장음표시 사용
531쪽
DE RE PUBLICA, LIB. III. FIT umatitem consociationis eo pertinet, ut sit aliquid col-f egarum omniu inter ipsos conam tune aut si nihil coma mune fuerit, nec collegium quidem sit, satis eis conuenitum esse communem,procuratorem aut auctorem coimunem,ac beneficia collegio tributa collegarum om-anium communia; nec tamen aerarium Commune , aut: communem conuictum esse necesie est. Quare non sa- . . is apte dehniunt', qui collegimn appellant trium homin- δε οε i, Smul cohabitantiumsocietate, Ilii bonapectialiamve incoinmu- h Fne quarant. qu.ae ipsa quideria omnium bonorum,S con uesitas. i, uictus societas cst collegium tamen non est; conrra ve- .ro collegium erit, Vt nccbcina, nec communem conui
actum,nec aerarium habeat commune dum tamcn lege principisve concessu tributum sit, ut certis locis ac tem poribus simul cogantur, quibusve de rebus nater se agat: tuti sunt collegia opificum .Quaedam tamen ea quae dixi- .mus habet fere inter se communia,ut ea quae relidionis' pi f '
: Collegam autem numerum definire nihil necesse est sed si si 'nmodones mi pauciores tribus, alio si collegii non fit. 8st,itit.: Quare nec cibrii, nec ite Cosulum colle diu dicebatur, si 'de N. Praetoria, Tribunorum, Quaelioru Collegas aure, nec eodem imperio ac potestate, nec ea dein conditionei esse nec sie est. At heri potest ut collegar unus in singu- los, non tamen in uniuersbs habeat coortione, ut nostri potifices,&qui ab Hebraeis detorta voce alitia es, Latinisi rincipes collegii dicuntur. Quod si uniuersos coercend habet, non collegium, sed dominatus in summo prinope, in caeteris familia dicitur, aut gymnasmm, si modo consis forium ciuis odi fuerit, ut nullos habeat collegas.. Nam cui praeest Pontifex maximusRornanorum, coligi um dici non potest; quiaPontificis flamma est, non tantii in lingulos, sed etiam in uniuerses vitae necisque pote- stas aut soar ito illi. 'ICat, re ipsa habere vi datur oll. . Quaeritamen video, .lluaesitum est a doetis, an Pon- princeti, rix in coeti sacerdotum, Abbasve collegaraim nomine ac iure o n. ' δ'
iis itur:&adhuc sabiudice lis est Ego vero quaestio-
532쪽
nem ea quam dixi ratione terminari oportere existimo, scilicet collegam elie Pontificem, collegiive principem, etiamsi coercendi singillos ius laabet, dum tam e nullam in uniuersos habeat potestatem sed ii sententia ferenda suffragio collegarum vincatur. Quamoinem errore la-
m. 'mis buntur qui collegas ipsos collegium philosophis ap-
o ηηώMN.in c. pellari putant; qui enim tam inepte philosepharetur,vi- ΠώH'. , si di neminem collegii autem verbo vis significatur,4 in φ. b. . c. n Vn, Collega caeteris mortuis, ius ac bona ipsa collegii
. .: . t, consistere possunt. At ne omni b. quidem collegiis moseia, te exstinctis bonas fis co vindicantur, nisi lege lata ius ha- si' beiadi collegii sublatum sit nullii ira autem collegio beabim fato. neficium maius tribui potest, quam Dei lcgat testame-- ς tod possόt. Coetus vero iure prohibiti collegia non sint,sa. l. f. 'fis nec qUIcq Uam iis testam et 1 elinqui potest, tametsi m- έν- α T e et . t oulis colicetis legaris possit Eeo vero necessarium duco, ID V, G l. aulicito coetuyoc collegia coercenda, lege proniben
Vlt det dum, non modo uniuersis, sed etiam singulis quasi col
L 1.deiurEV legis legata relinqui. ci de usi Cum autem collegium sine aerario consistere posse
Ii. , , . diximus , illud etiam intelligendum est , collegium
rat. a. dem ea lege creari posse, ne ei donatione restamentove quic-
A. f. . quam relinquatur. Primus quidem Antoninus colle- Oeap. cum di gus omnibus legata donationesve fieri permisit, prae-Lυὶδε 'blusti terquam collegii Iudaeorum , quibus tamen religionis in causa coire,& synagogas habere glicuit. Nam Octauia-
ι 'imus Augustus in Praeside prouinciarum , 3 Norbatius
omnει ad Tre- proconsul Ephesiorum magistratus interdici o vetuit, Iudaeorum coetus& collegi perlut bare, aut quo minus σω.dereb. b. Cligionis causa publice coirent, prohibere. Quinetiamst y βς Augustus sacrificium diurnu in ac perpetuum Hiero '
iam nullata opem tulit. Ac tametsi lenatorium collegitima-
'u' imum, maximeq; Rc1publicae necestariusit, si quid ta- mensenatui legaretur,peti non aliter pote st . quam si senatui legari permittatur. Nam cum senatui Romano log tum
533쪽
DE RE PUBLIcA, LIB. III. lygatum esset a Rhissio Caepion ea lege ut iis tantum a pere liceret, qui in senatum venitent; haeredes Caepioni.
senatu legatum petente deberi negarunt ac pro haeredibus contra senatum iudicauit Domitianus Imperator, ain mili ut Tranquillusi scribit. o.
De collegioru definitione satis de potestate dicam'.
Ea v. cuiusque collegii legib.ac rescriptis terminari consileuit; quare nihil de singulis, sed uniuerso iure disputa- dum est. PraecipuaReipublicς collegia sunt magistratuuac iudicum; quia no modo collegas singulos, ac minore totius collegii partem, sed caetera quoque religiosorum ac opificiu collegia, i iure suae potestatis moderantur δίcoercet. Atq; hoc maxime collegia magistratuit a caeteris disterunt, quod haec communia tantum negotia cuiusq; collegii procurant,illa v. tum ba,tum aliena, ac poti aliorum quam sua causa sint constituta.Sed quemadmodum sapientem sibi primum, deinde caeteris sapere, ac
iudicem de seipsbprius,quam de caeteris iuste iudicare,
necesse est: sic n. eleganterHebreti caritatem a seips,queque prius auspicari oportere putant,id est, efficere ut rationi appetitus pareant, ratio imperet ita fiaturum est ut situm cuique tribuatur; qu potissima iustitiae totius pars est . Non aliter colle uia magistratuum ac iudicum re et ed ordine ius sibi ipsis, tun singulis, tum uniuersis prius dicere neceste est, quam quid de caeteris statuant. Dubitari tamen pollit, an collegia magist ratu ac iudicum , ab aliis quam a seipsis iudicari praestabilius sit
quae dubitandi argumenta sint in utramque partem, suo loco explicabuntur: sed ut breuitati studeamus, si1 collegium ex ignaris aut vitiosis hominibus cossatum sit, aut superiorum magistratu tum imperio coerceri posIit, de hoc superiores magistratus; de illo, quod alterius coli gii potestate coerceri non potest, principem ipsit in iudi care portet.Si collegaru virtus ac prudentia ea sit, Vt
minime de uniuersis dubitari,iamersi de singulis possit, praestat collegio iudicium collegarum singulorum, quam aliis committi; quia habent tua quaeque collegia,
534쪽
uero N Naquaedam arcana, caeteris nec percepta, nec cognita, quae tamen in vulgus manare aut cum aliis communicari n6 patiuntur; deinde collegarum inter ipsos beneuolentia,n. - Q itfinitas mutuis iudicadi officiis alitur ac sustentatur. ... Eam ob causam potissimum Adrianus Senatores a se natu iudicari voluit. Item mercatorum iudices de me catorum negotiis iudicare commodius visum est;eoque iure, quod ab Italis expressimus: magna bonorum omni um consensione utimur. Caetera medicorum x Opificum collegia, quaeque religionis causa simi costituta,ta etsi iurisdictione ac imperio vacant; coercendi tamen acm pdice,vel potius intra modusa castigandi, ius habent,
sum ulccta, ac Verberibus, seu carcere, pro ut legibus Rc qia, I h. Inititutis cultatque collegia cauetur. Nam lege 'Aquilia με ρο 'AE. V., tenetur qui seruum acerbius castigat: Cornelia desi
m. di Cariis, qu tralude occiditi, quanto magis 1berum homi nem,& quem virtutibus ac disciplinis informare debuisset ξ Atque in eo quidem Lacedaemonii grauiter pecca cabant, quod in ara Dianae pueros aeque ac pubere tan e 'tutarch. inta verberum atrocitate caedebant,ut interdum animam'
emarent; quia ne gemitus quidem aut suspiria ducere ircebat;ne caessi mollius se gessisse viderentur. Ac tametsi: τί' dericus i II. Imperator, Academiarum rectoribus i ρ,. is.. risdictionem in homines de schola dederit, ac gymnasiarchae inditos habeat,ut semper more maiorum habuem
run Verberum coertionendi, id tamen pertinet ad leuio rapeccata; non adeam, quam magistrat in priuatos h
ex, t eqsi iurisdictionem,ut plerique opinantur. Nec Vero
Imperator Germanorum, aut Pontifex Romanus, eam
potestatem,prxterquam in suos, principibus collegioris, aut collegiis ipsis tribuere possunt. Gregorius quide XI. Romanorum Pontifex; ep rescripto, quo quidem se cbani V. Innocentii VI. resecipia Pariliolum Acade thmiae renouauit, illud uno cap ite excepit, ut si chol cis bomo scesus aduraserit, Pont ut Parilsiorun bit cogntitio; at ter Capite pro debito stimqua=31 lecti throh bait Sed Ostia Reges ac metigistratus i Pontificiis legibus se non
535쪽
non teneri saepe declarauerunt. Attamen collegia 'd
quae religionis causa constituta sunt, grauioribus legit, I ui de minor. poenis aliquant atrocioribus,quam caetera obligan-
Ac propterea patria Potestate soluti sunt, qui sese de 'T
uouerunt; tametsi ab ea sententia plerique ' discrepant: Ad Ianu C. ego Vero, siquid sentia exquiratur, sic statuo; patriae po- μ si mra. testatis vim ac decus deuotionibus filiorum minui non Gi Labia se posse. cum natura tellum humanarum norma sit lex au ' - '-
tem naturae liberos parentum obsequit ar Isirino Vm i .ctat quaseculo consstrinxit, qua se ipsos eripere ac liberareno aliter' μ' 'pollunt, quam emancipatione legi tuna, aut liparentes Gisid. p. reticentia quadam votis liberorum conceptis, quibus gM 4 6-π-c obsistere poterant, acquievisse Videantur; quae tamen as 1, i,sis se titscnsio liberos a cultu parentum non excusat, tametsi li-s Iuli ni
beri deuoti collegiorum filii, quibus i etiam collegia liq-
redit icto iure luccedebant, seruili conditione censean-Γοm decis Ira. tur. Ob eam rem interpretes iuris Pontilicii religionib. Isti,... . collegio tum deuotos ab omni Pontificum coertione lieruc,' si M. liberos esse tradunt idque rebus incurIa Parisiorum Sis i. ' I.
saepe iudicatis confirmatum me nam I. debo incis. e.
Quare qui monasticum vitae genus profitentur, de iis 'οῦ ι.
qante concepta vota gesserunt 3 accusari non possunt i Glgsi aurem. quidem interpretanduin est de peccatis leuioribus, ne se
religionis specie celerum ac flagitiorum impunita ac Diu δε siis latebia quaerantur; scd ne sequatur impunitas, magistra '' ηρ. - tuum est prouidere , e lege diuina iubentes cario ab Hi tith.nt si atraribus sacris auellere ac trucidares ut non ita pridem 'PI ' tapud Tolosates e monasterio ad extremum Upplicium eris d. -- duo Deauratae' monachi contumeliosissime tracti sunt, g t V -bcρ-
536쪽
si IOANNIs Boni Niquod monasterii principem, cuius coertionem ferre nopoterant,crudelissime occidissent.Ita quoque nihil pro-μbri bibet Abbatem in ius a monachis vocari, non tantum
offer. C. Innocit 1i de priuato, sed etiam si de publico iudicio quaeratur; ,. I A. i. quinetiam ab ei sententia liberam prouocationem ha- vel vovem e bere,farpe iudicauit curia Parisiorum , idque fieri posset T. D non impetrata venia,testis estNicolausAbbas Panormi-b nnoos tanuS,ac rebus Iudicatis decreuit curia Burdegalensis h. P m- λ Quod si collega decreto collegii mulcta grauiore puniamtur,aut a collegio arceatur, iudicis ordinarii cognitio erit, Tametsi veter iure collegam decreto collegarum acadms atram collegio prohibere potuisse,docet M. Tullius V his e et bis; Memtri Ueso Capitolini M. Furium hominem equam, equitem Romanum de collegio eiecerunt. Plutarchus di cedaemonios scribit collegam de coetu collegarum deturbare potuisse, quod quidem Nicolaus Panormitanus etiam in collegiis,quq religionum causa constituta sunt, einaa. --c licere scribit aut priuare fructibus commodis colle- 'o P palum: non tamen verberibus caedere, aut vinculis con
Opragdeon stringere, hut atrociore poena coercere;ut quidem Pub. ub., qηMA siorum scuria saepe iudicauit.
tinet na in ea. Sed qu tipotest,an collegii decreto caueri possit, ne
'r. quis collegarum alibi, quam apud collegium , si is est
1a mio is, . cum collega,iudicium constitui patiatur;& si quidemst y- 1- 39 ita decretum sit anquilegi non paruit, sed collegam inius Vocauit,poena decreto comprehensa teneatur Scae- in b. Δ, ' Volagdecretum valere,ac poenam commissam peti posse statuit. Ego vero,si de crimine publicove iudicio quaerami ηο istu tur, dccreto locum non esse iudico : aliae in priuatis 1 Iis. ἡ. quidem iudiciis , nisi omnium collegarum assensionepti orb. decretum illud factum sit,perinde ut in receptis arbitri- iis ν . - S, nemo qui noluit obligatur:nam in omnibus collegiis Dru. perfu/i- corporibus, atque adeo in omni coetu ac societate, si a. o quid ad omnes seorsum a communione pertinet, id sinaiasium, d re a gulorum allensione ac voluntate fiat oportet sin ea res uniuersorum sit maximam omnium partem Consensum
retim praebuis satis est, dum nihil fiat contra lege, eius,qui
537쪽
D E RE pvBLIC A, LIB. III. Sa collegii creator est, quasque princeps Imperio suo valere iustit: licet igitur collegio ac uniuertitati saluis legibus ad eum quem dixi modum,decreta facere,quae omne collegas seorsum ac minorem collegarum partem collectim teneant', dum tamen duae colleati partes decre- stocosentiant .maiorem vero Omnium collegarum Par s. it.
tem collectim obligare non pollint; multo minus niuersos: uti nec princeps' suis te cibus nec testator, testa ir'
sensu discederes possunt nec quicquam est tam rationi
seorsum agatur, lingui OSallentiri oportere. Quam oble rubri iste O si Reipublicae conuentus ex omnibus ciuibus cogantur, c ut intres ordines.'istribuatur, nihil a duobus ordinibu a bim .eat.11. decerni potest, quo uni ex tribus incommodum inreratur,si res ad singulos Ordines seorsum ptinet. Qua quidem ratione dilos Francorum ordines Vt sentencia inutarent,perfeci. Nam cum essem prouinciae Croma duorum legatus Bloe las misi is, quo Henricus III. Rex uniuersae Galliae conuentus habebat g, quaestio prauis est in raratcr ordine Oborta, tu aquilumeliubi esset rogationesp Illi
cora priuιle diiudicari a trigintast vitris, quos ordines guli Jufragio creabsent, quam ab ipsoprincipe acsenatu Iam ord o sacer ac nobilitas non solum ita decreuerant, sed etiam magnam nostroru partem ereptis seorsum sustragiis, maxima praemiorum proposita spe in suam sententiam pertraxerant. Ego ambitiosorum hominum consilia subodoratus amplius deliberandum esse respondi. Id enim agebatur, ut quae ab uniuersis non potuerant, spaucissimis populi nomine extor lucrentur. Ergo rematurius agitata, sine mandato singularia nobis dieri posse negaui nec si mandatum populo haberemus.
538쪽
324 IOANNI, Bon rursine maxima totius Reipublicae pernicie sieri posse docui:& in meam sententiam collegas pertraxi qui hanc prouinciam mihi dederunt,ut caeteros quoque ordines a proposita susceptaque sententia dimouerem.Sed cum Archiepiscopus Lugdunensis sacri collegii princeps, acerrime obsisteret,ergo more maiorum, exemplis eorum,quae in comitiis Aureliorum gesta fuerant, legibus que imperit,ac moribus Hispanotum, Anglorum aeq; ac Francorum, docui nillila duo b. ordinibus, quo uni ex tribus praeiudicium crearetur, statui posse: deinde rationibus4 argumentis propositis cur id pernitiosum videretur,perfeci ,Vt caeteri ordines sententiam mutarent: e tamen 11 non mutassent, nihil quod stabile ac firmum est et,nostro collegio dissentiente,decernere potuissent. Princeps re intelleci a , me ordines arbitrio meo moderari dixit;idq; coram Ru Zς Andium Ponti ice, dolore quem ex eo ceperat dissimulante. At si res ea quae in deliberationem cadit, collegas singulos seorsum a communitate non afficit , sed uniuersis tantum; de ea decerni potest a maxima collegarum parte: id quod ab uniuersis&singulis antea decretum fuerit, caeteris dissentientibus abrogari possit,etiamsi exceptum esset,ne decretum aliter antiquaretur,quam si omnes id probarent: quia sem- a permaxu nam partem Omnium in eo genere praeponde--t-- post i are oportet,ut qui numero,iidem suffragio vincant,sal-
uis ut carpe dixi, ac dicendum saepius est, Reipublicae le-
bLquod1Μώον gibus,& collegii cuiusque institutis.
Quamobrem fallunt'eputant id in potissima collegii
tim.dedecuris parte antiquari non posse,q omni una collegarum con- t Vsi se tu serissione decretum est; quod quidem si probabile sit,ilii . lud quoque probandum erit,unum cilicet collegarum et I L. Litem omnium voluntates ac decreta prohibere posse, cuius
viti. LVir scorsuin a caeteris nihil intersit. Iam vero leges quae de
'ae sest collegiis&co1poribus lata est, cauetur, ut quod maiori pars decreuerit, singulos teneat maiorem vero partem 'at ders Ut terminarunt, cum duς Sp. rtes adstinamum, caeteris siue
i .et ''praesentibus, Hue etiam absentibus,sunul conspirant:
539쪽
DL REpVBLICA, LIB. III. 32sneque enim adesse omnes oportet, ut decreta rata sunt, dum tamen omnes na cogantur. In iis vero qua pondus habent ac momentum, non satis est omnes vocari, sed etiam duas ad summum partes adesse, tametsi no omnes consentiant, nisi lege caueatur, duas partes in eadem suffragia consentire oportere, quod iudiciariis te ac si igibus Ludovici xii. regis Francorum cauetur, Vt iudicum dAo
duae partes, non tamen pauciores, in natoribus curiispriuatum iecti . anon iudicium terminare po sint nam In publicis pares senten ' 7 ι. tiae reum liberant, qui tamen damnatur, si vel uniuSsse seca' eum o-agio maior pars Incat morem: llcellam Gregoria hi
X. Pontificis Romani decreto, duas collegii Cardina b Panorm lium partes ferat oportet, qui Romanus Pontifex futti rus sit. Interdum etiam necesse est Omne collega Unu ceu eum.-ωidem sentire, ut lege Tribunitia decem Tribuno sple- οῦ ' bis eadem sentire oportuit, aut aperte dissentire nemi e e fi,i Lnem, ut Tribunorum decretum latum esset tunc decre- si ' Mi ι -- to haec verba ualerebantur, PRO COLLEGIO, qua aere sit.Barmii leue
superius dictum est.Si nulla lege id caueatur, maior pars Uf in ie
suffragio potior erit: sed eum quem diximus collegarum c. i. Eo
conscia sum in ipso collegio fieri neceste est: alioquii ni-t Uri, de Pst l. hil proficit collegas omnes set Orsum consentire etiam a d I . .hi. puda ista nec vero sibi ullum incommodum iusta odi /demai consensu creare polliant neque enim pro collegio' ili, Tisia Aquod collegae seors him faciunt Plus ergo potuertit duae V cim nobis
partes collegarum coactae simul, quam Omnes collegae
seorsum consentientes. riba frιbenda.
Hic tamen quaeritur Ecquis collegas conuocabit 8' plerique inputant leniorem id suo iure fac viti; sed quo quastin amaniam imperium recusantibus , nec mulctam irrogare nec eos coercere pote it .mant Vocatio Iutura est, nisi si inst .m sponte pareant collegae. Quare nec Senatus toto Caesa crinio I uaris onlulatu haberi potuit, celare malore magistia tu C. . tia. x.-Vetante, ut superius disitum est. Aliorum 'alia sententia πη νη lsi vi
540쪽
.16 IOANNis Bot 1 ut est, ut scilicet duae collegarum partes caeteros pro irre suae potestatis cogant; sed quis duas partes collegarii vo
care possit, omittunt, quanquam satis est duas partes ad 39.dhuc, is decernendum adesse .More tamen a maiorib accepto, niversitas qui aetate superiores sunt, caeteros elicere solet ministe rio seruorum,aut campanae sonitu, vel tuba, more Grat cis quondam ac Romanis usitato quum magistratuum edicta Cornicularius 'λπιγγι , dem de clara Voce promulgarer edictum autem in singulos ciues conceptum erat, quia uniuersis imperari no poterat. Qui non paruisset edicto, hunc magistratus pignoribus captis; inter-bgU- ηςV si dum etiam ruina dormus cogebat ut M. Antonius Con- .. ab.ὴL. Qui Ciceroni, IiIunbenatum Vocatus Veniret,aomum Ct, se ite eius euersurum seminatus est: Res igitur difficultate ca-aἰ di . . pa ret,si is qui collegas VOcat,imperium habet. Sed si collenor anco.eum gruma magistratu deseritur, aut magistratu non vacat,
II ' sed collegas vocari nolit, deberis, cuius interest, maNi
ἀῶcimis gat strat bimperio ac potestate id flacere,eoq; iure utimuri ' ρος- ρ' Potest tamen maior pars collegarum simul singulos, nisidianor.in eis. Vocati adsint recepto Vocandi more, fiuctuum S com- - nodoru partem uiolare, dum tamen id moderate fiat:si vecta , decretum ruerit Tametsi enim colleg1is omni b. χοροχυ δμη- ' i' poribus licet decreta, alui rei cuiusque publicae leaibus
3.an Le. 91. a statut1Si acere, i quantacunq; poena pecuniaria ple- a. 'oce't.3 cistere,ut iuris utriusq; interpretes sentiunt: id tamen usii Asen ,δειοῦ 3ii receptum est, Vt In eo genere grauiter mulctare nolice-D. ηδε inca. at Absurdum est autem, leges aut decreta facere, nulla
Gra..d subiecta poena, cuiusmodi decreta fieri r collegio posse
ran tu ev beet tradunt nisi is qui legem iubet, peccates arbitratu si io 'semi punire pollit. Quod autem dixtinus uniuersitatem aut ei sub ira .ae collegium legitimu decreta caluis legibus facere posse, re etiam eo pertinet ne in deliberationem collegii veniant per . . nullis Ca,d quibus non modo decerncndi, sed etiam delibe- raridi potestas legibus est adempta, ne poena committa-
Ea . ibi tur quae aduersus Illicitas collegia decern 1 conlueuit:lcas si V. de rei tantii ad collegi ii pertinentib deliberare fas est .