Tractatus, de commissariis, et commissionibus Camerae Imperialis, quadripartitus. Rutgeri Rulant Aquisgranensis, D. ... Pars 1. 4. Pars 1. De persona, & officio; tam commissariorum, quam aliorum, quorum operam ii vtuntur nec non de origine, progressu

발행: 1604년

분량: 368페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

81쪽

PERSONA COMMIS S. CAP. XXIV. M

atque sordentem ac vermibus plenum vid bis. Ihine dicitur au irum non minus a pecu

b nia possideri, t quam i pic eam possidet, reserente Iovio Pont an o. in lib.de liberalirare,cap 6.e Nano. quia offuscat gloriam, Petrus LopeE. de recto usu riuu r. cap. 13. quam commissarius Io puram praecipue affectat.JUltimo, quia au ritia in comitiario omnes virtutes&doctrinas obscurar. Mambr. Roseus in tract. de Instit. Princip cap. 18. in princ.tiberalitatem. praesert iustitiam, ut supra monui S restatur Leo Magnus, passione Dominisem. 9. Nullum, inquit,

est in illo corde iustitiae vestigium, in quo sibia i auaritia secit habitaculum. J Eam i an rem acquiret e conseruabit commiliarius, si praecepta Philosophoru maxime vero exempti eorum , qui praemia liberalitatis consectui sunt. Mambr. Roseus ind. tract c. 29 Marc. Aurelius in horolog Princ. lib.3. c. 28. Ioari. Tatius in Oct. derectoresoLa6. Alex. Anglus in risbitatoria νυ-ua.I.9seqq.par. Et remedia contra auaritiam tradita ab Alex. Anglus pari. tap. 6 8 ob 33 oculos ponat. Caveat tamen i cominitIarius, ne plus aeqlio liberalitatis nonae affectet: Uulgus enim eum tantum liberalem iudicat, qui sua omnia profundit , ac suorum ommu vere

est prodigus. etsi hystrionibus multa largiaturiquod vitium non virtutem debere appellari, d icit ac corroborat D. August in Eu.ing. ω--.J Cum itaq; sine magno suo incommodo nomen illud adipisci nequeat, inprimis conari debet, vi sua ista liberalitas in parsimoniae partes potius,qua prodigalitatis inclinet: H eimperatores militum ut taciant, siladet Clau dius Colereus de Q. Imperat sol mihi Σ31. Vbi modii magis in sipecie explicat, quo breuitatis gratia te flore remitto. Idem innuit quoq; Cicero lib. a. c.dicens: non eme ita claudendam rem familiare, uream benignitas 'perire non possit, nec ita reserandam ut pateat omnibus,& in eas res effundatur, quarum memoriam aut brevem. aut nulla omnines sinitis relicturi, sed ut modus adhibeat ir,il ille reseratur ad facultates. Tradidit id ipsiuin Grina a l. e t S uat .lib. I. Cauendum est,inquit,in liberalitate. ne plus demus, quam res & facultates nostrae patiuntur, neue minas, quam humani at is des dignitatis ossicium t postulat. smodus liberalitatis, inquit, Ambrosus tenendus, ut queὸ beneficis id quotidie facere possis. Et idem

liba. Osc. Dominus non vult, simul effundi opes, sed dispensari. Et Hieronymus, ad Paulia. ita,mqtrit, liberalem esse opol tet, ne Iiberalitate liberalitas pereat. Et ut summatim hanerem complectar, in erogando prodesse. vr c pluribus studebit, ita in comparando noceIenemini: Iustitiamq; ac prudentiam, sibi commendata habere cogitur, sine quibus liber litas nulla est lovim. Pontan.d.lis liberasitare,

cap. io. Et si haec habebit, praescriptum in ela si edo , Iur sconsulti sequetur, quem procon suli praescribit.in I solent. 6.*og eosprocons. O

H.ec virtus in nullo, sed vitium auaritia scilicet) potius pnae sumitur. Isti aurum, si uolationibus. Csuper hoc,νbs Docteris de renuntiar Poris lusionβ. 2. num 1.JMasicard .de probataonclusIIO. in Perb. auarus. Ideoque pars contra hane praesemptionem probationes quaerere cogitur. Ita autem in futuro commiliario hanc virtutem pars cligens colliget, si cum moderationet benigne eum largiri videat,praeserti iri 1 iis, a quibus beneficia accepit, id enim prinprium est liberalitatis. Deinde ex couersat I ne aduertat, an iactitet & exprobret ea, quae dona uitali ec enim 'l' iactantia luracia liberali- i statis obscurat: Oblitiisei debet enim dati vere liberalis. Tertio, an ratione Obuli,in eXI'

nendo controuersiam moueat, ac tanquam

pro aris & socis disputet, poti lIimum enim id estauaritiae signum. Mascard. dicto isto. freti qua huc speetantia petenda sunt a Chrylostomo in elegant ima homilia 19. cuim tu. de avari

CAPUT XXV.

De Taciturnitate. s V M M A R I A.

82쪽

LIBER L DE

TT liberalitas, ira i etiam taciturnitas, est

V species quaedam temperantiae, ac virtus, reliquis minime cedens , iuxta versiculuin: Ouid ib. a.de arte amandi: Eximia eis virtus praestare silentia rebus, At contra grauia eIt culpa, tacenda loqvh

Hinc Angeronam Deam, praesidem silentii obsignato ore effinxi lle, lincteque eam semia per a Romanis cultam, ut siletio apto nil melios elle ostenderent, tradit Alex. ab Alex. lib.

fol. 217 Exigitur autem illa in commi ssatio se . quentibus de causis. Primo, t quia id in eoin millione piae runq; solet exprimi & ei iniungi: ideoq; si reuelat, facit contra fidem tacite accepta commissione datam, argumento eorum , quae egregie tradit Mor .in tract. tremga θρο .q st. Iolet. 2.num. l.Secundo, quia In

3 arduis rebus, qualis est commissio, et siletiarii requiruntur, I unde Curtius de rebusgestis Alex. tradit lib. . Non polle rem magnam sustineri, ab eo, cui tacere graue est. J ut de in legato, consiliario & senatore. Hippolyt. a Collib. in conss. Chartasol ες. Barthol. Phi l .d.tract.disius.

6. quasit. I 'AEO 26. Martin.Laudens de consiliari 'in .L2. Et aduocato qui obligatur ad celandum de quubus fuit consultus. Amict.incon stit. ret aduocat. in Ialatabit. Persici es aduocatus.

Vincent de Franch. in deci Neapoliis. decisis 2. a num .ir. IVnde & confessionariis t aequiparantur, nec non officiali Paulus Fuscus 'νι-lar. si. Ex authoritate Caroli Quinti ut & scribist quibus in hoc actu commissarii aequiparantur in vi Gabriel.Montereolo, in pract cacri mn. ct ciuili,tractni tmero: e scri uanos,inquit son obligados a guartar et secreto delasc fas que milenante ellos; maxime si sint secretarii, Ald .in l. i. f tabulas. g. epositi. Gregorius Quiennus, in additi ad laetum introitum Carali Quinti,in virbo, Streetari steti isen fullen.JTertio, quia sine taciturnitate prudentia non bene t potest e sistere, quae enim, quomodo Α& ubi, apud quos , dc quo tempore quaeq; di-eeda sint prudentia nos docet. Vnde traditur, ex eo, quod quis secretum retinere potest, cognosci hominis sapientiam. Petrus Messias. inlect. historicap. an prini. Quae confirmantur dicto Salomonis, dicentis, cum qui reste nati inguam, esse prudentem, ac sapientiae proximum silentium. Prouerb. i . versic. 3. Vnde S dicitur, eloquentiam sine prudentia esse loquacitatem. Iacob. AEn.in tractis muro chepola argi. 23. & loquacem facere stultum, latissargument 8. Et sapiens est,ait Ambrosius lib. r. ciori qui nouit tacere. Et Hieronymus in epist. Sapiens, ut loquatur, multa prius considerat, quid aut cui, quo loco,vel tempore dicat. Stobaeus , inquit, si multum saperes. non multum loquereris ; ut 3c iustitiae squam non minus, prudentiam requisiuimus in reuelare enim est iustitiae contrarium, i Sene- bca lib. . de virtvt. Iustus secreta non prodita tacenda enim tacet, loquenda loquiturq Quarto, i quia commissarius ab adiunctis & lcri- sbis idem postulat: praestabit ergo ipse, quod ab aliis petit. Quinto, et quia iure communi sprohibitum est, releuare siccreta. Genes r t.

mercarares. C. commerc.de mercatori quicunque.

C. deoper. publici Uisibus. O ibisol . C. de agricol. ct cedis.lib. io. lsiquis ingravi, ad SCtum S gan.Ls quo aliquis. 6 nostrates de paenis.I siquis testamentum.ad teg. Aquit. l. i. g squis tabulas, depositi. S xto , t ne seaudem committat commissarius, γquod eueniret diuulgando tacenda. c. qui ambulat. 1.quaest. 6. Septimo, t quia maxima con- 2stituta sunt praemia silentio. Barthol. Philip.ind. tract. Doro. Octavo,quia graues poenae ina- .minent reuelantibias secreta. Primo enim poenas aeternas luit. Franci sic. Domin.Soto, oratione tegendi mutum, memb i. quaest.2.nu. 3.set.

mihi i6. Cuius rei ratio est: Quod i secretum salienum

Di iliaco by Corale

83쪽

TER sONA COMMISS. C A P. XXV. 6s

alienum temere & sine causa reuelare pecca- tum sit , leuius quidem adulterio de homicidio, grauius autem furto. Deinde variis in hac vita poenis plectitur: Nam si durante com- O mimo ne aliquid reveleti com miliarius, proditionis vitium incurrit, maxime si adueri

Do. I. 2. C. qua res astoriari nen debeant. Moron. in tract. detre a G pac. cap. 8. argument. l.omnes.

f.explorauet stria re militar. l. tinfingail u. In Mais I athletas. s.calumniatoremss.de his qu: nos a tot.infam. Et ob hanc t causam remouetur ab ossicio. Petrus Anchoran. in Clement. I. f. quia vero, statu Monaι hor. Decianaonsil. .num. ν. Tol. .Quemadmodum remouentur ab ossicio credentiae. Bald.in tit. de pace constant. s.creden ria. Moron .d. loco .num χ. Hippol)t. de Marsit a conscriminal.I.ηum. i. Puniuntur etiam i poena sali; Li. f.υ cui. Ial Bald.in L n. Persextra qua-ritur. Cale edendo. Dam houder an praxi criminat

ij. in tract.de maleficio, verss.falserio. Gregorius Viuien. dicto in o.addit, virile & huiusna di homini leuiusculo & temerario non amplius credendum, Budus in I. nullum. C dete-Inbiu. Etiamsi damnum non inserat, Baldus in

Ap. .r sic. nota reuelationem,quibu. modus dum amittatur Paris de Pur. intrac . dejndi. . in cap. de excessa onsilitariorum. Et tenentur cuius secreta reuelarunt ad interesse l.m lege, .ct si quis de ibi Flori. de S. Petro ad leg/m Aquai. Vivicia. d.

Dc. Possunt quoque iniuriarum conueniri, ut Asset res reuelantes lententiam. Morori. d. s. si iniuria di caula secit. Viuie n. d.loco. Jplecti capite gl=gin cap d forma. in verss. de stireto,

ges Persice castigalle poena mortis, qui secreta consilia reuelarent, qui iudicabant illum, qui non potest refraenare linguam, membriana ita paruum,multo minus alla maiora polle compescere. Quintus Curi. lib. vi se omnino late Theodorum Z indigeriim,m theatro, ALAEgypti non integra vitam, sed tantum membrum peccans linguam scilicet rcii elantia di- Itiebant Diod. Sicul. E nostris tradiderunt C arui Aora.in .Lad Pet. Bullus.lit.a.m . Hi Ppolyt a Collib.in consiliario , DL c. I turdo au- tem quis impune secreta reuelare possita at issime persequitur, Pro . Farin. in tract. crimin. p. St. pertor.J Circa i lilentium aussi animad- ,3

uertendum,no ita taciturnum requiri,ut mutus,tardus, vel efice minatus existimetur: quorum illud propter imperitia, hoc propter pudorem subrust cum reprehedi solet. Nam ex illat nimia taciturnitate, suspicio imprudeliς i solet oriri. hine Valer. Episc. in quadam epist. Aliquoties, inquit, nimia taciturnitas, stultiti qai scribitu U Et ex loquela de homine fit iudiciu . Vndoantiquus Philosophus Socrates diacebat: Loquere, ut te videam. Erasm .in apophtheg. Et Iurisconsulti nostri tradunt, animum ex loquela collisi. post Bald. in I.τt in epistola, Wrβ.modo quarto.desideicommis Rolaiad. a Valle conss. 9 6.nu. s. 'ol. 1. Adhibendam igitur 4 com- is miliario volumus, & orationis & silentii moderationem , inam ut Gregor. in lib.morat. in quit , Tempus tacendi, εc tempus loquendi, discreta vici istudine pensanda sunt tempora: ne aut quum restringi lingua debet, per verba se inutiliter soluat : aut cum loqui utiliter potest, semeti plana pigre restringat. l in quo ra- me cons de rabis, ut plus audiat, quam loquatur : unde Valer. Episc. in epist. dicit, malo aliquem in tacendo esse stultum, quam nimium loquendo iudicari insanum. Assinat. idem sere tradit , d. l. argvrv. i. natura enim propicr id duas aures homini, unam linguam attribuit.

Laert lib. 7.& Si obaeus. J Eam i quoq; virtu- istem facile apprehendet commillarius, Est enim,' teste Curtio, lib. . Homini iaci limum, csi voluerit, natura,tacere. Et Otudio,ub. 2. ieg. Duu minor eli autem, quam tacuit,labor.

Quamuis, ut hoc obiter moneam, nihil dissicilius esse alius existina auit interrogatus en linqti id in vita eisset dissicili muni λ respondit, tacere,teste Laertio, lib. I.cap. .Idemq; de Arist. resert Max sermro. Hoc tamen non obstante assequetur steritium etiam a natuta garru-

tuu si exempla & fructus magni flentii tibi ob

oculos ponat, quorum plurima reseruntur a Z ringero,in theatro. lib. 3. tit. lentium,taciturnitas,fol. 229. de a Mambrino Roseo, in Insi thr.Princip.Cbvian.cap. 26.sol. 261.ubi unum e

84쪽

LIB.

Quidam Tyranno eoactus direre seeretum, linguam dentibus conscidit, & in os Tyranni nipuit. lQuod & fecisse dicuntur Thiod rus Phylogoricus, dc Paul. Laert. referente, . Cl .fllax.tib 'omat. Fugiet quoq; t socios loquaces, Affinatas argumen. 1 Sc meminisse decet ve sus Lucani: ' Arcanum t ut celeri laudenda est lingua gillo. Quem versum, ut de alia huc spectantia notauit Giosep p. Pass in discos. I ben partare , OL31.J I rte ni hic instruere superfluum arbitramur, facile enim ex praedictis, quid sui sit officii coniiciet.

ARGUMENTUM.

De Diligentia.

1 Dili/entia in discendo plurimum puel .

s Hera ior negligenspunitur. 6 Negligentia magna dolo proxima. ν Commissarius ubis Hligens erit . a Dibrens quomodo quis essepose .

. Diligintia quom ora cognoscatur. Diligentia in dubioprasumitur. ii metuentia committentu committenti reeta. ii Anquu diligens fuerit. iudex artis ruria Diti sentia in examinatore requiratur.

, Nelligens an is rur oscio. inter magnam separiatiam distinguitur. e Diluentia nimia culpatur.

V KrrHipuis requistis Commissarii di

istum, restant tamen adhuc aliqua, quae

supra in capite de Qualitatibus adesse debere diximus, quae recte praecedentibus adiiciuniatur,de Diligentia scilicet, Experientia & Re putatione. Ac primo de Diligentia, quae in

L DE

Primo , quis eum In omnibus rebus de fiaderatur, maxime in t Committario ad pddi- tscendas artes & virtutes necessaria erit: Facile enim potest omnia, si ta vulgatum versiculum Iuueiul. Iavr.24. Scribe puer,vigila,causia ueteri rubra Maiorum leges.lut aliquo modo costat ex traditis Guillelmi gela Perro ux. in tract. minor. politicJol. 8 8. quod expressit Ostorius lib. . de regu instit. his verbis: Iii diligentia omnium artium,ossiciorum laus,& ut ita dicam vita consistit.Si enim diligentiam remouebis, iacebunt omnia,&qu si veterno com posita in tenebris de caligine delitescent. Et Patritius lib. s. de regno, tir. 2o. vocar magistram omnium actionum.Et Lae lius de virtute, in specie cum assiduitate de liu dio disci posse, lib. 6. cap. i. Idemque Isocrates pre m. orar. ad Nicecb m.unde non solum politicis in veteri Testimento, iudicibus scilice ut omnia cum diligentia faciant. lib. 2. Paralip. cap. 2. Sed etiam in nouo, Regibus commendatur; Diuus Paulus ad Romanos,cap. 2.JE contra vero negligentia est monstrum, plurima mala omnibus ac professionibus inferens. Gom eZ. egregie pon tra'. ereg. ancellaria, in epilogo, casuum niligentia, ubi ai . casiis ad ducit. Secundo, i s licet hoc etiam ad paruas& exi- Σguas referatur, Decian. in apolog. contra sit tmu . num. j. TamenJ in specie in maximis rebus , exactissima adhibenda cura de diligentia. Menoci . consit. o 6.num. H8. At commis.

sio est res ardua. I& ita magis ad speciem descendens in t examinatore egregie prodidit a

Cartarr. in practic. intera. lib. 2. cap. L. num. I 6.J

Tertio,' quia in ipso actu examinationis m, 3xime diligentia requiritur, ut omnia recte perficiat,& ne vel errorem aut nullitate comis mittat, ac in maxima damna sese praecipitet Commissarius: facit enim litem suam negligentia, ut iudex: unde solet & hoc comminsionibus inseri, militiis bis brabiti&c. hoe est, diligentia scribatur. Terminaeus in process

V. N. Quarto, ine remoueatur : si enim . in ossicio est negligens, potest loco moueri.

& quemadmodum iudex qualis hie est) de

legatus puniri. I.si quis. C. de OD. praefecti praetor. ι misit opinatores. C. da examan. tribui. libro Io.

85쪽

PERSONA COM MISS. C A P. XXVI. cr

y La C.de Cano. log .lo. t Sic etiam Execu- tor, cui hic comparatur ) priuatur propter negligentiam ad annum iure suo. tua nγs. de ament t. nulli. Cod e s. v. orcis. Et in semina omnes desides &negligentes, qui sui lin- memores sunt, oi scio lito priuantur. Ipenuit. in sin Coae de s an largitionib. lib. io. Iacob. N

b meo procedere, dicit . in negligentia 4 in ε gna, secus vero in parua. J Et t ratio est, quia omne, quod fit negligentia, non minus a iure punitur, quam quod dolo.ι dictum. So. distinct. Ubi glossa inquit: Praelatum pariter pro negligentia . sicut pro dolo deponendum ecse. Ae idem confirmat Hierom. Adban. in tractat. de testat. Pontisti pari. r. numeri TZ. ct si qui tirab late Prosper Farinaci quaestion criminat. Is .numer. io Paulus Fuleus in singula verb.negligentia. J Eit enim negligentia culpa magna. Cephal contil.L77.num. 22. Tol. 6. O F6 numer. I.Pst. . Naequiparata I contemptui, ut pluribus textibus & authoritatibus demonstrat Viuitas, lib.2. decis3 12. num. 1 . J Ac dissoluta est prope dolus. Riminald .sea consi 39 .nu. 2 o. cique aequiparatur. Angui sola confit. Is 7. num. s. Maxime millis rebus , ubi ex officio ten

tur quis adhibere diligentiam, &norrad hiabet, ut est cominisso non enim negligentiabis. fex quibus causis maiores .nocratum. 7 .

7 ἐιΦnci. J Bursat.ω u.32o.numer. 8.νol. . t Diligentia autem haec , Commi flatio in omniam , tam praecedenti, quam intermedio, ut& fina li adhibe ri debet. Barbar.consit. F.nu. I o. 1 t In ea autem recte adhibenda, ab occasionubus,quae eam impediunt, cauendum suturo Comniassario, nimia scilicet familiaritate: haec enim ab aliis in simili scribentibus , dieitur inimica diligentiae, unde amici fures temporis diem tur. Impediunt quoque ea, quae eorpori obsunt,& id ad labores perserendos minus idoneum reddunt,ut voluptates,& s Pars hanc partem incile cognoscet ex eo, si eum nunquam aut raro, tempore laborandi apto, otio indulgere videat: Otium enimelle contrarium diligentiae in aperto est. Si Io tamen id exacte cognoscere non licet, tinquirat saltem, an non pro negligenti habeatur, in dubio enim pro diligenti praesumitur, nisi clare de neglisentia constet Argument. I. s. i. g. δε oscios. ρωfecterator. Igneus in I. contra

ut est Commi So. Mynsinger. 'U63.1 v. s. t Tutius tamen est exqui lite inuestigare hac nqualitatem. Nam negligentia & factu in eius, cui quid committitur , committentis neglia genti 1 reputaturi fratres Riminavi. cons 3. num. s. ex ratione, quod committens rem negligetiti sibi im nutare debeat.. Thesaur. Misao 7. J Aligui sola.ω ιII1 .num. 9. An autem is Commissarius in actu examinis diligentiam adhibuerit, index cognoscit. Meno.cons II 8. num.1.O s. Modus tamen thie adhibendus, cnimis enim magnam diligentiam lapius plus obfuisse, quam pro suille obseruatium est, ut de Protogenis diligentia, AElian.lib.n. Fariari historiarum. Quidam centurio reprehensius Scipione Africano Cic lib. 1 de Orat.& Plinius testatur, ut nihil minus expedit, agrum optume colere:ita saeee inutililsimum est, nimiametae in negotio diligeiulana lita 8.cap. 6.

A R. a v MENTUM.

De Experientia & causis em cientibus , Exercitatione dc peregrin

in illarium t d. volunt Iolium Mitimis ad

86쪽

pERIONA COMMIS 3. CAP. XXVII. .

m dates Rex, post Alexandrum maximus, hunc a se maiorem Ducem cognitum, quam quemquam eorum, quos lcgisset, vel audiui L. 7 set fateretur. t Tertio, facit plurimu ad ingenia hominum cognoscenda, idq; in examina elone personaru,artificum & testiu maximam adfert utilitatem: nam intexest eius cognoic re, An audaces an timidi , an versiui seu versipelles: aliter enim ex simplici, aliter ex astuto quaerendum. quarto, ut fragilitatem doceat sequi, teste Demonico,ut reflai t Stob ussim. 23. Quas utilitates omnes egregie late proiecutus eli Zvvinger, intabsuu irint r. E contiavero, quae mala inde nastantiit, si quas inst.ir testudinum aut onocephali, domi post sornacem remaneat, dc ut illud virum politicum qualem Commi Ilarium requisiuimus)dedeceat, ex iis, quae Philipp. Camerar. in ho-

ru siuas. cap ε . prodidit, lectori facile innotesceni JQuod ad Exercitationem attinet, eam O-1 mniat posse traditur. Moron. in tract.de treta. opace quas.ν parr. l. Na omnes artes omnia. que opera quotidiano usu.&iligi exercitatione perficiuntur.Veget Et hoc, quoad disciplinas, latissime deduxit Ludovicus Viues de philasivitia lib.3Jo 33. de Stobaeus istica de assiduitate O exmitatione. Et Aristot.

M.f.Ethic. c. .vse & exercitatione,quasi aspectum quendain rerum acquiri.J In specie au-s tem hoc,quod tomnis doctrinae & virtutum vis maior reputatur eius adminiculo iussulta. Andr. Frecc.de Repκbaemeniaad. lib. t. q.1. circa sncm. conducet autem vel in hoc etiam Commissario, quod artes compararas, sartas, tectasq; ser t. Nullam enim artem absque labore aut comparari, aut retineri diutius comparata, sine exercitatione etiam mulista potest. Iovianus Pontan. Γ- a. desertitis. cap. primo. Sine usu etiam scientias parum

prodelle dicitur, Boet. dediscisura Scbolastica. Plura qui de essicacia exercitationis legere expetit, euoluat ea, quae scribit Diuus ' Hieronymus Epistria prima ad Pa larum, in ramo tertio, sebo

CAPUT XXVII L

et Spectaculorum evιά mgratiuarem offendis.1 GUAM corporis qualia ad gratiis sem faciat. s Mosi mra Commissam quatia. Io Para quomodo gratiis Iem cornoscas in Com-

CVm supra dictiim fit, Commissarios de

bere esse graues , & si1b illo vocabulo

recte comprehenduntur mores conuenientes, quos uris verbo reputationem vuIgo v camus, de ea hoc capite tractatur: Non enim minus in moribus, lir sertim grauibus, quam

in scientia, situm est, argum. cans Alo. t. ι syncl. l.magistras. O .de prefessor. libro Io .l.I. Caeprofessor. qui inobe Constant. libro n. Cassan. ia talU.glor. mundi arx. H. conclusone 27. fhina& sacrae literae grauitatem a nobis expost

lant, i teste Diuo Paulo Philippens . Quae a

sunt vera, quae sunt grauia, haec cogitate, ita a facite,de Tu. a. sc. 7 .Te ipsium praebe typum bonorum operum in doctrina, in integritate, in prauitate. EtChrysostornua ait insermoneia mouetudine, Deum dilige te hominem propter bonos mores.

Causae autem, propter quas in commissario eam deficieramus, hae statui possunt. Priamo , quia commissarius repraesentat perstanam eoru , a quibus ablegatur, quae cum sint in Camera persenae d ignissimae, talem Commissarium Ferito esse decet. Nam ex legato et delegantem quodam odo iudicamus. shineide in aulicis di iuretio laudatur , de disset tio reprehenditur,author de fauoriti de dot-uina de Cortulam, capite Nearti νstima. I a secum

87쪽

, Secundo frauitas ' in integro actu commissionis in specie maximi momenti est,nam

ea praeditus, illa ipsa omnia expedit: testatur enim experientia, reputatione sepe commicarium plura, quam poenis dc minis efficere: Quid enim quaeso magis motus animorum utriusque partis compescit, friuolasque controuersias amouet ipsa reputatione 3 Quid3 eum ad ipsum actum deuentum est, eum m sis dirigit 3 Nutu certe commissarius reputatione ornatus, sua praesentia Zc graui vultu,

iuxta dictum Vergilii lib.I. Aeneia. Tunc pietare graMm ac meritu s serra virum

quem Con xerolent. Wrectruq auri, va t, Ille regit dictu animM .ct rectara mulcet.), fgrauitas enim timoremiquendam, cum admixtione dc reuerentia essicit. Patr. dialog. de republ. Camerar.in Her uulfb or. cap. gaei

fn eui consonum est, quod egregie D. Chrysostomus his verbis effert: Iuramentuin non facit hominem fidedignum, sed vitae testimonium, & conuersationis integritas, & mens bona. Saepe multi iurantes dii rupti sunt, &no persuaserunt,alii vero annuentes tantum,

multis iuratis digniores apparuerunt, verba sunt Chrysostomi in I Omilia ad populum Anti oben Defluperstitione, homilia T.um hin edit. PMriffol. mihi 66.J plus quam alii minis & poenis,

efficit. Quid Z nonne in testium examinatione est quasi instigatrix,ad omnia rite dicenda coapellens' In oculari injectione, haec omnes aiactus illicitos, ta , testibus, qua a partib. committi solitos copescit: Tertios etia eam impedire volutes facile remouet: In instrumeniatis transumendis, partes apud quas extant, eo

flectit, ut posthabitis omnibus altercationibus ipsi edant: Testes quoque ut de partes ad recognitionem incitat: Artifices etiam, ut officio rite satisfaciant,absque molestia &taedio permovet. Et ex hisce Ac si initibus causis, graues personae ad magna officia eliguntur: De

rii Principia, Angui sol .d.loco. Bartho. Philip. intrae .de consiliari Princip.disius. 6. qualitat. 3. Rectores Ciuitatum. Ioan.Tatius in tracLde immrine Rectoru ciuitat.ΡD cui consonant quae Plato lib. 72ι republica, ordinat: Grauissimos,

scilicet homines ad reiptibileae gubernaeusta

eligendos. Et Plutarchus, in Cariolano docet, in rebus ciuilibus grauitate dc mans letudine maximas res retineri.J Quomodo autem grauitas haec acquiratur dc conseruetur, nunc dicendum est i Iovian. Pontan.in rit. de magniliacentia capexistimat eam comparari sumpti bus, ornatu, amplitudine, materi praestantia, Et Curt.de Alexandro lib. 3. scribit:Eum& ingenii dotibus, &animi artibus,ut pariter cli rus & venerandus esset,effecisse. Nos autem dicimus,quod haec omnia, J loquendo, agendo, gestu& habitu cociliatiitaqliare, quomodo singula illa conficiamur, inquirendum. Quantum tergo ad orationem, ea debet es 3

gine Rector isse is facilitas enim hLndae affabilitatis siepe profuit, supelbia autem e x e

borum tremor obfuit,teste Ambroslib. 2.

sciorum, cap. .Ita tamen hic ea utatur, ne adulatione inducat, illa enim existimationi sumis me est inimica. Durus de Pasc. regu aut I plparum aut minimum de se ipso praedicans, vilescit enim eo reputatio: iuxta versiculum Catonis: Nec te collaudes, nec te culpauem ipsi. IIοι faciuntstulti, quesgloria vexat inanis. iuxta Salustium. Plurimum facere, & minimum de teipso loqui, illuat reputationem. Io ann. BOtterus, derepsit. lib. 1.folio 12. vers molli notabili. Et sol. 2I. recitat verba Pauli de Tim

thaeo: Nihil unquam i nsolens & gloriosum ex

ore eius exiit.J Ed autem diriget orationem, ut semper plures res,t quam verba proseran- 4 tutat flaurus de Pasc. regu aulic.19.J Ita etiam verbis instructum esse decet, ut cum Omniabus loqui ac conuersari possit. Imag.de Rectored loco. Quod tame valde est laboriosum. Dant. in Obstruat. Historie. Rubri .de Corte. Com misi tio tamen, quem cognitionem historiarum habere & peregrinatum elle requiliuimus,

nunquam materia deerit. In hac autem conuertatione distinctio adhibenda, ut cani bonis si fieri potest, instituatur. Exco enim c gnoscitur quis, cum quo multum loquitur.L8. Dessect. tutorib. 2 Prouerb. ih dicitur, qui cum sapientibus graditur, sapiens erit: Ami

88쪽

eus stultorum similis escitur et Maseard. de

probationibM. in verbo, mores. numero T.

exsic Et alter: Conuersare bonis , ctabis bona plurima disices.

Cum prauu viuems,tu quoque prauus eri .fvnde & Prouerbia: AEqualis aequalem dei ctat. Similis gaudet simili. Et semper similem ducit Deus ad similem. Et graculus assidet graculo. De quibus Erasmus in Adag. Chiliad.

quoad reputationem, pro requisito ponitura Ioanne Boriero, tib 1 deruulfol. 22.versic.non conuersi. J Hinc ex Theog. refert Lorting in inses aueictiment. Ciuili, infiripto auidimini. 113. Conuersationem cum bonis, elle exercit

tionem virtutis, quia di bonis non in si bona profici sici possunt. I Bonorum enim virorum conuersitio, teste Seneca. Epistol. 9. paulatin descendit in pectora , de vini praecepto sum

obtinet, frequenter aspici, Dcquenter audiri. Sumuntur enim , conuersatione mores, Seneca lib.3. Leuit .Lemn de vita optιma in*tumda, cap. 36. Et hinc iura in delictis plurima ex conuersatione arpuunt,quae ut & alia multitia, ad hunc locum spectantia, ponit Prosperriri n. in tractat. deindit. 9 rart. Db Ltit. 1 q si12. num.81. ubi plures aut horitates adducit. JQuia tamen non semper cum bonis coniic

sati licet, cum malis, s quod teste Gregorio, approbatur : Sicut enim, inquit, grauioris culpae est inter bonos bonum non else: ita immensi est praeconii , bonum etiain inter

malos extitille lib. .Morat. Acconsumaturetiam dicto Antiph. Qui cuidam exprobranti. quod interdum eum impiis habcret conluetudinem. Et medici, inquit, cum aegro rive santur; nec tamen aegrotant ipsi. Laert. lib. 6. cap. l. Conueniunt quae de Dcmosthene notarunt Stobaeus S Max. sim. 6. J ita conuersari decet CommilIarium, ut suis verbis illos. mala semita deducat,in qua Parasituni segmtere haud decet grauem personaIn. Iliconuersatione illud etiam pro retinenda reputaticine obseruabit, ne nimis familiariter conuersetur, nam contemptus dignitatis ex aequali conuersiatione oritur. Speculat. in male Legar. 6 superest. verss.insumma. Et nimia similiaritas i patit contemptum. Lobst uandum, s1fite o .prae m. c. quando. distinct. 86. I quocirca dein Principibus de magnis viris erga humiliores reprehenditur , Lipi ius in No id lib. r. ρο- It. cap. 6. De maiestat. in verbo, Vicis piarumque JEt 'ta 1 Crmo, ac ea, quae circa eundem ver csantur instituenda. t Res in eo ita tractabuntur, ut quaedam faciat, fa quo dependet reputat io, ut trali dicunt, la reputati ne scpen inde d 1l l' e iter ii ora dat parer. Bott.de reputat lib. 2 fol. U.Ver renga; J quaedam viteDFaci ci ope&consilio. quae ad omnium stubsidiu pertinent. l. an.Tat.ZIGofi 7. fac erogabit ea, quae ipsius statui conuenitim, Iovian Pontan .d.rit. De magnis cap. I. J Fugiet vero vitia, maximε autem luperbiam & ambitionem: Irritant enim illa animos hominum contra tales perionas Ioan .r tuu Luco is . l& sfairmiatim seu ritatem cum iucun ditate coli re studebit. Plinilis H.ldrian. lib. . epistol. unde S Gr g r. lib. 2 ι1ι Iob.cup 8. ait, miscenda est lentias cum ie- ueritate, de faciendum ex utraque tempera- meimuri, idque eo fine: Ne potius dicatur seueritas de rigorositas, quam grauitas Picol nim .in Iustit. norataib. l .cay. 6 lol. 1 or. Licet aut valde iit dissicile Plinius d. .&Plutarch .in Phocione dicit. Non parum elle, severitatem pollecum comitate retinere, tamen tele in hoc exercenti facillimum est. Plin.d.l. utetur autern hic Duce Isecrate,quian Euagor inquit: Grauis esto, non vultus torvitate, sed iii omni vitae studio, nihilua costanter Seleuiter agens JUtta spectacula publica, aut ii intereste cQ-gatur non ad omnia applaudat, nec mire- γtur. ii quid noui videat, arguit enim illud ignora actam multarum rerum. funde & dicitur, ignor,ntia esse sontem admirandorum.

raneta. Et eius exemplum videre licet apud

Camerae. in Ilors Fuso . i. . t .J Cauebat quoq; ab Lis, quae ali lirale itiittitiam lapi uiat: par emm l. xpe stultitia homini ob iapienstiani & reliqua, natur e dotes claro, multum existii tionis adimit. Ecclesiast cap.ro. vitabit& illud, ne plane contrarios alus hominibus, mores ais imat Rebufi ad constit. R .rn Proaem. Ilog. f. num. 26. led patrios qua niliit ibi Cust,

89쪽

o LIB. L

ubi eommissio expedienda, exemplo aulici, Dur de Pasces. regulio 7. ac sic sese omnibus, quoad licite fieri poteth,accommodet, & P lypi mentem obtineat, hoc est, ad mores diuerto tum accommodatur, de quo Eras .ctysi. a Ment.i fol. 14.J t Gestus taliter conformatus erit. Primo, ut facies modesta& placida habeatur, incessus rectus & tardus : Nam ex iis iudicium silmitur de intrinsecis qualitatibus. Iquod in aulico asseuerat Dur.de Pasu:292. Aulicos,inquit, graues,lento pallii incedere: Motus etiam nimius prohibetur, quod leuitatem sapiat.Clemens Alexandun egregio libetis Io Padag lib. x.c. 7. Habitus, vis nituestimenta, quae huic dignitati conueniunt, nec instar

totu, lanionum aut hystrionum, aut mulierum, hoc est, mollem,nam talis dedecet. Clemens Alexan .sib s.c. I. in Padat.J tegatur Commissarius , sed bene & honeste vestiatur. Petri Gregor. de Repub.lib. c. ii.stdsicundum more patria. batissurieTiraquei l. in I. s.connub A.nu. ST.

Non nouis & cxoticis. Leuin. Lemn. in libri vira vi.institae. . Quod & in magnis viris reprobat. Leopold. Dich. in oeconomia in tit. ι aduocatis. Non peregrinis, unde & vitio datum Alexand. Magno, quod peregrina veste uteretur. Diodor. Siculus lib. a 8. Bibliotheca. vi- stabit enim Deus hos,qui veste peregrina induuntur Sophonia r. Non sordidis, eae enim, teste Speculatore,ci aduocato sequitur vlacre, sunt dedecori atq; contemptui: Vestium vero splendori iacit plurimum ad conciliandos hominum animos: unde vulgatus versiculus: Vir bena vestitus,pro restibis essentitus Creditura mille, quamuu Idiotast illa. Scocordat l . C. postulando,Li feadem. Di hcl. Idque ideo,ut ab aliis hominibus, non ita

dignis, separari possit, Iouius Pont .in lib.deflendor .sis.idque non propter se, sed in hora rem committentis, ut Seneca sertur Neronis uxori dixisse. Videatur ad la octo.1I.q.4.c.LOg o .disic. i rep. Hoc tamen ita accipiendum, ne semper supra modum splendido utatur, Nam teste Martiale: Non bene olet qui semper bene olet. optimum itaque erit,ut in aliis ita hic moch, adhibere, de quo multa refert Titaqu. incenti ub.nu. ψ.JI luic iii aliis sinulem proicisio-

nem obtinentibus, hane qualitate requirunti ut Allessoribus Cana. Impcrial. Ordinat. partai.tit.8. Et in Legato Rapta ae I Sellenius deleta. Ponti c. Petr. Gregor. sin Aduocato, latissime Dich in oeconom. d.I.J Pars ex conuersationet cognoscit, an hoc requisito instructus Co- Iomissarius. Malcard in verb.mores. Ab extraneis etiam de hac parti inquirere utile est, arg.eorum, quae tradit Malcard.conclusi3 8. In dubio tamen, nisi leuitatem animaduertat, pro grauibus moribus praesumere debet. Malcata in ivreb. mores. reliqua ad hoc caput spectantia, petenda sunt ex traditis a Clem. Nec d.Lc. 7.st Ioan. Bottero,qui prae caeteris hoc prosequitur duobus libris. De reputatione vero reputatione in Principe requisita, recenter scripsit Giorolamo Fragatiati in tract.il Principe c. .ubi multa politica exempla ex veteribu & recentioribus profert.

CAPUT XXI x

ARGUMENT M.

Dereliquis causis, quas Commisi sarius, ut huic prouinciae par sit, co siderarc debet.

sVM MARI A.

Cuid te Cato.s IV -is an possit esse Commissaritiae ε Mulier an possis esse Commissarias.

ambulant.

LIcet cauta,ex quibus remouetur iudices, praesettim delegati , & per consequens Coni missarii,in iure,&apud interpretes plu--α extent, quas nouissime in unum locumrrat

90쪽

praeter alios congesserunt, Rebuffin rubris. dentur.dLI 2.3.1.22.3.I.gdere Liur.secundo, recusatio Iudicauic.'Iuι. io. 8M. Franc. viu. quia Commissio est actus dignitatis inmiscis. 3. num . . ubi quinquaginta septem re- mus, ut infra dicetur, cuius portar infamibas censet Bened.Cap communib. conclus regu 2 o. minime patent,ut sitipradictiim est. Dir . Menoch. de arbit. ivd quaest. O a12. lib.a. Ratione sexus qti aeritur: an hermaphrodi-Nouiss Franc. Milaneia taecisi, . Praecipuast, tus rena oueatur t hic vulgata adhibenda di- amen sit peri oribus capitibus praetermistas,hic stinctio, quod admittatur sub distinctione sit tum tractare est animus, ita ut prius de ani- in masculinam partem praeualeat, L queritur. mi, postea de corporis impedimentis, ac aliis stipatu hominum, latissime Dauth .intractatu accidentibus dicatur. Animi impedimentum rit. volunt. rit. de instit. num. 2ia.J An ti Mulier si est sirota Primo, quia iudex remouetur. l.cu possit Commissionem expedire Et sane si praetorii 2.f. 2. .de iudiciv. Secundo, quia maxi- pliciter videbatur dicendum quod non, quiamum iudicium in Commissario requiritur, nec iudicis ossicio recte fungitur. d. n. Od. quod in fit ioso frustra expectatur. Eum ta- l. a. Secundo , quia requii ita in Committamen, qiii dilucida habet interualla, hanc Pro- rio supra late deducta maxime deficiunt: uinciam suscipere polle puto. Inter corporis Non enim illa doctrina sunt praeditae, non, impedimenta, et primo pono mutum, qui ad aptae sunt ad iter sulcipiendum, aliosque i

hancProuinciam plane est ineptus, non enim bores perficiendos. Nec bene retinent secte Iotest rogare testes, nec de persionarum ad- tun NQuae, ut& alia mulierum vitia resert la ibendarum exceptionibus cognoscere , ac tissime Tiraquellus in legiis connubial. Ioan. se etiam a iudicio remouetur, ἐ.ι cum prator. Rothag. decertam. mafivi. foem. per totum, in a- , De surdo i idem iudicium statuendum cen- cie ririli. cui tamen adiungendus temperanseo: Non enim potest exaudire testes, ut nec di gratia,Cornel. Apripp. de claris mulieribis.Jperitorum relationes,&sc quoque a iure re- Ego hac in re moderationem hanc adhiben- molietur, d.I.cum praetor. De carco dubitatur: dam cens eo: Quod aut est muli et iuri dicti 'Et licet admittendus ob id videatur, quia a nem non habens , sed priuata , & eo casu Iudicis munere non remouetur, ι.caecus, ct ibi eam non adhibendam in Commiliariam: Dd. .de iudiciis, ac maxime inter Tutoricos. Duar. Aut est mulier , quae habet iurisdictionem, lib. t .aduersdistur. Σ3. mesen bee. in tit. po - ac Regalia, quales in Germania multae sunt, undo nu. . Contrarium tamen sequentes in- ut 2bnssui su eluerimburg. 2 Missim uinuunt rationes. Primo, quia non potest sxa- stiri ne egenspurs: Itemque bas Aloster abuti. minare testes: Nam vultum ac seontem eo- prope Aquisgranum. Tunc illas hocrum considerare )ebet, ut infra suo loco tra- munus sustinere polse: Cum&alia hisce simia detur. Secundo non potest ocularem inspe- lia vel maiora, ut iudicare, & propter digni-ctionem is suscipere, qui corcus est. Tertio, talem,&electam industriam personae commulto minus transumere instrumenta, quo- misi sint. .indemnitatibus 4r.de elemione, in sae. rum formam & scripturam considerare de- dilecta. . earbitr. Ibi compromissim in Regi-bet: Idemque iudicium est de terminorum nam Francorum: Commissio autem copro- inspectione. Ex quarum partium enumera- millo aequiparatur. Sic & hodie ex cori uetuistione eum nullam Commissionem expedire dine mulieres etiam seculares maxima tuti Dconstat. Propter accidentia extranea quidam dictionalia habent, & exercent, ut Reginas remouetur. Quaeritur ergo: An insam est huc Angliae moderna. Et olim Ioannam Siciliae

actum selei pere possint 8 Et videtur quod sci Reginam sententias protulisse refert Cora-Quia Commissarii comparantur Arbitris: sius libro sicundo Miscel2tn.capite 27. Iuvierosieptia Arbites autem infames esse possunt. c. infamis. νην 2 octavo. i Glos in uili I. Od. de arbitris. q si . l. Pedius 7. in privcip. de receptu arti trit. Anton.COrn.m tractat.de potestit.regia, questis-Cotrarium tamen sicquentibiis de causis p ne 'e .ntim ro J. Tiraquellus de iure primoge to esse verius.Priin b,quia leges id innuere vi- nit.qu siιοην is . addantur hisce, quae hac de re' conscii-

SEARCH

MENU NAVIGATION