장음표시 사용
111쪽
mentationum Dialecticus cerrim rationem ac ui, am reducendi praescribat. Tertium Methodum examinadiea,quae tradita sunt praescribat. Quartum membrorum Methodum edisendi quaecunq; ii remoria digna uidebuntur,eommonstret.
Ratio interpretandi autores non simplex est, sed ut plures sunt interpretationum fines, ita σpluresforma sunt. Aut enim uerbassectantur Crphra es C eri interpretatio Grammatica, qua consistit in verborum e phrasium explicatione, Aut summa cura rerum est, C interpretatio est Dialectica Dialectica enim ars arbitra C aestι. vliatrix rerum est, Aut accidentia uerborum et rerum steriuntur, C et Rhetoricum interpretanadi genus. Aut haec omnia simulstectantur Crina terpretationis genu triuiale dicatur. Haec genera ita adhibenda sunt, ut prudens interpres uiderιt
commodum fore suis auditoribus, e profesto fisagitare uidetur Magnae illae probe, iones Theo. lagia,Mathematica risi rudelia rhUca Ethiaca rerum potifimum curam habere debent, quas commode tractari doctifim quis hac uia iudi cant. Si generalis uniuersa declaratio ummas rei tractanda comprehensio praecedat.Si hanc generalem comprehens erus summum equ4tur
oculis distribuit partium. Si hanc comitetur
112쪽
LIBER membrorum explicatio, simplicium quidem per Methodum didusculicam. 5pUtcrum uero per Methodum probabilem G demonstrativam, Si confutentur illorum, qui contra sentiunt opinio nes,Si denis ordo contextu optinua docendi maille adhibeatur.
MEMBRO. Ille omnium primum tenenda sunt orationum di crimina. Num Dialectica ali orationisgeneri, aliud instrumentu genus adhibet. Est itaq; omnis oratio uel expositio tantum, uel argumentatio,uel mixta, expositione emargumentione. Expositio est oratio quae solum dicentis mentem explicat, nudo quo fides at adhibito Argumetratio esι oratis, per quam is qui dicit fidem conatur ly.cere. Mixta ei in qua partim exponantur seu narrantur res,partim probantur. Si ius oratio furarit expositio tum,Dialacticus quantumuis orartio longa fuerit uniuersam reuocabit ad se quas elementa detractis ora mentis, ut nuda appareat rei expositio. Sunt autem elemenn haec, Persona
una pluresue locus ubi gestum, tempus quo ge sum negocium si, modM quidam gesti negocibHissextum accedit causa gestorum. Quoniam aut ιι praecipua bunt capra, qui expositionet
113쪽
WR I M' S. perficiant, Dialecticus absolutare eum iudicabit. quae conflut ex his omnibus, terus ex k quae adissa referuntur. Contra descientem quae alicuius illorum rediget . Prudentia effrarrantis uidere, tibi omnia haec membra adhiberi necespe est, erubi non sunt adhibenda. Haec elementa uersicula diu memor gratia complecti soleo. Res, Peryana, Locus, Tempns, Modus, Elia narrant. Atq; haec de examine expositionissint dicta. Porro in argumentatione maiores ingeni uires requirunatu maior sius, tors cura Prima enim quaestio principat s inuenienda est sitit ecundo arguumenta sunt inquirenda. Tertio reddenda sunt aragumenta inuenta fui locis et accommodanda quaestioni. Postremum iudicandum est de inuentis,idq; tum ex Dialecticis normis, quae regant animum nefallatur iudicium. Quomodo autem inuenienadas quaestio, docet Rodo has in Secundo libro de Inuentione. In oratione enim habente aduersa, rium, ex contradictione altercantium irascitur quaestio Vbi aduersaris ex aduerso non resto
det, ut in continente oratione negocium,personae, conuus. Haec tria coniuncta monstrant quaestio.
nem. De qua re Rodo bus prae alijs consulendus, Postquam autem inuenta iam eri quaesito. r. gumenta quaerendier inuenienda sunt, qua in re praecipua Dialectici uirtus e prodit. Quocirca ac praecepta bubjcienda sunt de hac re ut inqui rentu
114쪽
LIAE E Rrentis laborem nonnihil minuamus, dulcior fit o. primorum autorum lectio, quando uis nexu in rearum paratu pervidetura primis iras hoc iena dum est, quod mugni autores in plendidioribu/scriptu, tametsi Dialecticam ut norniam rerum intuentur: tamen ordinem illum ut liberiores nea gligunt sepe interdum a proposito non ordiunatAr,nes concludunt, Assumptiones saepe ad ratio. nem probationemq; traducunt, ut d scissimum sit nonnunquam eorum argumeirationes ad eum ordinem, qui naturali, Dialecticus es t reuoca. re verum si Dialeciιcus suo munere rite persuadgi uelit,omnia ista retexet, suae quasi in campo umplifimo expatiuntur,e di erguntur, in cara ceres Dialecticos includet,examinabit, approba.bit, quod quomodo fiet breuiter explicandum est. Sit ergo haec prima regula cum inuenerimm
euotionem, quicquid id est quod pro ratione positum est,sima propositio fuerit adhibendum est
quotoni, Enthimemur constituendum culus antecedens erit ratio polita consequens uero qui sionis propositio Secunda Si plures erunt proapositiones um adhibendae erunt altera alteri, viadendumque an altera probetur per alteram. Teruti a Si altera probatur per alteram, γήntum ad concludendam quaestionis propositionem attimetinis argumentatio, ordine tamen probandi plura . QRama non probatur altera proposti'
115쪽
nem, plures erunt argumentationes . ainta.
Quodsi nec alter alteram probat, ueterunt plures unim argumentationis proposititonesi scilicetnetaior e minor te plurium propossitionum probationes. Haud enim raro usu uenit probationes propositionum poni loco propositionum.Sunt aliarem propositiones quibus quaestio in hane uelitiram partem confirmatur. Sexta Si fueriintumus argumentationi probationes,in qua maior uis est primo loco collocanda est in qua mutuirium fe
eundo e conclusio erit si Mistica Septima. Si plurium propo Planufuerim probationes singula probationessi sunt propositionib accomino. dandae,Atq; ita manthimematis uel βzogismi formara reuocandue Octaui Saepe etiam hoc usui
nil quaestionem C probationem unius quasi pro. positionis formam obtinere, Sed Dialecti m his HGabit e diue et probationem a quaestione. Noua. Fit sepe quod argumenta quasi puncta, tentur, quae Dialectisu complebit, er uocubit in iudicium. Decima. a sepe propojitio multi, dia continet, quibus quaestio aliqua est probanda, veram illa retexet Dialectisus. Ubi autem adoleascentes artis disserendi tudiosi haec praecepta perceperiint,debent etiam cognitas forma argumen retionum habere, quibus oratores utuntur. Vnde non tum utatura fomure in adstandis alio.
116쪽
LIAE E Rram scriptis discunt, uerumetiam suandam uiam ornatius argimen di, de argumenta idustrandi conseqliuntur. Quare breuiter poti, imas oratoariarum argumentationum formassubi clam, quusolea ad regulas praestriptas examinare non erit difficile Cratoriarum ita argumentatronum aliae persee sunt,aliae impersectinati sinis genusim expresume implicitum diuiditur Persectam expressa argumentatio oratorib επιχύιρ α dicitur, C est hilui'us cutegoricius constans quius portibus,propolistione majore,ralioneis tori Mira pluribusive propositione minore eiusdem ratione uita uel pluribus, E conclusione, quae se pius omittitur, quia est propcsitio probanda. Sit quaestio An uirim cuiquam hominum insita sitia, turat Ad hunc quaestionem euertendam hoc usus est Epichiremas Aristoteles Quae iubis a natura tribum sunt, eorum primum facultates accepimus
postea uero ollici, muneribuis fungimur, idq; inpensibus cernitur. Nes enim ex eo quod aut he. ximus, aut audiuimus bram accepimus Arium iam eorum oenim compotes eu usi fumia, nos cum in eoenius percepimus. At uero uirtutes acu cepimus postquam prius aliquid a nobis actutuest quod ni caetem quoq; uidere es artibus anaenim facienda sunt cum didicimM ea, tum cutis agimus discimin maxime. Velutι homines tum ar chuccti exi lant traximo,cum aedificant. Moralis
117쪽
sed exercitiis comparatur. Hic primo loco poniatur mior. Secundo ratio maioris Tertio minori muri minoris ratio.Quinto conclusim. Hic alida cilcm primum inquiret proposiitiones necessarias maiorem minorem, deinde ex illis eorum probaticlarus udua argum nix constituet, quod
quia in propinuo argumento est facile omittam. Perfecta argum ruio sed implicitasmiliter umque constat partibus Verum quia medium hic ocucultatur implicita dicitur Asia enim uerborum forma repetitur medium in minori, ut oratio reacipiat uarietatem. Quod in certum n fertur aliqua prouidentia guberratur. Nihil enici quod eo aut temerint fertur aliquam destinatam metam pectat. At uniuersius hic mundis in certum scopum dirigitur,quem assequi laborat perpetuo. Queiradmodum uicisiitudo te oram, ortus occasu diderum ordinatae illae orbis circumuo, lutiones ac poena ingentiam scelerum testantur. Relinquitur ergo hunc uoluersum orbem,quodam supremae mentis consilio guberrari ac regi Hu
es brim superiori imitas, nisi quod hicis media
lis C mutor termin suarietate sermonis te an. r. Dialectici ergo est muneris,detracti uarieri. te rem nude proponere, i in iudicium vocare
persecta argumenatiose tetriχει- imper Iectu es in quo aliqua barum MinΞΠ partium .esidea
118쪽
LIAE EAE desideratur iunc enim maior, interdum eius troaballo,nonnunquam mino uel eius probatio abest. Quo autem plures desiderantur partes, eo eam perfectius επιχευ- Ηἰ obiter admonens dum duxi, sex modis conclusionem uariari. Nuncentasimpliciter concluditur,nunc per ισο ρ μίαp. Nunc G 2εσαρ,nunc per contrarium, nunc per id quod conclinonem necessario sequi, tur interdum per chem aliquod Rhetoricum. Simpliciter concluditur cum Dialectico more coincluditur, ut quod nihil agit exters uirtutis est. Deus Epicureorum ni hἰ agit. Ergo Deus Epicureorum expers uirtutis est. Haec conclusio Ampli. citer illam per ἰσοδυ αμία p hoc modo uarias tur. Ergo numen Epicureorum assis honestatis
actionibu claret.Per Dpothesin c. Quicquid incertum nem fertur prouidentia guberetatur. Nundus in certum finemfertur . Ergos mundus fertur in certum sinem, prouidentia aliqua gubernari eum necesse est. Sed hac concludendiformu/ti potifimum utuntur autores in longioribus erfusius tractatis argumentis Per contrarium ccmclud:tur, quando cum sciatione contrarium conclusioni ponitur. Vt quicquid in certum fineis fertur consilio gubernatur, Mundus in certini' nem fertur. Ergo mundus nonfortuita temeritate, ut Epicurus somniat te Stoica quadam trec ια' te uoluitur. Per id quod conclusonem necessariq
119쪽
pRIMVs.confieohur hoc modo. icquid in certet sinem fertur consilio guberratur. At mundus ni certum fuem fertur. Ergo mundo praeest numen quodadam mentes intestem praeditum. Per schem Rhetoricum sic. Quod fertur in certum nem, consilio gubernatur an incertum' feratur, ergo tu insue Epicure pugnas cum ratura et
negas hunc pulchritudinem conflio aliquo gubem rariae re per singula chentam fere conclusionent variare licet d, non nutum in dissogismo ed etiam in si s argumentandiformis. Nec purum uatierit ad inuenienda tractanda argumenn, iabisse concludendi tomisse exercere. Utuntur et
Rhetores idque ypsim praeposteros sivisim seu
Epichiremate, quale est Hud Socraticum,frmiter sensum esse aliquem post hanc uitam mortuissa a tuo, Sic sapientisimi quis sibi persuaserunt, quo
rum sententiae uerae sunt C probandae. Primo Ioaco hic ponitur conclusio Secundo minor. Tertia maior. In oratione Demosthenis fecunda Olmihi. aca,tale huius formae exemplam haber. Si quis exasime Philippum uiolentia ista, qua loca, portum inbuiusmodi invadit imperium obtenturum spe; baud leuiter errat. Quando enim benevolentia res constιtuuntur ac laborum fori s non defune sua praenita, boni es in oscio retimentur. Verum cum malitiost G auare, uiolenter aliquia rem 2erit me erratum omnia labefactato dissoluit.
120쪽
indioris Tertio minor. Quarto maior repetitur per attentionem. Quinto confirmatio maioris.
Sexto loco minor ponitur. Est ex hoe dignum obaseruatione, β logistinos plures apud Oratores si, bi mutuo implicarier intertexi, quod tibi duo uel plures βῆogi' simul adhibentur ad ident probandam. In Tertio paradoxo Ciceronis,putichrum huius rei exemplum exta quod ad cribant et partes numeris distinguam. 1. Nemo potest noubeat tam spe,qui est totus aptiu ex sese,quis mseu sua ponit omni . . cui autem Spes omnis ex ratio, et cogitatio pendet ex fortuna,huic nihil potest spe certi, nihils quod exploratum habeat permansuram bbi ne unum quidem diem, eum tu hominem terretodi quem eris nactus istiuRodi1nonis aut exili,mmista ibi vero quia quicquid acciderit in im ingrata ciuitate ne recusanti quis dem euenerit non modo non repugnanti.