장음표시 사용
151쪽
cura,nes fossicitus de His quae non sunt uerbo Domini prodita contentus enim esse debes aquace,quam Domingssequendam monstrauit. Tertia fit cura, ut diligens accedat scripturarum collautio, ut appareat Mosis, Propheαrum, Christi erApostolorum constrisius ti Jeciem purantes sententi per costationem reconcilientur,diligena ter obstruatis locorum circumstanti'. Haec cura facit,ne temere arripias uram aliquam scripturaesententiam ad aliam oppuget dam Vnde omniauru Haereticorum sectas ortas esse non est dubium, quod ut fiat apertis exemplo declarandum est. Arius audit ilium dicentem Pater maior me est, hane fetitentiari arripit ad expug dam Christi diutatatem accingitur Contra Manichaea με, ut harminitatem Christi tollat arripit dictuur Paulii Corinth. c. ubi Chri ius dicit secundis Adam de coelo coelestis. Rursus furit qui diuinita. tem Quoscunt Criun intem fatentur, festa.
plicem perforam in Christo faciant λογο π1i,sium uirginis. Omnde qui scriptum est, leboas est iusticu nostrι, Iustificationemboli naturae diau, adiudit, quasi humanitas prorsus nihil μή
ceret ad salutis beneficium. Stavcbarus contra, quia pro flanis uerbum est de Semme mulieris, . Paulus dicit Iesum Christum hominem Media αtorem, bubtrahit diuinitati redemptionis benes,
152쪽
LI ERcium soli hun unitati attribuit. Hissi adfuisset timor Domhii ex uera humiuis, C a uisbe eu, λονaκία superbia, facile ex costatione striapturarum dehiscem sterijs iudicas 'nt. Quintast cura omnem interpretationem ad ἁναλογισμme referre,i quas discrepat interpretatio alast iudicabitur. Contras cum ea conueni etiamsi interdum a scopo et mente autoris erratur menextra saluttis periculam id feri sciendum est. Sed quid est interpretationem ad αναλογιαὶ fidei revocarerest amisistituere,ut re1pondeat me primus axiomatis, uis ex illis quas extructa esse uia
deatur. Illa enim fecundum cναλογιαὶ feri diacuntur, quae ex comparatione ad aliud sunt, seu quando alia ex aliorum comparatione fori ratur. Vnde enim multa iubeat ut Prophetia, hoe
est interpretettio scripturae debeat elbe Analogia Adei uult ut interpres resticiat ad religionis prisma axiomata quae clara C persticu sunt de lege promisionibus Euangeli , cum quibus omnis interpretatio confornuiri debebit. Quare Pupista in huius dicti si uis ad uitam ingredi strua manadam explicatione, ab Aralagia dei discedunt, dum salutem per opera propria homines constaphe isto dicto concludunt. Pugnat enim haec materpretatio cum clam ac perspicuis axiomatis, qualia sunt: Semen mulieri conteret caput fer lpentisatem Agnas Dei redit peccata mundiutem, Si
153쪽
sECUNDVS. Si ex Lege est iusticia, christus frustra est mortu, At in hunc modum semper mens interpretis inteira esse debet in prima nostrae religionis axis, manis quibus moti patietur sie auediussa Sophilli,ca. Nam qui hanc αναλογωp,sidet interpretia Paulo commendaram contemnit, ex aliunde petit contra de regulam interpretationem, issciat se poenas diuinitus luiturum. Dcut molimsiubaea aeri Testamento ab igne alam perpetuo tollen. ut pus, quo sacrisicia cremareutur, ita a perpetuo Dei uerbo pendebit omnis scriptura, Ginm Tto eritis. Et quentadmodum Nadab erAbiu torrita suis ignem alienum imponentes, quod istis praeceptum uouerat, a Domino puniti
sunt Ita Maeretici rationis figmentic Philosophiscas fraudes pro uera religione ingerentes,supplisci digni existimandi sunt. Atq; haec monuitye depraesidij interpreti necessari, satis est, Nunc secundo loco propositum 1 exeqgar.
ms AVSAE. In protione locorum Philippi Melanthotus quatuor interpretationa causae recitantur, Quaa in prima est, ut intelligatur gerrus sermotus. Nam auditores sue lectores non ubi intelligunt phrasti uenae linguae, imo docti mi interdum honiti
154쪽
LIAE E Rhomines larivium in hac palestra desudant plearumque enim coniiugit,ut oratio reddin arieti e liugua uerbis, restondentibres quidem insigni cultione rori tamen is utraque lingua eundem retineant fensium .is propter Dialecti, seu phroe suaurietatem. Ela igitur bisfalluntur incauthopus est De perito interprete. Secunda causa est iudicatio ordinis rerum. Num qui non tractationis ordinem animaduertit, eum epe astucinari certum est, ut qui ex Paulo omni contra ulliciamfidei hoc dictum : Non duadriores legis, sed factores iustificabuntur. Hic si tractationis ordinem obstrua bent, id pent eo laico minime concionatumsuilbe de iusticia operum, uidelicet quod homines operibus iusti constituan. tur coram Deo, cum ibi Paulas instituat huius opinionis contra doctrinam de conseuntionem Opus est ergo interprete, qui ordinem ordinis partes extre monstrare poterit, is rei utilitumulor est, quam ut pauci uerbis indicari posita Tertia dio esse debet testimonium uerae intera
pretationis. Nam cum auditores animaduertunt interpretationes ex uerbo Dei peti et uident coiissensium uerbi Deio purioris Ecclesiae cum intera premione nugis inant doctrinam et auidius discant. Iarta causa, est consutatio fulserum opis monum, ne Haereticorum uenenis discentes inficis cotur. Hae caubesatis Uti sunt,propter qη L eas
155쪽
sECUNDUS. usual in Scholis C in Templis ministerium verbi conservari.
GENERA. metsi ex re quae dixi de causis interpremationum utcunq; intenti possunt interpretandigenera,mnen quia prodest ea distincta habere,uolade p pum vixime perspicue dicere, quemadmodum juperius pollicitus sum. Quadrum plicem α formum enarrandi sacra animaduersti legens uariorum scriptorum commentaria.
TERPRETANDIGAE N V S. Qiudum pam fossiciti de tractationis Methodo voces tantum et phrast familiario clariori modo explicant, quod interpretandi genia, quia constat Grumniatica quadam exeges uocetur Grammaticum. Hoc gen 3 secuti unt Athanasiius, Theophiluctus, Ambrosius o multi alij. Est pro, secto laude dignum,quod tanti uir qui copiost crrleganter nuntiones oris ac orationes de singulis instituere potuissent, tamense ad Gram, muticos diviserunt, Sciuerunt enim inde uerum sententiam petendam qpe. Porro huias generis urite res liberali doctrina instructus eo debet. Primum enim ipsum habere oportet cognitionem
156쪽
GI ME Reius linguri qua usus est scripti autor, nisi massis
alienis quam fuis oculis uidere Etsi non concedi. tar ab oluta cognitio, tantam tamen He oportet peritiam, ut lignguas illas tres inter e conberre posit,Eiebraeam,Graecamir Latinam . Nam bis tribus linguis opta est interpreti Theologo, qua ranicollationem plus prodesse animaduertit fluadiosus, quam quorum hominum prolixia comamentarii. Deinde ut dexter explice quod recte
intestigit,necessaria est dialectica,quae saepe Granimatico interpret manus auxiliatrices porrigit. lavabitur etiam non parum Commeritarijs de co
pia, unde di cet uarias eiusdem bententiae redden.d formas.
TERPRETANDIGENVS. Ali cura uident in omnibus rebus ordinem primus tenere parte Methoduci tractationilior dinem quaerant a mnstrant, ostendunt quae lio nes,argumenta, stationem, ad certa capi seu locos communes,mnquam consultationes ipsu γpq theses reuocant breuiter. Haec cura huius generis interpreti potifima est,ut omnia aperte crusi icte proponantur ac declarentur.Verum quonian
hoc genus in Scholis utili, imum est reuiter est dani
157쪽
sECUNDUS.m iam uim qum tuto interpres in hoc genere se cedi qui poterit, quod ut at apertim totam remiu
quia principio praelectioim alicum sacris ripti, lis omnium primum de doctrinae genere dicat oporatet, iis hoc ordines ut mihi uidetur,feri vicia,cte commode. Primum quale tucctronae genus explitaui cet,unde in commendationem delabi potest. Secuniit. do, autoritas ostendatur. Tertio,quae fit certitudo' b. unde petenda Agnetur. Quarto, quae necesiu-u. M. nto quae utilitas es ructus proueniat made ad auditores monstretur. Haec qums capita in principio alicum libri sacri utiliter explicantur meo quidem iudicio, nec improbo si his uel aliqua sid ciat, et liqua subtrahat, modo ne auditorcs fallat, qui cum disiunt Methodum imirutonis etruam avide qllirlint.
Vbi autem iuxta primum huncca Mnem generatum dictum est de doctrinae genere, ccmmodesta censes ad Dpothesin, hoc est ad paniculaure scriptum quod explicundum proponitur, in quo loco haec necessario et qui Dialecticum inter, pretandi genvi sequitur, dicenda sunt. Primamq*i qualis fiscripti autor, unde autorim priapti dependet. Secundo quaesierit scribendi occa.
158쪽
LI ME Rfo,cuius obstruatio ad intelligendam fractationis ordinemfacit. Tertio quis sit status, seu quolis
principalis una ne an plures,unde de genere caua
s iudicabitur, emtatu scripti contiatus est hoc finiso copus ultimas deprehendetur. QAartoq aes praesentis fripti Methodus seu quod idem e l)quasi ractati ius ordo, qui nisi teneatur,paruvi aut nihil profuerit docentia labor.
In orumbus scriptu Propheticis ex Apostolicis diligenter obstruandum est,quod dum docent se.
pe dilabcintur in monitiones,reprehensiones, auedationes,minas,consolatione. c. quibus accoma moderit dodrinam auditoribas, resis extimulant ad doctrinam suscipiendam uocaui non attendu truciatiovis ordinem obseruare nec pol Mit ipse, nec alijs uiam recte maenstrare. Sed de Loc cauone plura dicavi infra, ubi agetur de tractatione coipio a locorum communium.
Explicati singulorum capitum commode se ri potes hoc ordine. Primo loco summa riant quandam comprehensionem totum caput contrsa hatur,s dextre nemo nis Dialecticae peritia facere potni.Nam quae stecutimo per partes dictή sunt, ad genera tota reuocabit,quae accessori sunt absciAdet. Non rerum ossim argus m ad
159쪽
sECUNDUS.h hibebit ei uvim rerum contentus erit etractis fio pyinibus quae ampUcatisius, aut diductionis reuedui rum causa addita sunt. Secundo ordinem capitis bes, o tendat mollirando quomodo cum praecedent, iusto si aliquidi csu cohaereat, partes mio. idem rei Myecis quomodo consequuntur adinsneat. ,ps Tertio locosequatur exeges textus, notentur Iouci communes litatu uni omnia conuerti posuit. Sed inuentlonis locorum ratio tradetur in sta, ubi
de locis concionatori s agetur, nunc subicit quid factu opus sit breuiter ostendisse.
TERPRETANDIGAE N V S. Em, oratorium laterpretandigenus in t aptis cir Scholis utili fimum, in quo maxima quasi Venisse exercuerunt,uti iliws, Gregorias Nazianetaenus, Chrsostomus Augustium, e multiosi Graeci a Latini. Hienim quaestiones singillas fusior oratione explicant, Rhetorum more, qua de re russim dicendum ubi ad locorum commuantum tractationem uentum fuerit
TANDI GENUS. Mixtum terpretandi genω est cum interati pres uel superiora omnia scet, uel quaedam ex
160쪽
LI ME Rgno cum fructu faciunt, in quorum nurnero secile princeps est Philippus Melan thon, hunc sequvnatur praeclarifimi uiri Bucera Calainm,Brent Erat multi.
M M SV S. Multi abutuntur commentarijs,dum perpetuo in illis de udunt,parum aut nihil textum Biblicum morantes qui perinde faciunt, atq; is qui aliquo
profecturus, in itinere perpetuo morandum conastituit. Sunt enim commentaria instar lutuarum Mercurialium. Nam quemadmodum hae collocanatur,tit monstrent uiatoribus rectum iter ne aberaret , Sic commentaria manu ducent lectorem in exercitatum,quibus non perpetuo uictu sed que, madmodum uiator Statuis Mercurialibus. Huenim non albicit viator ubi uiam iteratis crebris prosectionibM peruouit. Hic primum admones urunterpres fui muneris,nimirum ut cogitet be debe/re uiam monstrare auditoribus eamq; expeditissimam,s mon impedire properantes Deinde Crhinc patet quo in loco habendi sunt scipuli Apostolorum G eorum succesiores scripturarum in terpretes. H enim omne seqvcndibunt quaten habent praeeuntem scripturam Propheticum σ