장음표시 사용
201쪽
Ereissae Parrum Metbori . t 79 rogationes Orthodoxistim sub Divi Iustini nomine fallo circumferri, a stirmare certo possumus. Cum enim ibi multa proponuntur, quae Sanctissimi Μartyris aetate. tractari non solebant, quibus illius aevi fideles haudquaquam detinebantur, tum etiam disserit Auctor de Trinitate , & Incarnatione accuratissimis verbis , iisque ante Arium, Nestorium, & Eutychetem, 'ui horum mysteriorum fidem convellendam susce pere, prorsus inustatis. Legitimus etiam Auctoris scelus judicandus non est, qui contraria illius doctrinae dogmata profert. Quo circa Tractatus in Leυιticum Divo Cyrillo Alexandrino attribui nullo jure potuerunt; quum errores Origenis contineant, quos alibi totis viribus refellit idem Cyrillus. Ejus generis sunt existentia animarum ante Μundi creationem, illarum in corporibus i clusio in poenam criminum , quae patrarunt in Coelo , salus Daemonum, aliaque id genus deis
liramenta . Scribendarum etiam rerum ordo plurimum iuvat, ut vera a suppositis opera secernantur. Perraro quippe tanta est inter varios Script
res styli similitudo, ut nullum prorsus notari possit discrimen; quamvis ab erudito Script re stylum immutari posse, vel alienum exprimi mon inficiemur.
Di vus Augustinus epistolas de baptismate Haereticorum legitimum esse scelum Sancti Cyrriani cognovit ex proprio ipsius stylo, quo a caeteris Scriptoribus nullo negotio dastingui-
202쪽
rgo De optima legeudorumtur. Contra Divus Hieronymus eodem utens
lydio lapide, complura monumenta antiquis Patribus falso adlcripta fuisse, probavit. Omnium autem simplicii ima ratio genuinos Patrum foetus a spuriis segrepandi illorum est , qui ad indices operum ab ipsismet Auchoribus inscriptos recurrunt, Vel ad eos saltem, quos ediderunt emunctioris naris critici, praecipue qui eorundem Auctorum aetate viveis hant. Hac porro ratione Divo Ignatio suppo
stae probantur quinque graecae epistolae, I 33l
quae quum in ceteras ejus epistolas reserantur,
in catnalogis tamen Eusebii, & Hieronymi non recententur; si enim eo Auctore fuissent conscriptae, fieri non posset, ut ad Hieronymi,& Eusebii notitiam non pervenusent. E coninerario Di tila ad Pbilippenses merito Polyca si nomen prae se ferre creditur, quum Divus enaeus, Eusebius , Hieronymus, & Photius illud testatum faciant. Quod enim opponi posset, hanc epistolam a Nicephoro rejectam , parvi ' omnino pendimus; recentior quippe est, ac levioris existimationis Nicephorus, quam iut cum inclytillimis iis Scriptoribus compa
. Librum alicujus esse Scriptoris, ipsiusmet de-elaratio indubitatum facit argumentum; verum
exl 33ὶ Imn octo. nimirum ad D. Iohannem Evaneeliissam duae: ad F est simam Virginem Dei param una quarta ad Mariam Ctis MIiten ; quinta ad Nam senser; sexta ad Heronem , septima ad AEntiochenor ;
203쪽
Ecclesie Patrum Methodo. I 8 rex ejus silentio ab illo abjudicandum esseυ , ostendi non potest. Ita quae in Retractatiouabus sibi adscribit opera Divus Augustinus , ab eo exarata fuisse nemo dubitat ; falleretur tamen , qui reliqua omnia, quorum non meminit, ab eo lucubrata fuisse negaret. Eadem adhibenda est regula ad indicem
. operum hujusce Doctoris ab ejusdem Audit re Possidio vulgatum . Etenim dignosci qui dem potest ex hujusce Discipuli testimonio , holce, vel illos libros Divi Augustini scelus hahendos esse; at caeteros a Possicio silentio praeteritos, Divo Augustino assignandos esse, nemo jure negaverit; praecipue si suppetant aliunde argumenta , quibus eidem vincii cari possint. Alia etiam teneri potest via, ut secernantur legitima a spuriis Patrum operibus, scilicet antiqui cujusdam scriptoris auctoritas, qui luculentum veritati perhibeat testimonium. Sic detecto aliquot abhinc annis Μario Μercatore, cognitum fuit, atque perspectum, Opera nonnullis Patribus adlcripta antiquitus alios pro sus habuisse Auctores , quorum ne suspicio
Ac revera illius ope nobis innotescit, sermonem vulgo Divi Chrvsostomi in haec Evangelii verba: si flius Dei es , mitte te deor1um
a Nestorio elaboratum; commentarios in DAmum Paulum tributos Sancto Hieronymo, a P lagio scriptos ; ac termones in varias haereses,
ab Eutherio Nestoriano lucubratos fuisse. Denique assidua Scriptorum lectione, eo-M 3 rumque
204쪽
rumque insenti investigatione optime distingui, secernique haec omnia poterunt, quae plus diligentiae postulant, & aequitatis , quam lubtilitatis, & acuminis. Plur1mum juvat hac in
re exercitatio una cum Doctissimorum Criticorum consilio, ac vetustiorum, & melioris notae exemplarium perquisitione , quibus fidere multo magis consentaneum est , quam cae- .
teris quibuslibet, vel nullo nixis fundamento conjecturis. Propterea prudentissimo judicio usi sunt, qui haereseon indicem, in nonnullis Tertulliani editionibus ad calcem ejus tractatus de Praescriptionibus appositum, ab eo minime factum notarunt ; non enim inveniatur in veteri Tertulliani operum manuscripto Agobardi omnium persectissimo, neque etiamin. alio authentico , quod Rhenanus in primi hujusce Auctoris Editione adhibuit.
CAPUT XVI. De Editionibus Patrum, ac primo de Manuscriptis. UT faciliorem librorum intelligentiam asinsequamur, ex communi eruditorum consentu, eorundem lectio in primis plana, & facilis reddi debet; quod ut fiat, deligendi sunt
accurate conscripti, vel optimis literis impressu, ne mens Lectoris fatigata oculorum acie a praecipuo studio distrahatur, praesertim quum agitur de operibus Patrum Ecclesiae , quae omnium
205쪽
Ecclesiae Patrum Methori. 133nium virium intentionem postulant .
Neminem latet, libros scribendo primum vulgari coepisse: utque sanum de libris editis iudicium fiat, ad manuscripta perlaepe recu rendum . Neque tamen omnibus fides indiicriminatim adhiberi debet ; ut enim aliqua indubitatae , ita non desunt quae dubiae , immo nullius fidei sunt. Galenus scribit, R eges AEgyptios innumerabilem manuscriptorum copiam colligendi avidos, fraudulentis hominibus i cum dedisse vilissimorum exemplarium preti
augendi, venundatis etiam, tanquam meliorum Auctorum monumentis , quibuidam Operibus, quae ne legi quidem merebantur. Tria praecipue postulantur in codice manuscripto; primo ut vetus sit, atque autographi saltem codicis aevo proximus. Auctoritas quip- e manuscripti ab antiquitate plerunque penet; haec autem antiquitas ex forma, & no. tis characterum dignoici potest. Optimis praeterea literis sit exaratus, aedemum mendis omnibus expurgatus . Ut enim
optime reposuit Cardinalis Toletus docto, st diosoque Fulvio Ursino, qui veterem Terenistium mendis undique scatentem ad usque sydera tollebat ; mallem vel unum volumen absque ullo mendo typis impressum , quam decem exemplaria corrupta, licet perantiqua, atque Sybillarum manibus descripta forent . Ideminque prorius ajebat Divus Hieronymus, eos imridens, qui ornamenta potius, quam fidem, &accurationem in Μanu scriptis considerant ;
206쪽
184 De optima legendorum. III. M, habeant, qui Volunt, Veteres libros , vel in is membranis purpureis auro, argentoque deis scriptos , vel uncialibus , ut vulgo a junt, is literis, onera magis exarata, quam codices: ,, dummodo mihi, meisque permittant paupe- se res habere schedulas, & non tam pulchrosis codices, quam emendatos.
Narrat Trithemius , in coenobiis, in quibus vigebat ars scribendi , plurimum circumspectionis adhiberi consuevisse; Μonachorum praepostos unicuique pro viribus, & facultate peculiarem commisine provinciam ; Theologis quidem, atque Doctoribus praestantiora; minus
Doctis vero minoris momenti opera; viros Iraeterea exercitatos recognoscenuis manuiscriptis addictos : optime quippe norant, cavendum in primis , ne vulgo sucus fieret, ac bonae fidei , qua sibi oblata excipere solet, consulendum esse . Ut enim plurimam ineunt gratiam, qui perhibendo veritati testimonio operam navant; ita , qui accurate scripta mendose
exscribentes contra eandem veritatem testim nium dicunt, acerrimam merentur reprehen
Levissima hac in re varietas plurimum parit confusionis. Qui oculos vel obiter injiciat Maiari .in opusculum Henrici Stephani de Origine mu-dorum , alia ve similia ejusdem Auctoris, peria: spicue intelliget, quot modis autographum exemplar Amanuensum ignoratione , vel incuria vitiari queat. Id enim fit vel una litera initiali omissa, ut si scribatur error pro terror,
207쪽
Ereissae Patrum Methodo. Igue ratio pro oratio ; Vel duabus, tribusve liter sabjectis post primam syllabam, vel in medio
vocis: quemadmodum scriptum fuit notio pro notatio, includere pro intercludere ; vel unius literae detractione, ut ingratis pro ingratiis , vel
additione unius literae in principio dictionis, ut placatissma pro pacatissma; vel integra etiam syllaba in medio ad jecta, ut aequabiliter pro aequatiter; vel unius literae accessione in fine dictio.
niS, ut civιtares pro civitate; vel unius in aliam vocem mutatione, ut aedes pro sedes. Literae vocales miscentur facillime, multique Amanuensium aliquando lumierunt i proe, dimittere pro demittere , diligere pro deligere ; e pro i , sectum pro in ium; u pro a , trabuntur pro trabantur; u pro i , duxit pro dixit; a pro o, etesias pro exesos ; o pro a , multor pro multas; i pro o, primo pro promo. Syllabarum etiam inversio in literis plura . turbavit; ut quum scriptum fuit sufeipere profuspicere , examrnare pro exanimare ; quod in monosyllabis plerunque contingit saepius enim inconsiderate scribitur ut pro tu , ius promis &c. Omnia etiam consus a fuere junctione literarum, quae te jungi debuissent; scribendo e. g. reprobavit pro re probavit, eriam pro et iam, usi a pro in f a , & contra in 'ma pro infirma , et iam pro etiam , re probavit pro
reprobavit &c. Denique innumera irrepserunt errata in
exemplaria, modo dictantium vitio, qui v
208쪽
186 De optima lex dom- 'ees distincte, explanateque non proferebant; in do scribentium, qui satis attentas dictantibus
aures non praebebant . Ea de causa nonnunquam scriptum reperimus antιquam pro anti.
eam , sed Diis pro sed iis , me ore pro more &c. Atque ouum ignari quandoque viri lupplendis maioribus literis se se immilcuerint, quas
Amanuenses consulto omittebant, ut eas alibi venustius, ac majori cum otio pingerent, nom. - nullas literab mutarunt depravato Auctoris len---su , ut videre est in Vita Congiaraim M. ab Eusebio conlcripta.
Quid autem de iis dicendum, qui laepius iuexscribendis libris dictiones , immo integras
etiam periodos omittunt, mutant, addunt, Vel
invertunt; vel qui nullo adhibito discrimino
interpunctionem omnem abjiciunt, paucis, ut iis libet, exceptis Quanquam enim punctum leuissima res sit, ac parum necessaria, quum in remotissima antiquitate non adhiberetur; ex illius tamen omissione, vel prava collocatione, vel aliam in formam mutatione, falsissim. conlectaria colligi possunt . Exemplo pluries fuerunt Haeretici, eoque sane subsidio usi sunt Sociniani , & recentiores Praeadamitae ad deinsendenda systematum suorum deliramenta , quum nonnulla Sanctorum Iohannis , & Pauli testimonia exponerent , quae proprio loco lpeoctata, iis nullo modo favere poterant. Silentio praetereo varias lectiones, vel imeoni ultas emendationes ab Amanuensibus e fas, & annotationes, quae in margine appone
209쪽
Εeriesiae Patrum Methodo. I 8 hantur, insolita temeritate in textum illatas. Argumento evidentissimo. haec omnia sunt, non leviter fidendum esse Amanuensibus , atquci haud immerito delectum antiquitus a Pimir to Aristarchum , inter totius Graeciae Criticos acutissimum, sapientissimumque, ut accuratum Homeri carminum exemplar haberet. Iniquos illos Scriptores vehementer insectata est univeria antiquitas. Anasthasius Sinaita acrius illis exprobrat, quod blasphemiis Sanctorum Patrum opera reserserint. Divus Gaudentius ejusmodi corruptores in totius orbis judicium vocat. Divus Irenaeus Per Viscera Salvatoris eos ad jurat , ut ii, suis Parcant;
ac Divus Hieronymus , quanquam obsecrandis hostibus parum assuetus, eos tamen enixe ro gat , ut Eusebii Chronicae interpretationem. nequaquam dilacerent, atque deturpent . Hinc orta veterum consuetudo ad calcem
librorum adjiciendi genus quoddam imprec
tionis, ut Amanuensium temeritatem comminmerent. Refert Aristaeus, post absolutam graeincam LXX. interpretationem, Demetrium persuasisse Iudaeis, ut adderent imprecationem
adversus eos, qui divino huic operi quidquam
mutare , detrahere , vel addere nefarie auderent . Ad quae notat Grotius Μarcionis, ali
rumque quorundam haereticorum perfidiam, qui novi testamenti exemplaria vitiabant, liquido monstrame, non sine causa id genus imprecationum adhibitum fui sse. Hujus rei authenticum habetur exemplumin
210쪽
188 De Ut a tegendorum in Apocalypsi Divi Iohannis; quamvis enim . lentiat Lι-lν lotum esse ad jurationem exlcri rioris, non iecus, ac illam, ouae reperitur in nonnullis Divi Irenaei exemplaribus; in quo nullam meretur fidem , perlpicue tamen δol tendit, quanta foret Antiquorum follicitudo,
ut integrum, Incorruptumque in exemplaribus autographis textum 1ervarent.
Suid opus sis, ut sanum, rectumque de
veteribus Manub criptis judicium
emadmodum intentos , fidissimosque
Amanuenies, sic etiam Lectores sapien-r irs, acutosque esse oportet. Quamobrem percilicenda multiplex veterum Scripturarum forma. Tradit Smetius, ante Caesarum Imperium apud Romanos literas valde simplices, ac sere consimiles in usu fuisse ; ab Augusto utque ad laeculum Antoninorum adhibitos charactetes quadratos apti stimae partium com- politionis; verum cundiis rebus una cum Imperio labentibus, deperditam concinnam hanc charadierum Romanorum formam, obliquos primum, dein oblongos evasisse, ac demunia im uolitos, & rusticos paullatim effectos, in Gothicos tandem convertos suisse. Literae tolum majores primitus in usu erant,