장음표시 사용
61쪽
si Oinita tamen hoe responsionis genere, iIlud modo ponam , Hilarii eam esse germanum opus. Igitud & ex orationis contextu, R ex aliis Hilarii locis Auctoris mens Meommodatissime F a innin
ritum Sanctum blasphemi eum partem assererent PatrIa vel Filii a atque hine Patri , vel Filio inferiorem emeerent; quod est divinitatem Spiritus Sancti peniatus evertere. Aecedunt praeterea apertissima Patrum testimonia, quibus Pneuma tomachorum error Arianis nomInatim tribuitur, Epiphanium dico, Augustinum R Prosperum Aquitanum . IIIe enim lib. contra haeresea haeresi ε , quae est contra Ari manitas edit. Paris. an. 3 364. pag. 344.r Spiritam sanctam, inquit, crea turam mmurae rursus esse dimat, eo quod per Νiu. σπη a facta sant, mIuit ιμπιι Scriptae σι S. Augustinus Lib. de Haereti ad Quodvultdeum num. 49. I Aria ni ab Perio, tu eo sunt soli mi errore, quo Patrem eN Filium, G Spiritum D Buis uolunt esse . aius ejosdemque naturae, atque subpantiae , auι υι evresus dica- ur, egentia et sed es Finare creaturam, Spiritum vero Saactum ereaturam cre rara , hoc est. σν ipso into cremam volunt. Prosper autem Aquitanus in Chronico, Coss. Crispo II., ct Constantio II. Arisa Presbster, ait, ab Aleaeandro Episcopori nexandrina Fec a deaus, muttos sua ivinati Ioelat, pradustus Patrem . Ο Filium, G visitum Sanctuis uos ego sulus, ejusdemque natura , stat , m expres
Hic e Macedonius ) Spiritam Sauctam, fleat Perius. θ nomIul , FIUphemar perfluit. Exii imandum ergo non est, Ianctissimum Pictavorum Episcopum per ad temporis, cum iam in Spiritum Sanctam debacchabantur Ariani, paullo liberius de Spiritu 1ancto scripsisse , iisque voluIsse uti locutionibus, quae, Cl. Trombelli non diffitente, postquam haereta In Spiritum Sanctum viguit, a v ro Catholico adhiberi non potuissent. Alterum vero de quo hic loci lectorem admonItum volo, circa Id vers tur , quod nota M. ex aliorum sententia recensui de egregia, eruditissima, sum moque omnium plausu exeepta dissertatione Ioannia Francisci Bernardi Mariae de Rubeis, eui tituluar De tribus ια eaeu testibas cte. Nom enim legeram modo apud virum doctissimum de litteraria historia optime meritam ; sed alios prae
terea audiveram summis votis desiderantes consutationem argumentorum a quae
ab EmIyno fuerant neoposita, defiderantes, inquam, ea, ut alebant, Ia dissem ratione , quae adversus Samuelem Crellium , aliosque suscepta est, in qua Richaris di Simonii, st Samuelis C tranaleri fefelluntur sententiae, Harduini indIcantur commenta, Anonymi Galli redarguitur aut oscitantia , aut impudentia . Horum tamen votis abunde satIrfactum est ab eodem doctissimo De-Rubeis, qui, dum illa scriberem , ct ex uiorum reserebam sententia, librum edidIt In lucem omnigena eruditione, doctripaque resertum, hune prae se ferentem titulum: Dis rationes variae Eruditionis, μι .ua Castitam stris collectae, queis Arg. Nesto , νοσpridem trinara, ' nane primam proposita , d luentius illastrantur , sic si dicaη-tur. i. 4. Vestet. εχε s. Huius operis primo in capite satis apte refellitur praecitatus Emlynus, ita ut nihil sit amplius doctis .iris , quod eo de argumen to optare possint. Interim non dissimulabo, eodem illo in eapite testimonium de
Promi ex Epistola sub Hilarii nomine a Cl. Trom belli primum edita; quam
vis autem Hilarii ea revera non fit , perantiquum tamen habet auctorem, &Hilario fortasse vel ustIorem, Cyprianum nempe , adeoque ad rem a Cl. De-Rubeia latentam maxime saeIt.
62쪽
innotescer. At sive eontextum consideres, sive ad memoriam revo-ee, alia Pietavi ensis Episcopi testimonia, manifeste constabit, eas Epistolae locutiones nullo modo favere adgersariorum interpre
talitini, nec accipiendas esse de jucundissimo Dei adspeetu , quem tune primum tribuerit Christus Sanctis in inferis quiescentibus; sed vel de jure ad resurrectionem, immortalemque in coelis viis tam una cum corpore , quod jus suo illis sanguine comparavit Dei Filius , vel de ipsa eorporum ad vitam restitutione, quam suo ad Inseros descensu illorum plurimis largitus est . Rem serio experiamur, tum ex immediate ante positis verbis, tum ex iis, q iae sequuntur. Praemiserat porro Auctor haee verba: In novi mo sterisortem hominiι immortalis moriebaIur, ut sublata mortalitate hominibus immorsoluatem donaret. Sus Uus igitur ligno ..... ad mortem voluntat: properabat, futurus scilicet mortis mors namque referoth dic. Atqui . immortialitatem hominibus donare ,
sublata morarivate dic. phrases sunt, loquendique formulla, quae per se eum non habent sensum , qui significet copiam alicui facere videndi Deum; sed potius carnis vincere corruptionem , &resurrendi dare munus; praesertim si res ad alia Hilarii testimonia
dedueatur, ex cujus sententia mortem seviseere, seu mortis obtus
dere aculeum est immortalem alicui vitam impertiri q. o. ), dca quo Sanctissimo Episcopo corporum ad vitam restitutio princeps veluti mortis Christi effectus destribitur q. 38. . Quae ergo praemittuntur verba nihil prorsus habent de jucundissimo Dei adspectu,
quo, Christo ad inferos proficiscente , potitae primum fuerint animae Sanctorum in sinu Abrahae diversantes; sed eo unice spectant, ut earnis immortalitatem per Dei Filium hominibus partam nobis significent. Atqui, quae ex eadem Epistola opponuntur, verba immediatam ad praemissa habent relationem, & nexum: continent enim praemissoritin rationem, eisque per adverbium namque adjunguntur; ergo & ista ad gloriosam Sanctorum retturrectionem sunt
sa Id etiam maxime patet si ad ea, quae sequuntur, attendamus . Mox enim additur. Triumsthans igitur homo eum Deo , jam delicta morIe, non mortalis jam ad superos evadebat. En
iterum mutionem ii Iam devIcta morte s l. 4o. , tum etiam illud nou morialis, quod de homine nonnisi ratione carnis dici vere potest. Hare deinde subsequuntur. Hoc scilicet docem, quia cum
63쪽
re. Interitus autem, cujus hic meminit Auctor, idem est ae eor. ruptio, ut praeclare nos monet Do Stiss. Trombelli in hane Episto- iam nota I 29. Sed corruptioni opponitur carnis immortalitas, non vero divinae essentiae communicatio: Docuit ergo Epistolae Auctor, sanctos interire non posse ex eo, quod a carnis eorruptione Chri stus eos vindicaverit per corporum immortalitatem illis compa ratam. Tandem pergit Epistolae Auctor. Parum tameu sudibatu ad priuium inimicorum factum ,s extincto inimico sitam hom ni dedisset, non adderet claritatem. Et ut Diabolo, di Amaelis ejus parua major at cederet, cum triumstho hominem, qui ear- non habebat iam non morituram , in eoelum Angelis, di pote- solibus functis monstraturus invexit, Deo Patri Pberatum hominem Userens munus. Illud autem hominem , qui earnem habebeti jam non morituram in earlum Invexu , liquido d monitrat , de corporis immortalitate per gloriosam resurrecti
hein sermonem ibi fieri , sive ad indigitandum resurgendi jusillud, quod nobis sua morte acquisivit Christus; sive ad signi-
scandam corporum resurrectionem re vera tune temporis Sanctis
o ncessam ; sive demum verosi .nilius ad indicandam humanam Chisti naturam ad Patris dextram in coelis eollocatam secundum id, quod Patres vulgo docent, interque taeteros Cyprianus in lib. de Idolorum vanitate: Tane in eoelum Hreumfusa nube subi tur es, ut hominem, quem dilexis, quem Dduit, quem a morte protexit , ad Patrem victor imponeret e Hilarius quoque alibin i pe in Matth. cap. 3: num. l. expectatum Deo Patri manas,
HOMINEM , QUEM ASSUMPSERAT hoc est humanam na
turam , que ex anima constat & eorpore ) reportavit : Ae tatisdem Maximus Taurinens homili ae in Pentecost. Praedam salvaior quodammodosustulit, cum HOMINEM, QUEM SUSCEPIT,
Interni raptum faucibus portavit ad euelum die. Apparet ergo ex h s, adducta Epistolae verba millo inodo essicere, ut volunt adversarii, Sanctos in inseris ante Christi mortem degentes Dei visione suife destitutos. 33 Ad haec: Consetantur verba, ex quibus argumentum ab
adversi riis depromptum est: namque referatis ., cum iis, quae in Matth. eap. sῖ. num. 7. scribit Hilarius hune in modum . Et monumenta aperta sunt , erant enim mortuis elaustra referata et
64쪽
3e multa eorpora Sanctorum surrexerunt; Idumisans enΤm moresiti tenobras , di iastrorum obscura eost Dans in gannorum ad praesens conspissiorum resurrectione monti ipsius spolia detrabs bat . Si Hilarius est, ut modo ponitur, qui in Epistola loquitur, textus Epistolae per hune cIariorem ex Comment. in Matth. ex ἀplitandus ἰta erit, ut illud referatis Inferis respondeat verbis erant mortis claustra referata , & illud justos M Aperaηtes isse H in I
mi, respondeat alteri: illuminans monsi tenebras γα Sed eliustra mortuis referare, illum nare monis tenebras est ex Hilarici ad ustam revocare, est devicta carnis corruptione immortalem vi.
tam tribuere, ut liquet ex mox allato Pictariensis Episcopi testimo , nio ; ergo & idem significasse Hilarius in Epistola dicendit; est. 3 Quod autem hactenus dixi de corporum immortalitate , resurgendique copia mortuis facta, quam ab Epistolae auet re designari probavi, non perinde accipiatur velim , ae si Christus oppetita molle ad Inferos descendens justos omnes, & in se sp rantes ad vitam re psa revocaverit, & plenae , absolutaeque ista, coelis beatitudinis consortes effecerit. Quamvis enim nonnullorum Veterum Patrum opinio fuerit, inter quos Ioeum habet Hilarius noster ' ) , mortuos ad vitam institutos non modo suisse in passo
s Apertis me id noverit ι quisquis Hilar i test modita , quae sulti icimus ,
ad memoriam revocaverit. expenderitque. Tras . porro in psal. a. num 16. as
Evangelia D.υι Reth est civisas , IN QUA PER DOMINUM RE,URGENTE, SANCTI DEMONSTRANTUR. Qui vero tuerint, quos Christus sui iacoelum itineris eomites habuit, non indicavit Hilariua; uti nee signi ea Vie, quo ad vitam rev avεrit, iustos. Suspicari quidem posset ι 1. Dcie orem intendisse animum ad Patriarchas, S. Prophetas , quippe quia I .cit. in Hatui. c 3. 34. δmemiuit resurrectionis nasorum In ρmeseus eo pica aram, hoe est in Chri una Reparatorem, S in legis gratiae institutionem . Etsi enim iustus quilibet veti Test. nonnis per fident in Chiis um vendii rom salutem consecutus sit, potior tamen iure ea verba de Patriarchis, S Prophetis usurpari posse uidentur a bifiquidem singulari quadam imbuti suisse dieuntur cognitione mysteriorum, quae in Christi adventu , ct passione persecta Rint, adeoque eon Ieati hi sani maxime in praesens tempus . Hine derivarum in eos est vehemens illud . ae siuingulare desideνIum, de quo Christus Matth. ra. tr. . ea diso vobit, inuisti Pν ne AE, O infli eo erant videre, quae vos νMetia, O audire, quae M a.duis Quo
65쪽
pa Gone Domini , verum etiam in coelestem Ierusalem una cum Christo advectos; ad hanc tamen opinionem non reserenda esse videntur Epistolae verba. Haec enim amplissima nimis sunt, & generatim nimis pronunciata, ita ut, nisi per justos,& in Christum sperantes veniant , qui praeclaro quodam , singularique justitiae genere, eximia suturorum spe, distinctique adventus Christi eo-guitione emicuerunt, qua admissa interpretatione, Prophetae speciatim, ae Patriarchae, & optimi siqui viri Uet. Testam. designarentur, consequens inde Eret, ut Christus Sanctis omnibus vita functis restitutionem illam impertitus suerit, dc omnes prorsus ad sup ros revocaverit. Id vero & in divinarum litterarum. sententiam Ma th: 27. multa eorpora Sanctorum c. quadrare νvix potest , nec aliorum convenit Patrum dictis. Hisce ergo moveor , ut putem , Epistoke Auctorem illa pronunciantem prae oculis habuisse jus illud ad immortalitatem,& resurrectionem, Quam iustis omnibus suo sanguine Christus promeruit, secundum illud Pauli Ephes. a. 6.: Convivissessu nos in Christo, di eonrefuscussit, ct consedere seu in eoelestibus in Oriso Iesu : quo loco scilicet, tanquam jam factum enuntiatur, quod futurum est , pro certitudine osti, ut ait S. Thomas hie . Utcunque ergo se res habeat, illud firmum est, ae ratum , penes illius Epistolae auctorem, etiamsi Hilarius lit, ne minimum quidem haberi verbum , ex quo deduci etiam obscure possit, Sanctos Vet. Testa in. ita Christum illuminasse, & revocasse ad superos, ut prius a Dei
meumque ea mea modo se res habeat, illud firmum apud nos est , ratumque, ex Hilario non collisi, omnes sanctos ct suisse ad vitam restitutos, Christo ad Inferna deseendiante, ct ad super 2 revocatos. Hae autem in sententia de sanctis una cum Christo ab Inferno redivivia ,&eum Christo in coelum avolantibus , Hilario nostro Deem praetulerunt , lumen que origenea, & Tertullianu 1 . Ille enim lib. a. in Canticum Canticorum alcaleem ita rem disertissime enuntiat. Quia Iiber ister mortuos fuit, idcirco devicto eo, νωι babaiι inertis iversum, abstraxit coplisitatem , qua tellebatur i. morum: non soluae Finet inare refusitasit a mortata, sed O eos, qui tenebou--ν ιο inrete, μοι encitavit, faeusque sedere tu istes bai fecit. Ase deas esimis altum eaptivam dariι captisitatem, non soItim aηιωσι edacens, sed ει est ora eorum refluscitant, Fcat testatur Hauesiam, Quod multa corpora Iaactorum resuscitata sum, di apparuerunt aractis, atui erunt in D ctum e. otiatem Deι . .eatis Hierusalem . Alter vero nostros sibi id objicientes indueit lib. de Anima IMMO, N.ir, a Paradiso , quo jam ture, o Patriarc AE, oe Prop. ta,
APPENDIC EI DOMINICE REIURRECTIONI, ab inferis muraverint.
66쪽
. vilione remoti, hanc inde eonsecuti fuerint. ' ues Ad II. Non video sane, eur locutioni illi: bomo refertur ad ea os , ea subjicienda sit notio, quae significet, Dei Filio in sernas sedes adeunte , contemplationem divinar essentiae facie ad saciem se isse primum concessam Sanctis Patribus in Abrahae sinu commorantibus . Id genus interpretationem neque ipsa per se loeutio significat, neque alia apud Hilarium expostulant testimonia. Non postremum: Clarissimis enim, ni fallor , testimoniis demonstratum superiori loco a me est, Pictavorum Magistrum descripsisse statum Lagari, ubi primum migraverat e vita, iis loquendi formulis , quae omnino quadrent in eum, cui facta jam lit Deum videndi copia , & quae ne minimum quidem dissentiunt ab iis locutionibus , quas alibi usurpat ad exprimendam Sanctarum animarum Novi Testam. sedem jucundissi naam. Deinde demonstratum
quoque est s. 18. , ita Hilarium Ioqui de Christi obitu , atque
descensu ad inferos, ut de visione beatifica Sanctis illis Veteribus tune temporis primum reddita altum servet silentium; coarctet
vero orationem suam ad enarrandam gloriae , ut vocat, consu. δ-ὰ mationem ac plenitudinem, quam per corporum immortalitatem humani generis Reparator nobis comparavit. Non primum, hoc
est non ipsa per se locutio, quod volunt adversarii, significat. Ita enim dicitur ab Hilario hominem per Christi ad Inseros prosectionem suisse ad coelos relatum , quemadmodum dieitur Chrimis , intemerisse inis ritias in rimeti o , delevisse chirographum deerati, quod erat contrarium nobis , pacifica se omnia per sanguinem crucis ejus, nos Deo reconciliasse dic. quae, aliaque plura
ro Quod si facilem me experiri velint aduersarii , dat alIquantisper
illud: Deo Pori liberatum hominem esserexi inustas, aperte fignificare coelorum 1egnum, Deique conspectum, ae possessionem tune primum humano generi concessum. Ex hoc autem illud fiet, ut quotiescumque eadem Ioquendi formula apud Patrea occurrit, eadem quoque interpretatio sit adhibenda. occurrit autem S in Sacramentario Gallicano, Si apud Ioan . Chrisostomum , de quibus die um est nota 7. . In illo enim de puer is Herodis iussit interfeciis canitur :Iasoua c. Visa AD COELOS uosa eUesia Patri, primitias exhibet Gellitori: In altero vero: Trausisiuit iusseres issent Christas AD COELUM, nova xeaia P sri , primitias flatiuum ex ther GesitorI. Ergo Sc haee duci significabunt de ad versariorum sententia sempIternam selieitatem , quam pueris largitus est Chrisus, antequam mortem pro nobis obiret. At illi hoc apertissime negant: n cesse est ergo, ut agnoscant, neque eam phrasim ab Hilario usurpatam signi fi care, quod illi tam fidenter nobis opponunt.
67쪽
plura in divinis litteris habemus . Atqui haec minime obstant , quo minus antiqui etiam sancti per fidem passionis Christi venturi, spiritum adoptionis accipientes filii Dei effecti fuerint, MDeo reconciliati &c. Ergo quamvis per Christum homo restitutas ad coelum afferatur, non inde fit tamen , quod ante Christi moristem n quiverint veteres Sancti Dei adspectu donari . Neque ad argumenti vim labefactandam eonfugiant adversarii ad distincti nem illam , de qua vide q. 17. . 36 Animadverto praeterea, illud: homo ad earlos refertur, vel detulis Paradi restruitur, accipi commode, aptissimeque posse de
integro homine, se de humana natura, quae anima constat, Rcorpore, & quae profecto in coeIum prius recipi nequivit, quam Christus illuc ascenderet. Est enim Christus primitiae dormien-rium , di primogenitus ex mortuis. H.ec sane interpretatio quadrat quam maxime in Hilarium: r. quia ut passim dixi , totus est S. Episcopus in commendando immortalitatis munere nobis per Christi passionem collato, atque in eo praecipuum nobis exhibet passionis Christi effectum q. 13. . 2. quia Paradi vox,
quam loc. cit. ex piat. I 33. adhibet, sumitur ut plurimum ab Hilario ad indigitandam beatorum sedem post corporum resurrectionem . Id luculenter habes trare in psal. 2. num. 9., ubi loquens de ligno, quod plantatum dicitur juxta decursus aquarum, haec ait : Et plantatum bre lunum es juxta decursus aquarum,
in posse one fillaei regni Dei, ides in Paradiso . Regnum autem Dei , quod distinguitur a Regno Christi , est ex Hilario
satus Sanctorum post resurrectionem , ut Optime norunt, qui iarii larii versati sunt lectione, & de quo nos alias scatata. Hinenum. Io. beatum ex eo ligno fructus percepturum pronunciat et quando transformastis eorpus humuiratis nostrae conformatum cor
pori claritatis suae .... quando in gloria Dei Domino suo conformis adstiterit. Quae sane non nisi per corporum resurrecti nem locum habere ponunt . Habes etiam in psal. II S. lit. Es. num. 8. Tune Babuar David), eum ex Torporea terrenaque natura in spirisalem gloriam transformatus ... ID PARADISI INCOLA. Habes l. Ita de Trinit. num. q. , ubi in Paradiso cono ummatae Beati inis delicias esse enuntiat Habes demum alibi, ita ut Maurinus Monachus in praefat. gener. ad S. Hilarii opera
q. VI. num. I99. suspicatus suerit, Hilarium sorte sensisse , alium
68쪽
Iolocum Latroni , alium coeteris iustis eo neessiim ob praeelara illa, quae de promissione Latroni a Christo facta testimonio mox adducto ex psal. 2. num. 9. pronuntiat. At quidquid de his sit, quae obscurus Hilarii sermo extra omne dubium ponere non sinit, illud unum exploratum habeo, ex locutione illa: homo refertur ad ea tum: inferri nullo modo posse, habita praesertim ratione eorum , quae alibi aperte usurpat, S. Hilarium removisse
antiquos justos a Dei felici ssimo conspectu.17 Ad III. Quo sensu ab Hilario dicatur mors in inferno per Dei Filium perempta, satis me arbitror explicasse q. Ao).
Illis tamen unum addas velim ex lib. I de Triniti num. 33. Mois e devicta es ab eo mors. Devi Pio autem mortis nihil aliud, quam resurrectio ex mortuis es: cum interisus corrupti ne cessante, vivae jam caelestirique naturae consituatur aeternitas,seeundum quod dictum es: oportet enim corruptivum istud induere incorruptionem, & mortale istud induere immortalitatem . Cum autem immortale istud induerit immortalitatem , tunc fiet verbum, quod seriptum est et Absorpta est mors in contentione . Ubi est mors aculeus tuus Ubi est mors contentio tua IV sejectione itaque immicorum mors vincitur, ct morte victa immortalitatis visa succedit. Perlegatur etiam Tractatus in psal. 39. Num. ΙΑ. ubi eadem prorsus habentur. Id autem dixit Hilarius aecommodate ad Paulinum illud I. ad Corinth. II. 3 : Cum aurem mortale hoe induerit immortalitatem, tune siet fermo, qui
scriptus es: Absorpta es mors in victoria. Non ergo eo sensuperemptam voluit Hilarius in inferno mortem , qui significet , Patres ac justos quoslibet in Inseris diversantes ex privatione divini adspectus ad beatitudinis gaudia fuisse translatos; sed qui innuat , resurrectionis beneficium nobis eo inparasse Christu in per suum ad Inseros descensu in , ac restitutionem ad vitam in coelis gloriosam. Hinc explicans quodammodo, & amplioribus describens verbis , quae dixerat paucis illis, mortem in inferno perimeus , statim addit: Spes nosyrae sidem resurrectione confirmano, corru ptionem carnis humanae gloria eorporis fui flerimens . Ergo &e.
18 Ad IV. Prima responsio sit, illud: Sanctos ejus Inferi non
reneut: ad ea sanctorum corpora esse reserendum, quae in Christi morte resurrexisse dicuntur Matth. a .ra. Id mihi primo persuadet Hilarii scopus et est enim hic in eo situs , ut ostendat
69쪽
illud Zachar. 1 a. io: Adsputent ad me , quem eonflixerunt , seu ut legit Hilatius fortasse ex Joan. I9. D. di videbunt, quem com
punxerunt , illud , inquam, adimpletum fuisse in Christo eruet asefixo, 5 lancea pertuso. Id vero percipi a Iudaeis nequivit, nisi ex prodigiis & miraculis spectantium oculis perviis , & sensibus maxime sit bjectis ; atque hinc de hisce prodigiis sermonem ibi habet Pistavientis Episcopus hune in modum. Cujus miserisoria
eum praeveniat, ut etiam ante resurrectionem Dei Filius inte ldatur , eum moriente eo, obscurato Sole, lux deserit, eum pen- deme eo in Cruce , tremit terra , cum descendente eo ad I
feros, sanctor ejus inferi non tenent , cum emittente eo o risum, telum templi tanquam custodia illine Dixit ali erumpente discinditur, eum floseremo Centurio proclamat: Uere Dei Filius erat iste . . . . Praeveniente eum miserisoria sua, ostendit ei inter luimicos ejus , quia susceptor ejus esset, eum id etiam inimici confessione patuisse , vere enim eum Dei Filium esse, Centurio 'proclamat. Ei Me ρuidem tune ita eognita funt. Fae modo, ut iis verbis: Sanctos ejus inueri non teneri r significetur Dei visio Sanctis Patriarchis tum primum concessa: Qui potuerunt Iudaei ex invisibili illo esset tu, in quem transfixerunt, viderer Dei filium esse proclamare At peropportune id viderunt ex eo , quod in morte Christi monumenta aperia sunt, & multa corporν sancto ru n , qui dormierant, surrexerunt. Id enim summam Christi, infinitamque potestatem, ac vim indicabat. De his ergo intelligenda sunt Hilarii verba , quae idcirco nullo modo adversariis favere possunt. Hinc & in Maurina edit. Operum Si Hilarii ad mar nem deIcripti testimonii: Sanctos ejus Inferi non tenent: recen
setur locus Matth. 27. v. 32. , qui de resurrectione corporum san
rum totus est: quamvis in nota ad hune Hilarii locum paullo aliter sentiat editionis Audior Petrus Coustantius. 39 Me praeterea hac in interpretatione valde confirmant, quae apud Hilarium legimus hae ipsa de re Comment. in Matth. c. 33. num. 7. , cujus verba et si supra q. 33. ex parte dederim, juvat hic tamen integra transcribere. Et deinceps velum templi scin-d tur : quia Misis populus es divisus is paries, σ veli bonorcum eustodia Aneeli proterentis aufertur. Movetur terra : capax evim hujus monui esse non poterat . Petrae scissae sunt : omnis
emis tum valida, ct fortia penetrans Dei Verbum , ct paresar
70쪽
aeternae virtuIIs Druserat. Et monumenta aperta sunt r erant enim mortuis elausera referasa. Et multa corpora sanctorum do mi enitum surrexerunt 2 illuminans enim mortis tenebras, ct Imfernorum obscura collustiaπι , in Sanctorum ad praesens eon iis ea orum resurrectione mortis iratas spina detrahebat . in autem infidelusiis farinus Israeli accumularetur, Centurio , eus des hane totius naturae perturbationem contuentes , Deum flium eo stemur. At, qui contueri poterat infidelis I irael, Sanctos Christi non teneri inseris, & ob hoc confiteri, Dei esse Filium, si dicerentur Inseri non tenere Sanctos ejus, quia Sanct s Christus suam tune prasentiam, divinitatemque conspiciendam tradidit Id iam a vero, & ab Hilarii scopo quam longissime abhorreret : Accipienda igitur ea verba sunt in sensum mox expositum, ita quidem, ut nihil prorsus conserant ad sententiam adversario
' 6o Altera esse potest responsio eumprimis probabilῖs, nimirum Pictaviensem Episcopum iis verbis animum intendis ad beatam corporum resurrectionem, earnisque immortalitatem suo tem pore Sanctis concedendam. Licet enim ponatur, animas Sancti ruin Deum vidisse, supererat eis tamen gloriae plenitudo, seu consummatae , ut aiunt, beatitudinis solatia. Hinc tenebamur eo nisclusae in. inseris piorum animae, expectantes humanae naturae Re parator'm, qum indigebant ad persectam, numerisque omnibus absi tui. m meritorum retributionem . Christo autem ad Inseros
descendente, data hare eis suit consolatio, vel quatenus multi ex iis, qui dormierant, appendices veluti Dominicae resurrectionis effecti, Christum in coelum avolantem comitati sunt ; vel quatenus ius omnibus collatum est ad resurrectionem in temporum plenitudine obtinendam: quam pariter interpretationem consor mem ese mixime Hilarii sententiis, satis apte colligitur & ex iis, quae in responsione ad primum argumentum dicta sunt, &ex iis quae dicturi sumus. Ergo nihil est in adductis Hilarii verbis , in quo adversariorum oratio possit exultare. 6i Ad V. Venia dixerim praeelarissimorum virorum , quibuscum mihi res est, nego prorsus ab Hilario pronunciatum suisse, quod Sancti quiescentes in Inserno eossolationem desideraverint, quae in ολ ηδε Deo sita est. Porro Hilarii verba haee sunt. Mi Pr