장음표시 사용
131쪽
Deus qui malum non scit , malo bene utitur .
p. I . Vamobrem, etsi per omnipotentissimum Deum, malum nobis aliquod culpae, aut etiam poenae immediate ut superiori ca
pite dictum est & per positivam aliquam
diuinam ahionem, & uoluntatem, ad supplicium,& ad interitum inferri non potest: potest nihilominus Deus, qui malum in boniam permutat, & de malo benefacit, uti malo poenae, tum ad improborum supplicium,quod bonum est Bene sane res se habet, cum improbi suae improbitatis poenam luunt tum
ad bonorum exercitium, atque probationem, quod ad eorum merita amplificanda utillimum est. Et non solum malo poenae, sed etiam malo culpae ut dictum est & malis rationalium creaturarum uoluntatibus Deus bene uti potest. Cuius rei cum ex hac uniuersa uita mortali nostra, quam cum improbis uiris plurimum nos simul ducimus; tum ex multis sacrae Scrupturae locis, ut uerbi causa, ex Semei David regemini ut ijs lacessente, exemplum quod lib. 2. Reg. capite 26. scriptum est tibi sumere potes. Ex cuius improbitate, procacitateque, Dauidis patientia, humilitas, gratia, & uirtus omnis ad meritum aucta est. Cum improbis, dum uiuimus, dimicamus. Est enim uita hominis militia super terram. Dimicamus aduersiis carnem, aduersus mundum, aduersus diabolum; cuius membra improbi homines simi. Quamobrem
ad Ephesios scribens Apostolus sanctissime admonet;
132쪽
Lra ER SECvNBus: Ia Inet; cum inquit. Induite uos armaturam Dei; ut pos si is Bare aduersus insidias diaboli; quoniam es nobis colluctario aduersus principes , se potesates, adversm mundi rectores tenebrarum harum. Sed haec colluctatio, bonorum' ut dictu m est exercitium est, atque probatio. Ecclesiastici nanque cap. a . legitur. Vasa figuli pro
bat fornax homines autem ructos tentatio riabulationis. Facit autem Deus, inquit Apo st.cum tentationetrouentum. Quemadmodum in ipse Davide ut diximus patientiae fecit, & humilitatis, & omnis uirtutis,&meriti augmentum. Malas quippe Deum facere uoluntates, ne dicas, neque modo aliquo in mentem tibi subeat; sed malis uoluntatibus bene uti, dicere potes. Non enim Dei bonitas, sed creaturae rationa lis nequitia, per uoluntatis liberaeq; potestatis,abusum, iniquas uoluntates facit. Dem dicebat Simplicius magni nominis philosophus ,& ethnicus theologus, dum Epictetum stoicum interpretaretur ex superabundanti bonitate sua animam humanam uidelicet de qua loquebatur fecit: quam novassus es inquinari , nisi propria uoluntate Non patitur inquit Simplicius) Deus animam inquinari, nisi propria uoluntate. a
Tollitur in dictis dubitatio. Cap. I . iI nobis figuli exemplum, quod & apud I
remiam, & apud Apostolum, legere poς sumus , quis ob ij ciat: Vr ad quem mo dum figulus ipse vasa, de eadem luti macia,& pulchra, & turpia, & ad honorem , di ad cono tumeliam;
133쪽
ira Da R OBA V. tumeliam ; ut puta cyatum ad bibendum,&matulam ad foeces colligendas, pro libito efingere posse dicitur. Ad eundem modum secundum sanctas scri- pturas, de nobis posse facere, Deus dicatur; & quos dam quidem ex eadem lutei seminis massa pulchros, hoc est gratia decoros, quosdam autem turpes, &gratia destitutos facere illum assirmauerimus: ut ii . minis non solum probitatem, & iustitiam, per quam pulchros nos Deus, atque decoros facit ; sed improbitatem etiam, atque iniquitatem, per quam nos gratia destitutos, & indecoros ille faciat; quasi Dei opus peccata nostra asseramus , & per consequentiam, nostrae iniquitatis, & reprobationis, & damnationis , causam Deum uniuersam statuamus.. Scito illum, qui ita obiiciat, praepostere sanctam scripturam,&figuli exemplum fuisse interpretatum. Exemplum quippe rei te, & sane intelligendum est. Turpis quippe vasis etsi ex eadem luti massa, ex qua pulchrum, turpe uas factum esse dicitur. Omnes nanque ex immundo semine producimur aut non est Deus aliqua causa: aut si est; non nisi per priuatione. hoc est per gratiae suae non appositione,& per quanda tuae foeditatis & culpae permissionem, turpitudinis tuae causa dici potest. Te nanque liberae tuae potest iis principio Deus constituit; te semper pro arbitrio tuo tibi agere permisit; hac tua potestate, & arbitrios inique uti uolueris, permittet tibi Deus. Aut etiam fortassis per quandam malorum merutorum tuorum, quae praecesserunt, exigentiam, &poenalitatem, turpitudinis tuae causam illum esse dia
134쪽
' Addere etiam tertio libet.Per eximiam quandar 'patientiam suam, turpitudinis tuae causam illum affirmare, nihil prohibet. Suctinuit cad Roma. cap. 9.inquit Apostolus in multa patientia Deus uasa is apta in interitum, &c. Sustinuit inquit in multa re tientia: non fecit turpia vasa illa; sed aliunde turpia facta, hoc est, ab improba ipsorum mei peccantium uoluntate facta turpia, & ad interitum per ipsos met aptata patienter sustinuit.Nec utcuq: patienter sustinuit; sed in multa patientia. Et alibi propheta, invo Dominus pcr prophetam, inquit. Laboraui sustinens. Et prae si mihi laborem in iniquitatibus tuis. Qia anta propter nostras iniquitates Deus laborauerit, Christi filii sui incarnatio, uita, & mors denique crucis apertissime declarant. Et is a. cap. 2. Tacuι semper, silui, patiens fui. Per sufferentiam iniquitatis tuae, per silentium, & per patientiam, turpitudinis tua: - Deus causa dici potest. Non enim putandum est, ad - tui turpitudinem, & ad iniquitatem tuam, & ad tua reprobationem, di damnationem positive, hoc est aliquo actu, siue aliquo actuali uelle suo, aduersum te Deum aliquid facere. Hoc pugnat cum bonitate diuina . Sed te tantum, qui teipsum culpa tua deturpas, tibi permittit; te, qui tibi peccatorum conge-
ricin extruis, patienter suffert; necnon te in peccatOTum tuorum turpitudine, & foeditate conquiescen-r tem patienter admodum sustinet. Tu quippe, uel per communem culpam in primo parente; uel post det clam per baptismum peccati communis & origina lis maculam, per culpam propriam decorem tuum,
135쪽
i Adamo ante deturpataifuerat; atque decorent, &Ornamentum tuum hoc est diuinam iustificantem gratiam, quae tibi prius inerat; per quam pulcher effectus eras; procul a te depulisti : praeparanti autem gratiae, quae tibi, postquam peccasti,& decorem tuu deturpasti; semper & astitit, & assistit, per obstinationem in peccatis , & obdurationem tuam impedimentum apponis. Quamobrem si te Deus pastor tuus uas pulchrum , & in honorem non essiciat, hoc est, si gratia te non exornat; si te non iustificat; si ad . , aeternam gloriam te non subvehit; ex te est, non exi Deo ipso: qui uasa omnia pulcherrima esse exoptat,& aurea: qui perlim mensam misericordiam suam ad. ostium cuiuslibet peccatoris semper pulsat, ut ape- .riatur; qui uult homines omnes saluos fieri, & nemum em perire ; sed unumquemque ad ueritatis cognitionem peruenire; hoc est cupit summopere, praeoptat, exquirit, sitit salutem omnium. Ecclesiastici c pite is . icriptum est. Ne dicas per Deum abessit, Iuae enim odit ne feceris. Non dicaae, ille me implanavit . i
Ad beatitudinem,'non ad damnationem .hominem Deus creauit. Cap. I haec igitur, quae diximus , uera sunt; ut sunt puto cum omni humilitate uerissima; non hominum quempiam uaS reprobatum in contumeliam, & in turpitudinem fecisse Deum dicemus; sed cum Ioan. Damast.
ad honorem & pulchritudinem, hoc est ad beatitudine condidisse illum omnes homines assirmabimus.
136쪽
L r a R R S s e v v k v s. II sAd uerami inquam beatitudinem; non autem ad inanes quassam, &uanas beatitudines, ac foelicita es, a uariis philosophantibus sibi diuersimode, atq;
inaniter, ne dicam turpiter, excogitatas , hominem creauisse Deum, non falso existimabimus. Ad sanctissima inquam) sua beneficia siuscipienda, & ad ii
ram squantum ad Deum attinet &solidam beatitu- .dinem adipiscendam, obtinendamque, hominem quemlibet condidisse Deum , asseu erabimus: Adquam subvehere omnes , atque transimittere, ille summopere exoptat . Utque ad illam sceliciter nos
omnes asstenderemus, atque assequeremur, &etuo dem omnino aliquando potiremur, intactum reli.
quit nihil. Euid ultra inquit per prophetam Dominus) debui facere uineae meae, se non feci ei Z Quam obialem ad ueram Relicitatem atque beatitudinem magis homines uniuersos, quam.unum quempiam ad ndemnationem, & aeternam miseriam creauisse Deum, existimare recte, atque catholice debemus. In seminabilem legitur lib. Sap. capite a. condidia Deus hominem. Ac si diceret, non ad mortem, sed ad immortalem uitam uniuersos Deus homines condudit. Quamuis multos interea iusto suo iudicio comdemnat aeternis cruciatibus. Haec autem, de qua lo quimur, non commentitia,& ampullosis quorundam hominum epicherematibus excogitata; sed solida, & uera stelicitas nostra, atque beatitudo, ad quam quantum ex parte Dei est homines uniuersos Deum creauisse diximus; non est alicuius eximiae opinionis cognitio, aut aliqua eorum, quae scripserunt
nonnulli magni nominis Philosophi, quamuis ex
137쪽
126 Da Ra oaxet cta commentariorum notitia; non, secundum praecepta Pythagorae, aut Anaxagorae, aut Platonis, aut
Aristotelis, aut exim ij cuius iam alterius uirit qui de moribus pro uitae institutione disseruerit uita in stituta; sed est ipsius ueritatis, hoc est Dei Patris, de eius unigeniti filii Domini nostri Iesii Christi, & Sancti spiritus, Sanctissimae l: Trinitatis per fidem dum in uia sumus humilis, & pia cognitio, confessioque;
atque ex charitate pius deitatis cultus ;& secundum Dei mandata uitae pia institutio. Eiusmodi nanque uera de Deo cognitio, cum pio cultu, & cum recta, di ad diuina praecepta rite collimata, uitae instituti ne, ad gratiam, ad gloriam, ad statum bonorum omisnium aggregatione completum, ad ipsam solidam beatitudinem, ad quam conditi sumus, &ad ipsum denique Deum, quem tunc de facie cognoscemus, nos perducit. Hae es inquit Dominus Io. cap. I 70avita ae Ierna ; ut cognosiaut te, Plum Deum uerum; oquem misti Iesam Chrsum. Ad hanc Delicitatem quae sola uera isticitas est non solum quod non- Bulli, di pij, & docti uiri, sunt arbitrati omnia hominum genera, ut pote uirorum, ac mulierum, secium ι & iuuenum, diuitum, & pauperum, princi, pum,&priuatorum; sed omnes etiam in unoquom genere, & singulos homines Deus quantum in se in creauit, & uocauit semper: & nunc creat, &uoiscat : di in futurum creabit perpetuo, atque uocabit, ad finem mundi usque. Quoniam ad cam unumqucoquehominem cuius cuius generis, sexus, aut aetatis fuerit, pcruenire desiderat Deus Opt. Et ut facilius unusquisque ad illam pellacarat, Gmnibus pro em
138쪽
LO a a d s a e v N B Φ s. I Irym captu. ferre suppetias nunquam desistit: ut aliud nihil existat. quod magis Deo placeat, quod ique magis Deus exoptet; quam ut quisque hominum salutem propriam conlequatur. De re hac ser deDefunctis edideres Io.Dam .iquit. .
o . hoc est. Hoc ratisn ipsum Mit optimus Dominus io μαι, se peris, O exoptate se in hoc titatur, uisat: H qm a diamo stas maneribuι aberres, inu
on tamen quia cupiat Deus salutem Omnium, di singulorum hominum; aut quia adiuinis suis supernaturalibus beneficiis, ac beatificis muneribus neminem eXcide reuellet; sed unumquemque recipere, & amplecti ea, atque tueri desideret; aut quia ad Tim. scribat Apostolus. Deus suis omnes homines saluos fieri Et S. Vates psal. 1I 3. deςantet Omnia, quacunque -- ἰώis, fecit. Deus uniuerses desingulos homines,quos optat Suelleisalvos fieri; salvos facit,& beatit tem suam hominibus omnibus impertitur . Hoc autem minime ex parte Dei, sed ex parte ipsorum hominum contingit. .aoniam diuino desiderio, diu uuinaeque misericordissimae uoluntati, & salvificae di-nae beneficentiae, multi lper propriam culpam, & per Propriam inanem concupiscentiam, & iniquitatem, opponunt: atque eidem, perpetuo damnos a
139쪽
: Da 3 Ru o BAT. turpiter aduersantini. De quibus , & Matth. cap. 2sub nomine Ierusalemconquestus est aliquando Do minus inquiens. Ierusalem Ierusalem, cur occidis pro- . . poetaπ' ct lapidiv eos, qui ad te missi sunt ' Eunio, uolui congregare filios tuos; quemadmodum gallina comgregar pullos suos sub alas, o noluisti P Et Isa. cap.6s.
Expandi manus meas tota die ad populum non creden-rem , ct contradicentem mihi. v.
Verum enim uero, etsi diuina uoluntatem illi negligunt: necnon diuina beneficia, quae in cruce e pansis manibus Deus offerre non desinit, respuunt: ' & a diuinis muneribus turpiter excidunt: illos t men Deus minime negligit: sed eisdem, per gratiam illam, quam patres theologi praeparantem appellari uoluerunt, semper assistir; & eorum cor pulsat; ut ad poenitentiam illud emolliat: quod si facere recusau rint, abiicit quidem illos Deus ; non ita tamen quinde illis faciat tandem uoluntatem suam. Cuius prouidentiam subterfugere nemo hominum potest, aut
aliquando potuit. Non enim sui bene alibi dixit S. Augustinus) aliqua Deus uoluit, o fecit res aliqua Demuoluit, o non fecit: sed omnia secudum Prophetam 9
quaecunque uoluit, fecit. Interea illos etiam , et si di uinae suae uoluntati pertinaces aduersantur, & Dei beneficia recusant, & filios Ierusalem ne congregeti Deus, impedire satagunt, & imoliuntur, Deus ipse patienter expectat, ut illis misereatur. Inquit Isaias.ἰ
Propterea expectat Dominus, ut misereatur ue j. Expectat inquam quod eorum quoque, qui Deo aduer-ὶ sentur, salutem uelit, atque exsiliat Deus: diui non uult mortem peccasoris 1,seu magis ut conuertatur se uia
140쪽
sat. Aut hominum omnium salutem cui utar uerbis Damasteni quaerit oxpetit, exoptat. Qui in cruce clamat, sitio. Quamobrem uniuersos homines quod etiam ante diximus) sua pietate ad aeternam uitam praedestinare potius Deum, quam unum aliquem ad
aeternam mortem reprobare, ac deuouere, &abij-cere, affirmare debemus; cum omnium salute exoptet Deus: cum peccatores omnes ad poenitentiam expectet; cum antecedente sua uoluntate, ad arternam uitam homines uniuersos codat, conservetque;
atque hominis uoluntatem incolumi libertate excitet ad gloriam, praeparet,dirigatq;: etsi consequentesta uoluntate,no ex proprio, sed ex alieno, hoc est,ex nostra causa quosdam ab ij cere,reprobare,& codem. nare manifestum existit. Omnium quippe uitam, &salutem exquirit;cum sanctissima sua omnibus beneficia praeparet, offerat, elargiaturque: illis exceptis. qui ea suo uitio accipere tandem recusauerint; empansasque Dei manus gratiarum omnium fiscundi simas aspernati fuerint. B. Anselmus lib. de casu di boli quem locum etiam ante citauimus istud,quod diximus, breuissimis ostensurus, ita ex persona Dei rectissime inquit . Porrigo tibi, ct tu accipis: sed quia ego do, ideo tu accipis. Porrigo aeteri, se non accipit. Non ideo non accipit, quia ego non do ; sed ideo ego non do, quia ille non accipis . L