장음표시 사용
51쪽
Quod decor corporis confert ad felicitatem in hoc mundo. I& Patri t. lib. 2. titii regno, ait: Formae dignitas plurimum auget authoritatem , & desormitas virtutis , laudisque lotiam aliqua ex parte minuere videtur,&oininem obnoxium detractatibus reddit.J3 Cum t e contra non bene proportionati risui sint hominibus. Hinc Strabo lib. io. Utu orbis, tradit: Indos solere eligere Reges, a forma &proportione corporis elegati alios superarer.
Idem quoque AEthiopes fecisse tradit Blond. inlb. de AEthiop. Ac et ut exemplo res illustretur,refertini Catonem in legatos populi Romani, quorum unus saxo quondam in caputercusius, sexdas cicatriccs serebat, alter pedius laborabat, in hunc modum iocatur Mittit populus Romanus legationem, quae nec caput nec pedes habet. Ita post Plutarch. Liu. Appian.tradit Alberi Gent. delegat. cap. s. lib. . Videatur etiam ad hoc laraiata. in praesit.1
culisi, ante exordium. Sic&Reginam Ana
Σon uiri, sertur despexisse Alexandrum Magnum; quia nullam pulchritudinem in maximo illo Rege inuenillet, cuius ingentis rerum gestarum fama de rumore percita, aa ipsum venerat. J Nunc de acquirenda ac I o conservanda. t Quia autem Comina illarius
hanc formam, vel mutare, vel corrigere nequit, nisi sorte ex crapula, podagra, vel alio morbo ipsum claudicare contingat quo casu temperantia uti licet) t de acquirendo non i solum sollicitus, nemo enim potest quid a Ddere suo corpori, at retinetur aliquo modo.
R Consieruabit tergo primo temperantia. Secundo vitabit ea, quae possunt ipsius corpus mutilare, periculaeuitando, qui enim amat periculum, peribit in eo. t mrs autem eliget stat uram non nimis proceram seu giganteam, nec nimis paruam sic upygmaeam : de quibus Maiolus, dicio loco, cap.li 3. num.io. Et plurima
Celius Malaspina d. lib. i. quibus addi pollunt
adducit.Et hanc mediocrem staturaim in milite proba iit Iulius Caesar, reserente Didae. d Naba, in tract. egregio de persecto capitan. lib. I.
folio 3 . Hi panice conscripto. J Procerae enim flaturae plerumque esse solet magnus desectus, tunc dici solet in prouerbio : Amens longus,&nihil ab Elephante differt: Et Aristotcles dicit in corpore procero paruam habitare virtutem. Nimis paruam staturam I ideo vitabit pars. Primo, quia paruae staturae homines plerunque sunt iracundiores, quod in Commiliario improbatur, quia eum in testibus examinandis, eorumque animis ill
queadis miti silinum decet elle. Deinde quod ab hominibus plerianque spernentur & derideantur. Sic Agesilaus magnus, ut Pluta chus restit ab AEgyptiis propter paruam staturam suit derisus. ite de Gregorium in Gallia
Thurronensem Episcopum sanctitate virtu- tenue illustrem cum Romam ventilet,omnes
pene, ob pusillam i staturam parui pendebat. floan. Belebius cap. in similiter se b Bonifacio. Octauo Ioannes Maria.de Castello iuris Canonici peritissimus, tam breuis staturat sui me perhibetur, ut stans verba faciens, videretur genua flectere, unde & derisus , & ab Episc po quodam, alter Zacchaeus est appellatus. Ioan. Andr.se vidis te attestatur in prooemio seni inglossin verb anrultu.J t Tertio, quia secundum praeceptum Aristotelis, in paruo corpore solet angusta virtus habitare. Quarto, quia vigilantiam de temperantiam in Commissario requisiuimus Huiu simodi autem pusilli, t plerumque nimium sunt somnolenti, IS cibi intemperantes, ut scribit Varro, teste A. Gellio lib. 4.cap. 19. Clemens Alexavd .in pa-LUN.lib. 2. V. I. ins De quo tamen,quoad somnolentiam dubito , unde de nos dicimus.
At in macter.J In dubio tamen minorem prae maiori t eligendum suadeo, quia plerumque I cprudentia plus valent iuxta illud: I tilior Tydeus, qui quid credis Homero,
Ingenio pugnax, corporeparuus erat.
Ruionem huius rei, qui longius inuestigare desiderauerit,i legat egregie scripta. a Ioan . I Camer. in anno ad Iul. Solin. pol hist cap. s. His que rationibus moti alii similes persenas describentes, breuem longo praeserunt. Balthac Castigi.iηβο cortui ossib. 1 fol.mihi i p. t Alia it bonae constitutionis pars haec est, si caput non sit maius, quam proportio corporis requirat, & omnia bina membra aequaliter in homine proportionata. I Nam contraria multis t vi- Κtus sunt subiecta, quae de in iure in considera
52쪽
tione habentur, prout hos omnes legales de.
sectiis membrorum a capite ad calcem, re- .enset, Simon Maloim eodem tract de irregular.
in impedim. lib. i. Ex cuius traditis 1 capite adaaleem desectuosum hominem, hac ratione describi posse puto primo, de toti is ficiet, .
Al.oculorum. cap. 2 o. de narium. cap. 12. labiorum,cap. 23.dentium, p. 24.linguae,cap. 26.au
rium di auricula desectibus, cap. 11. Deinde a faeie ad manus viqne multa cap. I . cnumerantur. Tertio a manibus progredi licebit ad dorsum, ad quae conducunt, quae de gibbosis tradit. cap. I9. Quarto de dorso ad anteriora deuenio, utpote ventre pingui aut praetur:-do,cap.i7. De castratis, Lis. De hermaphrodito, cap. 27. Quinto&postremo, ad pedes,de quibus, claudicantibus scribit multa, cap. I .& latius eadem deducit Borgas. in eodem trata. maxime ol. io 8. & Ioan. Dauth. nouissime, da instit. hered. num.ior. 9 multustequm b. Quos
desectus omnes D. Hieronymus pari. 2. tria. I.
epist. 6 s. ad Fabiolan. de veste sacerdotali hiseei verbis comprehendit: t Praecipitur, inquit, sacerdotibus, ut nulla debilitate insignes Erasmus legit segnes) sint, ne truncis auribus, laeso oculo, simis naribus, claudo pede, cutis colore mutato. J Quomodo autem ista proportio debeat ei se constituta, ut sit vitii ex pers , praeter antiquos scripsit Petrus Messias insuu disius. I 8. parr. 2. Comet. Agrippa in liis bra de Chyromantia. t Praeter haec etiam sorma faciei non vltimum locum obtinet. Cornet. Agrippa-λο.Ioann.Baptista Neapolitan. dicto lib. Cardan .ub.H.sol. 2I7. Taddaeus Haggaeus in praser. libelli Aproni metroposiop.JIn cuius tamen rei cosideratione sciendum est,pa tem non plane muliebrem dc delicatam at tendere, sed egregia, hoc est,uiro dignam, quet si grauis & iucunda. Gri malan tibi optimo se
16 natore ol. 76. spectare debere. et Caput ergo esto medium & rotundum, non acutum, vultum magis longum, quam rotundum conficiens, hos magna,ocuit medit,clari, & vividi, non nimis magni, non turbidi, non volubiles,
nasum habeat aquilinum , labra non nimis cralla,nec nimis subtilia: Quae praecepta bis uiter colligit Frederi CCeriolasia loco Bartholom. Philippus leta. dc quintum in iis, praγ
sertim in capite situm sit, tradit Iicto loco, cap. 11.Petriis Messias. Quibus autem haec,utpote breuia nimis non satisfaciant,iis praeter supra
citatos authores, commendatum volo eleg
tissimum & iucundissimum libellum Geo
gii Gratorol.de praedictione morum & naturae hominis, ex constitutione faciei & pr portione corporis, ubi ad satietatem instructionem capient. Haec autem quae iam dicta sunt, regulariter quidem obtinent, &vt plurimum accidunt, ex coniecturis fieri dicuntur, quae tamen saepius fallunt. t Neque enim formae tribuendum est tantum, ut ex ea sola cognosci debeat habitus omnis animi: Multi inueniuntur corpore non adeo sermoso, animo vero formosissimo, iusto scilicet, prudenti ac temperanti, nec deformitate coria potis scedatur animus, sed pulchritudine animi corpus ornatur, virtus non est alligata. vel form oso vel deformi corpori, magnum
ipsa per se decus habet, corpusque omne pulchritudine sua condecorat. Hinc Saphos apud Ovidium dicit:
Ingeniosorma damna rependo mea. In cognoscendis hominibus, ut non tu, adhibemus oculos, verum etiam iudicium. ita in Commissario non forma , vultus , O
culi tantum , sed i etiam facies tota animi inspectanda est , eaque semper praesercnda omni corporis sormae & pulchritudini. Ita de senatore loquitur Grimalfo 7 C ac idem late persequitur Barthoi qm. Phili palicto loca.Quia tamen haec signa raro saliunt, praesertim si motus harum partium accedat, non debent hae coniecturae negligi.
3 Annm vigesimusquinim in mulsu iuris articia consideratu . 4 Iudicium anno vigesimoquinto firmum esse incipitia. 3 Experientia in ι umem ma visa eo cassi L .
53쪽
per, praesertim apud Romanos, necessirio exactam filiis: testantur,ea quae luculen ter tractat, Scipio Admirante, in riscus. Itali rupuper Tacitu lib. H.dsur. s. Eam autet in person qdescriptione, quidam ad eorporis dotes referunt. Furio.Ceriol. in tracti consiliar. 8e Francis le Hyer. cap 1i legat. Quidam inter mixta dona ponunt. Grimat δε optimo sienatore M. 7 6. Vtrum aute spectetur, recte de ea hoc capite agitur. aena ergo aetas requiratur quae
ri posset y Et sane stricto iure inspecto, octo. decim annos se ficere dicendum est, i illa enim aetas de iure requiritur in delegato, . cum vigesimum. cap. cum in iure peritis. de OD. d Ieg. cum lege,de arbitris. Speculator de vicio δε- Mati,versic.qvi O cuius aetatu.de Maiolus,de irregularitatibuι,cap. 3o .num. I. dc excluduntur im- puberes,t quia magna & praegnantia ad iudicem pertinent, p.iudicant o.ques.s cap.cum clerici, sententiactra iudicat. in K. cap. quoniam contra, ctyrobatieu. scilicet scientia& matutitas mentis, & consili. Molinus in consuetud. s. 29.num. 6.infine, impubes autem iudicio earet, ac ob id arcetur, ne iudex sit, i. cum pra-rar, 1. de iudici adeo, ut principem non posse, etiam ex certa scientia, impuberem iudicem deputare; non quod desectus sit in P incipe, sea in subiecto,in persona scilicet impuberis. Quemadmodum dicunt Theologi, Deum no posse ea, quae implicant, quod non est ex defectu potentiae diuinae,sed ex desectu
subiectar,nempe creaturae, quae contradict rioriim non est capax, ut late Roderieus Suares, doctissimus Hispanus, allegatione a. numero 8. 9. Io. II. u. Nisi tamen hoc fiat, ex
speciali Dei prouisione,ut Danielis cap. l . vel nisi hoc Princeps agat ex iusta causa, siue id poseat utilitas publica , de quibus latissime Ioan. Francis tarn deessentia infantis, Ac Paulus
Montanus, δε tutela, cap. 1.n. 72.J Quibus commissarium AEquiparari supra diximus. Et eam hi et sussicere inde probatur, squod eam le- α
gitimam vocant cuiac.tib. s.feurtit. pace componend. ct retinend. Sc Constantinus firmatam aetatem,in I.I.C. Theodosian. de minoribas, 3e Vi
gilius 4. Ecloga Hiηι νbi iam firmata νirum refecerit κυς. Ac hic in specie eligimus.J quod eo tempore potest absoluisse studium, Ac aptus esse ad omnia,qnae ad persectum Iuriscosiultum peratinent. Ita Nerua Iurisconsultus de iure respondit Anno decimoseptimo, i 3.initiumi postulan. Sic Celsus, qui ubique in iure adolescens appellatur. Port.cen'.76. num. 6.9IT. de iure respondisse sertii r. si seruum. 6.sequitur. de verborum obligation. Et Papinianus, qui iuuenis interemptus fuit , Phoca Seueri filio. P,-
rum tamen responsa, legum authoritatem na-bent, g restansaprudentum. Institui. e iure natu rati gent. ct civit. Sic Angelus tradi Bariolum idem fecisse,& Baldum eius fratrem, vigesimoquinto anno repetitis: I sentum Capua. Angel.ur L . . .rnitium.isposui. Sic Speculator mltruxit non solum coinmis larium, sed & alios in semina iuuentute. Angel. Llo o. Tiraqueli in tract. iure primogenitori in prefat. num. ΟΣ. Quia tamen haec exempla sunt rara, nisi tuidenter appareret, personam huic prouinciae esse sessicientem, maiorem aetatem suaderem
eligendam, si haberi porit, viginti quinq; aut triginta annorum, Muia illa ei t iu sta t L 1. de c
54쪽
locis. ae persecta, ut, Paulo, in tamar vigintia quinque annis, 1. de minor. I. reliquero, f. delegit. tutes.I cum dein ebito, S.' axtem, sideprobation. CaisIlut la ,ssis ruretis. Modestino, t. quo defuncto , f. delegitim. turri. Ulpiano, in I.sitator.
3 primo ,ssia tur. 9rat. distrahend. is rem fiam. C. si res aliena pignori. g. vltima. I stitution. de
Attil. tutar. ct in pluribus aliis locis. Ex quo fit, ut e convctio minor , siue pupillaris aetas, quae iustae opponitur, ab Ulpiano, in LeitDiuvi. g. de iure sisti. Imperfecta aetas vocetur, in I.τltima, C. quibus causis in int grum restitutio. Dicitur & robusta aetas, ab Vlpiano in l. fi m ritus. 3. lex Isilia. F. de adulteriis. Propterea, quod tum virilis vigor completur , eodem Vlpiano aut hore,in i prima, in M.fde minori in bin, quae causa est, quod Paulus, in laeum is in-ribito, sin autem,s probation. persectae aetatis hominem virum appellat, & eum min
ri, siue pupillo opponit, ut & facit Vlpianus,sndicta I. au Diuis, I . de inre Isti. Eodem qu
que, status dicitur a Papiniano, in I. cum pater , g. curatoris. g. deligat. a. de ab Alexandro Imperatore , in L ex his verbis , C. quando dies legati cedat, quia eo tempore quis dicitur per
venisse ad suum statum , & fit crescendi finis. Quamobrem & persecta svi supra diximus ) & plena & integra aetas, saepe a no bis appellatur, & ea quae sequitur aetas
dicitur. J quam in simili considerat Vsill
ad Regias constitui. cap. 4. verss. qua casis. Et in consiliario Principis requirunt Furio CorioL&Bartholotnaeus Philip p. in tract. de consilio. 3 Hippolyt. a Colyb. eodem tria.fol. ig. t Hinc eam aetatem nostri Iurisconsulti in multis truris articulis considerarunt: Hoc enim tempore finitur Curatela. Instit. de curator. Et ante id tempus nemo quid recte in propria causa gerere dici potcst. ideoqoe laesi rellituuntur.tor. Di.de restitui.minor. Ac aetas viginti quinque detriginta annorum dicitur perfecta, I.si mari. tus.*.lex Iulia. J de adulteriis. t Et huius rei r tio ei l euidens, quia in homine tune demum incipit persectum iudicium, Cuiacius incommentur.ώ tit.de restitui.in integrum, in princip.ubi multa ad hoc caput pertinentia refert. Quod sane, si qua alia in re, in Commissario requiris cur. t Hisce accessit, Pod exPerientia quae in
Commissario tequi itur, Et exigua ante hamr-
aetatem. Venit enim illa, ut infra dicetur, ex usu δe praxi. VP icto Zip. . quae in iuuenibus deficit: Grauitas quoque, quam requirimus, deest huic aetati. et Praetereo alia vitia, quae an- ste hanc aetatem dominantur, praesumptiones scilicet magnas,altasque cogitatione&, ac alios desectus naturae, vi Commissario maxime obsunt,adiuncta habet. argument. Is rero neu remunerandi. S.si adolescens. g. mandati. Et hanerem in simili egregie expressit Usil.ῶcIo cap. 4. quo Lector remittitur. Ratio autem principalis, quod ea in Commissario requiritur, liqc
pro pila statui potest: Quod tCommissarium 'esse sit maxima dignitas. Traditur autem,maiores dignitates illis,qui triginta: fhinc Diuus
I lieronymus in Evangelium Marci,homillo strema, inquit, asitas 3 o. annorum persectioin
ne sua plena est & robusta ,& ad omne disciplinae & magisterii exercitium praeparata. Et apud Ethnicos cautum erat, Pompeia scilicet lege, ne in Senatu quis esset minor o. anno rum, Plinius Traianus lib.Io.J minores, qui viginti quinque habent annos non conserri. . cum in cunetu.de ilM. sic in scribis, requiritur q-tas 1 s. annorum, idq; in Hispania obseruatur, Petr. Montarros in tit. de habilit.fol. mihi s. In
Notariis, 2O. annorum, Muta Med Olatrem ,δc de ibidem Horat. Carpata .qtli tamen dicit, hoc non obseruari, pari. 2. cap. 2 - Si tamen gradum Doctoratus haberet haec pertiana, Liaam minorennis sitfficeret. Sed nonne in his. sce personis eligendis. magnus delectus h bendus doctrinae, eruditionis ac prudentiae
ut in genere de delegatis loquitur Zal in Lqxidam consulebat. num. 3 de re iudi c. ac ibidem concludit, quod partium coniensu propter
ias qualitates, contra supra allegarum, p.
cum vigesimum, etiam is, i qui nondum habet Toctodecim annos in de legatum iudicem possit eligi) certe habendus, atq; is qui Doctoris titulo insignitus est, testimonium quasi publicum omnium eorum habet, quae huic prouinciae susscientia sunt, ut infra latius dicetur: Merito ergo hoc gradu contenti tamrs,cum& alias eo intuitu, t propter praesumption zm me ruditionis, in multis minor vigintiquinque annorum habeatur pro maiore. Ioanncs Mauritius.
55쪽
Maurituis, de restitutione in integram , cap. rati examinationi: Testes entin saepe ita submisse Vnde sunt qui volunt Doctorem minorem loquutur,ut eos ne audire quidem, taceo in nem laesiim non restitui. larissime in utramq; telligere possit commisIarius. Sunt quoq; te- partem di sputat Francisc. Sarmient.sib. 3. I I. stes lenes saepe surdastri, ut aliquando de alliis interpretat. ωρ.is. Et patriam potestatem, quae interrogati, de caepis respondeant. Ne ergo, tamen hodie non nisi nupti s de consuetudi- quod in prouerbio dicitur: Caecus eae um du-ne,aut aetate vigintiquinque annorum tolli- cat, surdus surdum examinet, hos senes ac
turs tui.Vt visum fuit Mynfinge r. sin *fliuι- inissionibus sibi temperandos censeo. Tertio
famis v. Instit.quibus mod. pat persoluar. vide t. traditur commillirium animi lenitate praedimen hae de re late disterentem Ioann. Laa- tum elle,& animos eorum quos citavit,quoi tectacli intra'. dearmis, olirarum. io .Hacte- ad fieri possit, de nollire debere :t At constat Innus de crescente, nunc de decrescente agen- senes vile dissiciles, morosos, ac in ipsis expedum. Maiorem no puto debere esse commis- rientiam conuerti in obstinationem. Gomer. sarium sexaginta, aut ad luara muni septuagin- in regre Cancellaria. de infirmitat.resignan. quaest.2.ta annorum: Licet eniim usque ad 7o. dicatur Pogius Florent. de miseria humana. sol. 7. Tir senium. Grammati c. m s . num. ἔ. o siquandi. quel ιn t. 6. conηub. n. 2 .Et hic senectutis moris ac traditur latius infra pari. a. Tamen haec ae- bus no est traias eias,ut inquit Seneca, sed pertas, ut ex sequentibus patet, vix huic prouin- manes,&insanabilis. Quarto requiritur quo-ciae par est, cum ad labores perserendos mi- que in commissario sortitudo dcaninio sitas,
xo nus sit idonea,t senes cnim infirmi dicuntur. cui obest senium, sunt enim t timidi senes: i 3 liuitatibus.s delegari. cap. magna de voto, ct vati Dominic.Delphin In tr. Qitoute lescience.cap. redemptione. Ubi Abbas refert: Quod statutum 7. iEt,ut Poeta ait: loquens de infirmo, verisicetur in sene. Te- Res omnes timideresides mini Arunt irentius in vit. Comoedia: post Aristotel .ub s. de Quinto , in testium examine maximus r generationeauimarum, dicit: Senectutem per quiritur intellachiis, ut hoc libro traditur,quileipsam este morbum naturalem, quem, ut plerumque deficit in senibus : Nam, inquit inquit Horatius, multa circumstent incom- Plautus, senex cum ex templo cst, iam nequemoda,plurimaeque imbecillitates. Ac in pro- sentit, neque sapit. Hinc Aristoteles lib. 1. Pσ- uerbio dicitur: Nauis annosa haudquaquam lit.Senectutem morbum & mentis,& corpo- nauigabit per mare. Et quoque iura praesia, risesse dicit. t Sexto, supra memoriam in co-I mutit senes infirmos, ac aegros, nec ita vali- missario desideraui, quae in senibus bilita-dos, robustos,& calidos ut Iuvenes. Cicero in tur, propter mortis cogitationem, est en inisib. si M. facit corpus infirmum inquit) se. immemor praesentis. arg. I. hac consistit sima nectus. Vnde traditur minuendos ipsis labo- cam humana fragilitas. C qui testam.faccrepsipunt.
s.per tot. ac eleganter Caspar. Baetius in tra- Omnia sertaras, animum quνg., sisse το longas ctat.de tutare, cap. .num ii. Licet ea in dubium Cantando, puerκm nemini me conderesoles. videatur vocare Paulus Montan . in tradi. dem- Nunc oblita mihi tot carmina, Osiretur. π-Wat V. s. nmn. IJ 9. Quocirca cum la- Chrysostomus in Tit. homil. . at scribit
. bores maximi , praesertimi tuleris, adi cuius illis profundam obligationem, & Seneca in susceptionem post co. annum raro quis est a- AEdipo, prima longius, ut senum memoria, ptus, si credimus Platoni & David Blume r. in longe lalia sublabete situ .l Septimo i maximu t . itiner. c. J in commiliario ut mox dicetur,) silentium requiritur in commissario, quod se- requisti, senes, csimis latii munere, vel ex hoc nes difficulter praestant, simi enim loquaces. 'II solo sendam euto exeludimus. Accediti se- Tiraques. dicto loco,nnm. 8. Octauo, celerem eundo,quod senium plerumq; secum adferre esse Commissatium, insta requirimus, quae a Ioleat fur ditatem, quae maxime obest testium senibus t exulat, unde senes dicuntur e Te in e
56쪽
mora. l. s. qui. g. 'deicommisi ubertat. notant recentiores, in I. senium, de testament. Gomes quasi . infirm.refig. Catald in .in tract.de transact. Basil .co ivn. 3.& Chrysissim Lepist.ad Titum, homil. . Nono, supra exclusinus pueros ab hoc actu, etiam illos qui proximi sunt puber
tati, & ad plenam pubertatem peruenerunt, propicr varios ipsius aetatis desectus, quos mnes ad numerum recenset, Ioa. Francis Far
ra.in eleganti tractatu, de hsentia infant. At se-f nes aequiparantur t pueris ν Nam aetas resoluitur in infantiam, teste Aristotele & Plaut.in Mercassicen .m lato reo. qui aiunt repuerasce re. Et Cato rub. . distich. 29. Cum sapias animo, noli irridere sinectam; N im quisunquesenex, sin puerilis in illo est.JPostremo, quia insta ostendetur, commissarium debere es le liberalem, t& senes piae-rumque sint auari, quo enim minus viae restat, tanto magis sunt solliciti de viatico Vnde dicitur auaritiam solam in sene iuuenescere. Cum omnia viti a in sene sene sican i, August. in ps .iis.J nct Cardinat. tradit Beriachin in suo reperi. in verbo , auarita. Hinc apud Terentium Minon inquit: hoc unum adfert vitium senecta,ut alictiores ad rem simus quam oportet: putant enim sibi elementa desu tura, ideo vi-ladi quod facile corrumpi possint Quomodo & Commissarius, & pars probare debeat, vide late Pacia.de probat. lib. 2. cap. 24.&Ioseph. Ludou .dec pari.I. ci . Menochipraseamp. 1r.9 si. In specie autem J Hanc aetatem commissi rius ex relatione parentum in se probare 3 7 potest.t Pars autem si non ex vicinis, vel patris relatione, cui statur. Malcard. probat.comtus 67Ο.voLa. Vel eo mortuo ex libro patris, laticsime Viuius Misi 8 n. s.ct is. At Ser.de Cor- Iesus,ituaUI. 26.matrim nu I9.J Ex obstetricubus quoque,quia & hae probant. Mascard .con clus 668. num. . coniiciet, quibus etiam vultum , habitum corporis, ac mores adiungere potest : Iurisconsulti enim tradiderunt, illam esse essi cem probationem aetatis, quae ex aspectit corporis colligitur. Menoch .praesium . . si num. ΑΟ.bb. s.Gigason 37Aum.13. Cui tamen non stabit plene , quia aspectus facile quem saltitit Ad extremum,s utem; δc com
sulant: solebant enim apud acta antiqui profiteti nomina liberorum,addito die & eonsule, latre & matre, quo facilius aetas probari pope Li. CA minor maiorseedix. RebufDatissime in svul.trin.dι registrusim libru baptimi. Quod &hodie fieri solet: & hi libri probant. Viuiuisis
I 8 .nuvi. a. illi d cor turii loco opita huic addendum, An Sene eum Iuvene concurrente,
hune vel illu eligere pars debeat Et sane eum maxima perspicacia&hiboi in hoc actu consideretur, iisq; Iuuenes antecellat Senioribus. scor.re η b.IMUI.3. Ac plures desectus, ad hanc prouinciam pertinentes in Sene, quam in Iuuene reperiatur, ut praeter supra deducta constat ex traditis a Dominico Delphino. intra t. de tosire u Scieno, cap. . Concludi posset Iuvenem praeserendum.
x Doctrina maxime Commissaris nee aria. x Indocti Commissaru recusari possunt. 3 De imperitia ublicatia arte atombin excipipoteR. . Iurix debet esse perum. s Assiis cali indocti. aduocati non habenturis Ardua negoris nonseunt commistenda imperitis
r Aradi ilia per se, facilia reddit.
1 Imperitum nominam . non excipis poR Ea iam imis periti
a uxorantialiterarum vituperatur.
CV M svi in simili inquit octauian. Mag.
de legat. lib. 2. in prefat. sal. 29. in edit. Veneta.) nultu putemus aut haberi, t aut nomina- rti posse Commissarium egregium, cuius animus non sit , se praestantibus excultus disciplinis , & clari uimis virtutibus perpolitus, tantum onus commissionis, nulla rerum cognitione, nulla scientia ornatus, quis sustine.
t i riuodide de ossicio Imperatoris late deducit
57쪽
PERSONA COMMI S S. CAP. XIII. 3
dueli Coteratus, in tractat vula de ossi c. Impe rat.in principfol. χi . vitiae & illud efferriir,vi- η tium t non mediocre esse literas ignorare, in eo qui negotium administrat, per t. tabellarum de accus.penuit. C.de testim. Du. ire n.lib. l .diox-rar.cVJ quo&sipectam versu Georg. Sabin. in specula aulico, lib. I. I, cavebit rudibus , nequ)d committat asella, Qui bene curatas res volet es uas. JIdcirco ab lolutis animi Sc corporis donis immedi it is , de tris ita tractabimus, Ut primo
de artibus, post virtutibus agatur. D Xenophontis doctrinam sequentes, cpii ait; Licet principem nobilibus natalibus, & prosapia
generosum, & corpore sormo sum elle commendet populus; tamen recte a pueritia ho- ne iteque omni virtutis& laboris genere in stitutum & exercitatum cile, maxime dccci, ac necesse est,de Cyro Perlatu Rege. J t Doctos c& non impcritos, debcre elle coma assarios supra in genere dictum est, idq; adeo verum est, ut propter hanc solaan causam recti sari possim, cuius rei exempla in Camera ex
3 periti ius pecti. Bursat consit.,6i.n Gn. 7. t. q. Et publicatis at restitioni b. de imperitia poD sit excipi, ut in d.causa factum. Dciis itaq; tractandum, ac rationes, qtrare requiratiar erit
ditio, in specie inquirendae. Prii est, quia sunt instar iudicum, quorum per tae res co-4 mirtitur, t quos artis peritos esse oportet, prout & alias iudices imperitos iudicare non posic traditum cxtatII 4 6. ligum obstruatisne. C. de tu dictu.Νouess. 6o. ιnstu. NoueP. 82. in prin . O ibi Culac Miltiaderes exta. pari. I O. secti .
decept.cap 8. fvide tamen d irrhol. Rocletic. in manuali iudica p.7num. is. ubi dicit hodie pol se esse iudices , etiatri si legere nec scribere sciant, ubi plures adducit.J idque indubitato in delegato obcinet. Specula. in ii. de iudice de- e legat.f. tapιροπs num. i . t Sectinda, quod commissari appellatio quali ficatum, ut lia pradictu est, contanet: Qualificatoruin aut cap 'pellatione indocti non veniunt,quemadmodum nec aduocati indocti, sub nomine Ad
At ol. 9 i. egregie Francit Uiuriis, Gisi' o. n. 6. ubi mi. 47. & sequentibus, plura adhoe caput spectantia adducit, ut nec in Camera
Imperiali r cui serrit quia est actus talis, qui re- bquirit eruditionem, quod olim consideratu: si enecassessorem l Camerae Imperialis age- cre , quemadmodum, aliquando in antiquis annotationibus legi, quendam eo nomine, . munere ali cratur, remotum , quod ignura
ret, quod esset litis contestatio. J t Tertia, εquia commissio numeratur inter res arduas
ἐκ dissiciles, quae no sunt committenda: grociis de imperitis. Bald in isnal. in i 6.qualion.C. de heredib.instituen .Felin. in c siciscitatvi. de res riptis Iason. in Lapertissmin versmunda causi. C. delusitu. Quarta : quia eruditio integrum actu commissionis reddit facilem : Illa enim est natura artis, i ut omnia difficilia facilia red 7
d.it. Dant. in obstruatione. Historis. rit. de naturactarresol. 7 . quinto. requirimus in Commissario. sapientiam, imperiti aut cin plerunque sunt stolidi. Lips in annotar. ad polit V. T.
cum ita sint, pars sibi diligetur caueat , ne imperitum ad hanc prouinciam suscipiendam uidici exhibeat, non enim potest postea imperitia animaduertens, facile i psum remouere, argumento eo tauri, quae de arbitris insimili tri suntlu. t. I. C.de recept .sequi arbitri .cum in iure. de eliction. Martian. consit. 4. inter consilia
diuersiorum Italia. Nec quoque abiblutaico inmissione, pol pii blicationem contra talem comi nis Iarium opponere, sibi enim ini poter, quod imperitum elegerit argum. f l. 9ila Dd. C. de contraheniem . Et qui vult talem eligere, debet pati ut male faciat ac expediat
58쪽
aequitate, si ignorantia quid fiat, non ita magnum parti generari praeiudicium,argumento Notarii, qui si ignorantia vel errore quid 'erit, parii eligenti non praeiudicat. per ι.qui Iabebat. 4sden rarami testament. Ita late post
3s .num. s.Commitarius si peritiam sibi deesse videat, honeste & sponte hanc prouinciam
recusabit: primo quia maximo dedecore a L 3sscitur, si de eius imperitia excipiatur, ac post- 4' modum doceatur.tSecundo, quia non longe Uata culpa abest, qui imperitia peccat. I. imis iperitia. i 7 q. f. de regul.ium. de quo in si a de da- . innod .Ex quo tertio sequitur, si pars t im- νperitia laedatur, regressum eam habere con- 1 tra commissarium ratione damnorum interis 'esse. fη. f. de r. oenrota. cognit Menoch. de arbitr.iudic. ρκψ.ca 339. Minsing. c. s. ' o. in & infra latius explicabitur. t Quarto, quia a imperitus pote it deponi propter imperiti- ham, durante ossicio, lc. qui in aliquo. distinct. si. Simon Maiolus, intract. de lingularib.c p. 23.J
de illiteratura. nu. I o. ac ibidem multa ad hoc
caput spectantia videri possunt, quod tamen sine maximo fieri dedecore non potest. Menoch. confit. Ioo. numery 8. I Et de Me di eo in simili tradit Mascard. conclusisv. s 92.4 nuin .io.de Episcopol post Geminia. Aichidi aeon.&Felin .docet Paul. Burgas: irregularib. pari. 6. thul. de istiteratis se idiotis. num .ii. smilia η ter,& clerici debent esse literat it Alb. Troitius de clerico prest oler capit. liternos 36.pi f. . percepimus i . dii tinct. JM Quae autem requirantur, t ut commissarius peritus vel imperitus dici possit, recte
hic S a parte, & a commissario, ut commi natas poenas evitent, quaeritur ' Et sane iure
inspecto,sacilis huius rei est resolutio,il egre-tie deduxit Menoch.ωUioeo .nu. 266.9seqq. Nos, quoad hanc prouinciam, eum satis eruditum iudicamus, si praeter Theologiam qua omnino ipsum instructum volumus, ut actum taliciter incipere, scolicius continuare, & ad scelicissimum finem perducere poLsit insequentium artium, Iuris prudentiae sei licet, Oratoris facultatis, Geometri . Α-xithmeticae , ic Historiarum cognitionem liabeat.
AN artis appellatione veniat iurisprudentia, in controuersiam vocari poste videtur.Cagnol. inp-m. commentarior. βoram adi, ciuileaium. 37.fo 26. Nos ta inen indubiistate .leam elle artem concludere cum Iuris- xcoli sultis cogimur. i. in prin 1 de iustinctiar. late Onciacus, qv.f.turu philoseph. 6o. num.F. 'or 6.JHinc integri t ractatus, de arte iuris interpretum extant. Hopper. Sc Ioh. Coras.
Rog.in trast.de excellentia iuru ciuilis post consis. matrim.l Tradit quoque de hac arte late Alban. Spinazatiis. libr. 1. Politicorum . de arte iuru.
capita. 9 a. Ac hanc merito hic in prima acie collocamus, ac honorificenti ssimum locum tribuimus, est enim si Plutarito credimus, mnium aliarum maxima, & veluti Regina Alban.Spin aetat .d.loco. Requiro autem in comissario exactam ciuilis doctrinae cogniti
nem, sequentibus de causs t Primo, propter dignitatem ipsam e Iuris enim ciuilis scientiam plurimi &maximi pro sessi sunt qui maximae dignitatis apud populum Romanum
fueruntL2. g. lam ciuitag. de erigine iura. Vnde Iurisconsulti amici vocabintur principis. diaui fratres i7.de iure p.rtronatra. . secundum. q. Cicummit.*pulation.Et in genere de hae illustris,entia Ddeatur. ι. quisquid. G. de Advocat. di
59쪽
stersior.mdic.I. r. C. de Asessor. st iam. s. ic. Hinc passim in iure egregiis nominibus, exces, gloriosi, magnifici, splendissimi, clarissimi, prudentissimi, inclytae recordationis, opti
mae memoriae, Vocamur. I. 2. C. detur. verer.
nucleand. I. in. de legat. Larn prid.in Alex. Et ad
hoc quod quam bene, aliorum esto iudicium 4 accommodari volunt. Andr. de Iscrn.
tiam multos promouerint,veluti stellae flore-bui. Quia Sacerdotes iustitie vocantur. d. ope- . ram de iustu. ct iure. dicuntur autem Docho -- res legum, sacerdotest quasi sacra dantes &responsa, loco D ci. Iohann. Baptist. de Plot. U. 87.num. 2 a. J Et non solum id ad ipsorum Iurisconsulto ruiti personas, sedctiam ad bona resertur: Domus enim Iurisconsulti, totius ciuitatis oraculum est , ut inquit Lucius Cralliis apud Ciceronem lib. I. de oririer. Iam
diuini quam humani liaris doctissimum, Plura de huius scientis utilitate tradidit Ioann. Ferrar. Montan. de Republ. instituenda. capit. . verses enim domus lib. . fluetis ciuilis, fuit uno semper sitit in honore, cognitio atq; interpretatio. Cicer. libr. 2. e c. in editione Ax turer prens pag. 9S. qmae ctiamnum hodie obtinent non obstin lib. iis quibus satis contumeliose An- gelus,in supraeregni o nibus lutc. t & Iaob. Zabarella, Comes, vir alioquin eruditissimus,& Academiae Patauiae Philosephus ordina-rnis. libro de naturalis scientiae corintilitone, cap. 3. inuehere ausi sen: Quorum argumenta ideo non resero nec resuto, quia nobilem hanc scientiam ab his cauillationibus, ne dicam calumniis, eruditissime ex sontibus philosophicis, consutat. Angelus Mattheat. Praeceptor meus in tractat. de via ct ratione iurisARLw. C. per totum,&infra latius , libro xli. hac parte , vulgatum illud refutabitur , Iuristens diu quod rectius dici debebat, best si brille.Jο t Secundo, quia commisiario plures artes
sunt neces lariae, quae sane omnes ex Iurispiti
dentia addisci possunt: Fremant sinquit Cicero r. de Oratore ) omnes licet , dicam quod sentio: Bibliothecas, me hercle , omnium. Philosophorum, unus mihi videtur duode-aim tabellarum libellus, si quis legum fontes.
' capita videriti&aut horitatis praecedere, O utilitatis libertate sit perare tradit. t Terri in quia testium examinatio est quid iuridicum: Ne ergo ipsi obiiciatur: Turpe est viro commissario: ius in quo versatur, ignorare.l 2 f. Sericius aut e Sulpitim de origin . Iuru. f& Cicero pro Aulo Clitentio: Debet leges nouit se Orator. In quo totus est, Cassii odorus libr. 8. rariar.
clion. Idcirco hae scientia ipsi opus est. Qua ro, quia variae & innumerae quaestiones iuris obiiciuntur, quae in conati nenti resilui debent , in quibus si erret commissarius, non soliun se , sed etiam partes in maximum adducit discrimen , litemque suam facit . proiit, infra dicetur. Hisce quinto acce
dit , quod ubi partes plane inter se, vel proprio motu &consensu, vel per interlocutoriam comimissarii coniiciatiuit, ac decedunt, postmodum commissario, in enucleandis interrogatoriis, vel ita perfluis, & inutibb.am putandis, maxima opus sit iuris cognitione.
Est enim res plenissima periculi: t cum, ut infra docebitur, per x Riuersum ius dispersa sthac materia , omnesque pcne qu. aestiones, qtiae in disputationem veniunt, in ea pertractari ut ibidem digito demonstratur) deb
ant.J Nam facile inutilia pro utilib. admittuntur, utilia pio liuitii ib. amput. antur, in quo si commiliarius erret, de nouosuisti imptibus debet super iissem examinare testes, prout insta dicetur. Sexto, in ipso etiam examine summopere hac scientia opus habet : quomodo enim intelliget ipses articulos, qui hac arte Iuris prudentiae dellituit ut ' Debet enim commissarius scopum qu stionis intelligere. eoq; omnes vires intendere, ut ipse scopus, testibus, vel assirmando vel dissilendo perci-cipiatur. t Haec itaq; cii sic se habeant, curia 5 smeliori iure,qua Politici in legato. Octaviari. Llag. ind. tractat. elegationib. Consiliario Principis. Furio CerioI latissime L loco. Hyppol. a
Collib.ind. tractat.ac Senatore Laurent. Gri-mal.li. optimo Senatore ol. a 7. 218.ea hic re-gro.Quomodo auretco Iminam rius hanc arte, clonge lateq; patentem quae vere Oceanus de maximus fluuius ex Paradiso veniens nominari potest. Angel. Matheat.kl.n.rt.Jrecte addis cere pollit, tractatu valde est dissicile, dein eo
60쪽
plurimi interpretes desudarunt: Quot enim Otationes & libri, de studio iuris recte instituendo extanti Baro me senbec. Iaco. T ming. Franci L Balduin. Hieronymi. Elenus, Cantiuncul. Matth. Gribald. Nicolai Eue Ghard.Ioann. Apelles.Nicol.Fris lin. Iulius Pacius. Quos omnes in unum fasciculum coniicit Nicol. Reusiner. in Cynosura iuris pari. I. Extat Epistola Cagnotin princip. ipsius oper. nouis s. Dauth. in tractat. de Testament. in princip. post praefation .ct Libelrtu anonymus Venetiis, de ratione studendi in Iure ins ripitu, Anno II 69. excu-μ. Quot ad eam rem percipiendam Methodi consectar Hottom. AZon. Vigelii. Vult h. Baron.Matheat. Brant. Lagi. Berberii, ac alii. Inter quos tamen aliqui saluo honore sicribentium ) ita seripserunt, ut citius & minore cum dissicultate omnes leges, quam Methodum qi iis perlegat.In hac autem tam Methodorum, quam orationum diuertitate,unumquemque se suo ingenio metiri, dc ita studiuhoe dirisere censeo, ne, sontibus aberret: quod si iecerit, ac ingenii de memoriae virib. labores inde talos coniungat, quinquennio Iustinianeo absollito, facile optatum finem, si Cameralem Praxin in tempore adhibeat, euconsecuturum puto. Faciunt huc, quae egregie tradit Vsili. ad constitution. Francia. capit. s. Pars autem eligens Commissarium, doctrinam hanc& cognitionem ipsius nisi docta, non facile cognostet: si autem est erudita, potest ex tempore casum ipsi proponere, de an apte decidat in uestigare. Hinc traditur, quod si quis de peritia alicuius dubitet, cum
illo de apicibus Iutis conserre debeat, argum .ean mandatu.in n 3.distin n. Roland .a Ual-7 le.cοψ 36. nu. i3. τοι. . Si autem pars t ipsa cognitione destituatur, tuc in dubio eligat graduatam personam, hae enim propter priuilegium prinsumuntur sussicientes. Alciat.depre
Na maior praesumptio est pro Doctore u non
temere fidat huic indicio , saepe enim hoe praesertim tempore fallit, hinc dicitur admit
tere prob tionem in contrarium, prout con-
stat ex iis quae traflit Hyppol. de Marsil. η rem
bis: Quod promotus adlecturam, qui repe riatur indoctus, potest priuari & etiam degra- duari a doctoratu, consonat de quod pul- chre dixit.Nicol.de Neapolan Oct. Rarul.in sedct reprobari, de excusat. tui per illum. text. J commendat quendam Episcopum Capua- num, qui suo tempore reuertentes a studio cum priuilegio doctoratus , faciebat iterato
examinari,& indoctos repertos, tanqtiam in- dignos, & non merentes, priuabat dignita- te doctoratus de subdit unum bonum decen-
tisilinum de utilissimum verbum, quod uti nam ita fieret hodie , &vtinam, quam plu- rimi hodie reperirentur , qui velut Asini doctorantur, proh dolor dedecusae vitupe- rium maximum,qui sunt bufali, vel honesti- ori titulo oues & Doues, de pecora eampi,qui ' merito legum dolores dici pollunt & illaru proditores, &asIassini, qui venalitiatii etiam Upollunt nuncupari, vendunt enim leges, non quas habent, sed quibus non sint digni,velut rem alienam surtitie, &pessima fide, ipsasq; pretio numerario dehonestant, Icontra text. in L 2.3 proinde f. erar. ct extraord. cognit. l Quin rectius pro administrandis ossiciis vendunt seipsos ad pretium participandum, modico aere seu falario contenti,& id praeci- pue quaerunt,& summopere appetunt, qui assesseribus indigent, praelati, moderni & alii ad regendas administrandasque prouincias, de respublicas deputati, quo plus commodi &emolumenti bursalis percipiant,atque re- portent quo fit, ut aliis paucioribus doctis,& ieiectis viris praeiudicium generetur, qui po- tius eligunt vacantes in propria manere. qua 'tam modico nummo redemptos, in tantam
vilitatem redigi, ut propterea pateant ceu illi contemptui omnibus, &vico modissime il- lis, ac belli ssime legitur in scriptura: oppro- brium hominis-abiectio plebis. Hi etiam MDoctores nomine non re, de quibus praefati fuimus, appellari etiam possunt conuenienis ter silentiarii, legumque secretarii, habent namque omnia iura in scrinio pectoris, sed i - psa habent in consessione, quam nefas fue- rit aliis reuelare, qui etiam iudices balistarii