사용
351쪽
mortaliter peccare,supra,clericus. . vij. quantam scientia debeant habere ipse episcopus , & qui ordinantur, uide supra, Clericus. .vit. Non debet etiam permittere notariu scribendo ordinandos petere salarium,quia prohibetur, in. Q in episcopum .ii. q. i. quando.l. est Ialai latus,secundum gl. ibide, alias potest accipere aliquid pro suo labore, dummodo episcopus non participet in lucro, infra, Simonia. s. xij. ar Episcopus non debet propinquis committere ecclesiastica benescia, uel ossicia,uel rerum ecclesiasticarum administrationem .c. indicatum est nobis. lxxxix. d. sed Iconomus debet esse clericus,ut honestae uitς,ut in. l. di. probatur per totum. Episcopus dando benescia, debet attendere, ut det dignis, aliter peccat,ut supra dictum est βαviIJ.sic enim personarum
acceptator esse conuincitur. 'a 3 Episcopus in publico debet uti lineis indumentis,nili fit religiosus,in .c.cleri.ossicia, te ui. dc ho.cle. Sc tempore interdicti potest celebrare, & celebrari facere ubicunque,& audire diuina. c. s. de priui. in .H. interdictis tamen exclusis,non pulsatis,&c. ut in.c. quod nonullis , te priui .nisi ipse specialiter sit interdictus, uel causam dederit interdicto, & potest ubique in altari portatili celebrare,& celebrari facere. d.c. s. 24 Episcopus non seruans, uel non faciens seruati canones ex contemptu secundum m. in . c.eeo,de iuri iur. allegans gl.in c. sacerdos,el. i.ii. q.vil. est periurus, & potest recedi ab eo, sicut ab exconamunimio recedere, di praeciso. Episcopalis etia lignitas a conditione seruili,uel ascriptitia liberat, immo tisacerdotalis. d.liiii c.si seruus sciente. as Episcopus habens temporalem iurisditionem in aliquo Ioco, lebet constituere iudicem laicum, qui in causa praecipue criminali faciat iustitiam, & potest etiam in speciali deleg re in aliquo maleficio,ut faciat iustitiam, & non incurret irrellularitatem,dummodo per suam iurisditionem,neque clirecte,neque indirecte indicet iudici,quod debeat poena sanguinis irrogare,sed solum in zenere,quod faciat iustitiam,scquod insulat peritos,aliter e stet irregularis.c.ex literis, de ex ces praela.& secundu Rodo. potest dii ere quod puniat reos, secundu quod ius requirit,dummodo non exprimat de morte,uel mutilatione,ut no.etia Ugo. in .c.Onan is . l. iij. Vindictae tamen sanguinis praesens esse non debet, ut i iuri ex literis.
352쪽
x6 Episcopus ita ignoraris,quod nescIt. X. praecepta, articulos fidet,etiam in generesi,uirtuteS,N Matia,& faciamenta, si interrogatus in sua ordinatione an sciat nouum, & uetus testamentum, & res deat quod scit,morialiter peccat, quia pernitiose mentitur, secus quando scit ea, quae officio suo Vitit necessaria, quia sic est consuetum, ideo non uidetur mortaliter peccare. γγ Episcopus non potest doctorare, nisi habeat ex priuilegio, & tunc non requiritur,quod cum consensu, uel consilio capituli faciat, secundum Pa.in .c.cum apostolica , de his quae fiunt a praela. in fine. 23 Iura episcopalia ponuntur in. c.conquerent de DT. or.&ab Arch.no iij par.tLis.cV. Vide Pa. .c. accedentibus, de excespraela. Sil. uer. episcopus. . Vii J. Episcopus dicitur quasi superinterulens eo quod superintendit laicis, ct clericis sibi co- amissis : d.x.c.cleros. & cum in hoc sit multum negliges mortaliter peccat, & dicitur canis impudicus.Qqui nec.u. q.L
A Equitas secundum Tho. secunda secundae. q. x.alio no-anine epichea dicitur,uirtus est egis intentione seruans, ct non uerba,ut quando lex mandat reddi deposita,aequitas dicit,non reddi gladium furioso,quod est contra legem scriptam,sed secundum legis intentionem,quam legislator non expressit, sed seruari debet.
I. Rrare est filsum pro uero putare,& error eorum, quae qs tenetur scire, est peccatum,ut quando errat circa ea, sine quibus actuin suum exercere recte non potest,ut si sacerdos nesciat ea,quae ad sacerdotium pertinent,et christianus artis culos fidei, & necessaria ad salutem, peccatum est. Quando autem sit mortale,uide insta,ignotantia. ai. & Tho. lecumda secundae. q.lxxiii .ar.secundo. a Erior dicitur intolerabilis,quando aliquid communiter,uel in suo genere est peccatum : in. Quenerabilibus. .potest, de sen.ex. in.M.uel si aliouod impossibile contineat,ut in glo. Per tuas, te sen. ex.uel contra ius,uel legem, uel si quis exco- municetur quia bonum secit,ut elemosinam,& huiusmodi rin. d. gl. infra,ricona municati O.s. XVJ.s Errantes non uidentur contentire.Ude re. i .l.nihil. Et si sit
353쪽
inor iuris,excusat a dolo,& consequenter a poena,quq Pr pter dolum debetur. Axcv. c. ecce ego. Errans in his , quae quis tenetur scire,mortaliter peccat ut in his, sine quibus salus animae esse no potest,ut sunt articuli fidei, supra credere.
TRubescentia qua quis timet, & erubescit in liis, quae sunt
de necessitate falutis , ut consteri peccatum moriale, di huiusnodi,aut consteri ea,quae sunt fidei in articulo, peccatum moriale est,in alios autem ueniale,secundum OL ibi insunama. Erubescetia est turpitudinis uitiosae timor, propter vitiositan aliquod quod uellet agere,fecundum Tho .secunda secundς. q.cxliiii. ar. u. Unile est de turpi fiendo timor,u recundia uero timor de turpi facto.
x.A Etas determinata in multis requiritur necessario a iure,sine qua, quod est actum,non tenet,ut in sponsalibus. vij. anni completi requiruntur,in matrimonio anni. xii. in scemina,& in masculo. xiiii. de sponsa. impu. h.vj.c. unico,nisi qua-do malitia aetati supplet,quod tunc est,quando sunt potentes ad coeundum simul, ut no.in .d. c. unico. In pro sessione in stamina. xii. anni completi,in masculo. xiiij. requiruntur: in.ccum uirum, de regia. isc.c. si1ῖnificatum ibi,&.c. i. de regit. in. T. In ordinibus primae tonsurae, & trium minorum. vij. anni completi. c. in singulis. dist. lxxvij. Accolitatus, post almnum. xii.in. AEC in singulis. Subdiaconatus post annum. xvij. Completum. Diaconatus post. xlx.completum. Presbyteratus Post. iiii completum,in cle.generalem,de aeta. & quali. Orisi tamen quis ante dictam aetatem ordinetur,suscipit chara eterem, sed non executionem ordinis,usque ad completum tempus,ut not.in. d. te. Seneralem,nec episcopus posset dispensar ut ibidem not. Non autem reperitur quod aliam Poenam incurrat ecundum Ar.flo. Sed secundum My. Ant. de but. m. c. uel non est, de tempo. or.non est suspensus ab
executione illius ordinis,sed debet suspendi, tame si exercet
illuni ordinem ante tempus,peccat mortaliter toties quoties
exercet,licet non essiciatur irregularis, nisi prius suspedatura superiore,intellige,igitur quod non suscipit executionem,
quia sine monali non potest exequi, non autem quod ipsis
354쪽
E V A G A T I Oiure sit suspensus sed quod suspendi debet, insta, irre: N
PIetorum, aliter nulla ad electionem admittituric. indemnrtatibus, de elec.in. H. In iuramento , & testimonio, exigitui tempus Pubertatis in. c.paruuli.xxiJ.q. V. Idem in testanae in electione sepulturae: ac in. c. licet, de sepul. li.vi. de artate inquisitoris insea,inquisitor. .i. In abbatissa aetas. xxx. anno iam completorum,similiter in matre, seu priorisIa, uel ministra,quae habet regere monasterium.in. l. c. indemnita- tilaus. In abbate annorum. xxV. incoeptorum, per. in cun-CLIS .s .inferiora, te elec. ubi regulariter ad quamlibet dignita--n acquirendam,id tempus exigitur,licet de abbate no sit aliquies expressum, supra abbas. . i. In prioratu habente Qble collegiu.xxv.annoru incoeptorum. ar. in cle.ne in agro. . Caeterum, de ita. regu. In prioratu non habente curam. xiiii. annorum completorum, quia oportet quod sit professiis. c. inultus,cle elec. ii vj.ita tenet Pa. .c super inordinata, te prae- Bericiis,licet alii dicant quod sussicit esse.iiii. annorum,quod
non tenetur. In episcopo. xxxv. annorum completortim. c. Cum in cunctis, de ele.
Not. secundum glo.in dicta cle. generalem,quod si annus GEruncatur in ablativo, ut dicendo in anno. xxv. quis possittieri sacerdos,requirit tantum incceptionem, si uero significatur in genitivo,ut dicendo sit.xiui.annorum qui uult pro-titeri,requirit complementuin.Et hac regula intelliges annos in iure quando debent esse completi, di quando tantum inchoati. Vide Tab.ibi. . i. Idem dicit Io.de lig. in dicta cle. generalem,& Barcin.l. si cui.st de leg. i. dicens quod si proseratur in ablativo cum praepositione in, sussicit inchoasse si uero sine,requiritur quod sit completum. Syl.ibi, q. ii . primo.
EVAGATIO. E Vagatio mentis peccatum est,quia a ratione declinat . si munda sit ueniale est,si ad illicitas materias declinat, iudi-
mi it iuxta regulas talium peccatorum, & hoc secundule. Si autem adiungatur mill e,uel orationi,vel ali)s,quae requirunt attentionem, aliud iudicandum est, propter irreue- TentimΠ,uel iniuriam annexam,secundum Caie.ibi, in summa. Et tunc peccatum mortale est , cum per eam fit contra
355쪽
EVANGELIUM. EVCHARI IT IRaliquod praeceptum, ut cum per soluens ossicium, ad quod
aenetur ex praecepto,uagatur mente ex proposito,inde insta Horae canonicae. 6. XX.
F Vangelium audiendum est in missa non sedendo,nec ge- nu flexo,sed stando,capite discoperto, quo ad uiros tantum ,ut praecipitur in.c. apostolica, de coia.disti. non tamen obligat ad mortale. Euangelium super se portare sine at qua superstitione, ponendo spem non in uerbis scriptis , t sed in Deo , est licitum,& eodem modo alias orationes: &dicit, S.Tho. Ro .l. vj. l. i.in fi, quod uerba euangelii scripta, habent ueritatem salutiferam, sicut Barnabas curabat ins=mos per illud secunda secundi. q. xcvi.ar. iiii. insta reliquie. . iiij. Postquam praedicatum fuerit euangelium in toto orbe, secundum Aug. ad Esilium : mundi consumatio adueniet.
F Vcharistia, quod sonat bona gratia. i. iacramentum est
'ris,ex pane,& uino conficitur,secundum Tho. iii.par. qu. lxxiii. ar, i. pane.f.triticeo,& uino uitis,ibi,anili. nori ex paneordeaceo,uel ex lolio,vel milio, uia non sunt eiusdem sp oricum frumento,secundum Tno. in.iiii. sen.& in. iii.parte,
supra. Alber. uult quod ex frumento Aelia, sare, silliga, pos- sit seri, quia dicit esse species sub genere si menti conten tas: Pe.autem de pes .in.iiii. sen. d. xi. q.i.M. iiij.in.ij.conclu. dicit quod sar,& spelta, quae generantur ex tritico, sunt eiusdespectet,ideo ex ipsis potest confici,& dicit quod in quibusdalocis ex hoc conficitur. Ric. uero,& Sco. dicunt in nullo istorum possie confici,sed in solo frumento. Ar. flo.ui par.ti.xiii. Q. .i. dicit hoc esse incertum.Tho.autem. iii. par. qlxxiiij. a. iii ad. ii. dicit quod si aliquid granum ex stumento generari potest, sicut ex tritico generatur siligo, ex eo confici potest, non autem ex spelta, fare,ordeo, & alijs , ct hoc tene. Admixtio alterius grani cum siumento si est modica, non uariat speciem,ideo in ea potest confici,secus quado est multa,aequalis, uel in plus,secundum Tho. supra, ct communi, ter doc ideo in eo non debet confici. 3 Ex pane totaliter corrupto, non potest confici, secus quando est in uia corruptionis, quia saluatur species panis, licet rc et sacerdos in tali consecraudo propter ii reuerentiam, secundum
356쪽
secundum Thom. cum alijs.Neque cim millo,sPutidum Tho. & Scoequia fit ex tritico corrupto,Quidam tamen contrarium tenet,sed quia incertum est hoc esse uerum panem , taliter uolens conficere .exponeret se periculo , & sic ma- ile faceret.
4 Ex pasta cruda non potest confici,sec dum Tho.supra , Je
Scotum,quia pasta panis non est,Si autem coquatur erit panis:non enim consuetum hominibus uti pasta pro cibo. In arimo conficit Romana ecclesia,& Graeca in sementato,
ret sacerdos latinus celebrans in ecclesia Graecorum in an-mo,sicut peccaret graecus in ecclesia latinorum conficiens in Ginentato, quia ritum ecclesiae peruerterent:in.c.literas, de
celtamis& secundum Tho.supra,Rationabilius tamen latinisticiunt, quia sic secit Christus in Mimo consecrans, Prima die arimo rum,& quia corpus Christi conceptum fuit tine ulla corruptione. Concordat Sco. probans Christum in azimo consecrasse.
5 Ex pane consecto cum aqua non naturali, sed uel rotam, uel alterius conditionis,non potest confici, quia hic non est uerus panis,quia sicut dicit Inno.in quadam decre . sicut alis legat Tho.supra,vere admixtio aquae ad serinam , est de ne- celsitate,huius secramenti.Con. Sco.& Ric.licet Aste. & Dur. onmi. dicant quod ex hoc potest confici, licet taliter conficiens peccaret. Prima tamen opinio communior, & melior.
I De solo uino uitis,& non alio liquore, etiam balsamo , sen-guis Christi potest confici, secundum Tho.iij. pM.q. lxxiiij.M.V Neque cum aceto,quia per corruptionem uini fit acetum,neque cum agresta,quia cum sit in uia ad uinum,nundum est uinum jecundum Tho.supra. Secus de uino acetoso,quia licet sit in uia comiptionis,tamen adhuc est uinum, peccaret tamen sic conficiens, dictum est de pane, qui est
3 De musto expresso etiam nouiter ex uua, potest consci. c. si necesse, te con.di.il.& Tho.supra, non tamen debet uua in calicem exprimi propter impuritatem, nisi ob necessitatem. In uua tamen non potest quia uua non est potabilis,sed magis comestibilis. ci
s De uiue multum adaquata non potest consci,quia uiuunt
357쪽
r 3 EVc HARPS TTA 'non est,secus quando parum esset de aqua,ita quod non mu lasset speciem vim, non tamen liceret, nisi cum aliud non posset haberi. o Papa non posset dispensare,ut sine uino conficeretur in locis ubi uinum non potest haberi,quia in sacramentis, in eL sentialibus papa non potest dispensare. Unde dicitur, quod
Alexander ultimus uoluit dispensare quibusdam petentibus, di suit declaratum,quod non poterat. Posset tamen secundu Pis& A .in uerb. Eucharistia,dispensare,quod tantum corpus congceretu hoc tamen dubium habet, ratione persectionis sacramenti. M Admixtio aquae in uino est de praecepto, in. literas, de cele. miss& consecrans sine aqua, mortesiter peccaret, non tamen est de essentia, in Graeci consecrant uere, secundum Pe. de apal.dc non ponunt aqua, & debet esse aqua naturalis, ut sit pra, te aqua qua conficitur panis, aliter mortaliter peccaret conficiens scienter,& debet esse modica,ut cito in uinu conuertatur,secundiun Tho.supra, & Sco. de bonum est in principio missae calicem praeparare, ut faciunt fratres praedi. ut interim aqua possit in uinum conuerti, & debet apponi in missa,& non ante in bocali, uel uegete secundum Pe. de pal. lebet etiam benedici quando apponitur, quia non amplius poterit benedici,quia in uinum erit conuersa. Vinum
autem non benedicitur tunc,quia remanet. a
a Sacerdos potest consecrare totam materiam panis, ct uini,
positam coram se quantacunque sit lue pro usu fidelium,siue ad alium ericitam malum,non tamen omnem panem,&omne uinum,quae sunt in ciuitate,quia oportet quod mare- .ria sit prςsens,secundum Tho.m.iii .sen. dist.M.q.ij.ar.j.ql. iij. M.t.li J.par. q. xlVIJ.ar.h.De praesentia materiae, dicit Pe. de pa.
quod oportet materiam esse praesentem,alias esset falsitas,due incitur per pronomen demonstrativum. Hoc est, ct hic est, Sc. & non est determinata quantitas,ut possit consecrare tot
hostias,& non plures,secundum Tho. quicquid dicant alij.
Haec est communis sententia,& tenenda. Hic, angelica mor-
det,s.Tho.sed non est cura luna de eius uerbis , sed de rationibus,s.Th.quae sunt multum rationabiles,& bene fundatς. Forma consecrationis panis est haec. Hoc est corpus meum, secundum Thodii .sen.diq.v .Fj.M. IΔcO..ueIO 1brisi-
358쪽
cit,quod hoc non est certum, uidelicet quod sit forma, nec est necesse scire,quar sit sema determinata. Sed Tho.iij.par. q. lxxviij.Lasti. tenet,quod haec est soriam , & qui diceret haec
tantiun,cum intentione, consecraret licet grauiter peccaret, iopinio autem Sco.est contra usum ecclesiae,ideo non tenen- da. is enim non est de essentia,tamen debet dici,quia secundum usum Romanae ecclesiae est,& scienter omittens peccaret, faciens contra consuetudinem ecclesiae,consecraret tam
haec secundum Tho.ubi supra. qi. ij.ad. it. M Forma consecrationis uini est haec. Hic est calix sanguinis mei noui,& aeterni testamenti isterium fidei, qui pro uo- ibis,& pro multis effundetur in remissionem peccatorum, secundum Tho.iij. PM.q.xxxviij.ar. ii .sic enim habet consuetudo ecclesiae. enim non est de essentia,tamen debet dici sicut supra dictum est deforma panis consecrandi. Sic stat inmissali sancti Ambrosii,scriptum literis aureis tantum uerba consecrationis. Et his sorinis nihil debet addi,nil minui, aliter quis grauiter peccaret ut dicendo, hoc est uerum corpus
Quid si miraculose hostia appareat caro,&σsupra, commu nio. aii. ibi ponitur quid sit agedum. Solus sacerdos potest
hoc sacramentum conficere. d. v.c.perlectis,& omnis, tam bonus quam malus, etiam degradatus, quia habet caracterem ordinis sacerdotalis indelebilem, ideo semper potest,h-cet non de iure. I π i iro Duo sacerdotes possunt eandem hostiam consecrare, ita ut unus medietatem unam,alius alteram consecret, secundum Pe. de Pa. Iul.sen.d. xiii. q. iiii.m .i. Immo plures possunt eande' hostiam simul consecrare,ut solet fieri in ordinatione sacerdotum,qui simul consecrant cum episcopo, & omnium intentio debet serri ad instans principaliter consecrantis , hoc tenet S.Tho. iii.par. q. lxxxii. ar. ii. post Inno.iti. & Petrus depal. licet quidam oppositum dicant, contra tanten usum re clesiae,ideo non tenendum,sed primum uerum est. 37 Qui habet coram se in hostias,de quibus intendit consecrare tantum.x. sed non determinat,quas uelit coniecrare, nul- 'lam consecrat,quia eius intentio est indeterminata,sed si cre dit hostias esse. xl.& sunt.I.tamen intendit consecrare omnes quas coram se habet omnes consecra quia eius M untio est
359쪽
determinata. Et si aliquae hostiae essent ibi sub mapis,uel si
ter,in altari, quia eas non intendit consecrare. Sjmiliter si alixa gutta uini esset extra calicem,non essent consecratae ho. Iae,neque guttae uim tales,quia non intendit. 3 Missa mali sacerdotis quantum ad sacramentum , quod est principale,tantum ualet,quantu missa boni sacerdotis, quantum autem ad orationes,siue oret in propria persona,sive ut minister ecclesiae,melior est missa boni,quain mali. Nam meliori instrumento opus melius artifex facit. Ita tenet s.Tho. supra,oc Alex. papa in.zipsi sacerdotes.i.q.I. 9 An uinuin congelatum cum non potest commode liqueseri,possit consecrari SiLuer.eucharistia.1Lcirca,fi. dicit, quod
sic,quia a non congelato non differt specie sed uidetur habere dubium,quia non est per modum potabilis,sicut non potest consecrari botrus,in quo est uinum,ut supra dictum est, quia uua magis est comestibilis,quam potabilis, ita uidetur,& de glatie,cum qua,glatie ex aqua facta,uel niue, licet uerest aqua,tamen quis non potest baptizati,quia no habet modum ablutionis,sic sorte posset dici de uino glatiato, quod non possit confici,saluo tamen meliori iudicio. Considerem igitur sacerdoti,ut uinum omnino glaciem sectum, non sacrare sed aliud potius uinum apponeret non congelatum, quod consecraret,reposito primo in piscina.
V Victio secundum Mo.est rei eniptae,aut ex sta iusta causa acceptae per sententiam iudicis abductio. Sicut si.A. emat agrum a. B.&.C.in iudicio probauerit esse suum, dicitur illueuincere,& hinc oritur euictio,inde.B. qui uendidit, tenetur A. de euictione dest pro re euicta, supra. Emptio, circa fi 6. xii.& pro re euicta,& tannis ob hanc causam datis satius ceres de euictione tenebatur.
V Xcommunicatio nota debet esse consessori, tam maior , quam minor,ut primo sciat in quibus casibus excommunicatio incurritur,ut cognoscat an poenitens sit excommunicatus ueliae. Secundo, in quibus casibus excommunicatus, dicendo, sectendo, suscipiendo,peccat,& cognoscat peccata,quq in excommunicatione manendo fecit.Tertio,perpendatri ara, quae ex excommunicatione occasionantur in altero
360쪽
non excommunicato. Quartosciat qualitatem uinculi,an superiori,& cui reseruetur. Ex OLin s ima ibi. a In excommunicatione qualibet,sive a iure, siue ab homine. Primo,in consideranda persona, uae excommunicatur, an excommunicatio se extendat ad illam. Secudo,an actio,pr Pter quam quis excommunicatur sit consumata, quia nisi sit
consumata,non est locus excommunicationi,etiam quod sit incoepta. Ex parte autem egentis,a quo egreditur actio,exigitur,quod sit agens eliciens,& non tantum imperans: quia si excommunicatur occidens cicium,qui mandat occidi, no est cxcommunicatus,ideo quando canon uult comprehendere etiam cooperantes,dicit quicunque dederit consilium, a Nilum,&c. uel quicunque fecerit,uel mandauerit,&ci ideo beis re uidendi sunt tex. antequam detur hi licium circa excomis municatos.Nec obstat excommunicatio iuris comunis conistra participantes in crimine criminoso,quia loquitur de paristicipante cum iam excommunicato, ut infra, declarabitur. Excommunicatio.WV.Cai.ibi supra.s Quando excommunicantur dantes consilium auorem, uel mandantes,&c. nunquam sunt excommunicati, nisi sequatur talis effectus,pro quo consuluerunt, mandauerunt, &α& quando excommunicantur retrahentes a solutione deciomarum,& huiusinodi sunt excommunicati,si quantum in se est retrahant,etiam quod non sequatur retractio, quia actus propter quem lata est excommunicatio non est retractio a solutione decimarum,sed dicere aliquid propter quod reu hantur,& sic de similibus, i.supra. 4 Excommunicatio secundum Tho.ini sen .d xviii. dicit separationem a communione ecclesiae,quo ad fructum , idest a s cramentis,& sufragia generalia, idest a participatiore spiritualium δέ hoc de maiori exconmunicatione intelligitur. Vnde sacerdos,ut minister ecclesiae orans,non potest pro eo
publice,& specialiter orare, licet secundum quosdam in ipse
memento missae possit orare tanquam persona priuata, quia illud spacium conceditur sacerdoti, ut possit orare pro suis, siue sint Christiani boni,vel malisve infideles,siue aliter.
s Excommunicatio minor, te θω in. α cum excommunicatio xi. q. iii. excludit praecise a passiua participatione sacrament