장음표시 사용
161쪽
Ilitur in dictis dubitatio. Cap. ac
Ictum est capite prscedente,sed in superi
ribus copiosius, nos ex malis operibus reis probari, & damnari ; ex bonis autem praedestinari, & saluari; statim sequi uidebutur; de salute cuiusque, uel damnatione posse nos non solum inquirere; sed etiam iudicare: quod est, contra praeceptum B. Augustini tractatu a 6.super Ioanem. quo loci inquit. Auare illum trahat, ct non illumnahat; noli uelle iudicare, si non uis errare. Nos contra B. Augustina dixisse videmur; illum trahit Deus. quia bene ille operatur: illum non trahit Deus, quia bene ille no operatur. iudicauimus, ergo errauimus. Ad hanc non leuem dubitationem, non erit forsitan multum dissicile respondere.Nos quidem in unia uersum de causa siue de ratione praedestinationis,&misericordissimae diuinae attractionis disseruimus, &in quadam uniuersalitate iudicauimus: eum I; dixtimus, Deum praedestinare; qui diuinae beneficentiae omn ibus paratissimae impedimentum non apposuerit; quinimo appositum, pro uirili sua, remouere conatus fuerit: remouet autem, uel remouere conatur illel; qui Deo remouenti non resistit; ut resistit iule, qui sanctis afflatibus, iustis legibus,& diuinis praeceptis non obtemperat cad studium saltem si non ad meritum & non acquiescit. S. Augustinus autem in particulari, atque in singulari. loquitur; cum inquit sinuare illum trahat, se illum non trahat, &c. dicit siti lumJquod pronomen singularem personam demo
162쪽
LragR s a e v Η B v ε . Is strat. χippe de salute uel damnatione, praedestin tione, uel reprobatione huius, uel illius, & singulorum hominum, uelle iudicare; non potest non esse erroneum, & temerarium. Hoc quippe solius diuini iudicij est; cuius unius est, arcana cordis diiudicare; a quibus depraedestinatione cuiusque, uel reprobatione sumendu maxime iudiciu est. Admonemur sane illius almi doctoris uerbis, iudicii de singularibus
hominibus temeritatem euitare. Non est tantum ista expositio mea. Hoc modo ante me, interpretatus est
Augustini uerba Dominicus Soto libro suo de Natura& Gratia. Et P. Ambr. Catar. in libris suis de Prora destinatione. Et ante utrunque B. Fulgentius ad Mo-nimum. Imo ipsemet S. Augustinus ad Paulinum, &est Epist. sy. in solutione quintae dubitationis, quo loci praesumptorem,qui de ocultis alienis iudicat, i merariumq; appellat, & reprehendit. Non enim de hominum uniuersitate, sed de singularibus hominunibus, opera quorum sine errore,& culpa, solus Deus
iudicare potest, intelligendum est B. Augustini praeceptum. qui alibi dixit; quod a nobis multi intus es se existimantur; qui sunt foris;&contra multi sentinius; qui foris a nobis esse iudicantur. Vt omnino de singulari persona, in eiusmodi diuinis electionibus, relinquendum sit Deo, cui omne cor patet, di
omnis uoluntas loquitur, iudicium uniuersum. Verum enim uero alia in eisdem B. Augustini ueta his non minor suboritur dissicultas.Inquit stauare illum trahat, se non illam trahat, noli iudicare, &c.JΤractus ut docent physici & in primis libro septimo Physicarum auscultationum tex. Io. Aristo. motus
163쪽
1 si Da Ra o a xv est uiolentus; per tractum praedestinationem rutaII. hi diximus commode intelligere possumus. Erit igitur in praedestinatione quam per tractum hoc loco intellexit S. Augustinus iliolentia, cuius oppositum faepius a nobis in superioribus dictum est, & unanimi consensu sentiunt patres cuncti catholici. Accedit. Quod a physicis,&inprimis ab Aristo
lib. 3. Eth. cap. I. uiolentum illud dicitur, quod ab extrinseco mouetur, mobili ad motum uim aliquam non conferente. Sed qui praedestinatur, ab extrintaco quoniam a Deo praedestinatur; hoc est ad coelum S ad aeternam uitam subvehitur, atque ut ante declaratum est) transmittitur; & uim aliquam non habet. quam ad eiusmodi subuectionem, & transmissione afferre possit c Vt abunde in superioribus ostensum
est9 Est igitur in praedestinatione uiolentia aliqua, de
Ad soluendam hanc plenh dissicultatem, plura dicere necessium esset , quam compendij ratio patiatur: nunc autem intra compendij limites persistentes diacimus. Praedestinationem, & ad aeternam uitam se uectionem , atque eleuationem, & transmissionem tractum metaphorice dici; ad quem modum dixit alicubi poeta. Trahit sua quemque uoluptas .mHabet nihilominus eiusmodi metaphoricus tractus, cum tractu proprie dicto multam si mi litu dinem. ine admodum enim in tractu proprie dicto trahens e trinsecus est: desemper praecedit illud, quod trahitur; atque sic illud comitatur, ut eo deserente non solum non procedat ulterius; sed saepe etiam relabitur in contrarium :& uim aliquam ad tractum non
164쪽
L s a saern D v v. '3 aDrt. Ita in tractu metaphorico; qui est ad merit ria opera nostra,& ad aeternae uitae subuectionem, trahens, quilaeus est,qua tu ad naturam, extrinsecus est,& praecedit semper hominem, qui trahitur, & com L atur. Ita nanque precatur Ecclesia. φω nos quae praeuemendo astinas , etiam adiuuando prosequere. Et in alia collecta. Actiones nostras astrando praeueni, se adiuuando prosequere, uι cuncta nostra oratio se operatio a se semper imcipiati; ct per te carpta finiatur. Et in alia. σua nos, quaesiumus Domine , gratia semper praeueniat, o sequatur. Hoc modo igitur, Deus, qui extrinsecus trahens est, subuectionem nostram subvehimur autem nos per bonas, & meritorias operationes) praeia cedit, atque comitatur; ut eo nos deserente, non so-ιum non proficiamus ; sed saepissime in deterius relabamur . Nos item qui subvehimur, nullam ex nobis adtricem uim aut meritoriam ad tantam subuectio
Est autem in hac ipsa similitudine inter lapidem , Verbi causa, qui ad turris sumitatem ab homine trainitur, & hominem, qui ad Deum a Deo trahitur lata distantia. Primo, ita lapis dum traihitur,di ascendit, in op positum motum naturalem ita retinet inclinatione; ait sibi derelictus omnino descenderet; homo autem ad supernaturalia beneficia, & in primis ad beatitudinem ut in superioribus ostendimus naturale habet propensionem quam maximam;& dum ad illam sub uehitur, in contrarium minime omnium inclinatur. Secundo. Quia lapis nullam habet internam & n turalem passivam potetiam ad locum sursum, sed ab V extrinseco
165쪽
- D a , RE B AT. Dextrinseco illum trahente habet uniuersam, si aliqua habere dixerimus. homo autem ad Deum & ad gratiam, & ad beatitudinem etsi nullam uim naturalem uiuam habet, habet tamen naturalem passiuam.
Jta in Ypognosticis scribente S. Augustino. P Lisere sirim, ct posse habere charitatem naturae es hominuehabere autem fidem, se habere charitatem, gratiae est fritium Naturae inquit est hominum posse habere chaxit xtem J quod intrinsecam ad eam, & naturalem passivam potentiam habeat; non sic lapis ad motum siursum . Non est enim natur* lapidis. posse esse sursum. quoniam si esset; in loco sursum lapis perficeretur; ut perficitur homo a charitate & beatitudine: quod fati sum est;cu in in eiusmodi situ sit ille corruptioni maxime expositus; quia contra naturamiuam dispositus. Ter io,Quoniam trahes lapidem est modis omnibus& pqnitus extrinsecusinon sic trahens in coelum hominem Deus; qui etsi quantum ad n turae essentiam sit omnino extrinsecus; illabitur tamen homini, eiq; intrinsecus omnino est, cum eoque siue ad studium operetur homo, siue ad meritum . semper cooper tur;si ad studium, generali influxu; si ad merixum speciali adiutorio. Vt nulla penitus in praedestinatione coactitia necessitas siue uiolentia esse possit ,& in duuina attractione. Quam cotinuatis deprecationibus, consilio B. August. implorare debemus. qui ait tractatu 2 6. super Ioan. No um traheris, ora , m ιraharis. Gnon es praedesinaim fac tradesineri . iii i l
166쪽
Τudeamus igitur per bene morata,& rei naturali rationi quam maxime co formia opera, hoc est per rectum earum, quae nobis natura inseruit, animae .potestatum, in primis autem rationis & uoluntatis usum, muniis
.ficentissimae diuinae largitati obicem aliquem non apponere; & ei, qui appositum uult amouere, non res. stere. Quo, per suam misericordiam gratuitis sirpem naturalibus donis, ac beneficijs a Deo exornemur, di fide, spe,accharitate supereminentibus uirtutibus imbuamur. Quibus imbuti, & exornati, ut pote du uino atque praeualido supernaturali auxilio fulti, a que subuecti,opera uitae aeternae meritoria agere ualeamus i non nos autem , sed gratia Dei, quae nobiscum erit,& nobiscum operabitur. Per quae, taquam per oppotiuna&eificacissima media, ad coelestem patriam, perennemq; felicitatem nostram euehamur, atque a Deo opt. MaX., ut ab omnis boni operis principio, per Deum & per Dei gratiam, tanquam per medium opportunum, ad Deum ipsum Opt. Max.ueluti ad finem optimum, &ad operum nostrorum, quae bona, & meritoria sunt, mercedem eXimiam, Opt tissimam, atque amplissimam misericorditer praedestinemur, subvehamur, transmittamur,& exaltemur. Per Iesum Christum, cui honor & gloria. . .
167쪽
A g c sunt, Beatiss. Pater, quae, ex illis sex a me compositis, sed nondum editis libris, in quibus de Praedestinatione& R probatione diligenter satis, ad sanctarum cicripturarum, sanctorumque Patrum Catholicam sententiam, & exacte disseruimus, colligenda potissimum existimavimus. Nostrum, tam huius compendii, quam illius prolixi operis labore, praecipuum con silium fuit; non inter praeclara eruditorum hominum ingenia doctorem agere; & ueteri illi prouerbio, Susmularuam, alludere. Quid hoc esset, uel indoctius, uel insulsiusὸ sed pios animos, aliqua molestia, subi uare: quos in re admodum dissicili, multaque densa disputationum caligine obscurata, propemodum cscutire perspexeram. Illis quippe, opera mea, lumen, aliquod, quale quale futurum sit, quo tantum Dei beneficium, quantum praedestinatio est, illi utcun, que intueri possent, sutandere conatus sum. Quod si, ut spero, aliqua ex parte consequutus fumao; Deo immortalis gratia; sin minus, ignoscendum nihilominus mihi erit; si tantam caliginem meo debili igniculo non prorsus racusserim. . .
168쪽
contentarum Index locupletissimus. Prior numerus faciem, posterior lineam inilicat. λυίi autem est Cap. prior librum, posterior Caput .
, Ambros ta . errauit. a F.κAngelus discurrit improprie ast .a Angeiss tiberatus es in miseria. : I L. Angelus malus esse liberationis pecori qa. δε Angelus non discurrit. ao. za Angelus non omnia ut intelligit, quaepotes intelligere. Anima non inquinatur ni ropria uoluntate. Iaz.ao Attritis. Fo. a.ct Tra.s
169쪽
Chrsas ut Christus q modo praedininatus. Pa. I Cfririus ui homo potes dici liberatus a miseria , ct qu modo. II. II. de Chrisi praedemnatione . ' I.cap.s.ct I . TCiuis bonus patriam amat supra se. σε. a Compendium sudor factum . r. cap. rContritio es donum Dei. tr. o. or T3.Is Creatura ad gloriam sine gratia nonpotuisset proficere. i
culpa leuiores remitti possunt in alio seculo. Io. rs
Decalogi obseruatio secundum stiritum, non es in no
strahaturali potesate . ss. 13BMaogi obseruatio ad dium, in no assa ea po-tinat .s . a. σ s R. se XI. p. se a P. ct Xy. Io Decalogis ce a mentibus hominum insulpta sunt.
Decalogi praecepta sunt de js, qua naturalis rario
nectinatio es rei in sua esse reali constituta. . a Desinatio es tantum ad ὸm naturalem . ne Hilios resecta cuiusu uerti.'
170쪽
Deus eii essentia simplicissima . aa. asDeus falli non poteis . . . ' a I s. a σDeus gratiam suam omiabus porrigis . II σ.stieus homini semper cooperatur, agenti bene a m Ajώ . dium generali in xu; agenti bene ad meritums'eciali auxilio ., i 'i II . asDeus hominis se pater en, ct patria. O ..uem malum non permistis, nisui benefaciat etiam .. .
Deus non aliter cognosciι facienis quam facta . σ.r Deus non ea perssonarum acceptori L. F.as Deus nouit tantum benefacere . in Deus nulla es peccati nos causea .ros. as. in hoc L. . dubiratur rog. II.Auctoritates qua oppositum dic re uidentur,quomodo exponenda. ΙΙ .aFDeus nunquam malum noAo optat, ut vias bonum semper. serrae r