장음표시 사용
231쪽
geelegia Patrum Methodo. 2oyest alveus, proclivia quaelibet loca inundant,
alluuntque. Divus Augustinus, quum prae caeteris quan dam adhibuerit methodum, non lento tamen, di aequo gradu ubique incedit; quam ob ca iam, inquit celeberrimus quidam Scriptor,, ab se illo cordis potius, sive cnaritatis, quam men is iis ordanem servatum; quippe non tam instiis tuendis, quam inflammandis auditoribus stu- is debat; qui rerum ordo in eo praecipue versa
D Iur, ut ad ea omnia sermonem convertat,
is quae ad finem referri possunt, ut eundem per
se petuo indicet, atque commonstret. Praeterea Patrum opera tot numero iunt ,
ut sine gravi, diuturnaque lectione progressus in illis fieri omnino nequeat . Quare quen
dam necessario adhibendum esse ordinem, magis, magitque monstratur; quippe qui unaniami prudentum, lapientumque Virorum judicio legendis libris via est omnium brevissima . . se Omnia en Im breviora reddit ordo, & rain se tio, & modus se ait in suis Insiturismbrue Quintilianus. Duplex distinguendus est ordor universalis unus, singularis alter. Prior in legendis Aue oribus aetatem, vel dignitatem; posterior, pro variis argumentis, varios Auctoris Tractatus perseriquitur; laepe in uno, eodemque Patre majorem fortasse, quam in pluribus diversitatem comperies, nec lane quinque , aut sex spissa volumina sine intermissione versari debent .
232쪽
1o8 De optima legendorum primunt, detinentque; vel aperto perinde rotorrentes itinere, loquentem per omnium ora traducunt, eo turpius, quo evidentius osten-ldunt in ejus potestate non esse, quae mem riae mandavit.
Praestat longe perpauca scire , eaque optimo delectu, & ordine, quae nobis in promtu sint, quam plura incomposita , quae popularis instar
turbae seditiosae, at tumultuantis sine capite , omnique jugo solutae, menti nostrae insitae ant.
si omnia inquit Augustinus quanto magis
moderata, & speciosa ordinata sunt, tanto si magis utique bona sunt se. Neque enim in rerum multitudine, sed in ordine, & methodo , qua positae sunt, earum praestantiam collocat Augustinus. Plerique Ecclesiae Patres, qui In edendM doctrina nullum sere ordinem servant, res ut eis in mentem veniunt, literis tradunt. Atque etiamnum Graeci veterum consuetudinum praecaeteris tenacissimi in rebus Theologi eis valde confusi videntur, & obscuri, quia verborum delectui, accurataeque ratiocinationi, ut in Scholis fieri solet , nequaquam adhibenuoperam a
Nullum in libris Stromatum modum tenet Divus Clemens Alexandrinus. Origenes quidem in Periare,on Theologiam ad luprema aquaedam capita revocare conatur, atque Tertulliani liber de Praescriptionibus proprio nor caret ordine; plerunque tamen Ecclesiae Patres; fluviorum adinstar , quibus certus non est
233쪽
Eee sis Patram Methodo. 2o est alveus, proclivia quaelibet loca inundant,
Divus Augusti mis, quum prae caeteris quan- ne
dam adhibuerit methodum, non lento tamen, S aequo gradu ubique incedit; quam ob ca sam, inquit celeberrimus quidam Scriptor,, ab se illo cordis potius, sive cnaritatis, quam men se iis ordinem servatum; quappe non tam in sturi tuendis, quam inflammandis auditoribus stu- ,, debat; qui rerum ordo in eo praecipue versa ,, tur, ut ad ea omnia sermonem convertat, se quae ad finem reserri possunt, ut eundem per
se petuo indicet, atque commonstret. Praeterea Patrum opera tot numero iunt ,
ut sine gravi, diuturnaque lectione progressus in illis fieri omnino nequeat . Quare quen dam necessario adhibendum esse ordinem, ma sis, magiique monstratur; quippe qui unaniami prudentum, lapientumque Virorum judicio legendis libris via est omnium brevissima . . se Omnia enim breviora reddit ordo, & rain se tio, & modus is ait in suis Insiturionitae Quintilianus. Duplex distinguendus est ordor universalis unus, lingularis alter. Prior in legendis Auctori. hus aetatem, vel dignitatem; posterior, pro variis argumentis, varios Auctoris Tractatus persi quitur; laepe in uno, eodemque Patre maj rem fortasse , quam in pluribus diverstatem comperies, nec lane quinque , aut sex spissa volumina sine intermissione versari debent , tropterea quod unius sint, ejusdemque Aucto-
234쪽
etto De optima legendoriam ris opus, si de multis rebus omnino dissilit verba faciat. Eandem ubique vim , & essicaciam habet Ausustinus; quia tamen pro variis , qui eum agebat, hominum conditionibus, tot formas commutare coactus fuit, atque nunci Theologum egit, nunc Philosophum; modo or torem, modo Grammaticum ; hic Interpreotem, illic elementorum Fidei, vel controve sarum Doctorem; eam ob rem, qui nulla
adhibita distinctione uti mos erat, antea quam Μonachi Benedicti ni opera Divi A gustini vulgarent illius monumenta leger evelles, operam profecto perdere censeretur . Eruditissimi illi Μonachi, quum animadverterent id moris invaluisse, ut nullo habito deis Iectu Patrum opera ab initio ad finem usque legerentur, in suis Divi Augustini Editionibus viam hanc explanarunt , quae aspera , & dissicillima erat, multisque, ut ita dicam, transversis divisa. . et Qua in re hujusce Patris mentem unice secuti sunt. Vult enim ille , teste Sixto Se
nensi, ut in suorum operum lectione argumentorum Varietatis, ae ordinis temporum ,
quibus scripta suere, ratio servetur: is NequCis illud inquit Senensis hoc loco praetermit. D tendum arbitror, quod ipse Augustinus in se lectione opusculorum suorum voluit a lecto.
ribus observari, nempe varietatem, & or.
se dinem quadruplicem temporum, quibus ea is scribi contigit . Utinam
235쪽
Eeelegia Patrum Me sedo. 2Is Utinam illustriores Scriptores opera sua . legendi methodum tradidissent ipsi mei, vel sapientissimi l altem Critici eam s uppeditassent; quo fere modo Galenus suos disposuit libros, vel Iurisconsulti Codicem, & Digesta , Ope M. a. Paragraphorum, quibus & lectionem juvant,
& ordinem , ac rerum connexionem altius m. menti infigunt. ---. Consueverant etiam Antiqui vel initio vel ad calcem operum Uuorum notas apponere , ac qualia essent , & quot numero indicare; quae res Lectorem ordinis amantem summopere delectad: si est enim haec quoque stu-- diosis non injucunda cognitio is inquit Plinius junior in Epistola, in qua petenti Amicat de Plinii lenioris Avunculi sui operibus rati
nem reddit. Constantinus Porphyrogenetes, qui immensam librorum copiam coegerat, cavit in primis, ut Auctores in classies tribiseret, quo leactor praeclarissima illa ordinatione, rerum in 'telligentiam maturius acquirere posseς.
236쪽
CAPUT II. Varia legendorum Ecclesiae Patrum methodi proponuntur. aedam reperire est lectissima , praestanutissimaque ingenia, quae rebus inventis facile non egeant , ut vel scientiarum lumine mentem illustrent , vel eam longa exercitatione confirment . Ejusmodi ingenia Plato vi quadam divina concitata vocat, quae res portentolas sine arte , ac sine meditatione concipiunt, producumque. Videntur id genus bomines in lucem prodiisse omnibus persecte rebus , nemine cocente, instructi, quum ora eulis , sive magistris opus non habeant , ut sapientes evadant. Galenus vir sane dignus , qu; in e uir eensum reseratur, se solo omnia inventa sua excogitasse testatur: quod quidem incredibile non est, si a vero non abludit quorundam Philosophorum opinio, qui omnes cognitiones nostras nonnisi reminiscentias esse putant, atoque scientias , & artes nihil aliuo censent , quam rerum a spiritibus memoriae inditarum species , & imagines ψ quibus eaedem res ab hominibus perdilcendae vivide exhibentur, ac sedula meditatione reapse discuntur. Hac de re non convenit Aristoteles e con Irario icientias non cum hominibus natas, sed
237쪽
Εeelesia Patrum Methodo. 2IIuno studio comparatas existimans. Consuetam saltem hanc esse viam negari nequit ;non enim omnibus sussicit ad consequendam veritatem, coercitis cupiditatibus , universa. lam rationem consulere, quam cuncta sequuntur ingenia,& aqua rationis usum accipiunt.
Theologum sola non facit meditatio, etiamsi plurimum juvet, atque praestanti, sublimique opus sit ingenio, ut ad Divinitatis contemplationem se te erigere valeat. Hanc ob caulam,
ait Plato, ad divinas multo majora, quam ad caeteras scientias ingenia postulari, quod in illis se ipse homo luperare debeat. In Theologia Christiana meditationi Verbi Dei necessario jungenda est lectio Patrum Ecclesiae. Quum enim magistri sint, vel, ut
ait Augustinus, fidissimi aeterna Sapientia moni tores, Religionis capita illustrarunt, eorumque consectaria pro nalcentium difficultatum, vel grassantium Haereseon occasione planillim
explicuerunt. Ast, ut verum latear, veterum horumce
Doctorum lumina parum omnino proderunt, nisi illorum doctrina in ordinem menti accommodum adducatur ἔ praecipue quum res singillatim , accurateque expendendae sunt . Quamobrem dubitare non licet, an aliquis in
lectione Patrum, sed quis servandus sit ordo, ac in quo sistat.
Nonnulli saeculorum, ae temporum, quibus floruerunt, ordinem praeserunt, quod methO-
dum hanc ad colligendas accurate, & pro tem
238쪽
xi 4 m optima legendorumporum serie Traditiones Ecclesiae, aptissimam existiment. Alii censent , nulla temporum habita ratione, primum Graecos Patres legendos, dein Latinos, quia illorum sermonis veneres , ac eloquentia ad istorum lectionem, qui magis quidem docte , sed minus ornate scribunt , sensim sine sensu praeparant. Alii contra pe. tendum a Latinis Patribus initium ducunt , ac ponendum in Graecis finem; quod ex .rientia teste, qui Graeco lepori assueverant , ad Latinorum Patrum, a quibus tamen multo plura discere potui stent, simplicitatem reverti
Quamobrem nonnullis magis probatur diurni temporis partitio Latinos inter, & Graecos ;quo utrorumque amor servetur, atque in amisbabus linguis utilissima fiat exercitatio. Qui versantur in hac sententia , haudqua. quam necessum affirmant, ut omnes Graeci , Latinique Patres volvantur, sed satis esse, ut praestantiores ex iis deligantur; ita tamen, ut ad alios, ubi se praebeat occasio, recurratur. Quum haec via omnibus sit sere frequentior, recta ratio postulat , ut antequam amplior alia proponatur, aptiorem, sui in ea teneri potest, procedendi modum in medium asse
Principio ponendum, eandem sere esse libro.
rum , quam amicorum rationem , maximam
scilicet in illorum delectu adhibendam dili. gentiam , ne ullus deinceps paenitentiae locus. subsit.
239쪽
Εeelisae Prirum Methodo. 2I subsit. Qui enim caeco quodam impetu fertur, ubi vel levissima se offerat diiseultas , pergravi haerebit fastidio , vel maxime quod in suis conjecturis errasse pudebit. Quod lane multorum exemplo docemur, qui, quum ad legendos Patres ardenti studio, inconsideratoqu: se se contulissent, eadem paullo post , qua coeperant, levitate ab opere cessarunt, atque ad contemtissimos quosdam Scriptores se converterunt , e quibus ad explendam errantis ingenii libidinem inania peterent argu
Deinde quemadmodum a lectione librorum, qui vires nostras superant, abstinere debemus, ne poenitendi causam postmodum habeamus rixa cavendum a magnificis, ut ita dicam, seu potius fucatis lectionibus, quae ingenii nostri facultati, atque amplitudini non latisfaciunt. Methodum hanc acerbe carpit Augustinus ris non valde curo inquit superborum , imis peritorumque judicia, qui similiter in le- ,, sendos libros, atque in salutandos homines,, Irruunt: non enim cogitant quales ipsi, sed
,, qualibus induti vestibus sint, & quanta
is pompa rerum, fortunaeque praefulgeant. Eam ob rem in delectu Patrum accurate secernentur, qui operum suorum amplitudine,
magnitudineque altissima studia juvare possunt, ab iis, qui , quum ejusdem conditionis non
snt , parem asserre nequeunt utilitatem. Pluris faciendi sunt Patres primae aetatis nemo amen unus est inter eos Scriptor tam longo
240쪽
xis De Ut ma legendorum annorum decursu, qui Virum paullo laborio. sum totum detinere queat; nam neque Divus Clemens, nec Divus Ignatius , nec Polycasepus, nec Divus Iustinus , nec Sanctus Irenaeus, nec Sanctus Clemens Alexandrinus, nee Origenes, ut est hodiernis temporibus i , nec Tertullianus , nec Divus Cyprianus se quisque solo lui ficit , ut amplum diuturnae , validaeque meditationi praebeat argumentum is
Legi possunt, si lubet, vel, ut melius dicam, Iegi debent omnes, sed reapse hi Patres aliis majoris subiellii, licet posterioribus, comites adhibendi potius sunt in via, quam duces, Sccapita.
Μulti Tertulliano , ae Divo Cypriano se totos addicunt, neque eos e manibus sibi eripi, paterentur. Consulant ipsi sibi, parvi resertis Procul tamen dubio quisquis tam archis limitibus se se circumscribit, in doctrina Patrum Ecclesiae .amplissima parum omnino proficiet . Non deest Tertulliano doctrina, immo etiam, Μorum, ac Iurilprudentiae, quibus Periti commode uti possunt, praeceptis abundat. Cypri
nus eleganter, atque etiam ingenio te, aculeisque scribit : at quum in diiciplinam magis Ecclesiasticam hi Doctores , quam in altiorem
s i JPost Seriptoris nostri aetatem , aliam omnino induit formam Origenes, opera , S studio Benedicti norum, qui eum nuperrime ediderunt . Nihilo tamen minus
ob erebros Origenis errores, nimiumque frequentes allegorias . res aleae