장음표시 사용
361쪽
i Electione, uia talis est inhabilis ad quodcunque ecclesiasticum beneficium,& si eligatur etiam per ignorantiam nullam consequitur dignitatem,ut no. eodempc.ssi celebrat, ut i net etiam ibi Inno.A cactu autem fidelium non excludit, nec a participatione spiritualium bonoru,nec a sacramentis conserendis,ita,ut collata non teneant,licet ipse peccet conseren dQ,ut in eodem.c.de excommunicatione,quae est a deo propter peccatum mortale,hic non fit mentio. Incurritur autem minor excomunicatio post concilium Coi. stanti m.si participatio interueniat cum excommunicato pinblicen nominatim. Secundo,participando cum excommunicato propter notoriam manum uiolentam in clericum,nisi participet in casibus a iure permissis,de quibus infra.F. xix. runc non incurrit. Vide insta.βαα reliqua de minori excommunicatione. I
communicatione utitur ecclesia,fecundum Tho.supra, ut medicina,quia finis eius est, ut excommunicatus delictum suum recognoscat,& ad deum redeatinc est maxima poena.c. tori ipiantur.xxiiii.q. iii. a Cum excommunicatio non seratur nisi propter mortale ta- e peccatum,secundum Tho.& H.de pa. ubi supra, ideo qui potest sibi facere conscientiam,quod non peccauit mortaliis ter,nunquam incurrit excommunicationem iuris, quia sententia iuris non est iniusta. A iudice autem non nisi propter contumaciam infigitur,no autem solum pro mortali,secundum Tho supra,ut si noluit comparere, uel recessit ante sententiam,ves noluit se monitus corrigere, &α c. ex parte, de Mer.sig.& in.c. certum.xLq. iii.& Pa. de iudi. c.i. secundum Ari .iu.par.ti.xxv.c.lxxiii. Potest quis excommunicari proinuasione,uel retentione rerum ecclesiasticat .c. pisanis , de res i. spol.in. vi.pro iniuria secta praelato.QGullisarius.x6.q. iiii. pro defensi iuris sui potest excommunicare ordinarius.c. dilecto, te sen.ex.in.Vi.propter negligentiam quis potest excommunicari. nemo, te cola.d.i. Dominus etiam propter contumaciam serui,uel procuratorum. Vt Iit.non conte.c.i. si modificatione ibi not.secundum Io.de lig.& singuli culpabiles propter contumaciam capituli.c.romana, de sen. ex. m.Vi.Vide Pa. i. d.c.i. deludi.' Effectus excommunicationis maioris sunt multi.Primo,tali. .
362쪽
fer excommunicati priuantur Ductu orationum,& bon
in ctorum per bonos Christianos, licet aliquando pro
eis in publico orare tantum in generali, in speciali uero tan-- tum in secreto. Secundo,priuat participatione in diuinis ossiciis,ut no possint cum aliis interesse,uel in ecclesia cum aliis orare,sine mortali peccato,nec extra ecclesiam audire diuinac quod in te,de poe.& re.non tamen prohibentur ab ingressu ecclesiae, lummodo non audiant diuina,vel orent cum aliis. . Praedicationem autem audire possunt.Tenenruntamen dice. re ossicium si sunt clerici, &c. sed soli dicant, sine dominus
uobiscum,secundum Pe.dς pal.iiii.sen. d.xviii. q.iiii.ar. i. nec debet uidere corpus Christi. Hari intellige de publice excommunicatis, te secrete autem excommuni tis,qui haec fici mido seipsos publicarent, & proximos scandalirarent , & nondunt in mora petende ab lutionis,credo non peccare participando,quia nec hoc debet intendere lex, nec excommuniscator,qui autem possimi non pateticipare sine tali standalo seruare debet. Tento,si est iusta, excludit a regno coelorum c. quisque. xxiiii. q.L& iniusta lata si contennatur similiter.x. q.ui. nemo. Quarto,excludit ab actu,& ossicio cuiustuque ordinis,lta quod exequens fit irregularis .c.apostolica de cle.
ex.mi. nec potest nisi per papam dispensari. c. aeterni, de semo re iud. nisi quando baptizaret in casu necessitatis, ut secit Detula sine solennitate, secundum Gul. Si recipit ordines fieirregularis,secundum Pe. de pal.iiii. sen. supra,nisi probabilis
ignorantia eum excuset,in dicto.c. apostolicae, ignorantia.c facti,quae etiam celebrantem excusat,si cantet epistolam pr
Date,uel soleniter sine manipulo si est consuetum sic cantari
Per non ol dinat is exercet actum quatuor minorum etiasolenniter non incurrit,nec si ossiciat simul cum aliis in ecclesia,non sicut iacerdos ossiciaret solenniter, quia, & saeculares idem secere possimi. Item si episeopus excommunicaret celerebrantem in tali capella,celebrans ibi non prima uice, sed se-.cunda,fit irregularis , & illi, qui admittit excommunicatum ad diuina,est interdictu3 ingressus ecclesiae,& non est excommunicatus,& si celebrat fit irregularis .c. is cui. de sen. ex.li. Quinto,excludit a benescio ecclesiastico, ita quod nullum acquirere potes .ci postulasti,pe cle. m. mi. nec alteri conserre c. tanta, de excespraela.de beneficiis habitis dum est in mora
363쪽
petendae abselutionis nil percipit. c. storalis, de appel. secus si non est in mora. in . d. c. tanta, si tamen no haberet unis de uiuet et debet sibi prouideri ne cogatur mendicare in opinprobrium cleri. Et perseverans per annum in excommunica. tione omnibus beneficiis potest priuari.c. rursus.xi. qiii. Necipue si est excommunicatus pro causa ci iminali,& quomodo est suspectus de heresi insia. Hereticus.s .iii. Sexto,eXcludit
ab ingressit religionis: debet enim prius absolui, quia sic im
in .ii.& statres praedicatores , positat ex priuilegio eos absoluere ante ingressum. Septimo, excludit ab electione canonica,tam actiue,quam patitue. Ostitutus, de app. et electio nulla est.c. dilectus,de consue.Intellige de notoria, & secum dum Pe. de pal.hoc est etiam uerum in dignitate laicali,unde in Regem,uel Imperatorem non potest eligi exconi munimistus. c.per uenerabilem, te electio. Sed si excommunicati non possimi expelli de capitulo, te iure, uel de sacto , secundum Inno. possunt admitti cum protestatione, quod non intemdunt eis communiciare ius eligendi,& potest fieri protestatio publice,& occulte,quando timetur.ar.in.zi.quod me. ca. debent tamen expelli H possunt,aliter electio est titilla,secundum Pa.supra intellige de maiori excommunicatione tantii quia minor non excludit a potestate eligendi actiti sed pas .
Due tantuna. c. si celebrat,de cle. exmi.Pa. in c.illa,de elec. quare autem non priuatur activa,quia non est priuatus communione hominum. Octauo,excludit ab officio , ita quod excommunicatus est i iaspensus ab officio,beneficio , & usii iurisditionis,ut neque ligare,neque absoluere possit.c. audiui
telligit,quado non est toleratus,secus si sit toleratus. Nono, excludit ab omni spirituali potestate,ita ut non possit alium ordinare,nec ab alio ordinari,quantum ad executione, qUia& si imprimit,uel recipit caracterem ordinis,non tamen exeis cutionem. Idem dic de heretico,& scis natico.Tamen si tales sunt secreti,& tolerati,recipiunt,& dant etiam oecutionem, secundum Inno.in.c. i.de scismaticis,& Col.in c.f. de Ordi.ab epi.Et haec uia est tutior,& placet m. Nunc autem multum est modificata per concilium Constan. infra interdicttura . . i.xxxix.Et ideo non incrurritur ista suspensio executionis,
364쪽
uel irae laritas,nisi quo ad illos, quos tenemur euitare, si pra Abiolutio. .xxx.xxxi.Decimo ,excludat a collatione beneciorum,quia beneficia non potest conferre. d. tata, de con. praeben. Secus quamdiu toleratur,iusta dictam Eximi gantem Costanti .Item excommunicatus nullum actum legjtimum potest exercere,ut iudicare,accusare,testis ri,et iii.q. it . euidenter. Similiter intellige de omnibus actibus publicis,ut est procurare,aduocare,instrumenta facere,etc. secundum Pa.m.c.ueritatis, te dolo,& contu. col.xii. Vide ibi qui amis tenent,& qui non. Item fidelitas uafallorum durante excomunicatione in domino,est suspensa c. nos lanctorum NV.q. vi. Ier.apostasia. .i.Item excommunicatus non potest contrahere matrimonium sine mortali , si tamen conti ahit. tenet. Potest etiam exigerem reddere debitum sine mortali. Et sic excommunicatris moriens non debet sepeliri in sacro,& si fuerit sepultum corpus,debet exhumari si potest discerni.Et est infamis.vi. q.i. c.infames . Multa alia mala generat excommunicati quae propter prolixitatem omittuntur.
o Ex communicati o quamuis sit iniusta, dum tamen non sit nulla,& s sit anullanda, debet timeri, secundu Pe.de pae4.sen. S. xviii. q.i.a.iii.siue sit iniusta ex parte excommunicati, qui est innocens ,siue ex parte excommunicatis,non serentis eam reici iustitiae,sed uel ex odio,vel alia mala causa, uel ex parte ordinis, quia processit uel per filios testes , uel sine monitione, uel sine scriptis,uel huiusmodi .Et qui eam contennei et ortaliter peccaret, propter inobedientiam ad eoesesiam,& poenas iuris incurreret,& tunc fit iusta. Ru enda est meto absolutio,& est seruanda. Si autem est omnino nulla & non seruando illam, non sequitur scandalum, non est neque timenda.neque seruanda. Si autem non seruando sequitur scandalum astantium, ratione scandali est seruanda. Quando autem est iusta , sed secreta, quomodo se debeat habere,dictum est supra n secundo efectu excommunicationis. Vide supra. Excommunicatiomem debet precedere trina monitio, uestana pro tribus,coram personis idoneis facta, cum interuato dierum, nisi aliud suadeat necessitas, aliter est iniusta, &iudex per mensem est suspensus ab ingressu ecclesiae. c.sacro, de sera. .Et hainc poenam non incurrit episcopus,uel supe-
365쪽
ad expensa secundu Pa.c. reprehentibilis,de appel.glo.ii. Ista monitio potest fieri sine scriptis coram personis , ut su- pra. Potest fieri etiam scriptis,sine praesentia dictaru persona
'Tum, secundu Pa.m. Jzsacro. Secus de sententis,ut dicemus. Et qtiando sus ex icat propter aliquod delictum,iudex potest pro eodem excoicare sine tali monitione.seamdum Pa. in . d. c. repraesaensibilis,quia non est noua excoicatio,sed pronuntiatio iuris,secudum Host. Eodem modo si Papa comittat alicui, ut excommunicet titium, que constat Papam iam excomnuinaciisse,secus si solum commitat quod excommunicet,requiritur munitio tunc,& ratio quod requiratur monitio in excoicatione,est quia cum sit maxima poena,ut dicit Tho. in. iiii. sen. Lxviii. sine monitione fieri non conuenit. Quando sertur excommuniCatio pro continnatia de praesenti,uel praeterito, lebet praecedere monitio, nisi aliter necessitas suadeat,ut supra. Si uero sit de suturo, & sit per modum statuti genera lis,uel municipat is secundum Pa .m.c. ex 'γcommuniciationi, de rap. post Inno. quando statutum insertiententiam de re sutura negative,ut cum dicit nisi quis restituerit surtum,&c. requirit monitionem & terminum. inde licet insim tot dies,uel horas,aliter non incurritur excommunicatio. Quando uero insere assirmative, ut dicendo quicunque apparuerit apoteram tali die, uel hora, sit excommuni-κatus,non requiritur monitio. Si uero sit de futuro per ino
dum sententiae assi alitiae, ut dicendo omnes Gluant decimas,non debet fieri sine monitione, ut supra, nisi ex mu-ia rationabili precedente,ut supra.quar in sententia debet exprimi. Vel negative,ut dicendo nemo blasphemet,&c. dc tuc secundum quosdam potest fieri sine monitione, quia committens actum prohibitum habet contumaciam anneram, ιed quia hoc uidetur esse contra tex.& glo. et c. romana deo tutius dicitur,quod fiat hoc modo, monemus, uel praecipimus,primo,secundo,& tertio, peremptorie,ne quis faciat ta le,&Qsub poena excommunicati is,&c. Excommunicatio siue fiat contra certam personani siue incertam, lebet fieri in scriptis ut diffiim est, ct i m uis tus infra mensem a die sententiar,loco,& tempore debito, tenetur
366쪽
tradere exemplum de qua requisitione fiat instrumentum, ruet literae ctim sigillo autentico, aliter excommunicator est, suspensus per mensem,ab ingressu ecclesicin diuinis ossici s: eo.ti.c.Lh.vi.& si se ingerit,essicitur irregulari sic non abs uitur nisi a papam similiter seruetur in suspensionis, & interdicti sententia. Episcopus tamen, & silperior non incur- Iunt. d. c. quia periculosum, poenam. religiosi quoque excorsantur ab nac poena,quia cum continue habeant corrigere, oporteret semper habere notarium,uel quia a lium modum corrigendi habent, uel ex suis constitutionibus,uel ex con- suetudin uel ex ignorantia iuris excusantur, secundum La-TumGenu. autem in.c.cum medicinaIIS,In.VI. de sei .ex.contrarium tenet dicens clictum.c. omnes excommunacatores
astringere nil dictam si, ana.Et La ,ratio nihil uel parum Malet,quia praelatus non habet continue corrigere de crimi nibus,quae requirant summam poenam. Potest igitur limitari,quὀά talis sorma non teneat quo ad Omnes, quando ser- Mando eam periculum esset in mora, uide Srl. ibi, e
1ς Excommunicatio ad hoc quod iusta si requirit expressio nem cauis,in scriptis, ut dicendo, quia suisti peremptorie citatus,& noluisti comparere, coram nobis, dic.alias est Iocus poenae duri.c.primi. Igitur ad hoc quod sat iusta qua
tuor requiruntur,uidelicet monitio competens,& praecedes
Secundo,causa rationabilis.Tertio, quod causa sit manisesta non tantum praelato, scit & aliis. Quarto , quisit sat in scriptis modo supradicto,& sine istis sententia siue excommunicationis,sive siispensionis,sue interdidit,est iniusta. 46 Excommunicationis sententia in multis casibus est nulla,&consequenter non seruanda. Primo, quando lator eius non erat iudex ex municati, nec habebat potestate super eum: .ad nostram,de consue. Secundo,quando est a iudice proprio,sed excommunicato publice.c. audiuimus.YXHu.'. i.uel intrum. c.alienationes.xii. q.ii. uel suspenso aut intercilista a
iurisditione.cquia,de conces praebe. Secus si ab ordine tantum,tunc enim posset ea,quae sunt iurisditionis icut suspensus uel interdictus a iurisditione, potest quae sunt ordinis. Tertio,si ille qui tullit,est uiolator interdicti hominis ,& nostillabi lutus.c. tanta, de exces praela. Quarto,si excommu-
367쪽
nicauit subditum contra eius priuilegia.c.capella,de priuilegia. Quinto,quando sertur a delegato impetrato,in casu no
tur a delegato contra delegantis intentionem. s. de praebe. Septimo,quando quis excommunicatur post legitimam ainpellationem.c.uenerabilibus.e.tLin.vi. quod fallit, secunduPa. in. .uenerabili,decen. quando praelatus procedit extra. iudicialiter ut pars.ad conseruationem iurium suorum Octavo,quando sententia continet intolerabilem errorem. c. per tuas,eO.tLquod multis modis contingit, ut si precipiatur illicitum,ut dicendo excommunico te nis fureris,&c. uel prohibetur bonum absolute,ut colere deum, & huiusmodi: in d ciuenerabilibus,uel si praecipitur impossibile, secundum
gi c.per tuas,eo. uel quando pronuntiatur contra ius scriptum ut si pronuntietur excommunicatio post legitimam appellationem. ii q.vii diffinitiva, & error debet esse expressus in sententia,aliter tenet se dum glΟ. in .d.c. per tuas. Nono,quando quis excommunicat participantes excommunicato in illis casibus, in quibus participando incurreretur tantum excommunicatio mino talis excommunicatio ipse iure est nulla,nisi trina monitione, uel una pro tribus praemissa.ciconstitutionem,e .stin.Vi.Decimo, quando praela. tus sitos subditos exconma uni t si exponant suis superio. ribus,aut legatis,aut inquisitoribus,statum suarum ecclesiarum,monasteriorum,personarum, & rerum suarum. e. quia plerique,de osti.or.lib. vi. Hos casus ponit Io. an. in.α praesenti, te sen. . in . vi. Vndecimo , quando praelati excommuniis cant nolentes procurare ultra mictionis,& personarum n merum taxatum .c.cum Apostolus,decen. dum eos uisitant.
Duodecimo,quando sententia prosere ur generaliter contra non facientes aliquid,ut contra non soluentes,& aliquis no potest,non ligatur, quia secundum Pa. m. c.L & glo. de ossi.
sese uerba generalia debent intelligi modo ciuili, & imp sibilium nulla est obligatio. U.de re. iv. l. impossibilium. &c.
Tertiodecimo,si mandatur sub poena excommunicationis, ut,A. luat.x .aureos insta. x. dies B.& B. proroeat terminum non currit excommunicatio,quia est facta in fauorem credi oris,secundum ueriorem opinionem, & Pa.& casus vide.
tur expressus.cii. de loca. Qualtodecimo,quando iudex tam
368쪽
sententiam non intendit linare,quia excommunicatio ab intentione uires sumit.secundum Pa.m. zex parte,el. i. de ossi. Or. Quintodecimo,quando profertur sub conditione, non ligat antequam extet coditio,secundum HOR.c.a nobis, eo. ti. In omnibus praedictis casibus quando notorie constat de casu,non est timenda excommunicatio. Si uero no constat,
timenda est,quo ad ecclesiam, & contenens mortaliter P - Gut supra dictum est. ιν Non est aliqua rma uerborum excommunicationis determinara,secundum Aristo.iii.pM.ti.x6.c. lxxiiii. oportet tamequod utatur talibus uerbis, quae exprimant intentionem Iudicis uolentis excommunicare de praesenti,unde si dicat habeo talem pro excommunicato,uel denuntio talem excomia municatum,quem prius non excommunicauit non est ex communicatus in toro contentioso, si autem constaret de eius intention quia sic consueuit excommunicare, esset exincoinmunicatus:& tenet sentetia siue proseratur ore iudicis, siue per literas,secundum Pa.&.c.nullus.ui. q. iiii.sicut & absolutio per literas fieri potest.c. quanto. Eq.v. di facit ad hoc praetica. 3 In excommunicatione siue a iure,siue ab homine,non est lata sententia, quando dicitur sub pcna excommunicationis, uel anathematis,sed est comminatio,secundum Pa .c. unico de sagit. Quomodo autem cognoscitur quod sit lata sententia 3 Dico secundum m. c. si diligenti, de G.compe. Si promulgatur per participium praeteriti temporis, ut dicendo sit innodatus,sit excommunica tussi suspensus,& huiusino di, est lata sententia. cupientes, de ei nisi appareat per aliud ius,quod sit serenda,uel sec undum materiam subiectam. Sic intelligitur glo.c. nullus, te ει compe. Quadoque non sunt uerba praetetiti temporis,sed declaratoria, & est canon latae
sententiae,ut dicendo decernimus uiribus carere,uel excommunicationi subiacere,& tunc ligat.cnouit, de his quae s ea praela iuncta glo. Si uero sunt dispositiva, & sonant in suturum,ut dicendo priuetur,exconlinunicetur,& huiusnocli
est sententia sereda,nisi addatur aliquod uerbum, per quod apparea quod sit lata ut dicendo ipse facto excommunicetur,ipse iure,uel eo ipso,dc similia. De hoc in regula, innis, te reg.tur. ivvLIaem dic de hos uerbo subiaceat excom.
369쪽
muhicationi,secundum m.in.Cclericus,necle.uel mo.& pQ ista uerba excommunicationi, noueris te subiacere, fertur sententia ipso facto.c.non minus,de imminetae.De hoc uerbo,sicut excommunicatus uitetur, dicit Pa.in .cisuper specula,ne cle. uel mo. Secundo no. debet ponderari materia , si a iure proferatur,si ab homine. De se non simi uerba latae sententiae. Haec dictio prorsus,dc Poenitus, tantum ualent quantum in ipso fusto, uel ipso iure, ideo quamuis iungantur uerbis futuri temporis, tamen est lata sententia, de poe-
is Excommunicatio cognoscitur quod si maior, quando simpliciter sertur siue a iure,siue ab homine.Cpe de sen.ex. quia in concernentibus periculum animae tutior interpretatio est fienda,secundum Pa ibi,& secundu eundem,.in.c illa quot-.tidiana, te elec.in prima glo.excommunicatio minor potest, feri a iure, & ab nomine, & potest cognosti per uerba eracommunicantis,uel suspendentis,quancso important effectu, maioris, uel minoris, in dubio tamen, semper praesumitur:
ao De excommunicatione minori ultra ea, quae dicta simi s Pra v. lico quod existens in tali excommunicatione, po- Satost,absoluere ab excommunicatione ron autem a peccatis, quia priuat a participatione sacramentorum, non autem abi. Usu iuris ditionis,secundum m.in.Cexcommunicato,in gl.L
de rest. Idem dic de suspenso ab ingressu ecclesiae,quisd potest absoluere ab excommunicatione. Vnde si essent duo e . communicati minori,& uellent inuicem confiteri unus po- .rest alterum absoluere ab excommunicatione, & absolutus alterum potest absoluere ab excommunicatione, & a pecca . tis,& postmodum facere se absolui a peccatis. lar Excommunicatus minori, mortaliter peccat si se immiserat Participatione sacramentorum active,uel passive, licet non trissciatur irregularis etiam cesebrando. Et licet 'sacramenta:
Per eum collata,non careant uirtutis effectu, mortaliter tamen peccat scienter conserens,& sustepta per eum carent en rsectu ultimato. i.executione,ex. s.Tho.supra Sil. Excommunicatio. iiii .cii a principi.
ra Excommunicatio,& absolutio possunt fieri ad tempus,quia est poena,& non culpa,licet supponat culpam, χ sic.de cun
370쪽
suetudine curiae si secundum M in. c. ueniens secundo, da testi.in glo. s. as Excommunicari non potest collegium,uel communitas, ur
ne possunt excomunicari singuli de collegio,secudum Host. Et quia quidam dicunt, quod sic, quidam quod non ideo
do dicitur,excommunico talem uniuertitatem,uel collegiu, non tenet excommunicatio,quia sic animam non habet,uel
dicendo excommunico singulos de tali collegio,vel omnes, mi aliud addendo , non tenet, quia contingeret aliquando irretiri innoxios,quod est contra. d.c. romana , uel clicendo excommunico priorem,uel abbatem propter talem culpam, & omnes alios,qui conanusserunt,uel consenserunt, & haec est sententia illius.c.circa fi.ubi dici sed in illos duntaxat de collegio,vel uniuersitate,quos culpabiles esse coititerit promulgare.Non est sic de interdicto,uel suspensione, secundu Tho.quia non tam graues poenae sicut excomunicatio sunt. Ad haec Pet. de pal.in. iiii. sen. adducit rationes optimas. Concor. Ric .in.iiii. 24 Papa potest committere puro laico,& mulieri quod excommunicent,quia est de iure positiuo,secundum Ar. fio. iii.pam. te,ti. V.c.lXXV.& Pa. m. decemimus , dei L coLi. supra. abbatissa v. :rs Nullus potest seipsum,aequalem,uel superiorem excommunicare,secundum Tho.iiii.sen. supra, & per.c.cum in serioni xxi. cI Ideo quando episcopus excommunicat omnes, quia fecerimi surtum,si ipse fecit surrum,uel aliqui alii non es s et biecti,non sunt excommunicati. 26 Excommunicationes a iure ficere possunt omnes iudices ecclesiastici,qui po fiunt facere ius, ut papa in uniuersali ec-.clesia legatus in sua prouincia, episcopi in suis diocesibus.cii Miss.xvi. q.ii.& multo fortius concilium prouintiale. Qui
Dei o non possunt facere ius,uel statuere, nec etiam excom- Naiani te. Excommunicationem uero ab homine potest. sacere omnis iudex ecclesiasticus,potens constituere. Facere excommunicationem maiorem,proprie pertinet ad episco. plura. s.c. uisis.In surto autem,& rapina,ut dicit. Tho. in.iiii. en concessum est a iure parochiano .eXcommunicare. Ex