장음표시 사용
31쪽
LIBER PRIMUS. profecto non dissimilis erit corpori mentis uacuo Vt enim corpus inutile pondus est nisi mente regatur, Sic doctrinae nulla uis es e poterit citra ordinis beneficium,
quemadmodum lumen in obscurum locum illatum tenebras pellit, ita ordinis re- et obseruario, disticultatem, quae alioqui in rebus existeret, tollit. Quapropter cum tanta sit ordinis decus, tanta utilitas, tanta in omnibus rebus necessitas, operaepticium me facturum iudicaui, si ea quae passim apud optimos autores de ordine seu Me thodo legi, in breuem libellum conclud
rem, ac studiosae iuuentuti proponerem.
Nam Methodica docendi ac discendi ratio
hoc citra controuersiam praestat, ut artes quam celerrime percipiantur,4 firmissime retineantur. Ordo enim Methodi initia progressus 3 metas monstrat, cui numerus accedit, qui partes numerat,4 membra distinguit. eterum cum de methodo sim scripturus, uideo me id commodissime facturum esse, si certam quandam Methodi rationem suero sequutus, S cum perpendo rem a curatius, inuenio huic nostro proposito aptissimam ore eam Methodum, quam
Graeci Methodorum praecipui architecti
32쪽
LIAE E Rδιαίρεσipappellant. Quare rem auxiliante Deoicui ordo in omnibus rebus mirabili ter placet aggrediar. Sed prius admonitos uolo honestos studiosos, ut non statim eaque sumus dicturi improbent,aut contem nant,sed prius legant,lecta examinet, post quam autem sincero iudicio omnia examia nauerint,spero facile deprehensuros messiuadio iuuandi discentes hec collegisse, ac longe utilissima sore i J qui praeclarorum uir rum scripta lectitari sunt. Sed ne prolixiora instituantur ποολήγοι, α, rem Methodo ea
ne,hoc est, Iethodu est ratio docendi, cu. ivi admonitu,si ductu, gula in rerum explica.tione apti accommodatis locis collocantur Nec
ullustiust Graeca definitio, in οδορ q
sim quoi per tr sinoam studiose contemplanudam proponAm breviter usa Methodorum geneara, quorum usius estis Philosophia, ex de quibus Omcvrbum diaurus, sebi ciam Methodus icis
33쪽
pRIMUS.iminiuersum duplex uniuersalis o Particula.
Vniuersalis est te rarum artium trademdarum uia aculeno διδασκαλὰ asa proprio me dicta. Hanc uniuersalem Methodum Graeci diuidunt in nix tiri a ccvαλουο ψ, αδ ροσιδ, quibus Eufrathius απια ili adiecit, de qua quid sentiendumstsuo loco dicam. Particularis Methodia est ministra uniuers lis Methodi, seu organon, seu uia monstrans ceratim rationem tractandis explicandi partes stumembra uniuersalis Methodi. Hanc Dialecticam uocant Methodum,quam insimplicem cui partiaculares tres sub ciuntur, lis εσις, αναλύσις,
διωρισiet. Nam propter allinitatem easdem tum nuruersilibus fortiuntur appellationes,Cr coma pinu matridunt. His quos generibus sub citur
Oratoria Methodus, quam oratores in causarum generibus, ac singuli eorum parti s sequuntur.
VNIVERSALI. Dixi quid sit Methodus ac Methodorum ea vera recitaui, nunc Angulas eius formas eo quo propositae sunt ordine explicabo, ac primum de tithesidιcam. Fit autem lanthesis uniuersalis,Methodus trasiandarum artia per quam rasurae ordinem ur eolroa
34쪽
LIAE E Rcollocatione fingularum partium artis alicum sequimur, haec latine constructio seu compositio dici potest, quae quoniam ad naturam proxime accedit, naturali dicitur, maiorinussis I ε rie ppessatur Nam ut in rerum naturalium productione, a simplicibus dea quae ex simplicibus extruuntur f progre* 3 in iuxta huius Methodi rationem, d primu quoi elementis artis ad finem progrediamur, is arti pingendi haud multum absimilis. Vt enim pictor smalachrum aliquod picturus, primum quasdam gramma ducit deinde membra format, tam totum corpus simulachri uiuis colo. ribu depictum voluit m Philosophus qui in arte aliqua trudcnda hanc Methodum equi coiis fituit, paulatim a minimis ad imiora, a simplici, bal ad coniuncta,ex priorib. posteriora extruens, progreditur, donec totam,quam sbi tractandum sub epit artem,absoluerit. Poria ut res fa apertior, sciendum est,uoca bulum Sγntheseot, a quadam Mathematica dea monstrationis forma sumptum espe. Quemadmodum enim Mathematica illa nuthesis, a quibus, dum con cfis principi sexordiens paulatim alias atq; alias conclusiones extruit in haec uniuersa. Iis S 'nthes a principi s et elementis rerum proagreditur, quae sunt inteste tu faciliora et tistiora,
donec adflnem peruenerit. Sed quid hic foro B
llacis ratiotiuit. Item ipsari
Terti priturupienti generiterum
35쪽
Fri Picuis exempli rem declarare.
Artifex cripturin Grammaticam cutis finem ne loqui con sideransse teris orditur,quae ora,riovis prima elementasunt: Deinde ex uteris fiat a componit, ex his dictiones, ex dictionibus orationes extruit,quitas fundamentis iactis, quoa nodo bene ac emendate loquendum fili his enim est nis Gramiratice distincte explicat,at 7 hoc pacto inuralem Methodum sequutuis ab oluit artem Aristotelas cum emuideret Dialectices O inquisiitionem uerintis,quae di undo seu ratiocinando inquiritur, initium sumpsit a m niniuratiocinationis partibus,quas κατηγορiue appetiuuit,hoc est praedicamenta.κ-γο potit enim prostentur doctrinam simplicium uocum, quae sunti uruci ratiocinationum minimae partes ac leamenta. Deinde ultra progressi in libro -κ' eiece coniunxit uoces,et ex re propositiones tau, siam maiora ratiocinationis membra extruit.
Imi loco in Anablicis prioribus docuit,quomosi propositiones quae arguimentationes ingredi rur fectatae esse debeant. Porro cum uidispersa,pientisimus Philosophus tria esse ratiocinatiotus 8 era. Vnum quo probabiliter concluditur. Lirrum quo necessario aliquid probatur Tertium g faudulenter ophisia utuntur, ad obruena 4m ueritatem, deha tribus generib copiosi do
36쪽
L DB E Rcἰιit, o primum eorum quae posui quid facilius percipi posse uidebatur, commoditatem distentia uni sequutus, prinis loco absoluit ias octo Topia eorum libris de medio in posterioribus Aniinticis, de postremo in libris Elanchorum, quod ideo in extremum locum reiecisbe uidetur,quoniam prioaribus perceptis, facit de hoc iudicari potest. Cnidq sio hac Methodo Aristotelica clarius esse potest quid facilius inteilecturan non uel puearis nostris ducibus, hunc Aristoteli, Methodum in tedigere polyummi videmus enim pueros qui fiamul atq; fari per Otem possunt,primum res sua gula suo quos numine appessare, ut pater, mater panis,potus. Deinde cum paululum aetate proagrest uni, componere res singulas, hoc estuoces rerum sugularum, eum propositiones cogeure, ut pater est bonus mater eu bona,panis es inclim,potus est duliis cyc. cum uero adhue langius processerunt rate, incipere argumenn nectere,da panem quia bonus
pater es,non te amo me enim uerberas Gi.Porro ubi adhuc maior aetas accesserit, natura duce alia os certis uera concludere, alios probabilioraoni duertere,ctfalbo collecta dijudicare cidi, scernere,quae profecto omnia sunt diuinae illius artis Dialecticae femina in qua tractanda Aristotcilas eundem ordinem, quem Maura monstrauit se quum est. Quemamodum inviib scis hunc
37쪽
biliorae G di, illimur Aristotes trauitsta
ficti hunc PRIMUS. V um utoremfecisse manifestum M. In his enim primum de principij π elementis rerum tuumium, de communis eorum Uectionibus se quae hos πηο 4 funt dissuruionem insit. tuit minis de corporibM simplicibus ostea de
dum fere in ferte praedica uti substantiae pro minuemi partibus orditur, emi sis propreadiendo totum disicomponit milia
Om hominum ocietatem,et primum Reipub r
tem in principio posuit, eluis parte ut utrum
uxorem,patremo liberos, minum referuum Deinde uicinam domum considerat. Postrem Rempub extruit. Hac quos Methodo Dentuclides,cum a puncto ad linean ab hac ad fou,ra smplices,ab his ad coniunctis altis atq- aliis demonstrandas progreditur. Sunto illi crota ad lanthesin reserenda in quibus feries tempo. rum O rerum a principio ad finem continua urquemadmodum Longobardiu in suis kois Theo lagicisfecit. Ηι enim primum de Deo, deinde dedistinctione perforarum i annexis proprietati. Postea de creationeo eius partibus, tum demn primorum parentum, de peccato sequuto parentum lapsu et imbecistitate, Posthaec de orati exhibin per christam, atq; ita deinceps natu, ra ordine membra poti, una Acrae scripturae
38쪽
LI MEAE prosequitur, donec ad locκm de extremo iudicio, de gloria piorum e poena impiorum perueniat. Methoditis haec Longobardi uniuersutis, est Oaptim,dimes in membrorum explicatione se se me iniuria temporis, iri quod incidit, hallucinauturmae exempla sutis ostendat quali iram si Methodus lanthetica uniuersalis. Verum hoc munia uersiam de omnibus generibus Methodorum tenendum vi, quod interdum nrini autores, propter certain aliquam commoditatem, ordinem Methoadisu repta in medio cursu nonnihil uarient. At shaec siit dicta de ististes uniuersali.
UNIVERSALI. Arabsis uniuersalis, est Methodu Dnthe si contraria,ut enim perlanthesin a partibvi ad rei absolutionem et sinem progredimur,ita contrariori do a me, seu toto, ad ea quae ad finem seu to. tumJectanis progre io ad Anab in quam Eustruthiu hoc pacto desinit Anab is est uia procedens a compositus ad simplicia,ex quibus issa composita sunt rinquam ex ordine dilositis princi. pijs iue elementis ro est Anabsis uniuersalis,est cum in artibus uel asne, ad ea quae ad sin sine,ctant uel a toto ad partes, primum niaxima , deatinde minores ex minimas,uel etiam ab indiuiduis
i sim que steciebus, ad summa genera ordine sit
39쪽
a Mathematica demenstratione, quami ιανά σip vocant, o a philopono his uerbis desinitur.
Audi sis est exposterioribus recursim ad principia causa ,ex quibu quae effecta suis constri tutionem habent, hoc is Arabsis en astensius ij ne ad principiam, cuius principium conclasio iti est,quae luerat uis in Sonthesi vadit Philo.
pomu Meinphoram hi prima peregrinantibus, qui cum ad propria redeunt αν ,sob dicature De hac Mathermica Arabsi dicam in particularibus Methodis, eo enim proprie perimet. Nunc autem uniuersali Arad si exemplis Gustranda ect. Sex illi praeclarilibri Galeni, quibus titulam fecit τ9 υγ- , liberrimum huius Methodi exemplum continent. Postquam enim scopum stumem istorum librorum, de bona ualetudine conaseruanda in principio proposivisset, o deseruisset, inpex His libris ea omnia, quae ad proposi tum nem id est ad sanitatem tuendam pertinere uidebuntur attexuit. Aristoteles in prioribus Amilaticis docturus artem Dilogisticam,hanc Methoadam sequutmesi. Resoluit enim hilus, in pruincipia, unde extructi erant, quorum alia sunt materialia ut funt propositiones intemini, alia sunt formalia ut muri modi, alia canonica,
quae graeci uocant κάνονα τεχ ο et Velit ea.dem clarius acta docavi, Ari toteles nem in his libris
40쪽
iibris proposuit ibi β ogismum,quem primum in
propositiones partes proximas, deinde in termianos quam printa elimenta retexuit, Atq; haec resolutio quia materium tum itingit, postea addit forinulem resolutionem, quomodo nimirum omm dissalini ad tres figuras omnino reuocari debeant, Poliremum multa praecepta cossigit, quiabus uiciosas ratiocinationes cognos eridas docet,
ex sapientifim quid obstruandum sit in quavis
argumentatione monstrat,quae omnia hac Metho
do feri murifestum est, times non sitis ab exeracitatis haec obstruari post unt,praesertim cum proalixius de singularum partium sectionibus erproprietatibas did utet. Doctrina seu ars demonstrandiAristotelis hae quos Method, quod etiam titula indicat scri,pra est.Primum enim proponit bisinem istius artis nimirum demonstrationem, postea ordine ad. iungit omnia,quae ad eum pertinent 'emio est ipsam demonstrationem primum retexit et refotiuit in propostiones e principia, ubi necessario multis uerbis propositionum distinctio tractanda erat, ex qua distinctione sicebatur demonstra. tionis quaedam partitis,unde uia medium demon. strationis inquirendifest aperuit. Et quia non tum materia requiritu ad det Urationem,ue. rumetiam forma, di putatum ed etiam ab acutis