장음표시 사용
131쪽
i. Bonifacius VIII. Celςstini renuntiatione Pontifex iactus, suae causae nimium indulsit, & quascumque renuntiationes valere voluit, ut renuntiatio Pontificatus, de cujus viribus dissidebat , eodem jure censeretur. 3. Pactum contra jus elicitum non pursatur religione juris-jurandi, L. yuris gentium. Et generaliter. depact. L. Si quu inquilinos. F. ult. de terat. I. L. Nullum . de obseq. parent. patran. praestand. L. Adigere. D Jur. Patron. L. Non dubium. in fin, C. de legib. Imo i plo jure Pontificio jusjurandum contra leges, vel bonos mores praestuum , non est obligatorium, non parit obligationem , neque actionem , cap. Non est obligatorium. de R J. in V I. quod auctorem & sibi contrarium habet ipsum Bonifacium. Jusjurandum non est vinculum iniquitatis, cap. Quanto. de jurejur. can. Inter caetera. 22. qu. 4. Iusjutandum est argumentum
de signaculum bonae fidei, pignus veritatis, non institamentum doli , nequitiae&insidiarum: alioquin jusiurandum rei tactae in maleficium desineret. Et hoc est quod voluit Bart. in L. Si quupro eo. de fi Hugs jurejurando non sanciri renuntiationem futurae successioni a filia factam. Alia ratione jusjurandum contractui nulli & irrito vires non addit, quia jusjurandum induit legem & naturam contractus, cui apponitur, L. tali. C. de non numeri pecvn. cap. 'u--
admodum. de jurejur. Ex quo rescissis contractu corruit jusjurandum ei adjectum, velut statua labente sua basi : imo & jusjurandum vetatur in contractibus & compromissis, ne detur o casio per jurio, L. V C. de indict. viduit. tost. Auth. Decernit. C, de recepi. arbitr. Nazian Zen. orat. 3o. Explose jureyurando nihil
vetat, quin renuntiatio filiae qμα irrepsit pacto , ramquam nulla o irrita faristat. Item per)urii poena non cadit in filiam, quae est in potestate patris , quae invita in necem suam jurare censetur: pejerare non videtur, qui deceptus M nimis laesus jurat, L. 2-i jura'. d. jurejur. L. ult. 'ui satisd. eg. Liberto qui rem sibi a Patrono subripi scivit, nec prohibuit, non denegatur actio furti, quia ignoscendum est liberto, quem pudor ad resistendum impedit, L. pen. de fure. An deterior erit conditio filiae, quae a patre jurejurando adigitur bonis paternis renuntiare, quam pudor dcreverentia vetat, ne patris imperio resistat i Habet quiddam erga parentes humana verecundia, quod nec ipsa nequitia potest vincere. Augustin. de Civit. libr. I. cap. 4. Qμο pacto vincer
132쪽
pae a reυerentiam paternam , qμα n' lares vincit m occupat pExpugnandae Bonifacit Constitutioni telum ministrat ipse Pontifex, dum quasi dissidens dc suspensus jus novum,& universo Iuri Civili contrarium tentat : nec enim sola religione jurisjurandi jus novum tuetur, verum etiam aliis cautelis Madminiculis quae vix simul concurrere possunt, prior est ut renuntiatio non valeat, nisi accepta dote, quae dos non potest intelligi, nisi modus dotis congruat rebus praesentibus de futuris, quibus renuntiatur : quia dos est repraesentatio legitimae. Altera est ut renuntiatio siit expers Vis ec metus, quae vix a esse potest : nemo enim sanus aut volens suum jactare praesumitur , L. Cum de indebito. de probat. Et sola reverentia paterna
vis de metus praesumptionem inducit, L. i. g. Onerandae. Guar. rer. act. non det. Velle non creditur qui obsequitur imperio patris, L. 4. de R. t. Hae omnes rationes optimae praesto erant in causa Reginae.
Hoc jure lubentius quam ferro ingentes ditiones repetebat Rees Christianissimus. Jam felices vindiciae variis palmis, Ze clariorum urbium deditione latius provehebantur. Laudanda Principis moderatio , qui victoriae modum imposuit, ne Christianae Reipublicae damno triumpharet. Rebus suis non pepercit, ut Christiano sanguini parceret. Pietatis causa abstenta hereditas,
Divinis conjugibus pietatis praemium sit, felix soboles, felix regnum,& multos post annos melioris regni consortium.
133쪽
Habita XIX. Octobris M. DC. LXXIII.
NTER Omnes constat clandestina matrimonia nulla & irrita esse, tum ex Constit. Alexandri II I. quae extat in hoc cap. cum ex Conc. Lateranensi habito sub ipso Alexandro III. cap. cum inhibitio. inse. hoc tit. &ex Conc. Τrident.
Clandestina matrimonia primum vivae vocis oraculo damnavit Christus in Samaritana, cum ei jam sextum virum cla culum nactae dixit : Et nunc quem tabes , non est vir tuus. Joan Clandestina matrimonia damnarunt universi Patres. Platonis Ac Zenonis qui γααους, occultas nuptias admittebant, sententiam damnavit Ioah. Chrysost. Homil. r. in Matth. Qua religione Elandestina matrimonia exploserit Tertuli. lib. 2. ad uxorem, cum matrimonium definivit, quod Ecclesia conciliat, confitetur oblatio, & obsignatum ngeli renuntiant et
quasi diceret: Matrimonium est , quod sacerdotali benedictione oblatione, id est, sacrificio Missae obsignatur, Zc angelos testes habet, id est , proprios Sacerdotes cujusque Ecclesiae , quibus Angelorum nomen tribuitur ex Joanne, Dionysio Maliis. Et quod Basilius epist. 3. ad Amphiloch. cap. 1s. scripsit, se
nicationem neque esse matrimonium, neque initium matrimonii, η γαιυς tam γαμου αρπ; non de alio
intelligi debet, quam de eo fornicationis genere, quod matrimonii imagine & nomine adumbratur, de quo consulebatur an esset matrimonium. Et hoc satis ostendit, quod sequitur, taliter conjunctos separandos esse, M si noluerint, fornicationis
134쪽
poenam eis infligi. Nec injuria: revera enim tale matrimonium nihil aliud est , quam mera fornicatio, concubinatus carens
nomine, & concubium negativum.
Quantum id genus matrimonii detestata sit Ecclesia Gallicana . satis intelligimus ex eo quod ipsius proprium institutum est, bannorum nuptialium solemnitas , quae est optima cautio adversus clandestina matrimonia, si ea recte & sincere uta
Clandestinum vero matrimonium est , quod clam factum est, omissis denuntiationibus, coram non proprio Parocho, dc sine testibus, cap. Cum inhibitio. inst. hoc tit. cap. ult. Qui matrim. accus. ρ g. ic Conc. Trid. proxim. laudat. loco. Clandestinum matrimonium est, quod fit clam, omissis denuntiationibus, quas bannos vocant, cap. Cum tua. de sp sal. quod inscribitur Episcopo Bel vacensi: ex quo colligitur, Romanam Ecclesiam bannorum solemnitatem , ut quam plurima alia, hausisse ex instituto Ecclesiae Gallicanae, & nomen ipsum quod est Gallicum, civitate donasse. Bannis , inquit, ut tuis verbis utar, in Ecclesiis editis. Romana scilicet Ecclesia non dedignatur rectas aliarum Ecclesiarum consuetudines suas facere , can. Novit. Ἀ. dist. Clandestinum matrimonium est, ut singula ejus vestigia persequamur, quod fit clam , absque Parocho & testibus. Clandestinitas in matrimonio semper doli suspecta est. Qui clam contrahit matrimonium , dolo facere videtur , ut incestis vel injustis nuptiis impune sit. Ex facto clandestino dolus praesumitur Exinde clam contrahens incestas nuptias gravius punitur: si palam contractum sit, mitius cum eo agitur : palam delinquens
ut errans majore poena excusatur , clam committens ut contumax plectitur, L. ult. de rit. nuptiar. Clandestinum matrimonium est, quod praesumitur clam eo,
qui prohibere potest , id est, inscio Parocho , ut in interdicto sup vi aut eum. Clam facere videtur, qui facit clam eo quem prohibiturum intelligit,& a quo prospicit se prohibitum iri, L. 3, 3. ult. & dd. seqq. αμοd υi aut clam. In matrimonio clandestinitas scelus & flagitium est, quia plerumque asiactatur, ut impedimenta matrimonii celentur, ut incestae vel injustae nuptiae impune contrahantur, inter cognatos & amnes, vel impares inter personas. Impares nuptiae in vilisti, G sine testibus factae, ait Apul. 6. Metamorph. NAptias clausa domo fecimuι, ait Senec. 7. Controv. de nuptiis dominae cum
135쪽
In matrimonio damnatur clandestinitas, quia in eo maxima
spectanda est honestas publica : semper in conjunctionibus, id est, in nuptiis, non solum quod licet, spectandum est, sed Aquod honestum sit, L. Semper. de riti nuptiar. L. Semper. de R. I. In matrimonio naturale jus, id est, naturalis ratio & pudor inspici debet, L. Adoptivm. g. a. de rit. nuptiar.
In matrimonio spectanda est honestas publica, maxime honestas Ecclesiae, cap. 3. de honsalib. ne matrimonium quod est
Sacramentum, & seminarium fidelium, contrahi videatur sine ministerio &.testimonio Ecclesiae, cujus maxime interest, ne Sacramenti dignitas dehonestetur. In matrimonio violatur honestas publica, infringitur honestas Ecclesar, si fiat contempto Parocho, & spretis solemnibus Ecclesiae. Ideo in nuptiis desiderantur solemnia, ut evitetur clandestini vitium. Si puellae legatum relictum sit sub conditione nuptiarum, legatum non debetur, priusquam nuptiarum accedat festivitas, L. Sanc M. C. de nu r. Conditio nuptiarum nudis nuptiis non impletur, sed solemnibus nuptiis, secuta festivitate, id est, solemnitate nuptiarum. Ob id in nuptiis solemniter fiebat deductio nuptae in domum mariti, de aqua ignique acceptio , L. F. de rit. nuptiar. L. pen. de don. int. vir. m uxor. Ob id per triduum solemne epulum nuptiale producebatur, quo se resert Ambros. epist. 6s. Occurrit pro seribus socer , generum introduxis, filiam reconcili
vis, o ut laetiores dimitteret, triduo renuit, quasi repararet nuptiaι.
Id est, quasi nuptiae ab initio contraherentur, adhibitis mixjustisque solemnibus. Et quod pene praeterii, solemnitatis causa nuptialibus tabulis decem testes adhibiti. Ambros ad virginem lapsam : Inter decem reses confectis hyn aliis , nuptiis consummatis. Matrimonium suapte natura abhorret & detestatur clandestinitatem, &ciun si res sancta, quasi sacerdotium laicorum, vinculum religionis, quo fideles Deo& Ecclesiae magis quam uxori adunantur, communio & consortium rerum divinarum de humanarum , l. I. de rit. nuρ. L. 4. C. Expil. haeredit. Signaculum& instrumentum fidei catholicae, eodem jure censendum M tractandum est, ac ipsa fides. Inter fideles non est censendus, qui fidim publice , constanter & perpetuo non profitetur. Haud satis est intus credere quae sunt Dei, eadem ultro profiteri oportet usque ad vincula, usque ad tormenta, usque ad
necem. Corde creditur ad justitiam, ore autem confesso sit ad sat
136쪽
rem, ex verbis Apost. ad Rom. cap. Io. Hinc Augustin. de Fid. de Symbol. cap. i. Quoniam fies a nobis ossicium exigit, cordis
morum nitentes, etiam ore profiteamur fidem quam corde gestamus.
Confitentes se coram hominibus confitebitur Christus apud Patrem , negantes υel dissimulantes negabit praeteribit. Testem ipsum dese&auctorem habemus, Matth. io. Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor es ego eum coram Patre meo, qui in caelis est
qui negaverit me coram hominibus, ne abo ego eum coram Patre meo qui in caelis est. Memoratur a Grcgorio Turonensi libr. a. cap. 33. infelix eXitus Gundobaldi Regis Burgundionum, qui agnito errore Arianismum ejurare non sustinuit, ne suos sibi infensos faceret, cis monitus ab Avito Viennensi Episcopo. Hoc jure Sacramentum matrimonii, Velut pignus & praemium fidei palam dc publice suscipiendum , de susceptum palam tu dum A colendum. Vere εe sincere conjunctus non est, qui quam duxit uxorem, non profitetur, negat vel dissimulat. Injuriosum est non confiteri uxorem , cui Deo auspice conjunctus es, quam de impare parem fecit gratia dc vinculum Sacramenti. Quam tristes exitus habent hujusmodi dubia & incerta conjugia i Deum ultorem habet contempta Sacramenti religio. Vitam de uxoris pudicitiam paene fuit ut perderet Abrahamus, dum Saram sororem finxit , dc uxorem tacuit; & quo factum excuset, valde laborat Augustin. Quaest. in Genes. cap. Σέ. quod
refertur in can. Quaeratur. 22. qu. a. Matrimonium cs Sacramentum & magnum Sacramentum : S
eramentum hoc magnum in Chris in Ecclesia, Eph. s. Matrimonium est vinculum honorabile : Honorabile conjugium in omnibuι torm immaculatus, Hebr. I 3. Mulier est gloria viri, I. Cor. Qua fronte clancularium carnis commercium Sacramenti honore dignari audeas, quod velut furtum Sc latrocinium celatur Quomodo honorabile dici potest, quod furtim contrahitur, celandi animo, de velut turpe celatur Z Quomodo mulier dicetur gloria viri, quae nomine, honore dc dignitate uxoris caret Per matrimonium vir de uxor ita conjunguntur, ut vir debeat adhaerere uxori suae : Et adhaerebit uxori suae, Levit. 18. Quando
vir intelligetur adhaerere uxori suae, quam uxorem non agno inscit, quam vicini rident ut uxorem usurariam Sc concubinam Matrimonium ut ver E dicatur matrimonium, contrahendum
est in Domino, id est, nomine Domini: Cui υult, nubat in Do-
137쪽
mino , I. Cor. 7. An matrimonium contrahitur in Domino, quod cum Domino non contrahitur, quod conciliatricem E clesiam . conciliatores Angelos, ido, proprios Sacerdotes, non habeti Denique ex hoc cap. matrimonium est quod fit in facie seu conspectu Ecclesiae, praemissis denuntiationibus, coram Patocho & testibus His deficientibus vel singulis eorum, clandet-stinum, id est, nullum S irritum est matrimonium. Dices: In hoc matrimonio non desurre denuntiationes, non defuit Parochus, non defuere ic stes. Desinas igitur de clandestinitate hujusmodi rem trimonium calumniari , postquam senaci legi satisfactum est, & Parochus suis partibus stinctus est. Tantisper consule pudori nobilis puellae, quae sorte impari nupsit: aequi bonique accipe , ut matrimonium quod semel rite contractum est, pudoris causa velo ducto obtegatur. Non sunt tam amare tractanda jura nuptialia, L. Si id quod donatum s. Si crura.
At ne veritati sucum faciamus, non abest clandestini vitium, nisi denuntiationes, bona , integra & perpetua fide fant, nisi inter Missarum, id est, Missa: publicae solemnia, per tres se stivos dies repetantur, juxta verba Concilii. Neque sisscit denuntiationes fieri editis propriis nominibus, quae pluribus communia esse solent : etiam qualitatem & conditioncm p rsonarum exprimi oportet, ut constet de personis. Numquid in actione in rem, qua longe imparis est momenti, ut res vindicctur, non susscit nomen rci edici Z Etiam qualitatem & conditi omni rei, locum , id est , situm & fines designari oportet, ne vindicatio quae olim fiebat in re praesenti, detur incertae rei, L. si in
Et in hor saepius sub auctoritate Iuris , id est , per illusionem
εἴ mendacium usurpata auctoritate Iuris, perniciose erratur. D enuntiationes fiunt non clare dc liquido editis, sed perversis ac elisis nominibus, obscura voce , quas sub modio, tacita qualitate 8c conditione personarum. Denuntiare non vidi tur, qui dolo de fallaciter denuntiat. Sicut rationes e dc re non vidcturargentarius, qui malitiose & in totum non edit, L. 8. de e d. Iudicio adesse non vid tur, qui circa columnas sori se occultat, ut creditorem evitet, de actori illudat, L. Eu tui. de reb. auctor.
Nec sum it matrimonium semel publice contrahi; imo necesse est, ut publicum de consessum permaneat : non vidctur
138쪽
pRO INSTAURANDIS SCHOLI s. is,
in rem versum, nisi duret versum, L. Si pro patre. L. Versum. dein rem vers. L. utrum aut m. Ie petit. hered. Non videtur solii- tum , nisi duret solutum, id est, nisi nummi perpetuo fiant accipientis , L. res. in princi p. dc g. 1. ιe solui. Non videtur pervenisse, quod semel momento aliquo pervenit, nisi duret pervcntum, L. a M. Perveni p. de haered. vel a E. vend. L. Non υidetur. de R. 7. Eadem ratione non videtur publice celebratum matrimonium, quod publicum non perseverat. Ubi matrimonium latere coepit, perinde est ac si ab initio latuisset. Non valet obligatio, vel amis quilibet, qui in eum casum recidit, a quo incipere non pote st, L. Pro parte. de servituri L. Exsim αε. pen. de V. O. Denuntiationes a Lege requiruntur. Verba Legis cum effectu accipienda sunt : abiit ut sanctissimae Legi illudatur. Vetus querela est per obliquas artes & callida commenta Legibus illudi. Pest fideicommissa Legibus illudimus, inquit Hieronym. ad
Nepotian. Inter Leges jsu delinquimm , inter jura peccatur, ait Cyprian. epist. i. Cum quaeritur de observanda & tuenda lege , nequaquam habenda est acceptio personarum. Nulla est ratio pudoris , ubi versatur dispendium M periculum animae Summa est ratio quae pro religione facit, L. Sunt causa. de Reis litis. cur bumpr. fun. L. 2 Locorum. Ne quid in sic. public. Falsus pudor , erubescendus pudendus pudor, qui peccandi occasionem & materiam praestat. Iuvat exemplum Magdannae, quae frontosa in peccato, frontosior fuit ad salutem , ut eleganter ait Augustin. in Psalm. in . Mi o. Ubi poenituit, quam prae-1facta fronte, pessis capi Pu , fuse unguento ad Christi pedes se alecit Inon erubescens ad Christum accessit, sed cum rubore a peccato roesit.
Denun riationum solemnitas optima ratione institura est, ut elandestina matrimonia tollantur Sed proh dolor i Optima legis cautio fere abiit in irritum : sollicita de anxia providentia Legis sere desiit in vacuam de inanem formulares, quae pecunia redimitur. Hodie den intiationes non sunt quod nomine Q-nant, sed tantum vectigal matrimonii, simus Ecclesiae, de denuntiationum redemptio.
Nec sola est haec noxa clandestini matrimonii, quod in eo
neque matrimonium, neque vir, n que uxor apparet; vitro vitium , ut squam ma squam mae cohaeret : nimirum ex eo suscepti
liberi, tamquam spurii M incerio patre nati non a nostuntur.
139쪽
Justi te legitimi matrimonii argumentum est, quod certi sunt liberi, quos nuptiae demonstrant: pater agnoscit liberos, eosque
apud acta profitetur , L. Cum de aetate. L. Imperatores. g. ult. de
Probat. Nonne Deus Pater, ne Patris ossicio deesset, trino testimonio JεsUM CHRisTUM Filium probavit. Primum, clim a Joanne baptismum suscepit, ad ripam Iordanis, audita voce de caelo : Hic est Filius meus, in quo mihi complacui, Matth. 3. Tum in monte Sion, ubi Christus transfiguratus est, testibus tribus discipulis, rursus audita est vox de cano: Hic est Filius
meus dilectus, in quo mihi bene complacui, audite illium, Matth. II. Marc. 3. Tertium, cum Christo exclamante, Pater, clarisca nomen tuum, insonuit vox det caelo dicens : Et clarificarii, is
rum clarificabo, Ioan. 12. Nimirum maxime in novissimo judiacio clarificabitur Filius, cum udicabit duodecim tribus Israel , M cum his universum genus humanum, quia Pater omne iudiacium reliquit Filio, Ioan . s. Deus Pater Patris ossicio functurus , agnovit Filium; tot miraculis probatum, etiam proprio testimonio, Sc sacrae vocis suffragio probari voluit. Quo jure apud vulgus hominum dicetur Pater, qui ne matrem agnoscat, filium negat 3 Quale est matrimonium, in quo neque matrimonium, neque vir, neque uxor, neque liberi apparent ' Quo modo constabit matrimonium, quo per omnia tenebrae N noctis silentium occupant dis desunt qui dicant, conniventibus oculis serenda esse hujusmodi matrimonia , ne quid pejus eveniat, ne peccatores stupri laqueis irretiti, in eo consenescant, & ad exitum usque in sordescant. Mitius agendum cum nobili puella, cum nobili aut Senatorio viro, ut horum pudori parcatur. Ruente in pejus saeculo, delicatulis 5 infirmis quoquo modo considendum , &in
lucro ducendum quidquid boni vel minus mali ab his elici vel cxprimi potest. O quam insana, quam impia, & haeresi proxima est isthaec ratiocinatio l Medicus tabescentem partem corp ris urit, secat, ut caeteras salvas faciat: medicus spiritualis iniquior aut imperitior letale ulcus animae lamentis oblinici, Mcomputrescere id si net, ne asperior& immitior videatur, quam ferat aetasi Adeoque eo nequitiae aut humanae miseriae perventum est, nefanda haec conjugia, vel potius scelera ridentur; Mquod horrorem movebat, mutato nomine risum A cachinnos movet. De lichum hominum ut excusetur, vitium saeculi dicitur. Resque turpissima dc non nominanda honesto nomine ob-
140쪽
elatur, matrimonium conscientiae vocitant, in quo omnes leges divinae & humanae labefactantur, evertuntur, conculcantur. Quaenam societas, quae communio inter Sacramenta Mmaleficia ρ Quae societas Christo cum Belial Z Vae vobis palpatores, M adulatores, qui stultis venenata oscula & pocula propinatis , qui blandimentis & suavioribus consiliis infelices animas detruditis ad inferos t Vae vobis pessimi inventi artifices ssacramenta a Christo instituta sunt, ut velut flumina libero sub caelo M sole fluant, M salutari alveo Christianum orbem irrigent, quae malo ingenio daemonum lucis osorum, sub terra Mspecubus velut cloacae & sordium receptacula ducuntur. Quod Dei est lucem amat: illic secretum noctis captatur, tempus ululantium strigum M lamiarum, illis displicet nomen matrimonii, quia populare honestum M sanctum est: placet opus nuptiarum , quia occultum re secretum est, di daemonum genio propius qui semper tenebris gaudent, σκοπις ι ἡμιουργὶ, tene brarum artifices , ut ait Nazianz. orat. 3. in Iulian. An istud
diutius ferendum & dissimulandum sit, videant Episcopi, videant Magistratus, quorum una & par cura esse debet salus animarum : videant & caveant, ne a laicis ulterius serpat haec
Disciplinae Christianae restitutio maxime pendet ex reformatione matrimonii, quod est seminarium fidelium. De hac enixius laborarunt Concilii Tridentini Patres, restituto Canone Lateranensi , A ritu bannorum Ecclesiae Gallicanae. Sed haec omnia vacua & inania sunt, nisi Episcoporum & Magistratuum ope M studio contineantur. De clandestino matrimonio dixi quod visum est: pejus est quod nuptiae simulantur inter vagos& errones, M alios quosdam cujusvis disciplinae impatientes tnomen ic honor matrimonii Lbidini M veneri ancillatur. Olim quam multi nuptias simulabant, ut effugerent poenam Legis Papiae latae contra coelibes & orbos i Ut legi fraus fieret, instrumenta nuptialia sine nuptiis conficiebantur. Ut fraudi occurreretur, constitutum est solas tabulas nuptias non facere, L. D nationes. de donat. L. Neque. C. de nupt. Una & constitutum est simulatas nuptias nullius esse momenti, L. Simulatae. de rit. nuptiar. id est, non prodesse ad evitandam poenam Legis Papiae, ut indicat ipsa inscriptio Legis , quae est Cati , lib. 1. Ad Legem Papiam. Lex Papia simulatas nuptias non tulit, propter compendium fisci, restituendi aerarii causa bellis civilibus exhausti.